Raadsstuk Actualisering Nota verbonden partijen

Raadsstuk

Onderwerp Actualisering Nota verbonden partijen Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten Besluit College d.d. 16 maart 2021

2021/83104 Bluijs, G.J. 6.2 Gemeentelijk bestuur CC Kingma, E.C.M. 0235113042 ekingma@haarlem.nl De nota ‘Verbonden partijen in Zandvoort, kaderstelling voor de omgang met verbonden partijen’ is in 2016 vastgesteld. Nieuwe inzichten en ontwikkelingen leiden tot herziening van de nota. De raadscommissie wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering. Nota Verbonden partijen in Zandvoort, kaderstelling voor de omgang met verbonden partijen, in de raad d.d. 27 september 2016, (kenmerk 2016/01/000085) 1. Het college stelt het voorstel aan de raad vast. de secretaris,

Besluit Raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

de burgemeester,

De raad der gemeente Zandvoort, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. De nota ‘Verbonden partijen gemeente Zandvoort 2021’ vast te stellen. de griffier,

de voorzitter,

Kenmerk: 2021/83104

1/4

1. Inleiding In 2016 heeft de raad het kader voor de omgang met verbonden partijen voor het eerst vastgesteld met de nota ‘Verbonden partijen in Zandvoort (2016/01/000085). Sinds deze vaststelling zijn er diverse ontwikkelingen geweest en nieuwe inzichten ontstaan die leiden tot aanpassing van de nota. 2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1. De nota ‘Verbonden partijen gemeente Zandvoort 2021’ vast te stellen. 3. Beoogd resultaat Een actueel kader voor de omgang met verbonden partijen in Zandvoort, aangepast aan nieuwe ontwikkelingen. 4. Argumenten Actualisering betreft de volgende onderdelen. Gesubsidieerde instellingen Een verbonden partij is blijkens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) een organisatie waar de gemeente zowel een financieel belang in heeft als (gedeeltelijke) bestuurlijke zeggenschap over heeft. Gesubsidieerde instellingen zijn formeel geen verbonden partij, omdat de gemeente geen zitting heeft in het bestuur van de instellingen. Niettemin zijn er parallellen in de relatie die de gemeente onderhoudt met verbonden partijen en met instellingen die een substantiële subsidie ontvangen. Voor zover het gaat om toezicht, worden daarom voor de grote gesubsidieerde instellingen dezelfde regels gehanteerd als voor de verbonden partijen.

Het toezicht richt zich op het waarborgen van de continuïteit van de dienstverlening aan de Zandvoortse inwoners, het naleven van de subsidievoorwaarden en het vermijden van extra kosten voor de gemeente. Het gaat concreet om vijf instellingen in Zandvoort (in de nota Verbonden partijen worden zij opgesomd). Drie instellingen hebben ook een subsidierelatie met Haarlem en worden wat betreft het toezicht al gelijkgeschakeld met verbonden partijen in de strikte zin van het woord. De instellingen zijn daarmee dus al bekend. Het verschil is dat voortaan ook de subsidie die zij van de gemeente Zandvoort ontvangen wordt meegenomen in het toezicht. Twee instellingen ontvangen alleen subsidie van Zandvoort. Die worden qua toezicht eveneens onder het bereik van de regels voor verbonden partijen geschaard. Dat is voor deze instellingen dus nieuw. Risicoclassificatie bij toezicht Het college legt over zijn rol en inzet in de verbonden partij verantwoording af aan de raad en verstrekt daarover ook de nodige informatie. Informatievoorziening is gerelateerd aan risicoprofielen van verbonden partijen.

Kenmerk: 2021/83104

2/4

In de nota van 2016 is een toezichtarrangement voor verbonden partijen opgenomen. Op basis van een risicoanalyse worden de verbonden partijen ingedeeld in verschillende categorieën: licht-middelzwaar. Des te groter het bestuurlijk en/of financieel risico is dat wordt gelopen bij een verbonden partij, des te intensiever is het toezicht op de partij en de informatievoorziening aan de raad. Van deze methode van risicoclassificatie wordt afgestapt. Het college heeft ervoor gekozen om een nieuwe applicatie van risicoclassificatie voor verbonden partijen en gesubsidieerde instellingen (subsidie vanaf € 500.000 per jaar gedurende tenminste drie jaar) in te zetten. Aan deze nieuwe applicatie liggen qua toepassing daarvan twee principes ten grondslag: - Het op afstand zetten van taakuitvoering impliceert ruimte geven aan de verbonden partij en niet alle besluiten willen sturen of controleren. Het betekent de gelegenheid bieden aan de verbonden partij om een eigen koers uit te zetten binnen de doelen en tegen de achtergrond van de belangen waarvoor deze werkzaam is. - Een positief beeld over de intenties en competenties van een verbonden partij rechtvaardigt vertrouwen. Het nieuwe risicoclassificatiesysteem geeft inzicht in het niveau van uitvoering en professionaliteit van de organisatie.

