Raadsstuk Maatregelen kostenbeheersing Wmo 2021

Raadsstuk

Onderwerp Maatregelen kostenbeheersing Wmo 2021 en Actualisatie Verordening en Uitvoeringsbesluit Wmo gemeente Zandvoort 2021 Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2021/244188 Haeften, R. van 2.1 Voorzieningen volwassen MO Tijl, J.M. 023-5114473 mtijl@haarlem.nl Met dit Raadsstuk wordt een beperkt aantal beleidsaanpassingen op het gebied van maatschappelijke ondersteuning voorgesteld en – in lijn daarmee - wijzigingen van de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Zandvoort 2020. Aanleiding daarvoor is de noodzaak om de toenemende kosten voor Wmoondersteuning beheersbaar te houden. In de Voorjaarsnota 2021 constateert het college dat de kosten op het gebied van de Wmo blijven toenemen. Als het college geen maatregelen neemt, leidt dit tot steeds grotere tekorten en knelpunten in de begroting. Om die reden is in de begroting voor 2022 een taakstelling van € 300.000 opgenomen. De nieuwe verwervingen voor Huishoudelijke ondersteuning en voor het Sociaal Wijkteam en Basisondersteuning, de invoering van het normenkader voor huishoudelijke ondersteuning en maatregelen op het gebied van governance en datagestuurd werken dragen bij aan het realiseren van die taakstelling. Gezien de kostenontwikkeling gaat het college er echter van uit dat meer maatregelen nodig zijn. Het college stelt daarom – aanvullend op de hierboven genoemde maatregelen – extra maatregelen voor in de vorm van een aantal beleidsaanpassingen.

Aanpassingen die uiteraard passen binnen de wettelijke kaders en het voorzieningenniveau voldoende in stand houden én die tegelijkertijd bijdragen aan het beheersen van de kosten. Om deze maatregelen te kunnen uitvoeren is ook een aanpassing van de verordening en het Uitvoeringsbesluit Algemene en maatwerkvoorzieningen Wmo 2020 noodzakelijk. Met deze wijzigingen van de verordening en het uitvoeringsbesluit beschikt de gemeente Zandvoort voor de uitvoering van de Wet

Kenmerk: 2021/244188

1/8

maatschappelijke ondersteuning in 2021 over een actueel en adequaat juridisch instrumentarium. Behandelvoorstel voor commissie

De Raadscommissie wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering.

Relevante eerdere besluiten

•

Besluit College d.d. 18 mei 2021

1. Het college stelt het voorstel aan de raad vast.

Actualisatie Verordening, Uitvoeringsregels en Uitvoeringsbesluit Wmo gemeente Zandvoort 2020 ((2020/82833) en bijlagen

Het college besluit voorts, onder voorbehoud van het besluit door de raad: 2. De Eerste wijziging Uitvoeringsbesluit Algemene en maatwerkvoorzieningen Wet maatschappelijke ondersteuning gemeente Zandvoort 2020 vast te stellen. de secretaris,

Besluit Raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

de burgemeester,

De raad der gemeente Zandvoort, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit vast te stellen: 1. de maatregelen kostenbeheersing Wmo 2021 en 2. de Eerste wijziging Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Zandvoort 2020. de griffier,

de voorzitter,

Kenmerk: 2021/244188

2/8

1. Inleiding Met dit Raadsstuk wordt een beperkt aantal beleidsaanpassingen op het gebied van maatschappelijke ondersteuning voorgesteld en – in lijn daarmee - wijzigingen van de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Zandvoort 2020. Aanleiding daarvoor is de noodzaak om de toenemende kosten voor Wmo-ondersteuning beheersbaar te houden. In de Voorjaarsnota 2021 constateert het college dat de kosten op het gebied van de Wmo blijven toenemen. Als het college geen maatregelen neemt, leidt dit tot steeds grotere tekorten en knelpunten in de begroting. Om die reden is in de begroting voor 2022 een taakstelling van € 300.000 opgenomen. De nieuwe verwervingen voor Huishoudelijke ondersteuning en voor het Sociaal Wijkteam en Basisondersteuning, de invoering van het normenkader voor huishoudelijke ondersteuning en maatregelen op het gebied van governance en datagestuurd werken dragen bij aan het realiseren van die taakstelling. Gezien de kostenontwikkeling gaat het college er echter van uit dat meer maatregelen nodig zijn. Het college stelt daarom – aanvullend op de hierboven genoemde maatregelen – extra maatregelen voor in de vorm van een aantal beleidsaanpassingen. Aanpassingen die uiteraard passen binnen de wettelijke kaders en het voorzieningenniveau voldoende in stand houden én die tegelijkertijd bijdragen aan het beheersen van de kosten.

