Raadsstuk Zienswijze eerste begrotingswijziging 2023 ODIJmond

Raadsstuk

Onderwerp Zienswijze geven door gemeente Zandvoort op de eerste begrotingswijziging 2023 en ontwerpbegroting 2024 van de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst IJmond Nummer 2023/582107 Portefeuillehouder Hendriks, M. Programma/beleidsveld 6.3 Openbare orde en veiligheid Afdeling VTH Auteur C. de Visser en W. van den Dool Telefoonnummer 023-5113697 Email cdevisser@haarlem.nl Kernboodschap De Zandvoortse taken voor milieu en Wabo, zijn ondergebracht bij de Omgevingsdienst IJmond. Het Dagelijks Bestuur van ODIJ stuurt de raad jaarlijks voor 30 april de algemene financiële en beleidsmatige kaders voor het volgende begrotingsjaar én de voorlopige jaarrekening. De ODIJ verzoekt de raad zijn zienswijze bekend te maken over de 1e begrotingswijziging 2023 en de ontwerpbegroting 2024. De raad kan hiermee invloed uitoefenen op de gemeenschappelijke regeling. Deze zienswijzeprocedure is vastgelegd in de Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst IJmond. Door verschillende externe ontwikkelingen bevat de begroting van volgend jaar een aantal onzekerheden, zoals de invoering van de Omgevingswet waarvan nog niet in detail bekend is wat dit voor de omgevingsdienst financieel en organisatorisch betekent.

Verder stuurt het Rijk aan op de overdracht van bodemtaken van de Provincie naar de gemeenten dat gepaard gaat met een financieringswijziging: in het vervolg ontvangt de gemeente het budget via het gemeentefonds.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

ODIJ past de vigerende begroting 2023 aan op de actualiteit waaronder de nieuwe CAO voor ambtenaren (het effect op de salarislasten) en de (overigens beperkte) materiele kostenstijging. De Raadscommissie wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering. Begroting 2023 Omgevingsdienst IJmond, raadsvergadering 28 juni 2022, 2022/637943

Kenmerk: 2023/582107

1/11

Besluit College d.d. 16 mei 2023

Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. Het voorstel aan de raad vast te stellen.. de secretaris,

Besluit Raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

de burgemeester,

De raad der gemeente Zandvoort, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. Haar zienswijze kenbaar te maken over de eerste begrotingswijziging 2023 en de ontwerpbegroting 2024 van de Omgevingsdienst IJmond; 2. Aan de Omgevingsdienst IJmond schriftelijk mee te delen geen bezwaar te hebben bij de eerste begrotingswijziging begroting 2023; 3. Aan de Omgevingsdienst IJmond schriftelijk mede te delen de volgende zienswijze te hebben op de ontwerpbegroting 2024. Daarbij worden enkele overwegingen meegegeven: a. het college heeft in het coalitieprogramma opgenomen dat zij met ODIJ afspraken maakt over het verbeteren van de dienstverlening; b. met ODIJ moet nog gesproken worden over het voortzetten van de financiering en (extra) inzet ten behoeve van de Formule 1; c. de eventuele financiële gevolgen van de nieuwe Omgevingswet binnen de begroting te verwerken en afspraken te maken met het Rijk over compensatie van de structurele en of incidentele kosten; d. ODIJ in haar meerjarenbegroting nog geen rekening heeft (kunnen) houden met de nieuwe Wet gemeenschappelijke regeling en de eventuele financiële consequenties die hiermee samenhangen; e. aandacht heeft voor de financiering (ook op langere termijn) in relatie tot de dienstverlening, indexering/kostenontwikkeling en bijdragen van de GR partners; 4.

De begroting 2023 incidenteel bij te stellen met een bedrag van € 50.000 voor extra toezicht op illegale bewoning en structureel met € 22.000 ten laste van de algemene middelen en dit te betrekken bij het opstellen van de najaarsnota; 5. Vanaf 2024 de begroting structureel bij te stellen met een totaal bedrag van € 124.000 en dit te betrekken bij de begroting 2024.

