Raadsinformatiebrief memorie van antwoord Programmabegroting 2022-2026

Raadsinformatiebrief

Onderwerp Memorie van Antwoord Programmabegroting 2022-2026 Nummer 2021/566552 Datum college 19 oktober 2021 Portefeuillehouder Bluijs, G.J. Programma/beleidsveld 7.2 Algemene dekkingsmiddelen Afdeling CC Auteur G.J. van der Poel Telefoonnummer 023-5114432 Email gvanderpoel@haarlem.nl Bestemd voor: Het college stuurt deze raadsinformatiebrief ter kennisname naar de raad. Deze Memorie van Antwoord behoort bij het onderwerp Programmabegroting 20222026 in de commissievergadering van 12 oktober 2021 (behandeling in de raad op 26 oktober). Bijlagen Geachte raadsleden, Bij de behandeling van de Programmabegroting 2022-2026 is een aantal vragen gesteld, zowel in de commissievergadering, als schriftelijk. Hieronder volgt de beantwoording van de technische raadsvragen. De behandeling van Programmabegroting 2022-2026 in de raadscommissie heeft plaatsgevonden op 12 oktober jl.. Op 26 oktober zal de behandeling in de gemeenteraad plaatsvinden. In deze raadsinformatiebrief worden de vragen beantwoord. Onder de beantwoording van de vragen zijn kort de effecten van de onlangs verschenen septembercirculaire opgenomen. Deze effecten zijn nog niet meegenomen in de programmabegroting. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris de burgemeester

Kenmerk: 2021/566552

1/7

Antwoorden op vragen naar aanleiding van de behandeling van de programma begroting 2022-2026 in de raadscommissie van 12 oktober 2021. Op 12 oktober 2021 heeft in de raadscommissie de behandeling plaatsgevonden van de programmabegroting 2022-2026. Vooraf meldt de portefeuillehouder dat de september circulaire voor Zandvoort een positief beeld geeft; de resultaten hiervan zijn nog niet verwerkt in deze begroting. Diverse partijen geven complimenten over de begroting, met name over de toegenomen leesbaarheid van het stuk en de financiële stand van zaken. Er is door geen van de partijen gebruik gemaakt om (vooraf, schriftelijk) technische vragen te stellen. Partijen geven aan dat ze op het moment van behandelen beperkt vragen hebben en overige opmerkingen bewaren voor de Algemene Beschouwingen (26 oktober 2021). Bij de behandeling van de begroting zijn onderstaande vragen gesteld: GroenLinks, dhr. El Gebaly -

GroenLinks is blij te lezen dat de begroting een positief resultaat toont. Dat, én de opmerking van de wethouder dat de septembercirculaire een positief effect laat zien voor Zandvoort, doet de partij zich afvragen of die financiële ruimte nog kan worden ingezet, bijvoorbeeld voor lastenverlichting. Antwoord: Met het oog op toekomstige ontwikkelingen en de huidige stand van de SIA, stelt het college voor om het positieve resultaat aan de SIA toe te voegen. Het college staat open voor alternatieve suggesties vanuit de raad. PvdA, mevr. Koper -

Waarom is de verwachting dat het aantal bijstandsklanten in 2022 stijgt? Het gaat daarbij om de prognose dat het aantal klanten in de bijstand stijgt van 447 (2021) naar 485 (2022). Antwoord: In 2021 is tot nu toe sprake van een lichte stijging van het aantal klanten in de bijstand als gevolg van de coronacrisis. Er is vooral sprake geweest van een toename van aanvragen door jongeren. Voor 2022 is de situatie onzeker. Er is sprake van een aantrekkende economie en daardoor een steeds krappere arbeidsmarkt maar de arbeidsmarkt zoekt vooral gekwalificeerde mensen. Omdat de werkzoekenden in de bijstand vaak een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben (weinig opleiding, lange tijd uit het arbeidsproces) profiteren zij minder van de aantrekkende arbeidsmarkt. Daarbij komt dat per 1 oktober 2021 de meeste ondersteunende coronamaatregelen van het rijk voor werkgevers, werknemers en zelfstandigen zijn afgelopen. Mogelijk komen daardoor meer mensen zonder werk en neemt het aantal mensen die een aanvraag voor bijstand op grond van de Participatiewet indienen, daardoor toe. De verwachte stijging van het aantal klanten in 2022 is gebaseerd op deze onzekerheden en wordt uiteraard gemonitord en indien nodig bijgesteld.

