Raadsstuk Tweede begrotingswijziging 2022 en ontwerpbegroting 2023 ODIJ

Raadsstuk

Onderwerp Tweede begrotingswijziging 2022 en ontwerpbegroting 2023 Omgevingsdienst IJmond Nummer

2022/637943

Portefeuillehouder

Verheij-de Haas, E.

Programma/beleidsveld

4.1 Duurzame stedelijke ontwikkeling

Afdeling

VTH

Auteur

Zwet, R.H. van der

Telefoonnummer

0235115204

Email

rvanderzwet@haarlem.nl De Zandvoortse taken voor milieu en Wabo, zijn ondergebracht bij de Omgevingsdienst IJmond. De reden voor deze nota is het verzoek van de ODIJ aan de raad om de zienswijze over de tweede begrotingswijziging 2022 en over de ontwerpbegroting 2023 kenbaar te maken. Deze zienswijzeprocedure is vastgelegd in de Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst IJmond. De raadscommissie wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering. Omgevingsdienst IJmond: begroting 2022 zienswijze gemeenteraad (2021/229457) Zienswijze gemeenteraad op 1e begrotingswijziging 2022 Omgevingsdienst IJmond (2021/550489)

Kernboodschap

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

Besluit College d.d. 24 mei 2022

Het college van burgemeester en wethouders Besluit: Het voorstel aan de raad vast te stellen. de secretaris,

de burgemeester,

Kenmerk: 2022/637943

1/6

Besluit Raad d.d. ……….

De raad der gemeente Zandvoort, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: Als zienswijze naar voren te brengen bij de Omgevingsdienst IJmond dat de raad geen wensen of bedenkingen heeft bij de tweede begrotingswijziging 2022 en de conceptbegroting 2023 van de Omgevingsdienst IJmond

de griffier,

de voorzitter,

1. Inleiding De Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst IJmond (hierna ODIJ) is een openbaar lichaam met 15 deelnemers dat opereert onder de naam ODIJ. De Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst IJmond (GR) vormt hiervoor het juridische kader. Binnen het kader van de GR voert de dienst, naast de taken beschreven in de GR, ook taken uit op basis van dienstverleningsovereenkomsten (DVO) die met de deelnemers separaat zijn afgesloten. De ODIJ is belast met de be- en afhandeling van de Zandvoortse milieuvergunningen en bouwvergunningen en het toezicht en de handhaving op de naleving daarvan. Daarnaast voert zij voor Zandvoort het toezicht en de handhaving uit op toeristische verhuur van woningen. De ODIJ verzoekt de raad zijn zienswijze bekend te maken over de tweede begrotingswijziging en de ontwerpbegroting 2023. Nadat de raden en de staten van alle bij de gemeenschappelijke regeling aangesloten partijen hun zienswijze bekend hebben gemaakt, stuurt de ODIJ de begroting door naar Gedeputeerde Staten van Noord-Holland. Het Algemeen Bestuur van de ODIJ stelt de begroting 2023, met medeweging van alle zienswijzen, op 13 juli 2022 vast.

2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: Zijn zienswijzen kenbaar te maken over de tweede begrotingswijziging en de conceptbegroting 2023 van de Omgevingsdienst IJmond; a. Aan de Omgevingsdienst IJmond mede te delen geen bezwaren te zien bij de tweede begrotingswijziging B2022; b. Aan de Omgevingsdienst IJmond mede te delen geen bezwaren te zien bij de ontwerpbegroting 2023.

Kenmerk: 2022/637943

2/6

3. Beoogd resultaat De raad heeft kennis kunnen nemen van de tweede begrotingswijziging 2022 en de ontwerpbegroting 2023 van de ODIJ en geeft hierover vóór 7 juli 2022 zijn zienswijzen aan bij de ODIJ. 4. Argumenten 1.1