Kenmerk: 2023/582107

2/11

de griffier,

de voorzitter,

1. Inleiding De gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst IJmond (ODIJ) is een openbaar lichaam met 15 deelnemers. Binnen het kader van de GR voert de dienst naast de taken beschreven in de GR ook taken uit op basis van met haar deelnemers afgesloten dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s). De ODIJ is belast met de behandeling en afhandeling van de Zandvoortse milieuvergunningen en bouwvergunningen en het toezicht en de handhaving op de naleving daarvan. Daarnaast voert zij voor Zandvoort het toezicht en de handhaving uit op toeristische verhuur van woningen. Vanaf 2023 wordt hieraan toegevoegd de opkoopbescherming waartoe de raad eerder heeft besloten. Met de komst van de Omgevingswet per 1 januari 2024 staat de grootste verandering in de geschiedenis van de omgevingsdiensten voor de deur. Daarnaast vragen onderwerpen als stikstof, groen staal en de transitie naar een waterstofeconomie steeds meer aandacht en expertise. Op dit moment kan nog niet worden voorzien wat deze dossiers in 2024 specifiek aan inzet van ODIJ zullen vragen. ODIJ stelt zich flexibel op en beschikt over voldoende vakinhoudelijke kennis en kunde om alle deelnemers van dienst te kunnen zijn.

Naast de nieuwe Omgevingswet heeft het rapport van de commissie Van Aartsen (en de reactie van staatsecretaris Van Weyenberg van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat) daarop) naar verwachting grote impact op de omgevingsdiensten. De aanpassing van de Wet Gemeenschappelijke Regeling per 1 juli 2022 (implementatie is uiterlijk 1 juli 2024) en het inwerkingtreden van de Omgevingswet met ingang van 1 januari 2024 en de daarmee gepaard gaande overdracht van bevoegdheden van Provincie naar gemeenten leiden tot een wijziging van de GR. Eind vorig jaar is een traject gestart om met GR deelnemers te komen tot een nieuwe regeling. In de loop van dit jaar wordt de ontwerpregeling opgesteld, zodat de nieuwe gemeenschappelijke regeling ODIJ in 2024 door de raden kan worden vastgesteld. Hieraan gaat de

Kenmerk: 2023/582107

3/11

zienswijze op de ontwerpregeling vooraf. Zie ook bijlage 2: Proces naar een nieuwe gemeenschappelijke regeling. ODIJ verzoekt de raad om haar zienswijze over de eerste begrotingswijziging 2023 en de ontwerpbegroting 2024 kenbaar te maken. 2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1. Haar zienswijze kenbaar te maken over de eerste begrotingswijziging 2023 en de ontwerpbegroting 2024 van de Omgevingsdienst IJmond; 2. Aan de Omgevingsdienst IJmond schriftelijk mee te delen geen bezwaar te hebben bij de eerste begrotingswijziging begroting 2023; 3. Aan de Omgevingsdienst IJmond schriftelijk mede te delen de volgende zienswijze te hebben op de ontwerpbegroting 2024. Daarbij worden enkele overwegingen meegegeven: a. het college heeft in het coalitieprogramma opgenomen dat zij met ODIJ afspraken maakt over het verbeteren van de dienstverlening; b. met ODIJ moet nog gesproken worden over het voortzetten van de financiering en (extra) inzet ten behoeve van de Formule 1; c. de eventuele financiële gevolgen van de nieuwe Omgevingswet binnen de begroting te verwerken en afspraken te maken met het Rijk over compensatie van de structurele en of incidentele kosten; d. ODIJ in haar meerjarenbegroting nog geen rekening heeft (kunnen) houden met de nieuwe Wet gemeenschappelijke regeling en de eventuele financiële consequenties die hiermee samenhangen; e.

aandacht heeft voor de financiering (ook op langere termijn) in relatie tot de dienstverlening, indexering/kostenontwikkeling en bijdragen van de GR partners; 4. De begroting 2023 incidenteel bij te stellen met een bedrag van € 50.000 voor extra toezicht op illegale bewoning en structureel met € 22.000 ten laste van de algemene middelen en dit te betrekken bij het opstellen van de najaarsnota; 5. Vanaf 2024 de begroting structureel bij te stellen met een totaal bedrag van € 124.000 en dit te betrekken bij de begroting 2024. 3. Beoogd resultaat De raad heeft kennis kunnen nemen van de 1e begrotingswijziging 2023 en de concept begroting 2024 van de ODIJ en geeft hierover voor 19 juli 2023 zijn zienswijzen aan de ODIJ. Met het advies van alle deelnemende GR gemeenteraden kan het algemeen bestuur van ODIJ de ontwerpbegroting 2024 definitief vaststellen. Met dit besluit wordt voldaan aan de verplichting die de gemeente Zandvoort en ODIJ met elkaar hebben in de Gemeenschappelijke Regeling evenals aan het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten.