Om deze maatregelen te kunnen uitvoeren is ook een aanpassing van de verordening en het Uitvoeringsbesluit Algemene en maatwerkvoorzieningen Wmo 2020 noodzakelijk. Met deze wijzigingen van de verordening en het uitvoeringsbesluit beschikt de gemeente Zandvoort voor de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning in 2021 over een actueel en adequaat juridisch instrumentarium.

2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor vast te stellen: 1. de maatregelen kostenbeheersing Wmo 2021 en 2. de Eerste wijziging op de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Zandvoort 2020. 3. Beoogd resultaat Het beoogd resultaat van invoering van deze maatregelen is kostenbeheersing. Het beoogd resultaat van de wijziging van de verordening is een actueel en adequaat juridisch instrumentarium zodat de maatregelen rechtmatig kunnen worden uitgevoerd en bijdragen aan kostenbeheersing.

Kenmerk: 2021/244188

3/8

4. Argumenten 4.1 Extra maatregelen zijn nodig om de kosten van Wmo-ondersteuning beheersbaar te houden. Daarbij is aanpassing van de Verordening nodig om deze maatregelen te kunnen uitvoeren. In de Voorjaarsnota 2021 is geconstateerd dat op, onder meer, de Wmo sprake is van alsmaar toenemende kosten. Als er geen maatregelen worden genomen leidt dit tot steeds grotere tekorten en knelpunten in de begroting. Het is daarom nodig dat er extra maatregelen worden genomen waarmee de kosten kunnen worden beheerst. Om deze maatregelen mogelijk te maken en een rechtmatige uitvoering ervan te borgen, moeten een aantal artikelen in de Verordening en het Uitvoeringsbesluit worden aangepast. De voorgestelde maatregelen en wijzigingen van de Verordening hebben betrekking op: a. Beperking van woningaanpassingen in algemene ruimten In de praktijk ontstaat regelmatig discussie met corporaties, verenigingen van eigenaren en bewoners van complexen over het realiseren van grote en ingrijpende woningaanpassingen in algemene ruimten en over de verantwoordelijkheid voor onderhoud en reparatie daarvan. Daarnaast beperkt het aanpassen van de ruimten vaak het gebruiksgemak van de andere inwoners (traplift of stalling van scootmobiel in algemene ruimten). Bij voorkeur worden daarom grote aanpassingen in algemene ruimten voorkomen.

Om meer duidelijkheid te bieden en kaders te stellen wordt in de verordening nu geregeld dat woonvoorzieningen in gemeenschappelijke ruimten in principe niet worden toegekend, met uitzondering van een aantal, relatief kleine, aanpassingen die de functionaliteit van de ruimte intact laten. De geraamde opbrengst van deze maatregel is € 3.000 per jaar. b. Verhoging ritbijdrage RegioRijder De kosten voor een rit met de Regiorijder bestaan uit een opstaptarief van € 0,98 en een tarief van € 0,16 per kilometer. Deze tarieven zijn gebaseerd op het tarief van het regulier Openbaar Vervoer. Het is geen verplichting voor gemeenten om deze koppeling met het OVtarief te maken. De Regiorijder biedt meer dan het regulier openbaar vervoer, want er is sprake van deur-tot-deurvervoer. Een iets hoger tarief dan het regulier OV-tarief is daarom reëel. We stellen voor dit te doen middels een verhoging van het starttarief openbaar busvervoer met € 0,25 per rit waarmee het starttarief voor de regiorijder € 1,24 wordt. Het kilometertarief blijft gelijk aan het kilometertarief dat in het openbaar busvervoer verschuldigd is.