2.1

Het besluit past in het ingezet beleid. Het besluit past binnen beleidsveld 6.3 Openbare Orde en Veiligheid. De Zandvoortse taken voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) voor de genoemde beleidsvelden zijn ondergebracht bij de ODIJ. De gemeente betaalt jaarlijks een vergoeding aan de ODIJ voor de uit te voeren taken. De precieze invulling van de werkzaamheden voor Zandvoort wordt voor het jaar 2023 vastgelegd in het Uitvoeringsprogramma 2023 van de ODIJ welke eind van dit jaar wordt vastgesteld in het Algemeen Bestuur. De begroting 2023 is gebaseerd op de eerder aan de gemeenteraad verstrekte Kadernota 2023 van de ODIJ. Er zijn geen bezwaren op de tweede begrotingswijziging 2022 van de ODIJ en de voorgestelde GR bijdrage van Zandvoort. Op 15 december 2021 heeft het Algemeen Bestuur van de ODIJ de gewijzigde begroting 2022 vastgesteld. Deze wijziging is gedaan om het eerste uitstel van de Omgevingswet (hierna OW) in de begroting te verwerken. Omdat de OW is uitgesteld naar 1 januari 2023 en het CAO-principe akkoord bekrachtigd is, volgt een tweede begrotingswijziging.

In deze tweede begrotingswijziging zijn onder andere de volgende ontwikkelingen verwerkt het uitstel van de OW naar 1 januari 2023, het principeakkoord voor de CAO personeel, de vaststelling van de extra bijdrage voor VTH taken Wabo 2022 en 2023 van gemeente Zandvoort, investeringen in de ICT systemen, verplichte aansluiting op Inspectieview en de verhoging van het uurtarief voor de dienstverleningsovereenkomsten. De hieruit voortvloeiende financiële consequenties passen binnen het budget wat voor het begrotingsjaar 2022 beschikbaar is gesteld door de gemeenteraad.

3.1

Er zijn geen bezwaren op de begroting 2023 van de ODIJ en de voorgestelde GR bijdrage van Zandvoort. De Ontwerpbegroting 2023 is opgesteld conform de bepalingen van het BBV en sluit met een geprognosticeerd negatief saldo van € 20.470. Echter, om de begroting sluitend te krijgen, is door ODIJ voorgesteld om dit negatieve saldo te dekken vanuit de bestemmingsreserves. De formatie is ten opzichte van de tweede gewijzigde begroting 2022 gedaald. Doordat er in 2022 minder baten uit dienstverleningsovereenkomsten zijn begroot, is bezuinigd op de flexibele schil. Meerjarenbegroting 2023-2025 Voor de prognose 2023 tot en met 2025 wordt conform de Kadernota 2021 uitgegaan van jaarlijks verwachte stijging van alle lasten van 2,5%. Ten tijde van het opstellen van de ontwerpbegroting 2023 is nog geen duidelijkheid over de financiering van de decentralisatie van de bodemtaken. Deze decentralisatie is een gevolg van de aankomende OW waarvan zeker is dat deze zich voordoet maar waarvan de wijze financiering nog

Kenmerk: 2022/637943

3/6

onduidelijk is. De bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling bestaat vanaf 2023 uit meerdere componenten te weten de reguliere bijdrage aan de GR, de bijdrage voor Impuls Omgevingsveiligheid (IOV) en de bijdrage voor bodemformatie. De totale bijdrage aan de GR voor de gemeente Zandvoort is in 2023 op € 165.568 begroot. In bijlage 14.3 Bijdrage gemeenschappelijke regeling deelnemers 2023 van de ontwerpbegroting 2023 op pagina 59 wordt aangegeven hoe tot de bijdrage voor de GR gekomen is. 3.2

Er zijn geen bezwaren op de ontwerpbegroting 2023 van de ODIJ voor de overige voorgestelde bijdrage aan de verschillende DVO’s en andere werkzaamheden voor Zandvoort. De gemeente Zandvoort heeft een aantal dienstverleningsovereenkomsten met de ODIJ. In de begroting van de ODIJ is hiervoor in totaal een bedrag van € 942.809 opgenomen. In bijlage 14.4 Dienstverleningsovereenkomsten, (subsidie)projecten en overige bijdrage is op pagina 61 de opbouw van dit bedrag na te lezen.

