Raadsstuk invoeren budgetplafonds jeugdhulp

Raadsstuk

Onderwerp Invoeren budgetplafonds jeugdhulp Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

Behandelvoorstel voor commissie

Relevante eerdere besluiten Besluit College d.d. 09-03-2021.

2021/59674 Haeften, R. van 2.2 Voorzieningen Jeugd JOS Mohammed, T.O. 023-5115128 tmohammed@haarlem.nl De kosten in de jeugdhulp lopen fors op. Om de oplopende kosten een halt toe te roepen is het noodzakelijk om in te zetten op enkele beheersmaatregelen. Budgetplafonds kunnen hierbij een waardevol instrument zijn. Het biedt mogelijkheden om met aanbieders in gesprek te gaan over de toenemende kosten in de jeugdhulp. Ook zorgt het voor een gezamenlijk besef en verantwoordelijkheid voor de toenemende kosten in relatie tot de beperkte beschikbare middelen. Er wordt per 1 juli 2021 budgetplafonds ingevoerd voor jeugdhulp (perceel 1 t/m 5). De commissie wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering.

1. het college stelt het voorstel aan de raad vast.

de secretaris,

Kenmerk: 2021/59674

de burgemeester,

1/8

Besluit Raad d.d.

De raad der gemeente Zandvoort, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. 1. In te stemmen met de invoering van een budgetplafond jeugdhulp en perceel 5 per 1 juli 2021 conform scenario 2 : Omzet 2020 + indexatie (2,54%) + groeipercentage (3%) – korting (10%); 2. 2. In te stemmen met de gemaakte uitzonderingen voor budgetplafonds conform bijlage 1. ‘uitgangspunten budgetplafonds Zandvoort’. de griffier,

de voorzitter,

1. Inleiding De raad van Zandvoort is op 14 december 2020 tijdens een technische sessie bijgepraat over de ontwikkelingen jeugd. Tijdens deze sessie zijn de ontwikkelingen van de kosten en het aantal jeugdigen in zorg besproken en is er aandacht geweest voor mogelijke beheersmaatregelen. Eén van die mogelijke beheersmaatregelen gaat over het invoeren van budgetplafonds. De raad is tijdens een vervolgsessie op 24 maart 2021 geïnformeerd over het voorstel om budgetplafonds voor jeugdhulp in te voeren per 1 juli 2021. In dit besluit worden twee scenario’s uiteengezet inclusief de bijbehorende voor- en nadelen. Naast de beheersmaatregel budgetplafonds wordt er tegelijkertijd ook gewerkt aan andere beheersmaatregelen zoals het sterker sturen op de toegang en het optimaliseren van de regionale samenwerking. 2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1. In te stemmen met de invoering van een budgetplafond jeugdhulp en perceel 5 per 1 juli 2021 conform scenario 2 : Omzet 2020 + indexatie (2,54%) + groeipercentage (3%) – korting (10%); 2. In te stemmen met de gemaakte uitzonderingen voor budgetplafonds conform bijlage 1. ‘uitgangspunten budgetplafonds Zandvoort’. 3. Beoogd resultaat Het vergroten van de grip op de kosten binnen het programma jeugd door het invoeren van budgetplafonds voor jeugdhulp in Zandvoort.

Kenmerk: 2021/59674

2/8

4. Argumenten Er worden twee scenario’s uiteengezet inclusief de bijbehorende voor en nadelen. Tevens wordt er aandacht besteed aan de geleerde lessen m.b.t. het invoeren van budgetplafonds en de gemaakte uitzonderingen. 4.1 Het invoeren van budgetplafonds is een waardevol instrument Het invoeren van budgetplafonds biedt mogelijkheden om met aanbieders in gesprek te gaan over de toenemende kosten in de jeugdhulp. Ook zorgt het voor een gezamenlijk besef en verantwoordelijkheid voor de toenemende kosten in relatie tot de beperkte beschikbare middelen. De transformatie is nadrukkelijk een gezamenlijke opgave van betrokken partijen in de jeugdhulp en niet alleen van gemeenten. Door de invoering van budgetplafonds wordt ook duidelijk waar de lacunes in het hulpaanbod zich bevinden. In 2021 wordt toegewerkt naar een inhoudelijke meetlat op basis van objectieve kwaliteitscriteria. Dit is een belangrijke ontwikkeling richting de nieuwe verwervingsronde. De inhoudelijke meetlat biedt ook mogelijkheden om een koppeling te maken tussen geleverde kwaliteit en een financiële beloning. Denk bijvoorbeeld aan een aanbieder die meer financiële ruimte krijgt in het budgetplafond, omdat die aantoonbaar betere kwaliteit levert. 4.2 Twee scenario’s voor het invoeren van budgetplafonds Op dit moment kunnen de budgetplafonds voor 2021 alleen ingericht worden op basis van financiële uitgangspunten.

