Raadsvoorstel Geactualiseerde Integrale Beleidsvisie Armoede en Schulden 2025-2028

Raadsvoorstel

Onderwerp Geactualiseerde integrale beleidsvisie Armoede en Schulden ‘In Zandvoort meer kans op een financieel zeker bestaan’ 2025-2028 Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2024/1653174 Bluijs, G.J. 3.3. Schulden SMSR Beneker, M. 0610013485 mbeneker@haarlem.nl De evaluaties van de beleidsvisie armoede en schulden 2020 - 2024 bevestigen dat het huidige beleid doelmatig en effectief is. Om deze reden continueert en actualiseert het college het beleid en voegt een aantal accenten toe: - Het verhogen van het bereik van huishoudens met een laag inkomen en/of geldzorgen; - Het onderzoeken van mogelijke vereenvoudiging van het aanvragen c.q. ambtshalve toekennen van aanvragen voor minimaregelingen; - Het verder invulling geven aan de landelijke Basisdienstverlening schuldhulpverlening met als doel overal schuldhulp van hoge kwaliteit; - Het geven van extra aandacht aan het vroegsignaleren van betalingsachterstand in de vaste lasten en inwoners snel ondersteuning aanbieden; - Het geven van extra aandacht voor gezinnen met een laag inkomen zodat kinderen opgroeien zonder geldzorgen; - Het realiseren van een aanpak voor financieel kwetsbare jongeren in de leeftijd van 16 - 27 jaar met focus op de overgangsfase 18- / 18+. Voor bovenstaande accenten geldt dat het noodzakelijk is dat Zandvoort hiervoor de samenwerking met Samen Zandvoort, scholen, werkgevers, vrijwilligers en geloofsgemeenschappen verder gaat versterken. Naast het actualiseren van het beleid worden technische wijzigingen doorgevoerd in de verordening individuele inkomenstoeslag.

Ook worden technische wijzigingen doorgevoerd in de beleidsregels: • Individuele inkomenstoeslag; • Tegemoetkoming bij ziekte of handicap; • Studietoeslag. De beleidsregel gratis identiteitskaart voor ZandvoortPashouders wordt verruimd.

Kenmerk: 2024/1653174

1/8

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

Besluit college d.d. 10 december 2024

De Raadscommissie wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering. - Integrale beleidsvisie Armoede en Schulden: ‘In Zandvoort meer kans op een financieel zeker bestaan’, integrale beleidsvisie Armoede en Schulden, BBV 2020/931845 in raadsvergadering van 15 december 2020. - Verkorten aflosperiode van minnelijke schuldregeling in Integrale beleidsvisie Armoede en Schulden: 'In Zandvoort meer kans op een financieel zeker bestaan’, BBV 2023/608134 in raadsvergadering van 20 juni 2023. - Beleidsregel gratis identiteitskaart voor ZandvoortPashouders 2022 2018/815295, collegebesluit 18 december 2018; - Beleidsregel individuele inkomenstoeslag gemeente Zandvoort, inwerking getreden per 1 januari 2015, collegebesluit uit 2014; - Beleidsregel Tegemoetkoming bij ziekte of handicap 2020/931845, collegebesluit 10 november 2020; - Beleidsregel Studietoeslag gemeente Zandvoort 2022, 2022/1295326 collegebesluit van 11 april 2023. Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. Het voorstel aan de raad vast te stellen. Het college besluit voorts: 2. Het Besluit tot wijziging beleidsregel gratis identiteitskaart voor ZandvoortPashouders vast te stellen; 3. Het Besluit tot wijziging beleidsregel individuele inkomenstoeslag vast te stellen; 4.

Het Besluit tot wijziging beleidsregel tegemoetkoming bij ziekte of handicap vast te stellen; 5. Het Besluit tot wijziging beleidsregel Studietoeslag vast te stellen. de secretaris,

Kenmerk: 2024/1653174

de burgemeester,

2/8

Ontwerp-besluit raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

De raad der gemeente Zandvoort, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. De geactualiseerde integrale beleidsvisie Armoede en Schulden ‘In Zandvoort meer kans op een financieel zeker bestaan’ 2025-2028 vast te stellen; 2. De Wijzigingsverordening individuele inkomenstoeslag gemeente Zandvoort vast te stellen. de griffier,

de voorzitter,

Kenmerk: 2024/1653174

3/8

1. Inleiding De evaluaties van de integrale Zandvoortse beleidsvisie armoede en schulden 2021-2024 hebben bevestigd dat de gemeente de kansen op Grip op Geld vergroot voor financieel kwetsbare Zandvoorters. Ook tonen de evaluaties van zowel het minimabeleid (ex art. 213A onderzoek1)als die van schulddienstverlening2, aan dat het huidige beleid doelmatig en effectief is. Om deze reden continueert het college de komende jaren het integrale beleid armoede en schulden op basis van de kansencirkel Grip op Geld en de daaraan gekoppelde doelen. Zandvoort voldoet hiermee ook aan de verplichting vanuit de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) om iedere vier jaar haar beleid te evalueren en hernieuwd de hoofdzaken van het schuldenbeleid vast te stellen. Het resultaat is deze geactualiseerde integrale beleidsvisie ‘In Zandvoort meer kans op een financieel zeker bestaan’ 2025-2028’.