3.3

Het in de begroting 2023-2027 van de gemeente Zandvoort beschikbare gestelde budgetten voor de werkzaamheden van de ODIJ is toereikend om de werkzaamheden uit te voeren, echter er zijn de nodige ontwikkelingen waarvan de financiële impact nog niet volledige is verwerkt. Omgevingswet Naar verwachting treedt per 1 januari 2023 de Omgevingswet in werking. Met recht kunnen we dit één van de grootste stelselwijzigingen ooit noemen in het bestaan van de ODIJ. Dat betekent dat de werkwijze voor de uitvoering van VTH -taken vanaf dat moment is afgestemd op de Omgevingswet. Leges Onder de Omgevingswet is het mogelijk om leges te heffen voor milieuvergunningen. Dit moet per gemeente worden onderzocht. In de Begroting 2023 is hier rekening mee gehouden (conform Begroting 2022). De ODIJ heeft de data en expertise in huis om de deelnemende gemeenten hiermee van dienst te zijn. Private borging In 2023 en 2024 wordt geen effect verwacht van de invoering van de wet Private Borging, waarbij de markt taken overneemt. Om deze reden worden de jaren 2023 en 2024 als overgangsjaren beschouwd en is de begroting hier niet op aangepast. Wijziging in de wet op de Gemeenschappelijke Regeling De aanpassing van de Wgr en het inwerkingtreden van de Omgevingswet en de daarmee gepaard gaande overdracht van bevoegdheden van provincie naar gemeenten, leidt tot een wijziging van de GR.

Ten tijde van het opstellen van deze nota is nog niet duidelijk of de Omgevingswet daadwerkelijk op 1 januari 2023 in werking treedt. Energiebesparingsakkoord De provincie heeft een breed gedragen Energiebesparingsakkoord Noord-Hollandse bedrijven (het akkoord) gesloten met alle 46 gemeenten. In het akkoord staan afspraken over een gezamenlijk ambitieniveau, kaders voor een toezichtwerkwijze en gezamenlijke monitoring en inzet van

Kenmerk: 2022/637943

4/6

middelen. Het akkoord loopt in principe tot 2025 en heeft als doel om provincie breed een level playing field te creëren op het gebied van toezicht op energiebesparende maatregelen. Tijdens het opstellen van de begroting 2023 zijn nog niet alle aanvragen door de deelnemers ingediend daarom is het akkoord financieel nog niet opgenomen in de begroting. Versterking VTH-stelsel, rapport commissie Van Aartsen De belangrijkste conclusie is dat het huidige stelsel nog behoorlijk wat tekortkomingen kent waarbij met name de rol van de omgevingsdiensten nog onvoldoende uit de verf komt. Schaalgrootte, gebrek aan middelen en het ontbreken van een uniform takenpakket en mandaat, spelen hierbij een rol. Het kabinet zal met de adviezen van de commissie aan de slag gaan. Dit kan gevolgen hebben voor de omgevingsdiensten, dus ook voor ODIJ. De ODIJ ziet de aanbevelingen van de commissie van Aartsen als een positieve stimulans waarbij de belangrijke rol van een Omgevingsdienst wordt erkend. Ontwikkelingen Onderwerpen als stikstof, PFAS, alsmede emissies van Tata Steel en Harsco Metals hebben in de afgelopen anderhalf jaar specifiek in de IJmond geleid tot maatschappelijke onrust. Op dit moment is niet te voorzien wat voornoemde dossiers in 2023 specifiek aan inzet van onze dienst zullen vragen.

De ODIJ is echter flexibel en vakinhoudelijk goed voorbereid en beschikken over kennis en kunde om haar deelnemers van dienst te zijn. Technologische ontwikkelingen De technologische ontwikkeling zet door. Enerzijds is het de informatiepositie voor inwoner en overheid, die gelijk moet zijn en dat heeft voor ODIJ veel consequenties die gaan over datakwaliteit en privacy-gevoeligheid. Hoe zorgt ze ervoor dat informatie digitaal beschikbaar is, wie legt wat vast, wie is de eigenaar van bronbestanden? Dat moet goed afgebakend worden. Daarnaast komen er nieuwe technologische mogelijkheden in het werk van ODIJ, zoals drones voor toezicht.

