Raadsvoorstel Programmabegroting 2025-2029

Raadsvoorstel

Onderwerp Programmabegroting 2025-2029 Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2024/1698095 Bluijs, G.J. 7.2. Algemene dekkingsmiddelen CC Poel, G.J. van der 06 39074948 gvanderpoel@haarlem.nl Het college biedt de raad de Programmabegroting 2025-2029 aan om te bespreken en vast te stellen. Door de Programmabegroting vast te stellen, bepaalt de raad wat de gemeente Zandvoort in 2025 wil bereiken, wat daarvoor gedaan gaat worden en wat dat mag kosten.

Behandelvoorstel voor commissie

De raadscommissie wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering.

Relevante eerdere besluiten Besluit college d.d. 17 september 2024

Voorjaarsnota 2024 (2024/795678 d.d. 25 juni 2024) 1. Het college stelt het voorstel aan de raad vast. de secretaris,

Besluit raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

de burgemeester,

De raad der gemeente Zandvoort, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. De Programmabegroting 2025 vast te stellen, inclusief de daarin genoemde lasten en baten per programma, kredietvoorstellen en onttrekkingen en toevoegingen aan reserves. de griffier,

de voorzitter,

Kenmerk: 2024/1698095

1/7

1. Inleiding In de Voorjaarsnota heeft de gemeenteraad op hoofdlijn de inhoudelijke en financiële kaders voor het jaar 2025 en verder vastgesteld. Aan de hand daarvan heeft het college van B&W de Programmabegroting 2025-2029 opgesteld. Deze heeft het college ter bespreking en vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden. 2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1. de Programmabegroting 2025 vast te stellen, inclusief de daarin genoemde lasten en baten per programma, kredietvoorstellen en onttrekkingen en toevoegingen aan reserves. 3. Beoogd resultaat Met het vaststellen van de begroting 2025 autoriseert de gemeenteraad het college om de bedragen die bij de programma's zijn opgenomen, uit te geven in lijn met het vastgestelde beleid. Met het vaststellen van het investeringsplan geeft de raad ook toestemming om de investeringen uit te gaan voeren met behulp van de vastgestelde kredieten. Kortom: met het vaststellen van de Programmabegroting geeft de raad het college de ruimte om het vastgestelde beleid uit te voeren en daarvoor de afgesproken programmabudgetten en investeringskredieten uit te geven. Dit betreft de volgende kredieten: Omschrijving investering

Totale IP

Ophoging

2025

2026

2027

810

1.140

234

232

674

Boulevard de Favauge, wegen

7.044

634

25

226

383

Boulevard de Favauge, riool

176

16

5

5

5

Voorbereiding Grex Ruckert

100

30

30

1.820

30

265

463

1.062

De Schelp

Eindtotaal

2024

4. Argumenten De meerjarenraming laat een evenwichtig beeld zien, waarbij in alle jaren sprake is van een licht tekort. De gemeenteraad heeft de plicht om een structureel materieel sluitende begroting vast te stellen. Dat houdt in dat incidentele posten niet worden meegenomen in de beoordeling door de toezichthouder. Gecorrigeerd voor incidentele posten is de begroting in 2025 ruim sluitend. Het tekort in 2025 van € 121.000 kan worden gedekt uit de egalisatiereserve, die door de raad is ingesteld om incidentele begrotingsafwijkingen op te kunnen vangen. Bij de tussentijdse rapportages

Kenmerk: 2024/1698095

2/7

monitoren we het verloop van het begrotingssaldo, en indien nodig komt het college met een dekkingsvoorstel voor dit tekort. Structureel begrotingssaldo

2025

2026

2027

2028

2029

Saldo baten en lasten

573

399

271

397

1.151

Toevoegingen en ontrekkingen aan reserves

-452

-237

-237

-245

-245

Begrotingsaldo na bestemming

121

162

34

151

906

Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)

1.785

776

588

404

13

Structureel begrotingssaldo

-1.663

-614

-553

-252

893

Het jaar 2026 staat bekend als het ravijnjaar als het gaat over het gemeentefonds. Vanaf dat jaar ontvangen we veel minder uit het gemeentefonds dan nu het geval is, zoals blijkt uit deze vereenvoudigde tabel. Inkomsten uit gemeentefonds (bedragen x € 1.000) Meicirculaire 2024

2024

2025

2026

2027

2028

35.471

35.780

33.563

33.739

33.907

De Meicirculaire 2024 is verwerkt in deze Programmabegroting. De uitgebreide toelichting is terug te vinden in de informatienota 2024/1094191 van 18 juni 2024. De gevolgen van de Septembercirculaire 2024 worden nagezonden zodat de raad deze kan betrekken bij de behandeling van de Programmabegroting. Financiële positie Door overschotten in de afgelopen jaren is ons eigen vermogen gegroeid en hoefden we minder te lenen. Daardoor is onze financiële positie aanzienlijk verbeterd. Dit is ook nodig omdat we in de komende jaren flink gaan investeren. In de ontwikkeling van de ratio’s is goed zichtbaar dat de financiële positie minder goed wordt, maar nog altijd ruim binnen de marges die de raad daarvoor heeft gesteld.