.

De accenten die het college aan het te continueren beleid toevoegt zijn, het: - Het verhogen van het bereik van huishoudens met een laag inkomen en/of geldzorgen; - Het onderzoeken van mogelijke vereenvoudigen van het aanvragen c.q. ambtshalve toekennen van aanvragen voor minimaregelingen; - Het verder invulling geven aan de landelijke Basisdienstverlening schuldhulpverlening met als doel overal schuldhulp van hoge kwaliteit3; - Het geven van extra aandacht aan het vroegsignaleren van betalingsachterstand in de vaste lasten en inwoners snel ondersteuning aanbieden; - Het geven van extra aandacht voor gezinnen met een laag inkomen zodat kinderen opgroeien zonder geldzorgen. - Het realiseren van een aanpak voor financieel kwetsbare jongeren in de leeftijd van 16 - 27 jaar met focus op de overgangsfase 18- / 18+. 1

Vergadering commissie Samenleving 4 juli 2024_punt 6

2

Vergadering commissie Samenleving 19 september 2024 - punt 9

3

Basisdienstverlening schuldhulpverlening in iedere gemeente | Nieuwsbericht | Rijksoverheid.nl

Kenmerk: 2024/1653174

4/8

Voor deze accenten geldt dat het noodzakelijk is dat de gemeente hiervoor de samenwerking met Samen Zandvoort, scholen, werkgevers, vrijwilligers en geloofsgemeenschappen verder gaat versterken. Wijzigingsverordening individuele inkomenstoeslag gemeente Zandvoort De verordening individuele inkomenstoeslag4 regelt onder andere wat de gemeente Zandvoort verstaat onder een laag inkomen. Met het raadsbesluit waarin de grens van het minimabeleid is verhoogd, is deze verordening hierop niet tekstueel aangepast. De verhoging van de inkomensgrens naar 120% is wel gelijktijdig doorgevoerd. Deze omissie wordt nu hersteld in de ‘Wijzigingsverordening individuele inkomenstoeslag gemeente Zandvoort’. De wijzingen staan toegelicht in een was/wordt tabel (zie bijlagen 2a en 2b). Belangrijkste wijzigingen in de beleidsregels De beleidsregel gratis identiteitskaart voor ZandvoortPashouders wordt uitgebreid. Inwoners krijgen de mogelijkheid om de tegemoetkoming ter hoogte van de ID-kaart in te zetten voor een gedeeltelijke vergoeding van een Nederlands paspoort. De wijzigingen in de beleidsregel individuele inkomenstoeslag, de beleidsregel tegemoetkoming bij ziekte of handicap en de beleidsregel Studietoeslag zijn technisch van aard. Hiermee sluiten de uitvoering en het beleid beter op elkaar aan. Verwijzingen naar niet meer geldende verordeningen zijn verwijderd.

Voor een volledig overzicht van alle wijzigingen verwijst het college naar de bijlagen. Per beleidsregel zijn apart de wijzigingen in een was-wordt-tabel opgenomen. Deze tabel geeft schematisch de doorgevoerde wijzigingen weer.

2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1. De geactualiseerde integrale beleidsvisie Armoede en Schulden ‘In Zandvoort meer kans op een financieel zeker bestaan’ 2025-2028 vast te stellen. 2. De Wijzigingsverordening individuele inkomenstoeslag gemeente Zandvoort vast te stellen.

3. Beoogd resultaat De geactualiseerde beleidsvisie geeft uitvoering aan artikel 2 van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en aan de verantwoordelijkheid van de gemeente om het minimabeleid uit te voeren. Het beoogd resultaat is dat financieel kwetsbare Zandvoorters meer kans op een financieel zeker bestaan hebben door het inzetten van voorzieningen en minimaregelingen en het voorkomen en bestrijden van (kinder)-armoede, geldzorgen en/of schulden.