Grofweg worden twee scenario’s onderscheiden: 1. Omzet 2020 + indexatie (2,54%) + groeipercentage (3%) geldt als het budgetplafond 2021 2. Omzet 2020 + indexatie (2,54%) + groeipercentage (3%) – korting (10%) geldt als het budgetplafond 2021 Het groeipercentage is een aanvullend sturingselement. In de begroting van 2021 is rekening gehouden met een groei van 16% (gebaseerd op historische ontwikkelingen). Tegelijkertijd hoeft dit niet te betekenen dat deze volledig ‘weggegeven worden’ in de berekening van de budgetplafonds. Er kan bijvoorbeeld ook gekozen worden voor een lagere vaststelling van het groeipercentage, bijvoorbeeld 4 of 5% (of nog lager). Dit resulteert in mogelijke oplossing voor de gemeente Zandvoort in 2021 en is uitgewerkt in beide scenario’s. Scenario’s Scenario 1: Omzet 2020 + indexatie (2,54%) + groeipercentage (3%) geldt als het budgetplafond 2021. In dit scenario wordt uitgegaan van de omzet 2020 plus indexatie, maar wordt rekening gehouden met een lager groeipercentage (3%) dan nu wordt verwacht. In alle berekeningen is gebruik gemaakt van een groeipercentage van 16% (net zoals in de begroting). Dit groeipercentage kan lager worden vastgesteld, bijvoorbeeld op 3%.

Kenmerk: 2021/59674

3/8

Dit veroorzaakt een financiële oplossing en wellicht ook de mogelijkheid om op basis van een inhoudelijke meetlat bepaalde aanbieders meer financiële ruimte te geven in 2021 ten opzichte van aanbieders die minder voldoen aan de inhoudelijke eisen. Tegelijkertijd betekent dit (nog) minder financiële ruimte voor aanbieders. De inhoudelijke gevolgen die we nu zien door de budgetplafonds worden evenredig versterkt met het verlagen van het groeipercentage in de berekening. Denk bijvoorbeeld aan wachtlijsten of personele gevolgen bij aanbieders. In onderstaande berekening is het buffer door het lager vaststellen van het groeipercentage weergegeven. In de berekening is het groeipercentage verlaagd voor de overige aanbieders en Kenter, bij de eerder genoemde uitgezondere omzet is geen rekening gehouden met een lager groeipercentage. Begroting 2021 Impact vaststellen lager groeipercentage 13% (16%- 3%) Totale begrenzing budgetplafonds Opbrengst

€ € €

3.782.190 334.000 334.000

Voordelen: • Door uit te gaan van een lager groeipercentage 3% dan in werkelijkheid blijft er een relatief groot bedrag achter de hand. Dit geeft de mogelijkheid om aanbieders mogelijk op basis van een inhoudelijke meetlat meer financiële ruimte te geven. • Door het lager vaststellen van het groeipercentage ontstaat er een financiële oplossing die groter is dan de waar in de begroting van 2021 rekening mee is gehouden en worden de aanbieders niet gekort. Risico’s: • Aanbieders waarbij de facturatie jaarlijks flink fluctueert, lopen een groot risico, omdat de aanmeldingen volgend jaar flink kunnen oplopen, terwijl het budgetplafond hiervoor geen ruimte biedt. • De inhoudelijke gevolgen die we nu zien door de budgetplafonds worden evenredig versterkt met het verlagen van het groeipercentage in de berekening. Denk bijvoorbeeld aan wachtlijsten of personele gevolgen bij aanbieders. Scenario 2: Omzet 2020 + indexatie (2,54%) + groeipercentage (3%) – korting (10%) geldt als het budgetplafond 2021 In dit scenario wordt uitgegaan van de omzet 2020 plus indexatie en een groeipercentage van 3%. Het verschil tussen scenario 1 en scenario 2 zit hem in wel of niet toepassing van een korting van 10%. Door een lagere groei wordt er 13% (16% - 3%) gebruikt om een besparing van €334.000 te realiseren.

