Raadsstuk Instemmen Regionale Energie Strategie Noord-Holland Zuid 1.0 (RES NHZ 1.0)

Raadsstuk

Onderwerp Raadsstuk Instemmen Regionale Energie Strategie Noord-Holland Zuid 1.0 (RES NHZ 1.0) Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

Besluit College d.d. 20 april 2021

2021/192997 Haeften, R. van ZVT 4.4 Duurzaamheid ECDW Atkins, R.A. 023-5113774 ratkins@haarlem.nl De gemeenteraad stemt in met de Regionale Energie Strategie Noord-Holland Zuid 1.0 (RES 1.0 NHZ). Hiermee wordt beoogd de realisatie van 2,7 TWh aan duurzame energie mogelijk te maken in energieregio NHZ. De RES NHZ is het resultaat van een gezamenlijke traject van 33 overheden en komt voort uit afspraken uit Klimaatakkoord. De RES NHZ geeft aan waar mogelijkheden en onmogelijkheden zijn voor het opwekken van zonne- en windenergie, waar mogelijke warmtebronnen bovenlokaal kunnen worden benut en wat de gevolgen zijn voor de regionale energie-infrastructuur. De uitkomsten van de RES NHZ 1.0, die effect hebben op gemeente Zandvoort, worden meegenomen bij de uitwerking in het omgevingsbeleid. De commissie wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering. - Vaststelling Startdocumenten DeelRES IJmond & Zuid-Kennemerland en RES Noord-Holland Zuid door het college (24 september 2019) - Door de voltallige gemeenteraad aangenomen motie ‘Geen windturbines en zonnepanelen in de duinen’ (25 februari 2020) - Vastelling Concept RES NHZ door het college (28 april 2020) - Wensen en bedenkingen van de Gemeenteraad op de Concept RES NHZ (22 september 2020) 1.

het college stelt het voorstel aan de raad vast. 2. het college besluit voorts: 1. Bijgaand raadsvoorstel ter besluitvorming aan te bieden aan de Raad. 2. Wethouder Thijs Kroese (als technisch voorzitter van de Stuurgroep RES NHZ namens de energieregio Noord-Holland Zuid) te machtigen om de RES 1.0 NHZ, na besluit van de gemeenteraad, aan te bieden aan het Nationaal Programma RES. 3. Vanuit het bovenlokale belang van de energietransitie de stuurgroep RES

Kenmerk: 2021/192997

1/6

NHZ de opdracht te geven om een voorstel voor een uitvoeringsprogramma op te stellen, met daarin: regionale samenwerkingsafspraken met betrekking tot: - de uitwerking van de zoekgebieden voor zon en wind. - de uitwerking van de Regionale Structuur Warmte. - afspraken, kaders en aanpak voor het proces naar de RES 2.0 - afspraken m.b.t. data en monitoring - afspraken over inzet en verdeling van capaciteit en uitvoeringsbudget de secretaris,

Besluit Raad d.d. ……….

de burgemeester,

De raad der gemeente Zandvoort, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. In te stemmen met de RES 1.0 NHZ als resultaat uit het regionale proces. Met als belangrijkste punten: a) De ambitie van de regio Noord-Holland Zuid van 2,7 TWh als uitgangspunt te hanteren voor opwek in 2030 in de regio Noord-Holland Zuid, en daarmee bij te dragen aan de landelijke opgave van 35 TWH hernieuwbare energie in 2030. b) De kaart met globale zoekgebieden voor opwek van grootschalige wind- en zonne-energie daarvoor als uitgangspunt te hanteren. 2. De uitkomsten van de RES 1.0, die effect hebben op gemeente Zandvoort, mee te nemen bij de uitwerking van de uitvoeringsinstrumenten voor omgevingsbeleid. de griffier,

de voorzitter,

1. Inleiding In het Klimaatakkoord is afgesproken dat 30 energieregio’s in Nederland een Regionale Energiestrategie (RES) opstellen. Noord-Holland Zuid (NHZ) is een van de 30 energieregio’s. De energieregio’s maken in de RES afspraken om in 2030 samen 35 terawattuur (TWh) aan grootschalige hernieuwbare elektriciteit op land opwekken. Ook wordt in de Regionale Structuur Warmte (RSW) toegewerkt naar het maken van afspraken over de inzet van regionale duurzame warmtebronnen.