Kenmerk: 2024/1698095

3/7

Kengetallen (afgerond in hele %)

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2023 2024 2025 2026 2027 2028

Netto schuldquote (moet onder 100% zijn)

30%

38%

42%

46%

59%

71%

Solvabiliteitsratio (moet boven de 20% zijn)

47%

44%

43%

42%

38%

36%

Ambities en ontwikkelingen Voor een aantal onderwerpen uit deze begroting moeten nog keuzes worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Omdat hiervoor meerdere scenario’s mogelijk zijn is de financiële vertaling van deze ontwikkelingen nog niet meegenomen in de cijfers. We verwachten middelen nodig te hebben voor de ontwikkeling van de circulaire hotspot, het jeugdhonk, de reddingspost Noord, en een tweede locatie voor de brandweerkazerne. Daarnaast liggen er opgaven voor onze accommodaties en de verduurzaming hiervan. Voor het raadhuis is een stelpost opgenomen voor kapitaallasten vanaf 2029. Overige belangrijke financiële risico’s zitten in de grondexploitaties (grex). De projecten Badhuisplein en Entreegebied zijn uniek en kennen de nodige uitdagingen. Deze risico’s zijn afgedekt door de reserves van de gemeente. Recent onderzoek ‘vernieuwingsopgave infrastructuur’ van TNO toont aan dat veel van de infrastructuur in Nederland aan groot onderhoud toe is. Dit is bijvoorbeeld zichtbaar in de investeringen die Zandvoort doet in rioleringen. In 2025 wordt gewerkt aan een nieuw kader voor de komende jaren voor dagelijks en groot onderhoud en voor vervangingen en herinrichtingen. Eind 2025 legt het college het Strategisch Beheerplan Openbare Ruimte (SBOR) voor aan de gemeenteraad.

De exploitatie van gebouw De Krocht en de problemen bij ODIJ kunnen na 2025 leiden tot extra lasten die nog niet in de begroting zijn opgenomen. De Hervormingsagenda Jeugd is een pakket aan diverse maatregelen om de jeugdzorg te verbeteren en financieel houdbaar te maken. Dit vertaalt zich onder andere ook in een besparing op de Algemene Uitkering (AU) vanuit het Rijk. Het gaat voor Zandvoort om circa € 450.000 aan besparingen. De voorlopige inschatting is dat er reeds één derde hiervan is gerealiseerd. Daarmee resteert een taakstelling aan de lastenkant op Jeugdzorg van € 300.000 structureel. Er wordt rekening gehouden met (gedeeltelijke) compensatie vanuit het Rijk door middel van een stelpost.

Kenmerk: 2024/1698095

4/7

De komende jaren ligt er een grote opgave binnen het I-domein van bedrijfsvoering. Er zal veel extra inzet nodig zijn om in korte tijd veel verouderde applicaties te vervangen (zoals Verseon, Motion, GFS, CityControl). Ook zal de beweging naar de Cloud moeten worden ingezet (de vernieuwing van het datacenter in 2024 was gericht op het faciliteren van die beweging). De beweging naar de Cloud heeft implicaties op techniek, systemen, processen en organisatie. Het levert ook iets op: een meer stabiele ICT-omgeving, met verbeterde prestaties op gebied van continuïteit en dienstverlening. Dat zal ook financiële inspanning vergen. Vermoedelijk zal eind 2024 meer zicht zijn op de omvang hiervan. Financieel afwegingskader Bij de uitvoering van onze ambities komt ook de vraag naar de betaalbaarheid en de (on)mogelijkheden tot realisatie. Het college heeft toegezegd om, afhankelijk van de financiële ontwikkelingen, keuzes aan de gemeenteraad voor te leggen. Dit om te komen tot een sluitend meerjarenbeleid. Daarbij worden de volgende mogelijke richtingen onderscheiden: • • • • • •

Incidentele zaken betalen met incidentele middelen; Kapitaallasten van nieuwe investeringen dekken uit reserves; Reëel begroten; Verhouding ambitie – realiteitszin; Inkomsten verhogen; Inperken ambities / voorzieningen niveau omlaag