Kenmerk: 2021/566552

2/7

-

Op pag. 100 verwarring over de woningproductie bij de prestatie indicatoren? Kloppen deze cijfers met de prognoses? Kunnen deze worden geactualiseerd aan de recente cijfers van de plancapaciteit? Antwoord: De cijfers, die zijn opgenomen in de begroting, waren op het moment van het opstellen van de begroting de meest recente cijfers. De plancapaciteit wordt met enige regelmaat geactualiseerd. In 2022 is de verwachting dat ca. 40 woningen zullen worden gerealiseerd (in plaats van 0). De ambitie van het gemeentebestuur is om in 2025 630 woningen toe te voegen aan de woningvoorraad. Uit de plancapaciteit (overzicht te realiseren woningen in de diverse projecten) kan worden opgemaakt dat de gewenste uitbreiding op koers ligt. -

De PvdA wil geïnformeerd worden over de ontwikkelingen rond Toeristisch verhuur i.r.t huisvestingsverordening. Antwoord: zie het antwoord op de vraag van OPZ met betrekking tot de nieuwe Huisvestingsverordening. -

Wil weten de relatie tussen ontwikkeling rond ambtelijke samenwerking/ evaluatie en de ontwikkelingen rond GBKZ en de evt. vergaande samenwerking met met BB. Antwoord: Er loopt een onderzoek naar een mogelijke samenwerking tussen de deelnemende gemeenten van Gemeentelijke Belastingen Kennemerland-Zuid (GBKZ) en Gemeentelijke Belastingen Bollenstreek (GBB). Het onderzoek wordt begeleid door het bureau KokxDeVoogd. Dit bureau heeft in samenwerking met de centrumgemeenten een rapportage en advies Strategiefase Samenwerking GBKZ en Bollenstreek opgesteld. Aan de hand van deze rapportage gaan de deelnemende gemeenten binnenkort een besluit nemen of een bepaald scenario verder uitgewerkt moet worden. OPZ, dhr. Kramer: -

In de begroting wordt gesproken over het ‘… verzilveren van kansen…’ nadat de Formule 1 Zandvoort weer op de kaart gezet heeft. Hoe denkt het college vorm te geven aan het verzilveren van deze kansen? Antwoord: College denkt aan de kansen voor ontwikkeling aan het Noord Boulevard- en het Circuitgebied ten behoeve van de jaarrond Economie van Zandvoort. Op dit moment wordt er gewerkt aan een projectopdracht om dit proces ingang te zetten. Dit vraag om extra capaciteit en middelen. Via separaat voorstel komt College hiermee naar de Gemeenteraad. Daarnaast geeft de uitstraling van F1 met races voor de komende jaren extra impulsen aan de lokale economie van Zandvoort, waardoor extra investering door bedrijven en ondernemers mogelijk worden. -

OPZ is blij dat het college niet over haar graf regeert, maar vraagt aandacht voor de aankondiging binnenkort een groot aantal te maken afspraken. OPZ vraagt zich af of dat niet ook aan het nieuwe college moet worden overgelaten. Gaat hier om afspraken met bepaalde ontwikkelaars met name project entree en badhuisplein. Antwoord: Er wordt momenteel gewerkt aan de afronding van de visies voor de projecten. Voor het Entreegebied wordt daarbij gewerkt aan de afronding van een intentieovereenkomst. Zoals u bekend is 3GT de nieuwe eigenaar van het kavel op het Badhuisplein dat voorheen van Corendon was. Met hen willen wij een voorschotovereenkomst afsluiten. Het is in het belang van de gemeente om deze overeenkomsten op korte termijn te sluiten.

Kenmerk: 2021/566552

3/7

-

Op pagina 10 staat dat wij als Zandvoort een ambitieus investeringsprogramma hebben, en om die reden wordt wederom een beroep gedaan op de reservepositie. De reservepositie is naar mening van het college stevig genoeg. Maar het college is ook van mening dat dit tegelijk geen structurele dekking biedt voor onze toekomstige investeringen. Antwoord: Het betreft hier de reserves die in de Strategische Investerings agenda (SIA) zijn opgenomen en bedoeld zijn als impuls bedrag om de investeringen mogelijk te maken. Dus het gaat niet om structurele dekking van de begroting te regelen. Op moment dat de reserve SIA is uitgeput zullen er andere financiële bronnen aangewend te worden om extra investeringen mogelijk te maken, anders dan als nu reeds in begroting en meerjarenraming opgenomen. -