5. Risico’s en kanttekeningen 3.1

De Omgevingswet heeft grote financiële consequenties. Er is nog geen duidelijkheid over de gevolgen die de Omgevingswet gaat hebben voor de Dienstverleningsovereenkomsten (DVO), en daarmee dus ook niet over het uurtarief.

3.2

Invoering van de Omgevingswet kan consequenties hebben op de onderzoekskosten. De ODIJ verwacht dat in 2022 en 2023 de omvang van de werkzaamheden sterk zal toenemen. In 2021 werd duidelijk dat de meeste gemeenten kiezen voor de minimale variant om te kunnen werken onder de Omgevingswet. Een aantal zaken worden daarmee vooruitgeschoven naar de toekomst. Omdat de vraag naar onderzoekskosten ten behoeve van de omgevingsplannen sterk uiteenlopen per deelnemer, is hiermee in de financiële ramingen geen rekening gehouden. De onderzoekskosten komen voor rekening van de deelnemers.

3.3

De bekostiging van de bodemtaken die via een warme overdracht van de provincie naar de omgevingsdienst overgeheveld worden.

Kenmerk: 2022/637943

5/6

Tegelijk met de overdracht van de bodemtaken van de provincie naar gemeenten worden de financiële middelen vanuit het Provinciefonds naar Gemeentefonds overgeheveld. Om straks namens gemeenten in de toekomst deze taak op hetzelfde niveau, zorgvuldig en adequaat uit te kunnen blijven voeren, worden deze nieuwe middelen in het gemeentefonds daarvoor aangewend. De financiering van de bodemtaken onder de Omgevingswet is echter al langere tijd onduidelijk. De verwachting is dat hier medio 2022 meer over bekend wordt. Het Rijk is daar nu over in overleg met de VNG en het IPO. Om hier wel op voor te sorteren, is het totaalbedrag, dat nu voor onze regio staat gereserveerd, verdeeld over onze regio via een verdeelsleutel. In de begroting van 2023 is rekening gehouden met de volledige financiering van deze taak. Deze bijdragen na indexatie zijn verdeeld op basis van een verdeelsleutel. In de begroting van 2022 hebben is deze sleutel berekend naar inwonersaantallen. 3.4

Financieringsmogelijkheid omgevingsdiensten naar aanleiding van het rapport commissie van Aartsen te kiezen financieringsmogelijkheid. Een van de aanbevelingen van de Commissie Van Aartsen is te komen tot een Landelijke normfinanciering in plaats van lokale outputfinanciering. ODIJ heeft geen outputfinanciering maar een inputfinanciering. Uit onderzoek blijkt dat als ODIJ haar financiering omrekent naar euro per inwoner, zij in vergelijking met andere omgevingsdiensten aan de onderkant van de financiering zit. Dit betekent dat er een risico bestaat dat een landelijke normfinanciering een stijging van de tarieven met zich mee brengt. De commissie realiseert zich dat dit een beperking in de vrijheid van het budget van lokale en regionale overheid betekent en daarmee een ingreep in de gegroeide financiële verhoudingen tussen overheden. Toch is het noodzakelijk om toezicht en handhaving effectief te laten zijn en meer milieuschade in de toekomst te voorkomen. Omdat dit ook een nationaal belang is, moet het Rijk bijdragen aan de financiering van de omgevingsdiensten. Ten tijde van het opstellen van deze begroting is niets bekend over financiering van het Rijk en is dit onzeker.

6. Uitvoering De zienswijzen voor zowel de tweede begrotingswijziging B2022 als de ontwerpbegroting 2023 (inclusief het raadsbesluit) wordt kenbaar gemaakt aan het Dagelijks Bestuur van ODIJ. Het Dagelijks Bestuur neemt de zienswijze mee in het voorstel aan het Algemeen Bestuur om de Begroting 2023 vast te stellen. Vervolgens worden de stukken definitief vastgesteld door het Algemeen Bestuur van ODIJ, naar verwachting op 13 juli 2022. 7. Bijlagen Bijlage 1: Tweede begrotingswijziging 2022 ODIJ; Bijlage 2: Ontwerpbegroting 2023 ODIJ.

Kenmerk: 2022/637943

6/6