Raadsvoorstel Beleidskader participatie en Verordening participatie Zandvoort

Raadsvoorstel

Onderwerp Beleidskader participatie en de verordening participatie Zandvoort Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2024/403261 Bluijs, G.J. 6.2. Gemeentelijk bestuur BC Nab, K.A. 06 46215436 knab@haarlem.nl Gemeente Zandvoort heeft in haar coalitieprogramma ‘Voor Zandvoort’ aangegeven haar participatiebeleid te willen moderniseren. Zij wil daarbij aansluiten bij de wensen van de inwoners en andere belanghebbenden. Na de zomer van 2023 is er gesproken met diverse betrokkenen: bewoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, ambtenaren en raadsleden. Er is meegedacht over de uitvoering van burgerparticipatie en bewonersinitiatieven. De uitkomsten van de participatie zijn verwerkt in het participatieverslag en meegenomen in het concept beleidskader. Het concept beleidskader participatie heeft van 12 februari tot 25 maart 2024 in de inspraak gelegen. De uitkomst daarvan is verwerkt in de nota van beantwoording en heeft geleid tot een paar kleine tekstuele wijzigingen. Daarnaast is op 20 februari 2024 de beleidsregel Buurtbudget vastgesteld door het college, waarin de spelregels staan voor het aanvragen van financiering voor bewonersinitiatieven. Deze beleidsregel heeft nog tot een paar wijzigingen geleid in paragraaf 3.1.2. De Verordening participatie en uitdaagrecht gemeente Zandvoort 2024 is de juridische vertaling van het Beleidskader participatie.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

De raadscommissie wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering. - De Nota participatiebeleid 2013 is vastgesteld tijdens de Raadsvergadering van 29 oktober 2013 in Zandvoort (Z2013-004087) - De startnotitie Actualisatie Participatiebeleid is vastgesteld tijdens de Raadsvergadering op 18 april 2023 in Zandvoort (2023/319889)

Kenmerk: 2024/403261

1/5

-

Besluit college d.d. 16 april 2024

Bij de stukken van de Raadscommissie van 9 januari 2024 zat het participatieverslag met de diverse betrokkenen. - Op 6 februari 2024 heeft het college het Concept Beleidskader participatie vrijgegeven voor inspraak. Het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. Het voorstel aan de raad vast te stellen. Het college besluit voorts: 2. De Nota van beantwoording vast te stellen. de secretaris,

Ontwerp-besluit raad d.d. ……….

de burgemeester,

De raad der gemeente Zandvoort, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. het Beleidskader participatie vast te stellen; 2. de Verordening participatie en uitdaagrecht gemeente Zandvoort 2024 vast te stellen; 3. de Inspraak- en participatieverordening gemeente Zandvoort 2013 in te trekken. de griffier,

de voorzitter,

1. Inleiding In 2013 is de Nota participatiebeleid 2013 vastgesteld en vertaald in de Inspraak- en participatieverordening 2013. Om gezamenlijk de grote uitdagingen van de toekomst op te pakken is een actueel, helder participatiebeleid in lijn met nieuwe wetgeving (Omgevingswet en de Wet Versterking participatie op decentraal niveau) noodzakelijk. Dit beleidskader participatie Zandvoort vervangt de nota uit 2013. De inbreng van Zandvoorters, inwoners en ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere belanghebbenden, is betrokken bij het opstellen van dit beleidskader.

Kenmerk: 2024/403261

2/5

Met dit beleidskader werken we richting een meer inclusieve en goed functionerende democratie, gebruikmakend van de kennis en kunde van de bewoners uit de gemeente Zandvoort. Het concept beleidskader participatie heeft van 12 februari tot 25 maart 2024 in de inspraak gelegen. De uitkomst daarvan is verwerkt in de Nota van beantwoording en heeft geleid tot een paar kleine tekstuele wijzigingen in het definitieve beleidskader participatie. 2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1. het Beleidskader participatie vast te stellen; 2. de Verordening participatie en uitdaagrecht gemeente Zandvoort 2024 vast te stellen; 3. de Inspraak- en participatieverordening gemeente Zandvoort 2013 in te trekken. 3. Beoogd resultaat • Beter beleid en betere uitvoering door gebruik te maken van de kennis en kunde van de inwoners en andere betrokkenen uit de gemeente Zandvoort. • Betere besluitvorming door betere belangenafweging: zoveel mogelijk belangen op tafel om een weloverwogen keuze te kunnen maken. • Meer maatschappelijke initiatieven om de leefomgeving te verbeteren. • Betere afstemming van verwachtingen door transparante procesafspraken en door te luisteren naar elkaar. 4. Argumenten 1. Kennis en kunde uit de gemeente benutten. Inwoners van Zandvoort zijn experts in hun eigen woonomgeving.

Door hen eerder en meer te betrekken bij beleid en uitvoering gaat de kwaliteit daarvan omhoog. 2. Betrokkenen vooraan in het proces betrekken. In de initiatieffase wordt een stakeholdersanalyse gemaakt en verkennende gesprekken worden gevoerd. Op basis daarvan wordt een participatiestrategie vastgesteld, waarvan een samenvatting in de startnotitie komt. 3. Een zorgvuldig en transparant proces. We streven transparante procedures na. Dit vraagt om een zorgvuldig proces en om duidelijke communicatie en terugkoppeling over dat proces. Het participatieverslag ter afsluiting van de burgerparticipatie wordt verplicht en openbaar en gestuurd aan alle participanten. 4. Belangenafweging. Door een transparant proces en door zoveel mogelijk belangen in beeld te hebben kan een goede belangenafweging en analyse plaatsvinden binnen de wettelijke en bestuurlijke kaders.

