Raadsstuk Lijst verplichte participatie voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten

Raadsstuk

Onderwerp Lijst verplichte participatie voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2022/0001704 Verheij-de Haas, E. 4.1 Duurzame stedelijke ontwikkeling PG Hartog, T. 023-5113631 thartog@haarlem.nl Onder de Omgevingswet wordt nadruk gelegd op participatie. Het vroegtijdig betrekken van de omgeving bij ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving is een uitgangspunt van de Omgevingswet. Met de komst van de Omgevingswet krijgt de gemeenteraad de mogelijkheid om buitenplanse omgevingsplanactiviteiten aan te wijzen waarbij participatie verplicht wordt gesteld. Het betreffen activiteiten waar in een eerder stadium geen participatie heeft plaatsgevonden. Met het vaststellen van deze lijst (beleidsregels) wordt duidelijkheid gecreëerd voor toekomstige initiatiefnemer (c.q. aanvragers van een omgevingsvergunning) bij welke activiteiten participatie als een verplichting geldt. Voorgesteld wordt participatie verplicht te stellen conform bijlage 1: ‘Beleidsregels verplichte participatie voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten’.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten Besluit College d.d. 11 januari 2022

De commissie wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering. n.v.t. Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. Het voorstel aan de raad vast te stellen. de secretaris,

de burgemeester,

Kenmerk: 2022/0001704

1/6

Besluit Raad d.d. ……….

De raad der gemeente Zandvoort, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. Participatie verplicht te stellen conform de ‘Beleidsregels verplichte participatie voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten’. 2. Dat dit besluit van kracht wordt op de dag waarop de Omgevingswet in werking treedt.

de griffier,

de voorzitter,

1. Inleiding De Omgevingswet treedt op 1 januari 2023 in werking. Met de Omgevingswet komen er veranderingen op de gemeente af. Participatie is een belangrijk onderwerp binnen de nieuwe wetgeving. De Omgevingswet wil meer ruimte bieden voor ideeën van initiatiefnemers en voor lokale afwegingen. Dit geeft gemeenten ruimte om een aanpak te ontwikkelen die past in de lokale situatie. Het betrekken van derden voordat een initiatief ondernomen wordt, is een belangrijk hulpmiddel bij het integraal benaderen van de fysieke leefomgeving (een van de doelen van de Omgevingswet). Een nieuw element onder de Omgevingswet is dat de aanvrager (c.q. initiatiefnemer) van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit zelf verantwoordelijk is voor het organiseren van participatie. Iedere aanvraag voor een omgevingsvergunning wordt getoetst aan het omgevingsplan. Er zijn initiatieven welke niet passen binnen de regels van het omgevingsplan. Er wordt bijvoorbeeld niet altijd aan de voorwaarden voldaan zoals deze oorspronkelijk zijn vastgesteld. Toch kan het dan zijn dat de gemeente een vergunning wil verlenen met afwijkende voorwaarden. Dit vindt plaats middels een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. In tegenstelling tot de omgevingsvisie en het omgevingsplan is de omgevingsvergunning een instrument waarvoor geen participatieplicht geldt.

Initiatiefnemers worden wel gestimuleerd door de Omgevingswet om aan participatie te doen.

Kenmerk: 2022/0001704

2/6

De aanvrager dient straks bij de aanvraag van een omgevingsvergunning aan te geven of hij aan participatie heeft gedaan en zo ja, op welke wijze er geparticipeerd is en wat de uitkomsten zijn. Het antwoord op de vraag of er aan participatie is gedaan kan dus ook nee zijn. Daarom biedt de Omgevingswet de gemeenteraad de mogelijkheid om voor bepaalde gevallen van buitenplanse omgevingsactiviteiten participatie verplicht te stellen: De gemeenteraad kan gevallen van activiteiten aanwijzen waarin participatie van en overleg met derden verplicht is voordat een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit waarvoor het college van burgemeester en wethouders bevoegd gezag is, kan worden ingediend (Artikel 16.55, lid 7 van de Omgevingswet). Voor de op grond van deze regeling aangewezen gevallen van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten moet de aanvrager verplicht aan participatie doen voordat de aanvraag van een omgevingsvergunning in behandeling kan worden genomen. De aanvrager dient in die gevallen bij de aanvraag aan te tonen op welke wijze er is geparticipeerd en wat de uitkomsten zijn geweest voor het uiteindelijke initiatief waarvoor de omgevingsvergunning wordt aangevraagd. 2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1.