Op pagina 23 geeft het college aan dat gezien de gedane toezeggingen en claims de reserve zonder toevoegingen op den duur niet toereikend is. Dat maakt het staatje nu al duidelijk, want bij gelijk blijvende ambities moeten er ofwel stortingen worden gedaan ofwel moeten de ambities worden bijgesteld. Op pagina 25 staat bijvoorbeeld dat u wilt starten met de voorbereiding van de planvorming Middenboulevard op basis van het plan Metropoolboulevard. In hoeverre is deze ambitie binnen de huidige reserve SIA nog wel realistisch en waarom is die niet benoemd in de risico paragraaf? Bij het vaststellen van de schetsontwerp in 2019 was de verwachting een overschrijding van 2 tot 3 miljoen. Antwoord: Indien het saldo van de SIA onvoldoende is zullen er keuzes gemaakt moeten worden, dan wel tussen projecten, dan wel voor een andere vorm van financiering (geld aantrekken, kosten daarvan t.l.v. exploitatie). Zolang er nog geen besluit is genomen is er geen sprake van risico. -

Op pagina 27 er staat een Prognose aan uren voor 2022 voor projecten van 13.810 uur (excl. nog uren t.b.v. de F1) Dit is ca. 10 fte t.b.v. inzet in één jaar met o.a. extreme uitschieters; zoals 2440 uur voor de Entree. Kan dit niet een tandje minder? M.b.t. die 2440 uur, besluiten wij hier nu over zonder de consequenties voor de Grex te kennen, of moeten we nu al aannemen dat deze kosten als onrendabel worden aangemerkt? Antwoord: Het genoemde aantal past bij ambitieuze investeringsprogramma. Dit is een inschatting van de uren. In de grondexploitatie is al rekening gehouden met de urenraming. De raming is fors omdat er nog veel moet gebeuren en er nog geen besluit over het plan ligt. Het college is voornemens om tezamen met de visies tevens de aangepaste GREX ter vaststelling aan de raad aan te bieden. Zodra de raad een besluit over deze plannen neemt, kan de uitwerking volgen. -

Hierbij opgemerkt dat op pagina 234 in de staat risico’s een maximaal bedrag voor onzekerheid voor grondexploitaties strategische projecten van € 5.000.000 met een kans van 25% en een benodigde capaciteit van € 113.000, - is opgenomen. Hoe kunnen wij dit risico van 25% met een bedrag van € 113.000, - dekken als het gaat om een in totaalbedrag van € 5 miljoen? Antwoord: Pagina 155 toont aan dat bij een onzekerheid van € 5 miljoen een risico hoort van € 1,3 miljoen. Op pagina 234 staat per abuis € 131.098; dit moet zijn € 1.310.098. Daarnaast is voor de GREXEN Entree Palaceplein en Badhuisplein reeds een voorziening ad. € 4.358.000 opgenomen voor het dekken. Zoals hierboven aangegeven, zal bij de visies tevens de aangepaste GREX ter vaststelling worden aangeboden. Zo gaat de huidige GREX Entree Palaceplein uit van 4/5 bouwlagen en zullen minder bouwlagen en sociale woningbouw financieel verwerkt moeten worden.

Kenmerk: 2021/566552

4/7

-

Op pag. 29 staat De nadelige effecten van de herijking van het gemeentefonds en de taakstellingen "Jeugdzorg en WMO" en "effect herijking gemeentefonds" (opgenomen in het amendement Voorjaarsnota en ook als dekking in deze begroting) worden als incidenteel aangemerkt. Voorzitter het is ons niet duidelijk waarom effect herijking gemeentefonds als incidenteel is aangemerkt...? Ook tekorten Jeugdzorg zijn (jammer genoeg) moeilijk als incidenteel te beschouwen… Aan het college de vraag of wij iets over het hoofd zien? Antwoord: De provincie als toezichthouder heeft opgegeven dat de effecten van herijking gemeentefonds niet als structureel mochten worden opgenomen. De taakstellingen “Effect herijking gemeentefonds” en de taakstelling Jeugdzorg en Wmo om de nadelige effecten te dekken zijn daarom ook als incidenteel vermeld. De taakstelling Jeugdzorg en Wmo is incidenteel opgenomen, omdat deze, indien deze niet gerealiseerd kan worden zonder bezuinigingen op Jeugdzorg en Wmo, als taakstelling “Effect herijking gemeentefonds” moet worden gezien. De andere budgetten Jeugdzorg zijn als structureel opgenomen. -