Daarnaast wordt er een korting toegepast van 10% op de ‘overige aanbieders’, welke €73.000 oplevert. In totaal wordt hiermee gezorgd dat de gemeente Zandvoort binnen de begroting blijft.

Kenmerk: 2021/59674

4/8

In onderstaande tabel is het effect van het lager vaststellen van een groeipercentage en de korting van 10% weergegeven. Begroting 2021 Impact vaststellen lager groeipercentage 13%(16%- 3%) Totale begrenzing budgetplafonds Opbrengst

€ € € €

3.782.190 334.000 73.000 407.000

Voordelen: • Wanneer er wordt gekozen voor deze variant dan is er sprake van een soortgelijke methodiek zoals nu in Haarlem wordt gehanteerd. Het voordeel hiervan is dat er sprake is van harmonisatie en één lijn richting aanbieders. • Door uit te gaan van een lager groeipercentage 3% dan in werkelijkheid blijft er een relatief groot bedrag achter de hand. Dit geeft de mogelijkheid om aanbieders mogelijk op basis van een inhoudelijke meetlat meer financiële ruimte te geven. • De begrenzing van €73.000 kan gebruikt worden om eventuele overschrijdingen op het budgetplafond op te vangen. Risico’s: • Aanbieders waarbij de facturatie jaarlijks flink fluctueert lopen een groot risico, omdat de aanmeldingen volgend jaar flink kunnen oplopen, terwijl het budgetplafond hiervoor geen ruimte biedt. • De inhoudelijke gevolgen die we nu zien door de budgetplafonds worden evenredig versterkt met het verlagen van het groeipercentage in de berekening. Denk bijvoorbeeld aan wachtlijsten of personele gevolgen bij aanbieders. 4.3 Financiële consequenties bij gelijk groeipercentage Wanneer er enkel een korting van 10% wordt toegepast en het groeipercentage gelijk blijft dan is het invoeren van een budgetplafond niet voldoende om de begroting te behalen. Dit is te verklaren doordat de opbrengsten vanuit de budgetplafonds minder zijn door de uitgezonderde omzet (LTA, JeugdzorgPlus, GI’s, etc.).

4.4 Budgetplafond Perceel 5 In de berekeningen is geen rekening gehouden met het opleggen van een budgetplafond voor perceel 5. Onder perceel 5 wordt gezinsbegeleiding en hulp aan jongvolwassene zoals kamertraining verstaan. Indien er wordt gekozen om hier wel een budgetplafond conform één van de genoemde scenario’s op te leggen, zou dit circa €2.000 kunnen opleveren. Het voorstel zou zijn gelet op de harmonisatie om ook een budgetplafond conform scenario 2 op te leggen voor zorg die valt onder perceel 5.

Kenmerk: 2021/59674

5/8

4.5 Juridische onderbouwing aanwezig De gemeente Zandvoort maakt gebruik van de mogelijkheid opgenomen in de aanbestedingsleidraad onder paragraaf 4.3 om een gemaximeerd budget op te leggen voor perceel 1 t/m 5. 4.6 Uitzonderingen invoering budgetplafond De uitzonderingen die reeds in Haarlem zijn ingevoerd worden in het budgetplafond 2021 voor Zandvoort gecontinueerd (zie bijlage 1 voor een nadere uitwerking). Dit geldt voor: • Pleegzorg; • JeugdzorgPlus; • Werk van de Gecertificeerde Instellingen; • Zorg vanuit het Landelijk Transitiearrangement (LTA); • Cliënten die reeds in zorg zijn. • Forensische Zorg • Onderwijszorgarrangementen, individuele begeleiding tijdens schooltijd en naschoolse opvang voor kinderen in het speciaal onderwijs. 4.7 Conclusie: keuze voor scenario 2 Alles overwegende wordt besloten om te kiezen voor scenario 2 waarbij er een lager groeipercentage (3%) wordt vastgesteld en een korting van 10% wordt gehanteerd. Door het lager vastgestelde groeipercentage ontstaat er een financiële oplossing van €334.000. Dit bedrag is hoger dan de besparing van €320.000 binnen programma jeugd uit de begroting van 2021. Door te kiezen voor scenario 2 wordt er enerzijds gezorgd dat men binnen de begroting blijft en anderzijds geharmoniseerd met het budgetplafond in Haarlem.