Participatie verplicht te stellen conform Bijlage 1: Beleidsregels verplichte participatie voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten. 2. Dat dit besluit van kracht wordt op de dag waarop de Omgevingswet in werking treedt. 3. Beoogd resultaat Zandvoort staat de komende decennia voor een aantal grote opgaven die veranderingen in de bebouwde omgeving teweeg zullen brengen. Met de Omgevingsvisie Zandvoort wordt richting gegeven aan een ontwikkeling van het dorp die deze opgaven als kans benut om Zandvoort ook in de toekomst aantrekkelijk te houden. De Omgevingsvisie Zandvoort is het kader waarbinnen Zandvoort een omgevingsplan opstelt. De visie is het document met de ambities en richtingen; in het omgevingsplan worden deze vertaald in concrete regels. Deze regels bepalen de ruimte voor ontwikkeling, zoals dat nu in het bestemmingsplan gebeurt. Een omgevingsvergunning wordt vervolgens getoetst aan het omgevingsplan. Om een buitenplanse omgevingsplanactiviteit in goede banen te geleiden en ervoor te zorgen dat de initiatiefnemer de juiste stappen heeft doorlopen, kan de gemeente participatie verplicht stellen. Door het aanwijzen van de buitenplanse omgevingsplanactiviteiten behoudt de gemeente bij buitenplanse initiatieven de regie over al het dan niet verplicht stellen van participatie. Op die

Kenmerk: 2022/0001704

3/6

manier kan er zorg voor worden gedragen dat ook initiatieven welke niet rechtstreeks binnen de voorwaarden van het omgevingsplan passen, weloverwogen tot stand komen. Het betreffen daarbij ook initiatieven waar nog niet eerder participatie bij heeft plaatsgevonden. Participatie is niet nieuw in Zandvoort. Bij nagenoeg alle projecten in Zandvoort wordt in de huidige situatie al participatie georganiseerd. Er wordt daarom gekozen niet voor alle buitenplanse activiteiten participatie verplicht te stellen, maar gebruik te maken van de lijst conform Bijlage 1: Beleidsregels verplichte participatie voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten. Deze lijst betreft zaken met een zodanig grote impact dat het logisch is om bij deze zaken te participeren. 1. Deze verplichting sluit aan bij de al bestaande praktijk waarbij de initiatiefnemers al geadviseerd wordt om participatie te organiseren. 2. Veel initiatiefnemers nemen nu de route van een concept wijziging bestemmingsplan, dat wordt straks het omgevingsplan en daarvoor is participatie straks sowieso verplicht. 3. Bij projecten en zaken die via het Zandvoorts Ruimtelijke Plan Proces lopen is participatie een geïntegreerd onderdeel. 4. Argumenten 1.

Onder de Omgevingswet krijgt de gemeenteraad de mogelijkheid en bevoegdheid om buitenplanse omgevingsplanactiviteiten aan te wijzen waarbij participatie verplicht wordt gesteld Op 1 januari 2023 treedt de Omgevingswet inwerking. Krachtens artikel 16.55, lid 7 van de Omgevingswet, heeft de gemeenteraad de mogelijkheid en bevoegdheid buitenplanse omgevingsplanactiviteiten aan te wijzen waarbij participatie van en overleg met derden verplicht wordt gesteld. Met dit besluit wordt gebruik gemaakt van de mogelijkheid die de nieuwe wetgeving biedt en sluit het aan bij de implementatie van de Omgevingswet. 2. Dit besluit is de beste manier om het beoogd resultaat te bereiken Participatie is niet nieuw in Zandvoort. Bij nagenoeg alle projecten in Zandvoort wordt in de huidige situatie participatie georganiseerd. Door het vaststellen van bijgevoegde lijst wordt gewaarborgd dat participatie met de omgeving een verplicht onderdeel, en dus geformaliseerd wordt bij de realisatie van activiteiten met zodanig grote impact op de omgeving. 3. Het voorstel leidt tot meer transparantie voor initiatiefnemers Door te werken met deze lijst is voor toekomstige initiatiefnemers aan de voorkant duidelijkheid en transparantie geboden bij welke activiteiten een participatieplicht van toepassing is. 4. Participatie heeft hier nog niet eerder plaatsgevonden.