Een goede score vertaalt zich in bijbehorende passende rapportage-eisen die aan de verbonden partij worden gesteld. De nieuwe applicatie is objectief en betrouwbaar in het beoordelen van risico’s op het vlak van solvabiliteit, liquiditeit, exploitatieresultaat, bedrijfsvoeringsrisico’s en algemene risico’s. Het is ook een wendbaar systeem waarmee nieuwe onderwerpen zoals duurzaamheid, toegankelijkheid en diversiteit in beeld kunnen worden gebracht. Sturing en bijsturing op grond van de verkregen resultaten kan met maatwerk plaatsvinden. De nieuwe applicatie wordt momenteel getest en ook toegepast op verbonden partijen. Het is nog te vroeg om sluitende uitspraken over de werking en effectiviteit van de applicatie te doen. De raad zal op de hoogte worden gehouden van de bevindingen. Het toepassen van dit systeem van toezicht betekent voor de Zandvoortse verbonden partijen (en gesubsidieerde instellingen) dat er niet minder toezicht wordt gehouden, maar wel op een andere manier. Ook de informatievoorziening aan de raad blijft gelijk. Wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen Een wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) is in de maak: de Wet versterking legitimiteit gemeenschappelijke regelingen (kamerstukken 2019/2020, 35513). Het wetsvoorstel beoogt de democratische legitimatie van gemeenschappelijke regelingen te versterken.

Het gaat daarbij wat betreft gemeenten om de kaderstellende en controlerende rol van de raad. Om dit doel te bereiken introduceert het wetsvoorstel een aantal aanpassingen en aanvullingen op bestaande instrumenten van de raad. De bedoeling is om de positie van gemeenteraden bij

Kenmerk: 2021/83104

3/4

besluitvorming in gemeenschappelijke regelingen te vergroten (door middel van de verruiming van de zienswijzeprocedure bij bepaalde besluiten van het bestuur van de regeling). Verder worden meer controle-instrumenten voor gemeenteraden opgenomen (b.v. een gemeenschappelijk enquêterecht en een gemeenschappelijke onderzoekscommissie). Ook bevat het voorstel een verbetering van de positie van gemeenteraden met betrekking tot het functioneren van de regeling, zoals een actieve informatieplicht van het bestuur van een regeling aan de raad en de instelling van een gemeenschappelijke raadscommissie die het bestuur van een regeling adviseert, maar ook de deelnemende gemeenteraden van advies bedient. Daarnaast richt het wetsvoorstel zich op het vergroten van participatiemogelijkheden van burgers en belanghebbenden bij de besluitvorming van gemeenschappelijke regelingen. In de nota Verbonden partijen wordt informatie opgenomen over de instrumenten die de raad als gevolg van deze wetswijziging (zoals het er nu naar uitziet) ter beschikking zullen staan. De gewijzigde Wgr treedt naar verwachting op 1 januari 2022 in werking en er geldt een overgangstermijn van 2 jaar om de wijzigingen in gemeenschappelijke regelingen te verwerken.

De daadwerkelijke toepassing en implementatie van het aanvullende raadsinstrumentarium zal dan ook zijn beslag krijgen per 2024 en op dat moment in de nota Verbonden Partijen worden opgenomen. 5. Risico’s en kanttekeningen Geen uitbreiding van het begrip verbonden partijen Er wordt bewust voor gekozen om het begrip verbonden partijen niet uit te breiden tot (grote) contractspartners. Instrumenten om (bij) te sturen in de bedrijfsvoering van leveranciers en aanbieders zijn beperkt tot de gemaakte contractafspraken en bieden nagenoeg geen mogelijkheden tot het uitoefenen van toezicht vanuit de gemeente. Hierbij speelt ook mee dat aanbieders vele ‘klanten’ bedienen. 6. Uitvoering De uitvoering van de nota bestaat uit het bekend maken van de kaders bij raad, college, organisatie en verbonden partijen en het vervolgens toepassen ervan. 7. Bijlagen Bijlage 1 Nota Verbonden partijen in Zandvoort 2021 Bijlage 2 Bijlagen nota verbonden partijen in Zandvoort 2021

Kenmerk: 2021/83104

4/4