Kenmerk: 2024/403261

3/5

5. Maatschappelijke initiatieven stimuleren. Bewoners en (sociaal) ondernemers zetten zich graag in om hun eigen wijk mooier, leefbaarder en socialer te maken. Met het geactualiseerde participatiebeleid leggen we vast dat er ruimte is voor maatschappelijk initiatief, als dit bijdraagt aan de verwezenlijking van de gemeentelijke doelstellingen. De gemeente neemt hierin, waar mogelijk, een faciliterende en soms ook financierende rol op zich. Er is een buurtbudget waarvoor een beleidsregel geldt, zodat de spelregels voor het verkrijgen van budget voor een bewonersinitiatief voor iedereen hetzelfde is. 6. In het Coalitieakkoord 2022-2026 is de ambitie voor een actueel participatiebeleid vastgelegd. Met het beleidskader participatie Zandvoort wordt hieraan voldaan. In het beleidskader staan spelregels voor burgerparticipatie (de burger participeert bij plannen van de gemeente), overheidsparticipatie (de overheid participeert bij plannen van bewoners(groepen)) en het uitdaagrecht (bewoners dagen de gemeente uit om gemeentelijke taken over te nemen als zij denken deze taken beter en/of goedkoper te kunnen uitvoeren). In de Verordening participatie en uitdaagrecht gemeente Zandvoort 2024 is het gebruik van BRP gegevens opgenomen in artikel 4.

Het verstrekken van gegevens uit de BRP is op grond van de AVG voor overheidsinstanties alleen toegestaan voor het vervullen van een taak van algemeen belang. Hiervoor is een rechtsgrond nodig. Door het opnemen van een verwerkingsgrond in de verordening wordt deze rechtsgrond verleend. Dat betekent dat in de toekomst bij verschillende soorten participatietrajecten gebruik gemaakt kan worden van verschillende selecties van het BRP. Denk aan het samenstellen van een representatieve steekproef, het bereiken van een doelgroep met bepaalde demografische kenmerken of om inwoners van een afgebakende omgeving een stem te geven. 7. Er is sprake van een wettelijke verplichting om te komen tot (actueel) participatiebeleid. De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. Het te actualiseren beleid moet als een standaard gelden voor zowel externen als de gemeente Zandvoort die beiden vorm moeten geven aan participatie in het kader van de Omgevingswet. Het gemeentelijk beleid vormt daarmee een toetsingskader voor het beoordelen van de kwaliteit van de participatie door externe partijen. Daarnaast ligt er een wetsvoorstel Versterking participatie op decentraal niveau in de Eerste Kamer, waarin onder meer staat: ‘Na inwerkingtreding van deze wet is de gemeenteraad verplicht de inspraakverordening te wijzigen in een participatieverordening.’ 5. Risico’s en kanttekeningen 1.

Zandvoorters betrekken in een zo vroeg mogelijk stadium. Het blijft moeilijk om grotere groepen te interesseren voor participatie als onderwerpen in de beleidsfase en/of op visie-niveau spelen. Dit vergt extra inspanning van ambtenaren om in contact te komen met de verschillende netwerken, experts en sleutelfiguren die er zijn in de gemeente. De gemeentelijke organisatie zal meer en beter moeten aansluiten bij de leefwereld van bewoners.

Kenmerk: 2024/403261

4/5

2. Het vertrouwen in de politiek daalt. Doordat het vertrouwen in de politiek daalt (bron SCP), ontbreekt een breed maatschappelijk draagvlak om te participeren. Dit sluit aan bij het eerst genoemde risico; de gemeentelijke organisatie zal meer en beter moeten aansluiten bij de leefwereld van bewoners. 3. De implicaties op uitvoeringsniveau van eerder vastgesteld beleid worden pas echt duidelijk in de uitvoering. De gewenste zeggenschap op de directe leefomgeving is dan beperkter dan men soms hoopte. In de initiatieffase moet dit reeds helder benoemd en vastgelegd worden om verkeerde of te hoge verwachtingen in de participatiefase zoveel mogelijk te voorkomen. 4. Het verbeteren van de kwaliteit van de uitvoering van participatie betekent ook het vroegtijdig in beeld hebben van capaciteit en financiën. Het organiseren van participatie zelf is erg intensief en vraagt capaciteit, tijd en geld. In de uitvoering moet daarom bij elk project, programma en beleidsvoornemen vooraf expliciet capaciteit en budget gereserveerd worden voor het participatieproces 6. Uitvoering Participatie is geen routine-onderdeel van een doorsnee werkproces, maar een bewuste keuze voor samenwerken met betrokkenen uit de gemeente. Participatie is altijd maatwerk.

We houden bij het inzetten van participatiemiddelen rekening met de mogelijkheden en kennis van de deelnemers, met als doel het optimaal toegankelijk maken van het participatieproces. Daarmee is participatie democratie in actie: het samen met gemeente, inwoners en initiatiefnemers creëren van maatschappelijke meerwaarde voor Zandvoort. Jaarlijks wordt bij de jaarrekening de uitvoering van burger- en overheidsparticipatie geëvalueerd. 7. Bijlagen Bijlage 1 - Beleidskader participatie - Samen aan de slag Bijlage 2 - Verordening participatie en uitdaagrecht gemeente Zandvoort 2024 Bijlage 3 - Nota van beantwoording

Kenmerk: 2024/403261

5/5