Kenmerk: 2023/582107

4/11

4. Argumenten Alvorens de begroting in juli door het Algemeen Bestuur van de ODIJ wordt vastgesteld, kunnen de raden en de Provinciale Staten van de verbonden partijen hun zienswijze over deze begroting kenbaar maken. De Ontwerpbegroting 2024 is opgesteld conform de bepalingen van het BBV en Kadernota 2024 en sluit met een geprognosticeerd negatief saldo van € 59.621 dat gedekt wordt met een onttrekking aan de reserve. 4.1 Het besluit past in het ingezette beleid echter in de gemeentebegroting 2024 is nog onvoldoende rekening gehouden met de structurele kostenstijging Het besluit past binnen beleidsveld 6.3 Openbare Orde en Veiligheid. De Zandvoortse Milieu en Wabo taken voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) voor de genoemde beleidsvelden zijn ondergebracht bij de ODIJ. De gemeente betaalt jaarlijks een vergoeding aan de ODIJ voor de uit te voeren taken. Echter in de gemeentebegroting 2024 is nog onvoldoende rekening gehouden met de structurele kostenstijging als gevolg van de nieuwe coa en andere kostenontwikkelingen bij ODIJ. Dit is het gevolg van een andere indexering. Indexatie budgetten Voor de indexering van budgetten volgt ODIJ de CPB/IMOC (prognose op 1 maart 2023) en zij past een gewogen percentage toe voor de personele en de overige (materiele) kosten. De loonkosten zijn de grootste kostenpost van de organisatie.

Dat betekent dat bij een CAO loonsverhoging zich daar de grootste kostenstijging voordoet. Het effect van de kostenstijging in 2023 en 2024 leidt tot de volgende indexatie, GR bijdrage en een hoger uurtarief: Begroting ODIJ

Indexatie GR bijdrage

Bijdrage 2023 was Bijdrage 2023 herzien Bijdrage 2024

2,34% 4,19% 6,03%*

DVO bijdrage 2023 was DVO bijdrage 2023 herzien DVO bijdrage 2024 Aanvullende opdrachten 2023: Extra toezicht evenementen Opkoopbescherming Toezicht illegale bewoning

€ 124.903 € 130.110 € 170.869

uurtarief € 87,90 € 91,58 € 97,25

€ 1.094.412 € 1.139.977 € 1.240.152

€ 9.700 € 25.000 € 50.000

Kenmerk: 2023/582107

5/11

De gewogen index van 6,03% dat ODIJ voor de begroting 2024 hanteert, is gebaseerd op een loonvoet van 5,2% (85% aandeel begroting) en een materiele kostenstijging van 3,6% (15% aandeel begroting). Daarbij wordt zoveel mogelijk de reële kostenontwikkeling betrokken, zoals de nieuwe CAO. Door het ODIJ bestuur is inmiddels met de index ingestemd. De gemeente Zandvoort hanteert een gewogen index voor subsidies en verbonden partijen. Een lagere index dan ODIJ heeft tot gevolg dat de gemeente voor 2024 te weinig begroot. Om aan de verplichting richting ODIJ te kunnen voldoen, moet de gemeente in de begroting 2024 rekening houden met tenminste een kostenstijging van totaal € 124.000 voor de Wabo en Milieutaken. Dit bedrag komt ten laste van de algemene middelen. Zie ook samenvatting bij 4.3 en paragraaf 5. Het uurtarief van ODIJ De exploitatie van ODIJ is gebaseerd op de bijdragen van de deelnemende gemeenten. Die kent op dit moment de vorm van inputsturing: per gemeente worden de uren afgestemd op de verwachte uit te voeren taken waarvoor vooraf één vast uurtarief wordt afgesproken. Daarmee is de bijdrage van elke gemeente bekend. De stijging van de loonkosten werkt uiteraard ook door in het tarief dat ODIJ bij de GR partners en DVO overheden in rekening brengt.