Kenmerk: 2021/244188

4/8

De geraamde opbrengst van deze maatregel is € 6.000 per jaar. c. Eigen bijdragen voor specifieke voorzieningen De Wmo bepaalt dat gemeenten een eigen bijdrage op mogen leggen voor algemene en maatwerkvoorzieningen met uitzondering van rolstoelen en hulpmiddelen voor kinderen. Middels de verordening wordt op dit moment een aantal maatwerkvoorzieningen uitgesloten van de eigen bijdrage. Voorgesteld wordt om een aantal daarvan niet langer uit te sluiten van de eigen bijdrage, te weten: • het bezoekbaar maken van een woning, • vervangingen van eerder verstrekte woonvoorzieningen tot een bedrag van € 1.000, • vervangingen van douche/föhntoiletbrillen en sanibroyeurs en • sportvoorzieningen. Als casemanagers de indruk hebben dat in een specifieke situatie de eigen bijdrage leidt tot zorgmijdend gedrag, dan hebben zij de mogelijkheid om de eigen bijdrage kwijt te schelden. De geraamde opbrengst van deze maatregel is € 1.000 per jaar. d. Afschaffen Hulp bij het huishouden voor mantelzorgers tegen gereduceerd tarief Gemeenten zijn op grond van de Wmo verantwoordelijk voor het ondersteunen van mantelzorgers. Zij zijn daarbij vrij in de wijze waarop zij dat doen. In Zandvoort zijn verschillende voorzieningen getroffen, gericht op mantelzorgondersteuning. Naast onder meer kortdurend verblijf, dagopvang en lotgenotencontact, is dat de regeling Huishoudelijke Hulp voor mantelzorgers.

In het kader van de kostenbeheersing van de Wmo wordt voorgesteld om deze laatste regeling af te schaffen. De passage waarin deze mogelijkheid wordt genoemd, wordt uit de verordening verwijderd. De geraamde opbrengst van deze maatregel is € 10.000 per jaar.

e. Bij het overwegen van een woonvoorziening het primaat van verhuizen verleggen van € 10.000 naar € 7.500 In de verordening is geregeld dat vanaf bepaalde kosten voor een woningaanpassing de voorkeur wordt gegeven aan een verhuizing boven de woningaanpassing. Als de huidige woning niet aangepast kan worden tegen acceptabele kosten (momenteel € 10.000, -) en er zijn geen belangrijke redenen aanwezig waarom niet verhuisd kan worden, dan wordt de maatwerkvoorziening verhuiskostenregeling toegekend en wordt er niet overgegaan tot het verstrekken van een woningaanpassing. Verlaging van het primaat (middels

Kenmerk: 2021/244188

5/8

verlaging van de ‘drempelkosten’) leidt ertoe dat in meer situaties wordt onderzocht of de inwoner kan worden aangesproken op zijn eigen verantwoordelijkheid voor het realiseren van een woningaanpassing of dat een verhuizing mogelijk is. Belangrijk is hierbij te benadrukken dat inwoners nooit worden verplicht om te verhuizen. De geraamde opbrengst van deze maatregel is € 5.000 per jaar. De voorliggende Eerste wijziging op de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Zandvoort 2020 voorziet in de aanpassingen van de verordening die voor de uitvoering van deze maatregelen nodig zijn. 4.2 Aanpassing van het Uitvoeringsbesluit (bevoegdheid van het college) is nodig om de maatregel Verlaging verhuiskosten te kunnen doorvoeren. Ook deze maatregel draagt bij aan beheersing van kosten van uitvoering van de Wmo. f.

Verlaging verhuiskostenregeling Als inwoners door beperkingen moeten verhuizen kunnen zij in aanmerking komen voor een verhuiskostenvergoeding op grond van de Wmo. Het moet daarbij gaan om een verhuizing die niet voorzienbaar was en die niet aangemerkt kan worden als een verhuizing in het kader van de traditionele wooncarrière. De hoogte van de verhuiskostenvergoeding bedraagt momenteel € 3.500,-. De verhuiskostenvergoeding is een bijdrage in de kosten en hoeft niet de daadwerkelijke kosten te dekken. Met een vergoeding van € 2.500,- wordt aangesloten bij de bedragen opgenomen in de NIBUD-prijzengids voor stoffering van een woning. De geraamde opbrengst van deze maatregel is € 10.000 per jaar. 4.3 Technische correcties van het Uitvoeringsbesluit en verbeteren rechtmatigheid

Naast bovengenoemde wijziging, waartoe het college besluit met het oog op kostenbeheersing, besluit het college ook tot de volgende aanpassingen van het uitvoeringsbesluit: g. Artikelen en bijlagen met betrekking tot Pgb’s en overgangsrecht beschermd en beschut wonen vervallen Eerder waren onterecht in het Uitvoeringsbesluit een aantal artikelen opgenomen die nu vervallen. Een aantal daarvan betreffen de hoogte van Pgb’s voor beschermd en beschut wonen en het overgangsrecht beschermd en beschut wonen. Deze voorzieningen worden verstrekt door centrumgemeente Haarlem en de hoogte van Pgb’s en het overgangsrecht worden door die centrumgemeente geregeld in het Uitvoeringsbesluit van de gemeente Haarlem.