4

Overheid.nl Verordening Individuele Inkomenstoeslag gemeente Zandvoort

Kenmerk: 2024/1653174

5/8

4. Argumenten 4.1 Zandvoort continueert het beleid omdat het doelmatig en efficiënt is en voegt accenten toe Door het integrale beleid armoede en schulden te contineren, te actualiseren en een aantal accenten toe te voegen, hebben financieel kwetsbare inwoners meer kans op een financieel zeker bestaan. Op deze wijze wordt invulling gegeven aan de verplichting, verantwoordelijkheid én de ambitie die Zandvoort heeft op het gebied van armoede en schulden. Voor de toegevoegde accenten geldt dat de gemeente hiervoor de samenwerking met Samen Zandvoort, scholen, vrijwilligers en geloofsgemeenschappen verder gaat versterken. Met Sociaal Wijkteam Samen Zandvoort krijgt dit vorm door het verder intensiveren van de aanpak van het speerpunt Rondkomen en Geldzorgen. 4.2 Dit voorstel sluit aan bij de doelstellingen van de programmabegroting gemeente Zandvoort In beleidsveld 3.2 Inkomen staan de doelstellingen opgenomen: - Rondkomen en meedoen. Inwoners met een laag inkomen en/of geldzorgen kunnen rondkomen en meedoen. In beleidsveld 3.3 Schulden staan de doelstellingen opgenomen: - Snel schuldenzorgvrij. Inwoners met geldzorgen of schulden zijn snel schuldenzorgvrij. Het wegnemen van stress is voor inwoners van essentieel belang, en biedt rust voor alle gezinsleden.

Betalingsachterstanden worden snel verholpen en Zandvoorters met problematische schulden kunnen zo snel mogelijk starten met de schuldregeling. - Snel schuldenvrij. De aflossingstermijn is vanaf 1 juli 2023 gehalveerd en bedraagt nu 18 maanden. Wanneer een anderhalf jaar durende schuldregeling noodzakelijk is om de schuldenproblematiek op te lossen, biedt Zandvoort begeleiding die leidt tot succesvolle uitstroom. Om sneller en efficiënter schulden te regelen, kiest Zandvoort waar mogelijk voor het principe ‘saneringskredieten, tenzij’ als primair alternatief voor de huidige schuldbemiddeling. - Schuldenvrij blijven. Inwoners met een schone lei maken geen nieuwe problematische schulden en blijven schuldenvrij. Door begeleiding en nazorg blijft er grip op geld. 4.3 De wijziging van de beleidsregel gratis identiteitskaart voor ZandvoortPashouders sluit aan bij wensen van de inwoner In de huidige regeling hebben ZandvoortPashouders geen keuzevrijheid, alleen de identiteitskaart wordt gratis verstrekt. Met de aanpassing van de beleidsregel krijgen inwoners de mogelijkheid om te kiezen voor óf een tegemoetkoming voor een paspoort óf een volledig gratis identiteitskaart. Zo wordt rekening gehouden met verschillende behoeften. Deze wijziging heeft geen financiële gevolgen voor de gemeente, de hoogte van de vergoeding per inwoner blijft gelijk.

4.4 Accenten sluiten aan op wensen van de netwerkpartners in het dorp en de Adviesraad Sociaal Domein Zandvoort Zandvoort heeft met het Samen Zandvoort, de Adviesraad Sociaal Domein Zandvoort en overige organisaties in het dorp de evaluaties gedeeld en gesproken over hun wensen voor het actualiseren van het beleid. Zij hebben een aantal aanbevelingen gedaan per thema. Te weten: • Bij ‘Kansen voor kinderen’ wordt meer aandacht gevraagd voor het oppakken van de signalen vanuit het wijkteam, scholen en CJG;

Kenmerk: 2024/1653174

6/8

•

• •

Bij ‘Bereik van inwoners met schulden en geldzorgen’ zijn als belangrijkste punten genoemd: o dat de goede samenwerking met het sociaal wijkteam Samen Zandvoort wordt geïntensiveerd. En dit specifiek voor inwoners die niet door de overheid geholpen willen worden; o Zandvoort ook naar 130%; o om buiten kantoortijden informatie en advies aan te bieden (avond-spreekuren); o dat er aandacht is voor taalgebruik met name in brieven en beschikkingen rekening houdend met laaggeletterdheid en LVB; o te weinig bereik van inwoners in Zandvoort: campagnes starten. Bij ‘Aanpak schulden’ wordt aandacht gevraagd voor stress- en cultuursensitief werken; Voor wat betreft ‘Aanpak werkenden met een laag inkomen’ werd aandacht gevraagd voor het geven van informatie aan (grote) werkgevers over minimabeleid en aanpak armoede en geldzorgen.