Opkoopbescherming (vanaf 2023 t/m 2026) Kopers van een woning met een WOZ-waarde tot en met € 451.578 zijn verplicht zelf in de woning te wonen. Met deze regel wordt voorkomen dat bijvoorbeeld beleggers veel betaalbare huizen opkopen en er nauwelijks koopwoningen overblijven voor woningzoekenden. In een paar gevallen mag verhuren wel, daar is een vergunning voor nodig. Afspraken over het toezicht op de opkoopbescherming moeten nog met ODIJ worden gemaakt. Voor het extra toezicht heeft de gemeente € 25.000 per jaar begroot. Toezicht illegale bewoning bedrijventerrein Noord (in 2023) In 2006 en 2013 zijn eigenaren van panden aan de Max Planckstraat gewaarschuwd dat hun pand mogelijk in strijd met het bestemmingsplan wordt gebruikt voor bewoning. In 2014 zijn vervolgens brieven uitgegaan richting deze eigenaren waarmee is medegedeeld dat handhaving wordt opgeschort of aangehouden tot het nieuwe bestemmingsplan “Bedrijventerrein Nieuw Noord” in werking zou treden. De gemeente wil opnieuw werk maken van het stoppen van de illegale bewoning. Met de uitvoering is 550 uur gemoeid. Concrete afspraken over het toezicht moeten nog met ODIJ worden gemaakt. Voor het extra toezicht moet de gemeente incidenteel € 50.000 in haar begroting 2023 opnemen. Dit bedrag komt ten laste van de algemene middelen in 2023. Zie ook 4.6

4.2 Meer vraag naar coördinatie en ondersteuning betekent dat ODIJ formatie-uitbreiding nodig heeft Er is een toenemende vraag naar afstemming, coördinatie en ondersteuning. Daarom wordt de formatie voor het leveren van bouwtoezicht in 2024 tijdelijk met 1 formatieplaats uitgebreid. De dienstverlening kan alleen aan de gemeente worden geleverd als in de formatie-uitbreiding structureel wordt voorzien dit gelet op de krapte op de arbeidsmarkt. Externe inhuur is kostbaar en om die reden geen realistische

Kenmerk: 2023/582107

6/11

optie. De eerdere afspraak voor het bouwtoezicht voor de periode tot en met 2022 wordt vanaf 2023 voortgezet om aan de toenemende vergunningaanvragen te kunnen voldoen. De gemeente heeft vanaf 2020 incidenteel budget voor vergunningverlening en toezicht beschikbaar gesteld voor de Formule 1 races op het circuit in Zandvoort. Daarvan resteert nog een bedrag dat in 2023 wordt besteed. In 2023 worden afspraken gemaakt over het voortzetten van het extra toezicht dat ODIJ voor 2024 en 2025 begroot op 0,5 fte wat overeenkomst met ruim zestig duizend euro per jaar aan loonkosten. De begroting van ODIJ wordt op verzoek van met de gemeente nog aangepast: - Extra taken milieutoezicht geluid bij evenementen (vanaf 2023 begroot op € 9.700); - Toezicht opkoopbescherming (vanaf 2023 begroot op € 25.000) - Toezicht illegale bewoning bedrijventerrein (vanaf 2023 begroot op € 50.000) - Overdracht bodemtaken van Provincie naar gemeenten (vanaf 2024 begroot op € 32.706) Over de dienstverlening ten behoeve van de Formule 1 (door ODIJ begroot op en halve fte ad € 62.240) vindt in 2023 nog afstemming plaats. Met de extra taken voor dit evenement is in de gemeentebegroting c.q. begrotingswijziging 2024 nog geen rekening is gehouden.

4.3 Meerjarenraming en prognose begrotingsontwikkeling Voor de prognose 2024 tot en met 2026 is conform de Kadernota 2024 door ODIJ uitgegaan van jaarlijks verwachte stijging van alle lasten met 2,5%. Echter, ten tijde van het opstellen van de ontwerpbegroting is nog geen duidelijkheid over bijvoorbeeld de financiering van de decentralisatie van de bodemtaken en de impact van nieuwe wetgeving. De bijdragen van alle deelnemers zijn opgenomen, inclusief de Wabo-decentralisatie-bijdrage, omdat deze deel uitmaken van het basistakenpakket. Naast de autonome ontwikkelingen (loonkosten en overige bedrijfslasten) zijn er ook andere belangrijke ontwikkelingen die op de ODIJ afkomen. Daarom geldt voor de ontwerpbegroting van 2024 nog een aantal financiële voorbehouden dat in paragraaf 5 wordt toegelicht. 4.4 Concluderend: gemeente dient haar begroting 2024 bij te stellen De partnerbijdrage aan de gemeenschappelijke regeling bestaat uit meerdere componenten: de reguliere basistaken milieu en Impuls Omgevingsveiligheid (IOV) gebaseerd op een vastgestelde verdeelsleutel. Daarnaast heeft de gemeente verschillende dienstverleningsovereenkomsten met ODIJ afgesloten waaronder milieutaken en bouw- en woningtoezicht. Het voorlopige) begrotingstekort van totaal (afgerond) € 125.000 heeft betrekking op de taakvelden Milieuzorg en de Wabo van Programma 4.1:

Begroot Milieuzorg GR Bijdrage Milieutaken

bedrag € 345.930 - € 130.110

Begroot WABO DVO’s WABO:

Kenmerk: 2023/582107

bedrag € 868.830 -€ 964.139

7/11

DVO Milieutaken Begrotingstekort 2024

-€ 154.912 -€28.789

Incl bouwtoezicht,bodem en opkoopbescherming Exclusief Formule 1

-€95.309

4.5 Optimaliseren van de dienstverlening door de Omgevingsdienst IJmond De gemeente heeft in het coalitieprogramma opgenomen met ODIJ afspraken te maken over het verbeteren van de dienstverlening. ODIJ heeft hier een speerpunt voor haar dienstverlening aan de gemeente Zandvoort van gemaakt: in overleg met de gemeente worden afspraken gemaakt over de manier van werken en gezamenlijke monitoring in relatie tot de beschikbare middelen. 4.6 De begroting 2023 van de ODIJ moet worden aangepast in verband met verschillende financiële ontwikkelingen Het college informeert de raad ook over de eerste herziene begroting 2023 (bijlage 3). In de begroting voor 2023 van ODIJ was nog geen rekening gehouden met de huidige inflatie dat doorwerkt in de CAO-afspraken en het uitstel van de Omgevingswet. De begrote indexatie was 2,34%. Dit wordt bijgesteld naar 4,19%. Loonbijstelling 2023 Bijstelling prijs materiële overheidsconsumptie (imoc) (CBS) Gewogen gemiddelde aanvullende indexatie

4,55% 1,80% 4,19%

Daarnaast wordt de begroting 2023 bijgesteld op extra inkomsten en uitgaven. Er zijn een aantal specifieke uitkeringen bijgekomen en enkele dienstverleningsovereenkomsten met (partner-) gemeenten worden uitgebreid. De hogere uitgaven hebben met name betrekking op de loonkosten en de (gesubsidieerde) projecten. Het effect van de tussentijdse begrotingswijziging voor de gemeente Zandvoort is structureel een hogere GR en DVO bijdrage in 2023 van totaal (afgerond) € 22.000. Incidenteel stelt de gemeente € 50.000 extra beschikbaar voor de aanpak van illegale bewoning. Een bedrag van totaal € 72.000 komt in 2023 ten laste van de algemene middelen; dit wordt verwerkt in de voorjaarsnota. 5. Risico’s en kanttekeningen 5.1 Financieel beleid Omgevingsdienst IJmond Hoewel de begroting 2024 sluitend is door incidentele baten, merkt ODIJ op dat een deel van de structurele lasten wordt gedekt met incidentele baten. De trend is dat projecten en DVO’s een looptijd kennen van 5 jaar en dus eindig zijn. Daarover gaat ODIJ in gesprek met de deelnemers die een DVO voor bepaalde dienstverlening hebben afgesloten. ODIJ heeft meer financiële zekerheid nodig wat aansluit bij het advies van de Commissie van Aartsen over de robuustheid van de omgevingsdiensten. 5.2 ODIJ houdt in de ontwerpbegroting 2024 zoveel mogelijk rekening met verschillende (financiële) ontwikkelingen