Kenmerk: 2021/244188

6/8

h. Artikelen met betrekking tot Eigen bijdrage maatschappelijke opvang vervallen Idem. Dit betreft de eigen bijdrage voor maatschappelijke opvang. Ook dit is een voorziening die door centrumgemeente Haarlem wordt verstrekt en de eigen bijdrage wordt door die centrumgemeente geregeld in het Uitvoeringsbesluit van de gemeente Haarlem.

i.

Artikelen met betrekking tot Eigen bijdrage opvang slachtoffers huiselijk geweld vervallen Idem. Dit betreft de eigen bijdrage voor opvang van slachtoffers van huiselijk geweld. Ook dit is een voorziening die door centrumgemeente Haarlem wordt verstrekt en de eigen bijdrage wordt door die centrumgemeente geregeld in het Uitvoeringsbesluit van de gemeente Haarlem.

j.

Vervallen artikel dat hoogte van Pgb voor trapliften regelt Per abuis is in het Uitvoeringsbesluit Algemene en maatwerkvoorzieningen Wet maatschappelijke ondersteuning gemeente Zandvoort 2020 een artikel opgenomen dat de hoogte van een Pgb voor trapliften bepaalt. De hoogte van een Pgb voor een traplift wordt, net als voor andere hulpmiddelen en woningaanpassingen, bepaald in de Verordening artikel 7.3 lid 1 en 2.

k. Afschaffen van de mogelijkheid om Pgb-ondersteuning middels een maandbetaling te laten declareren In de praktijk van de Wmo-ondersteuning is het gangbaar dat niet altijd alle beschikte uren ook daadwerkelijk worden geleverd: de uitnutting van een beschikking voor hulp bij het huishouden of ambulante begeleiding is zelden 100%. En het is dan niet wenselijk om de ondersteuning die niet is geleverd, wel te financieren. In het geval van zorg in natura (geleverd door een gecontracteerde zorgaanbieder) wordt daarom uitsluitend vergoed wat daadwerkelijk aan ondersteuning (in uren of dagdelen) is geboden. In het geval van Pgb-ondersteuning bestaat – naast een uurvergoeding - de mogelijkheid van een maandvergoeding, waarbij alle beschikte uren of dagdelen (100%) worden vergoed. De maandvergoeding is een vast bedrag per maand in plaats van een declaratie op basis van geleverde uren. In het geval van een maandvergoeding wordt, omdat de uitnutting zelden 100% is, daardoor vaak ook een deel niet-geleverde ondersteuning betaald. Dit is niet wenselijk en daarom beperken we de wijze van Pgb-vergoeding tot vergoeding van de daadwerkelijk geleverde ondersteuning: de uurvergoeding. Op basis van een uurtarief kan dan uitsluitend de daadwerkelijk geleverde ondersteuning worden uitbetaald.

Kenmerk: 2021/244188

7/8

5. Risico’s en kanttekeningen De Verordening is de basis voor de gemeentelijke uitvoering van de Wmo. Het is van belang dat de Verordening tijdig wordt vastgesteld zodat de maatregelen gericht op de kostenbeheersing van de Wmo zo spoedig mogelijk en rechtmatig kunnen worden uitgevoerd. 6. Uitvoering Communicatie: • Na vaststelling door de gemeenteraad wordt de Verordening bekend gemaakt in het elektronisch gemeenteblad op overheid.nl via officielebekendmakingen.nl en gedeeld via de gemeentelijke website. De verordening wordt opgenomen in het lokale regelingenbestand van de gemeente op overheid.nl. Ditzelfde geldt voor het Uitvoeringsbesluit. •

De werkinstructies worden aangepast en de Wmo-medewerkers worden hierover geïnformeerd.

7. Bijlagen 1. Overzicht van de wijzigingen in de Verordening en het Uitvoeringsbesluit 2. Eerste wijziging Uitvoeringsbesluit Algemene en maatwerkvoorzieningen Wet maatschappelijke ondersteuning gemeente Zandvoort 2020 3. Eerste wijziging Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Zandvoort 2020

Kenmerk: 2021/244188

8/8