Het college is blij met deze aanbevelingen en neemt deze mee in de uitwerking van de nieuwe accenten. De Adviesraad Sociaal Domein Zandvoort is gevraagd advies uit te brengen op de actualisering van het beleid armoede en schulden. Het college heeft in haar reactie op dit advies waardering uitgesproken over het feit dat de Adviesraad meedenkt om het geactualiseerde beleid Armoede en Schulden zo goed mogelijk vorm te geven. Het college neemt deze adviezen die gericht zijn op de uitvoering zoveel mogelijk over en voor een paar adviezen geldt dat de gemeente dit al doet (zie bijlage 3). Het advies om de inkomensgrens te verruimen naar 130% neemt het college niet over. In het coalitieakkoord is namelijk opgenomen dat het college de inkomensgrens van 120% van de bijstandsnorm voor het minimabeleid handhaaft. Het is aan de gemeenteraad om het percentage naar boven aan te passen en daarvoor de benodigde middelen aan te wijzen.

5. Financiën De actualisering van het integrale beleid armoede en schulden en het beoogde doel het bereik te verhogen, zal zeer waarschijnlijk niet uitvoerbaar zijn binnen de bestaande begrotingskaders. Hoger bereik en breder gebruik van de minimaregelingen vraagt op termijn om verhoging van structureel beschikbaar budget. De raad wordt hierover via de reguliere P&C geïnformeerd. Structurele middelen aanpak geldzorgen en schulden Met de Meicirculaire 20245 is structureel landelijk 40 miljoen beschikbaar gekomen voor de aanpak geldzorgen, armoede en schulden. Voor Zandvoort betekent dit een structurele bijdrage van ongeveer € 36.000. Zandvoort zet deze bijdrage in voor het ontwikkelen en verder implementeren van de Basisdienstverlening schuldhulp. Hiervoor hebben het kabinet, de VNG, de branchevereniging schuldhulpverlening NVVK en Divosa in het voorjaar van 2024 afgesproken om tot een toegankelijker

5

Besluitenlijst B&W van 18 juni 2024; punt 9

Kenmerk: 2024/1653174

7/8

hulpaanbod te komen. Een aanbod dat in iedere gemeente bestaat uit minimaal dezelfde elementen, met als uiteindelijk doel dat er door het hele land schuldhulp van hoge kwaliteit geleverd wordt.

6. Risico’s en kanttekeningen Door het open einde karakter van de minima-regelingen en het schuldenbeleid is de begroting gevoelig voor een stijging in de grootte van de doelgroep en/of het bereik. Dit risico wordt jaarlijks meegenomen en herijkt in de risicoparagraaf van de begroting en de jaarrekening.

7. Uitvoering Zandvoort gaat aan de slag met het continueren van het huidige beleid en met de nieuwe accenten en met de aanbevelingen van de partners in het dorp en de Adviesraad Sociaal Domein Zandvoort. De raad wordt via de reguliere P&C cyclus geïnformeerd over het realiseren van de doelen. Na vaststelling van de verordening wordt deze bekendgemaakt in het elektronisch gemeenteblad op overheid.nl. De vastgestelde verordening wordt vervolgens gepubliceerd in de lokale regelingenbank op www.overheid.nl. De wijzigingen in de beleidsregels worden na vaststelling door het college gepubliceerd op www.overheid.nl.

8. Bijlagen - Bijlage 1: Geactualiseerde Integrale Beleidsvisie Armoede en Schulden 2025-2028 - Bijlage 2a: Wijzigingsverordening individuele inkomenstoeslag gemeente Zandvoort - Bijlage 2b: Was wordt tabel Wijzigingsverordening individuele inkomenstoeslag gemeente Zandvoort - Bijlage 3a: Advies van de Adviesraad Sociaal Domein Zandvoort op de actualisering van het beleid armoede en schulden - Bijlage 3b: Reactie van het college op het advies van de Adviesraad Sociaal Domein Zandvoort - Bijlage 4a: Besluit tot wijziging beleidsregel Gratis identiteitskaart voor ZandvoortPashouders - Bijlage 4b: Was wordt tabel Wijziging beleidsregel Gratis identiteitskaart voor ZandvoortPashouders - Bijlage 5a: Besluit tot wijziging beleidsregel Individuele inkomenstoeslag - Bijlage 5b: Was wordt tabel Wijziging beleidsregel Individuele inkomenstoeslag - Bijlage 6a: Besluit tot wijziging beleidsregel Tegemoetkoming bij ziekte of handicap - Bijlage 6b: Was wordt tabel Wijziging beleidsregel Tegemoetkoming bij ziekte of handicap - Bijlage 7a: Besluit tot wijziging beleidsregel Studietoeslag - Bijlage 7b: Was wordt tabel Wijziging beleidsregel Studietoeslag

Kenmerk: 2024/1653174

8/8