Buitenplanse omgevingsplanactiviteiten zijn activiteiten die niet voldoen aan de voorwaarden van het geldende omgevingsplan. Over het algemeen heeft in dit stadium nog geen participatie plaatsgevonden. Met het opstellen van deze lijst wordt gewaarborgd dat bij toekomstige

Kenmerk: 2022/0001704

4/6

buitenplanse omgevingsplanactiviteiten conform deze lijst participatie een vereist onderdeel wordt van de vergunningsaanvraag. 5. Het voorstel past bij de rol van de gemeenteraad onder de Omgevingswet Voor de gemeenteraad betekent de Omgevingswet onder andere een verandering in bepaalde taken en bevoegdheden. Onder de nieuwe wet zal de raad zich meer focussen op visievorming en kaderstelling enerzijds, en controle en verantwoording anderzijds. Het voorstel ziet toe op het stellen van kaders aan de voorkant, opdat de juiste overwegingen gemaakt kunnen worden. Derhalve past het voorstel bij de rol van de gemeenteraad onder de Omgevingswet. 6. Het voorstel bereidt de gemeente verder voor op werken met de Omgevingswet Met de Omgevingswet komt er veel af op gemeenten. Het opstellen, vaststellen en leren werken met een omgevingsvisie en een omgevingsplan zijn nog maar enkele van de vele taken. Om ook op dit onderdeel werkbaarheid en haalbaarheid te bevorderen, moet er op dit moment al zo veel mogelijk gewerkt worden aan en geoefend worden met de Omgevingswet. Het aanwijzen van gevallen voor verplichte participatie draagt hier aan bij en is een goede start. 7.

Dit besluit wordt genomen voorafgaand aan inwerkingtreding van de Omgevingswet Op datum van inwerkingtreding is voor iedereen direct duidelijkheid bij welke buitenplanse omgevingsplanactiviteiten verplichte participatie van toepassing is bij de vergunningsaanvraag. Dit voorkomt onduidelijkheid en verwarring zowel bij initiatiefnemers, gemeente organisatie en inwoners. 8. Aansluiten bij het Adviesrecht. Bij het opstellen van deze lijst is gekozen om waar mogelijk aan te sluiten bij de categorie indeling van het adviesrecht. Deze lijst betreft zaken met een zodanig grote impact waar de raad een advies over moet geven. Bij deze zaken is het dan logisch ook te participeren.

5. Risico’s en kanttekeningen 1. De categorieën van gevallen blijken bij het werken onder de Omgevingswet toch niet passend genoeg. Het is echter mogelijk om de lijst na inwerkingtreding van de Omgevingswet naar gelang aan te passen, als blijkt dat er toch behoefte bestaat aan een aanvulling en/of wijziging van de lijst. 2. lndien inwerkingtreding van de Omgevingswet wordt uitgesteld, betekent dit ook dat de lijst conform bijlage 1 nog niet in werking treedt. Vooralsnog gaan we uit van 1 juli 2022. 6. Uitvoering & evaluatie Bij vaststelling wordt de bijgevoegde beleidsregels van kracht op de datum van invoering van de Omgevingswet (1 januari 2023). De betreffende lijst is een eerste start en wordt gedurende de eerste

Kenmerk: 2022/0001704

5/6

2 jaar na invoering van de Omgevingswet gehanteerd en gemonitord. Er wordt gekeken hoe initiatiefnemers en de gemeente hier zelf mee omgaan. Hoe gaan initiatiefnemers om met de vrijwillige participatie en als het verplichte participatie betreft, hoe gaat de gemeente dan om met het beoordelen of er voldoende aan participatie is gedaan? Moet en/of kan er worden aangesloten bij het participatiebeleid uit 2014? Ook zal dan bekeken worden of er beleidsregels moeten worden opgesteld om goed te kunnen beoordelen of er aan voldoende participatie is gedaan. De verwachting (gebaseerd op het verleden, bijvoorbeeld bij het Spalier) is dat initiatiefnemers aan participatie zullen doen om zodoende in een vroeg stadium duidelijkheid te krijgen hoe het project wordt ontvangen en of er juridische procedures kunnen worden voorkomen. De bijgevoegde lijst is een eerste start. Naargelang van tijd en praktijkervaring zal blijken of en waar deze lijst aanpassingen behoeft. lndien nodig c.q. gewenst kan de aanwijzingslijst met categorieën gevallen worden aangepast. Deze nieuwe lijst zal dan opnieuw ter besluitvorming aan u worden voorgelegd. Indien een specifiek geval niet terugkomt op de lijst en participatie in praktijk wel gewenst blijkt te zijn, biedt de Awb de mogelijkheid om als bevoegd gezag, tijdens de verplichte procedurestappen van de Awb, zelf extra informatie in te winnen.

Ook blijft de huidige gang van zaken omtrent inspraak en beroep van kracht. 7. Bijlage - Beleidsregels over verplichte participatie bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten

Kenmerk: 2022/0001704

6/6