Incidentele zaken betalen met incidentele middelen Incidentele zaken die niet gedekt kunnen worden binnen de begroting, kunnen worden gedekt met incidentele middelen. Hiervoor heeft de raad vorig jaar de egalisatiereserve ingesteld. Dekking uit de egalisatiereserve is nog niet toegepast in voorliggende cijfers. De raad heeft de mogelijkheid om aanvullende ambities in de begroting op te nemen door de incidentele onderdelen te dekken uit de egalisatiereserve. Bijvoorbeeld de incidentele kosten voor de uitvoering van de Toeristische Visie kunnen hieruit worden gedekt. Kapitaallasten van nieuwe investeringen dekken uit reserves Onder voorwaarden is het ook mogelijk om kapitaallasten van bepaalde investeringen deels te dekken uit reserves. Door dit te doen drukken deze kosten niet op de toekomstige begrotingen. Aan deze werkwijze zijn ook nadelen verbonden. Door het inzetten van reserves (= eigen vermogen) worden de financiële ratio’s slechter en is er in de toekomst minder beleidsvrijheid. Ook moet er uiteindelijk (doordat het eigen vermogen lager wordt) meer geleend worden. De rentekosten die hieraan verbonden zijn drukken op de gemeentelijke begroting. Het inzetten van eigen vermogen kan je één keer doen, maar later, bij vervanging van de investeringen, komen de kapitaallasten alsnog ten laste van de begroting. In deze begroting is nog niet gekozen voor deze mogelijkheid,

Kenmerk: 2024/1698095

5/7

maar de stand van de algemene reserve biedt ruimte om een deel van deze middelen in te zetten voor de Strategische Investeringsagenda SIA. Daarbij denken we aan de uitkomsten van het Strategisch Portefeuilleplan Vastgoed dat in najaar wordt voorgelegd aan de raad, waarin onder andere de ontwikkelingen rond circulaire hotspot, jeugdhonk, nieuwbouw van de reddingspost Noord, de 2e uitrukpost Brandweer en de gewenste herontwikkeling Tolweg 10-10a zijn opgenomen. De hiervoor benodigde investeringen in onze vastgoed accommodaties zijn aanzienlijk. Het ligt in de bedoeling om middels het inzetten van een deel van onze algemene reserve een deel van de investeringen te financieren. Bij de verdere uitwerking komen wij hier in het voorjaar op terug. Reëel begroten Behoedzaam begroten is in Zandvoort al jarenlang een goede gewoonte. Hiermee worden vervelende verrassingen voorkomen. In de afgelopen jaren is gebleken dat er op een aantal onderdelen te behoedzaam is begroot en dat er middelen op de plank blijven liggen. In de afgelopen maanden is onderzocht waar structurele ruimte zat, en deze is ingeboekt als voordeel. De besparingen bij bedrijfsvoering zijn deels gebruikt om de organisatie te versterken. In totaal is structurele ruimte gevonden voor circa € 0,5 miljoen, waarvan het reëel ramen van de toeristenbelasting de grootste post was.

Verhouding ambitie – realiteitszin Mede door de krappe arbeidsmarkt staat het realiseren van onze ambities onder druk. Het college heeft gemeend om vast te houden aan de ambities, met nadruk op een realistische raming. Bij de berekening van de kapitaallasten wordt echter wel rekening gehouden met een afslag omdat de praktijk leert dat investeringen door uiteenlopende oorzaken geregeld langer lopen dan gepland. Inkomsten verhogen Om het voorzieningenniveau in stand te houden en de ambities te kunnen realiseren bestaat de mogelijkheid een extra bijdrage van onze inwoners, ondernemers en bezoekers worden gevraagd. De OZB tarieven in Zandvoort zijn aanzienlijk lager dan het Nederlands gemiddelde. De kosten om Zandvoort aantrekkelijker te maken worden neergelegd bij de bezoekers. De periodieke indexering van de toeristenbelasting is nog niet meegenomen in deze begroting. Bij de behandeling van de Voorjaarsnota bleek er geen draagvlak voor de jaarlijkse indexering van de parkeertarieven en toeristenbelasting. De aanvankelijke raming van € 0,3 miljoen extra inkomsten is in deze begroting teruggedraaid. Dit betekent dat deze ruimte nog altijd aanwezig is, mocht de raad hiervoor kiezen. Inperken ambities / voorzieningen niveau omlaag De financiële situatie is zodanig dat er geen noodzaak is om ambities in te perken of het voorzieningen niveau te verlagen.

Kenmerk: 2024/1698095

6/7

Woonlasten Het amendement "lokale lasten zo laag mogelijk" bij de Voorjaarsnota 2024 is verwerkt in deze begroting. De woonlasten zijn voor 2025 alleen verhoogd met het inflatiepercentage van 3,5%. Voor de komende jaren dient rekening gehouden te worden met extra tariefsverhogingen vanwege de investeringen in riolering en de hogere kosten voor afvalverwerking. 5. Risico’s en kanttekeningen Zandvoort kent een aantal risico’s die in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing zijn beschreven. Zo liggen er opgaven voor onze accommodaties en de verduurzaming hiervan en is voor het raadhuis een stelpost opgenomen voor kapitaallasten vanaf 2029. Overige belangrijke financiële risico’s zitten in de grondexploitaties (grex). De projecten Badhuisplein en Entreegebied zijn uniek en kennen de nodige uitdagingen. Deze risico’s zijn afgedekt door de reserves van de gemeente. 6. Uitvoering De vastgestelde Programmabegroting dient vóór 15 november 2024 bij de provincie te zijn ingediend. 7. Bijlagen 1. Programmabegroting 2025-2029

Kenmerk: 2024/1698095

7/7