Kenmerk: 2021/192997

2/6

De RES is het instrument op regionaal niveau dat er voor moet zorgen dat de omgevingsvergunningen voor zon- en windprojecten uit de RES in 2025 zijn verleend, zodat in 2030 de opgave van 35 TWh is gerealiseerd. De RES NHZ 1.0 is het resultaat van een uitgebreid verkenning naar zoeklocaties voor zonne- en windenergie in onze regio. Ook op het grondgebied van de gemeente Zandvoort zijn er mogelijkheden, en onmogelijkheden, voor het opwekken van duurzame energie.

2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1. In te stemmen met de RES 1.0 NHZ als resultaat uit het regionale proces. Met als belangrijkste punten: a) De ambitie van de regio Noord-Holland Zuid van 2,7 TWh als uitgangspunt te hanteren voor opwek in 2030 in de regio Noord-Holland Zuid, en daarmee bij te dragen aan de landelijke opgave van 35 TWH hernieuwbare energie in 2030. b) De kaart met globale zoekgebieden voor opwek van grootschalige wind- en zonne-energie daarvoor als uitgangspunt te hanteren. 2. De uitkomsten van de RES 1.0, die effect hebben op gemeente Zandvoort, mee te nemen bij de uitwerking van de uitvoeringsinstrumenten voor omgevingsbeleid.

3. Beoogd resultaat In het Klimaatakkoord is afgesproken dat 30 energieregio’s in Nederland een Regionale Energiestrategie (RES) opstellen. Noord-Holland Zuid (NHZ) is een van de 30 energieregio’s. De energieregio’s maken in de RES afspraken om in 2030 samen 35 terawattuur (TWh) aan grootschalige hernieuwbare elektriciteit op land opwekken. In de Regionale Energie Strategie Noord-Holland Zuid (RES NHZ) worden de zoeklocaties voor het opwekken van zon- en windenergie aangewezen. Hiermee levert Noord-Holland Zuid een significante bijdrage aan de landelijk ambitie van 35 TWh aan duurzame energie. Daarnaast geeft de RES inzicht in de benodigde en beschikbare capaciteit van het elektricteitsnetwerk in de regio. Tot slot brengt de RES alle alternatieve warmtebronnen in de regio in kaart. In Zandvoort zijn drie zoeklocaties opgenomen voor een verkenning naar de combinatie opwekken van zonne-energie met parkeren. Daarnaast bieden grote daken mogelijk kansen voor zonnepanelen: deze zijn dan ook als zoeklocatie opgenomen in de RES. Conform de wensen van de gemeenteraad van Zandvoort is het duingebied uitgesloten voor het opwekken van zonne- en windenergie. De negenentwintig gemeenten van onze energieregio, de provincie en de drie waterschappen maken

Kenmerk: 2021/192997

3/6

deze RES met elkaar. Vervolgens vindt de besluitvorming over de uitvoering van RES plaats via het omgevingsbeleid van gemeenten, provincie en waterschappen. De RES wordt elke twee jaar gemonitord en geactualiseerd.

4. Argumenten 1. Het opstellen van een Regionale Energie Strategie is een afspraak uit het Klimaatakkoord In het Klimaatakkoord hebben de gemeenten van Nederland, bij monde van de Vereniging Nederlandse Gemeenten, afgesproken om per energieregio een Regionale Energie Strategie op te stellen. Door in te stemmen met de RES NHZ 1.0. voldoet de Gemeente Zandvoort aan de afspraken uit het Klimaatakkoord en brengt zij de mogelijkheden en onmogelijkheden van duurzame energie opwekking in onze gemeente en regio in beeld. 2. Zandvoort zet in op minder energiegebruik en meer duurzame energie In het beleidsplan duurzaamheid 2019 – 2022 zet de gemeente in op een aantal haalbare en realistische duurzaamheidsambities, waaronder minder energiegebruik en meer duurzame energie. Met het aanwijzen van grote parkeerterreinen en grote daken als zoeklocatie voor zonne-energie in de RES NHZ 1.0 zet Zandvoort een eerste stap in de ambitie om meer duurzame energie binnen de gemeentegrenzen op te wekken. 3. De zoeklocaties zijn op een zorgvuldige wijze tot stand gekomen De zoekgebieden in de deelregio IJmond & Zuid-Kennemerland zijn stap voor stap tot stand gekomen.