Kenmerk: 2023/582107

8/11

Met de komst van de Omgevingswet staat de grootste verandering in de geschiedenis van omgevingsdiensten voor de deur (zie punt 3). Daarnaast vragen onderwerpen als stikstof, groen staal en de transitie naar een waterstofeconomie, steeds meer aandacht en expertise. Op dit moment is niet te voorzien wat deze dossiers in 2024 specifiek aan inzet van ODIJ zullen vragen. ODIJ stelt zich flexibel op en beschikt over voldoende vakinhoudelijke kennis en kunde om alle deelnemers van dienst te kunnen zijn. Naast de nieuwe Omgevingswet heeft het rapport van de commissie Van Aartsen (en de reactie van staatsecretaris Van Weyenberg (IenW) daarop) naar verwachting grote impact op de omgevingsdiensten. 5.3 Kostendekkenheid van de vergunningverlening (leges) Leges zijn alleen bedoeld om gemaakte kosten te compenseren, de gemeente heeft geen winstoogmerk. De toenemende vraag naar toezicht en handhaving levert niet op alle dienstverlening meer inkomsten op, omdat niet op alle activiteiten (zoals extra toezicht op illegale bewoning, vakantiehuizen en de signalen van omwonenden) leges kunnen worden geheven. De gemeente heeft een stelpost begroot voor de gewenste inkomsten in 2023: € 80.000 en vanaf 2024: € 200.000 met de verwachting dat de vergunningverlening en toezicht met de hogere inkomsten kostendekkend zouden zijn. Daarnaast nemen de kosten toe, zoals in paragraaf 4 is aangegeven.

Prognose is dat de geraamde opbrengst mogelijk niet volledig wordt gerealiseerd, omdat de arbeidsmarkt onder druk staat. Het is dan ook de vraag of ODIJ voldoende personeel kan werven om aan de gevraagde dienstverlening uitvoering te kunnen geven. Daarom wordt op basis van het eerste halfjaar in de najaarsnota over de gerealiseerde opbrengsten gerapporteerd en de prognose voor 2023 gemaakt. Overigens is het onder de nieuwe Omgevingswet ook mogelijk om leges te heffen voor milieuvergunningen. Dit wordt door ODIJ per gemeente onderzocht. In de begroting heeft ODIJ hiermee nog geen rekening gehouden. 5.4 Decentralisatie bodemtaken In de begroting van 2024 houdt ODIJ voor het eerst rekening met de taakuitvoering voor de bodemlocaties op basis van ervaringscijfers. Hierin houdt ODIJ ook rekening met het overgangsrecht. Er zijn nog geen concrete afspraken over de wijze van financiering van de overgangslocaties. Hierin worden in 2023 en 2024 afspraken gemaakt nadat de monitoring onder leiding van Omgevingsdienst Nederland is afgerond, wat betekent dat de bijdrage in de meerjarenramingen in de toekomst kan wijzigen. Voor de gemeente Zandvoort is de bijdrage voor 2024 begroot op € 32.706. Dit is nog niet door ODIJ in de begroting verwerkt. 5.5 Omgevingswet Naar verwachting treedt per 1 januari 2024 de Omgevingswet in werking.

Dit is één van de grootste stelselwijzigingen ooit in het bestaan van de ODIJ. Dat betekent dat de werkwijze voor de uitvoering van VTH -taken vanaf dat moment is afgestemd op de Omgevingswet. Als gevolg van het uitstel ontvangt ODIJ dit jaar nog een bijdrage van de Provincie voor de bedoelde bodemtaken. De ODIJ brengt deze bijdrage in mindering op de bijdragen van de betrokken gemeenten. Ook voor de ODIJ

Kenmerk: 2023/582107

9/11

zelf verandert er onder aan de streep niets voor de begroting 2023: de bijdragen van de betrokken gemeenten worden volledig gecompenseerd door de bijdrage van de provincie. De Omgevingswet heeft een grote impact op de verdeelsleutel door het (gedeeltelijk) uittreden van één van de deelnemers Provincie Noord-Holland. Ook het feit dat het basistakenpakket wijzigt, daarom gaat ODIJ met gemeenten in gesprek over de inbreng van taken in de (nieuwe) GR. Nu de omgevingswet op 1 januari 2024 in werking treedt, verlengt ODIJ de huidige verdeelsleutel tot en met 31 december 2023. De herberekening van de verdeelsleutel wordt na de jaarrekening 2022 gemaakt. Daarnaast wordt al meer toezicht en handhaving gevraagd op verstrekte vergunningen (zoals integraal opereren op het strand, extra checks op illegale bewoning, vakantiehuizen, actief acteren op signalen van inwoners). Deze kosten mogen niet door leges worden gedekt. 5.6 Milieumaatregelen Onderwerpen als stikstof, PFAS, alsmede emissies van Tata Steel en Harsco Metals hebben in de afgelopen anderhalf jaar specifiek in de IJmond geleid tot maatschappelijke onrust. De vele nog onbekende factoren in deze dossiers leiden tot onzekerheid over de realisatie van projecten en de daarbij behorende financiële risico’s voor onze deelnemers.