Het voordeel hiervan is dat er voor aanbieders een soortgelijke methodiek wordt gehanteerd in Haarlem en Zandvoort wat ook voor duidelijkheid richting aanbieders zorgt. Door het tussentijds invoeren van een budgetplafond per 1 juli 2021 en het toepassen van korting van 10% wordt wel een grotere opbrengst verwacht dan wanneer er enkel een lager groeipercentage wordt vastgesteld.

5. Risico’s en kanttekeningen Er is een aantal aannames en kanttekeningen bij deze scenario’s te benoemen. 5.1 De financiële uitgangspunten worden op dit moment niet gekoppeld aan de geleverde kwaliteit van de aanbieders. Dit valt onder het groeimodel, waarin we gedurende het jaar 2021 een inhoudelijke meetlat kunnen ontwikkelen. Deze inhoudelijke meetlat kan in het vervolg de basis zijn voor het bepalen van (de hoogte van) het budgetplafond. Kort gezegd krijgt een aanbieder die objectief beter presteert meer financiële ruimte in het budgetplafond.

Kenmerk: 2021/59674

6/8

5.2 Relatie tussen invoeren budgetplafonds Zandvoort en de regionale inkoop per 2022. Het is op dit moment nog onduidelijk hoe de regionale inkoop zich verhoudt tot het invoeren van een budgetplafond per 2022. Indien er wordt besloten dat er regionaal op een eenduidige manier een budgetplafonds per 1 januari 2022 wordt ingevoerd dan is het de overweging waard om hierop te wachten als Zandvoort. Zo kan er toegewerkt naar een eenduidige budgetplafond dat past binnen de regionale inkoop en aansluit op de regionale visie. Het is hierbij wel van belang hoe en wanneer hier op regionaal niveau een keuze in wordt gemaakt. Dit in verband met de tijd die een zorgvuldige implementatie van een budgetplafond vergt. Het is inmiddels bekend dat de gemeente Velsen ook een budgetplafond heeft ingevoerd. 5.3 Situatie Kenter Jeugdhulp Kenter Jeugdhulp heeft in 2020 in Haarlem een budgetplafond, maar geen korting gehad. Dit heeft te maken met het (regionale) proces rondom de lokale steun. Het doorvoeren van de korting in het budgetplafond van 2020 zou direct leiden tot problemen in de liquiditeit. Wanneer we geen kortingspercentage toepassen heeft dit direct gevolgen voor de begroting. Vóór het toepassen van de korting pleit het gelijkheidsbeginsel: voor alle aanbieders die Zandvoort heeft gecontracteerd geldt de korting.

Nu de financiële ondersteuning die ook onze Raad heeft toegekend, daadwerkelijk is betaald, en we deze als een finale kwijting opvatten, zou je kunnen stellen dat we weer met een schone lei beginnen in 2021. Echter: de gemaakte afspraken met Kenter lopen door in 2021. Tegen die achtergrond is het irreëel om vast te houden aan een -formeel- op te leggen korting in 2021: we willen het verlies op deze aanbieder minimaliseren. Een faillissement als gevolg van eigen beleid is daar contrair aan. Geadviseerd wordt de bestaande controle op de financiële situatie van Kenter te handhaven en periodiek te monitoren. Zo kunnen we in de toekomst het moment bepalen wanneer Kenter objectief gezien weer financieel gezond is, en aan onze spelregels kan voldoen, waaronder een korting van 10% op het budgetplafond.

6. Uitvoering Om te komen tot de implementatie van budgetplafonds jeugd per 1 juli 2021 is onderstaande planning opgesteld. Planning 09-03-2021 24-03-2021 06-04-2021 20-04-2021 01-04-2021 01-06-2021 01-07-2021

B&W Raadsinformatieavond beheersmaatregelen & CJG Raadscommissie Zandvoort Raad Zandvoort Betrekken aanbieders, CJG en GI’s bij voorbereiding implementatie Versturen brief budgetplafonds naar aanbieders Implementatie budgetplafonds jeugd Zandvoort

Kenmerk: 2021/59674

7/8

7. Bijlagen 1. Uitgangspunten budgetplafonds Zandvoort

Kenmerk: 2021/59674

8/8