Eerst is de huidige situatie beschreven in een ‘foto energie & ruimte’, met daarin een inventarisatie van de huidige energieopwekking, energievraag en ruimtelijke beperkingen voor zon en windenergie (landschap, natuur, veiligheid en geluid). Deze ‘foto’ is met professionals en stakeholders besproken en verfijnd. Vervolgens zijn tijdens regionale bijeenkomsten drie uiteenlopende scenario’s per deelregio ontwikkeld. Deze scenario’s zijn daarna tijdens lokale bijeenkomsten besproken. De onderdelen uit de scenario’s die in de lokale bijeenkomsten op draagvlak konden rekenen, zijn opgenomen in de conceptversie van de RES NHZ. Deze conceptversie RES NHZ is voorgelegd aan de gemeenteraden, Provinciale Staten en de Algemene Vergaderingen binnen de energieregio Noord-Holland Zuid. Op basis van de wensen en bedenkingen van de volksvertegenwoordigers zijn wijzigingen doorgevoerd in de zoeklocaties van NHZ. Vervolgens zijn op basis van nieuwe inzichten, zoals bijvoorbeeld de provinciale applicatie Park the Sun, inbreng van bewoners, gesprekken met het Rijk, reeds opgestarte participatietrajecten en verdere analyse van feitelijk materiaal de zoeklocaties vastgelegd in de RES 1.0. 4. Er wordt gestreefd naar gezamenlijke communicatie en gelijktijdig openbaar maken van de RES NHZ 1.0

Kenmerk: 2021/192997

4/6

De RES NHZ 1.0 is een product van samenwerking tussen 29 gemeenten, 3 waterschappen, de provincie en partners. De communicatie wordt gezamenlijk verzorgd met persberichten, een centrale beantwoording van veel gestelde vragen en aandacht via nieuwsbrief, website en sociale media. Op de website van de Energieregio Noord-Holland-Zuid worden documenten openbaar gemaakt, waaronder de RES NHZ 1.0 met bijlagen, verslagen en achtergronddocumenten. De gemeenten streven ernaar om de RES NHZ gelijktijdig op 20 april door de colleges vrij te geven aan de raad. Daarmee wordt het stuk openbaar. Berichtgeving via de pers wordt door de projectorganisatie NHZ gecoördineerd. De gemeentelijke communicatieadviseurs zijn daarbij betrokken. 5. Geen blauwdruk maar dynamisch document Het RES-proces is dynamisch en de RES 1.0 geeft een tussenstand weer: het is een momentopname. In de online RES-viewer wordt de actuele stand van de zoekgebieden bijgehouden. Dit betekent dat nieuwe zoekgebieden aan de viewer kunnen worden toegevoegd volgend op de vaststelling van de RES 1.0. Naast de zoekgebieden in de RES, kunnen bottom-up nieuwe ideeën en initiatieven ontstaan om op land hernieuwbare energie op te wekken. Het is belangrijk om ook dergelijke initiatieven te onderzoeken en de mogelijkheden en onmogelijkheden te verkennen.

Initiatiefnemers doen daarvoor een eerste verkenning naar de haalbaarheid (onder andere naar draagvlak, netinfrastructuur, ecologie en goede ruimtelijke inpassing). Nieuwe initiatieven worden (los van besluitvorming over de RES) voorgelegd aan raad of college. Na vaststelling worden ze meegeteld in de RES 2.0. Ook nieuwe technieken of innovaties kunnen een rol gaan spelen. Daarom wordt de RES iedere twee jaar geactualiseerd.