Op dit moment is niet te voorzien wat voornoemde dossiers in 2023 specifiek aan inzet van onze dienst zullen vragen. 5.7 ODIJ is partner in de energietransitie Bedrijven zijn wettelijk verplicht om maatregelen met een terugverdientijd van minder dan vijf jaar te nemen. ODIJ controleert bedrijven en instellingen op het treffen van energiebesparende maatregelen. Daarbij grijpt ODIJ de bedrijfscontroles aan om met ondernemers het gesprek aan te gaan over de mogelijkheden van verdere verduurzaming van de bedrijfsvoering (stimulering). De Provincie heeft een breed gedragen Energiebesparingsakkoord Noord-Hollandse bedrijven gesloten met alle 46 gemeenten. Het akkoord loopt in principe tot 2025 en heeft als doel om voor de provincie breed een level-playing field te creëren op het gebied van toezicht op energiebesparende maatregelen. ODIJ zet in op gerichte communicatie, stimulering en een toezichttraject. Elk energierelevant bedrijf wordt gedurende de looptijd van het akkoord ten minste één keer bezocht. 5.8 Versterking VTH-stelsel, rapport commissie Van Aartsen Een goed functionerend VTH-stelsel was destijds de basisgedachte bij het oprichten van de omgevingsdiensten waarbij de deelnemers wettelijk verplicht werden de VTH-taken voor in ieder geval de ‘complexere’ milieutaken over te dragen.

De belangrijkste conclusie van de commissie Van Aartsen is dat het huidige stelsel nog behoorlijk wat tekortkomingen kent waarbij met name de rol van de omgevingsdiensten nog onvoldoende uit de verf komt. Schaalgrootte, gebrek aan middelen en het ontbreken van een uniform takenpakket en mandaat, spelen hierbij een rol. Het kabinet is inmiddels met de adviezen van de commissie aan de slag. Dit kan gevolgen hebben voor de

Kenmerk: 2023/582107

10/11

omgevingsdiensten dus ook voor ODIJ. ODIJ ziet de aanbevelingen van de commissie van Aartsen als een positieve stimulans waarbij de belangrijke rol van een Omgevingsdienst wordt erkend. 5.9 Wijziging Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst IJmond De aanpassing van de Wet Gemeenschappelijke Regeling per 1 juli 2024 en het inwerkingtreden van de Omgevingswet met ingang van 1 januari 2024 en de daarmee gepaard gaande overdracht van bevoegdheden van Provincie naar gemeenten leiden tot een wijziging van de GR. Eind vorig jaar is een traject gestart om met GR deelnemers te komen tot een wijziging van de GR. In de loop van dit jaar wordt de ontwerpregeling opgesteld, zodat de nieuwe gemeenschappelijke regeling ODIJ in 2024 door de raden kan worden vastgesteld. Hieraan gaat de zienswijze op de ontwerpregeling vooraf. Zie ook bijlage 2 Proces naar een nieuwe gemeenschappelijke regeling. 6. Uitvoering Nadat de raden en de staten van alle bij de gemeenschappelijke regeling aangesloten partijen hun zienswijze bekend hebben gemaakt, stuurt de ODIJ de begroting door naar Gedeputeerde Staten van Noord-Holland. Het Algemeen Bestuur van de ODIJ stelt de begroting 2023, met medeweging van alle zienswijzen, op 19 juli 2023 vast. Op 17 mei 2023 stelt ODIJ de jaarstukken 2022 vast, waardoor het verzoek in de aanbiedingsbrief van “niet publiceren”, na deze datum niet meer van toepassing is. 7.

Bijlagen Bijlage 1: Aanbiedingsbrief ODIJmond begrotingen Bijlage 2: Proces naar een nieuwe gemeenschappelijke regeling Bijlage 3: Eerste begrotingswijziging 2023 van ODIJ Bijlage 4: Ontwerpbegroting 2024 van ODIJ

Kenmerk: 2023/582107

11/11