5. Risico’s en kanttekeningen Juridische status RES De in de RES 1.0 gemaakte afspraken krijgen een juridische status als deze worden uitgewerkt en vastgesteld in omgevingsrechtelijke instrumenten (het omgevingsbeleid). Er is daarom geen mogelijkheid tot beroep en bezwaar op de RES. Onbekendheid MER-plicht RES De RES is niet plan-mer-plichtig op grond van het Nederlandse recht. Er is nog geen jurisprudentie of de RES op grond van de Europese Strategische Milieu Beoordeling (SMB-Richtlijn) mer-plichting is. Daarom heeft de energieregio deelgenomen aan een landelijke pilot en is op basis van de conceptRES NHZ advies gevraagd aan de ‘Commissie voor de MER’, om zoveel mogelijk aan te sluiten bij de vereisten van een plan-mer, zonder deze formeel te doen. In het katern ‘MER en milieueffecten’ wordt hier dieper op ingegaan. Vervolg na RES 1.0 nog verder uit te werken

Kenmerk: 2021/192997

5/6

Het budget voor het regionale RES-proces en de ondersteuning door de programmaorganisatie RES NHZ is tot de RES 1.0 geborgd door een landelijke en provinciale bijdrage. Het is de wens van de betrokken overheden om de regionale ondersteuningsstructuur voor de RES voort te zetten tot aan 2025, met een tussentijdse evaluatie in 2023. Hiervoor wordt een voorstel voor een regionaal uitvoeringsprogramma opgesteld. De invulling hiervan is mede afhankelijk van een rijksbijdrage voor het vervolgproces. Een besluit over een rijksbijdrage is aan het nieuwe kabinet en wordt niet eerder dan in de tweede helft van 2021 verwacht. Mogelijk is cofinanciering vanuit de 33 overheden nodig. Bij het regionaal uitvoeringsprogramma wordt een dekkingsvoorstel opgenomen. Eind 2021 wordt een besluit genomen over het regionaal uitvoeringsprogramma. Extra uitvoeringslasten gemeenten Voor de uitvoering van het Klimaatakkoord, waaronder uitvoering van de RES, hebben gemeenten, provincies en waterschappen de komende drie jaar 1,8 miljard euro nodig. Dat adviseert de Raad voor het Openbaar Bestuur in het advies Van Parijs naar praktijk. De uitvoeringslasten voor gemeenten komen neer op circa € 600 miljoen per jaar. Een besluit hierover is aan het nieuwe kabinet en wordt niet eerder dan in de tweede helft van 2021 verwacht.

6. Uitvoering De RES 1.0 wordt uiterlijk op 9 juli 2021, samen met eventuele moties en amendementen, door de Stuurgroep RES NHZ aangeboden aan het Nationaal Programma RES en het Planbureau voor de Leefomgeving voor doorrekening, conform de afspraken uit het Klimaatakkoord. De in de RES 1.0 gemaakte afspraken worden, met inachtneming van mogelijk ingediende moties en/of amendementen, uitgewerkt en vastgesteld in de uitvoeringsinstrumenten van het gemeentelijk omgevingsbeleid, zoals de omgevingsvisie, het omgevingsplan en de omgevingsvergunning(en). Er wordt toegewerkt naar haalbare projecten met draagvlak en vergunningverlening uiterlijk in 2025. De afspraken voor regionale samenwerking en ondersteuning, zowel met betrekking tot participatie, de uitwerking en monitoring van de RES, als het toewerken naar de RES 2.0, worden uitgewerkt in een regionaal uitvoeringsprogramma. Met dit besluit geeft het college van B en W de Stuurgroep RES NHZ de opdracht om een voorstel voor dit uitvoeringsprogramma op te stellen, waarvoor na de zomer 2021 input wordt opgehaald bij de volksvertegenwoordigers. Besluitvorming vindt eind 2021 plaats. Afhankelijk van de vorm en inhoud is dit een college- of raadsbesluit.

7. Bijlagen Bijlage 1 – RES Noord-Holland Zuid 1.0

Kenmerk: 2021/192997

6/6