Op pagina 158 staat dat met de nieuwe nog vast te stellen huisvestingsverordening per 1 januari 2022 de insteek is dat deze worden ingevoerd. Maar dan pas per 1 januari 2023 is het geheel ingevoerd en is bijvoorbeeld de forfaitaire berekening voor pensions niet meer nodig. Waarom dan pas? De gewijzigde verordening gaat in per 1 januari 2022? Maar de registratie en meldingsplicht pas per 1 januari 2023? Waarom is dit op grond van de intussen verstreken overgangsperiode nog nodig? In het Raadsstuk Uitgangspuntennotitie Huisvestingsverordening 2022 is namelijk afgesproken dat: “De huidige regels voor toeristische verhuur van woonruimte aan te passen aan de gewijzigde Huisvestingswet (Wet Toeristische verhuur van woonruimte) en daarmee de mogelijkheid om, in afwachting van landelijke ontwikkelingen, de registratieplicht, nachtencriterium en meldplicht voor tijdelijke vakantieverhuur in de verordening op te nemen.” Antwoord: De nieuwe Huisvestingsverordening treedt in werking op 1 januari 2022. Hierna hebben verhuurders van toeristische woonruimte een half jaar om zich te registreren. Deze overgangstermijn is wettelijk zo bepaald. De meldplicht (de verplichting op elke nacht dat de woonruimte wordt verhuurd van tevoren te melden aan de gemeente) zal pas vanaf een nader te bepalen datum in 2022 effectief worden.

Efficiënte registratie van een heel kalenderjaar overnachtingen vindt pas vanaf 2023 plaats. Vanaf 2023 is het hierdoor geen extra last voor de verhuurders om deze registratie bij te houden voor enkel de toeristenbelasting. Dit was altijd het argument om het forfaitaire tarief in stand te houden. Vanaf 2023 kan relatief makkelijk per persoon per nacht toeristenbelasting worden afgedragen. Dit kan waarschijnlijk ook makkelijk met een koppeling via het landelijke meldsysteem. -

Op pagina 160 staat “Gemeenten mogen met ingang van 2022 geen precariobelasting meer heffen over netwerken die nutsbedrijven in, of boven gemeentegrond exploiteren. Met ingang van 2022 valt er € 420.000 aan precario-opbrengsten weg en dat dit al was verwerkt in de meerjarenraming.” Maar kan er als gevolg van de lopende procedure een claim met terugwerkende kracht ontstaan? Antwoord: er lopen geen bezwaarprocedures (meer) tegen aanslagen precario voor kabels en leidingen

Kenmerk: 2021/566552

5/7

-

Ook staat daar, dat In het coalitieprogramma is opgenomen dat actualisatie van het parkeerbeleid resulteert in een inkomstenstijging van 20% waarbij de bezoeker betaalt (…)? Is die inkomstenstijging met 20% meeropbrengst voor de gemeente, na aftrek van kosten? Antwoord: Het betreft een meer-opbrengst, dus na aftrek van de kosten (reeds ingegaan op 1-12021). Met ingang van 2021 (Programmabegroting 2021) is rekening gehouden met een voordeel van € 1 miljoen te realiseren door actualisatie van het parkeerbeleid. -

Op pagina 182 staat dat het budget voor de uitvoering van de (bijzondere) bijstand, en daarmee ook de kosten voor de formatie-uitbreiding als gevolg van een stijgend klantenbestand, onderdeel is van de Algemene Uitkering. Het college stelt voor de financiering van toekomstige formatie-uitbreiding als gevolg van bestandsstijging (BBW bijstandsstijging) te laten lopen via de algemene middelen.” Naar onze mening wordt het toezicht houden op de kosten van de formatie t.b.v. de ambtelijke dienstverlening er zo niet overzichtelijker op... Als dit zo gebeurt zou er ook een totaaloverzicht van alle ambtelijke kosten moeten zijn, incl. die welke op specifieke onderdelen worden verantwoord. In hoeverre zijn er meer van deze specifieke gevallen? Antwoord: Het toezicht houden op de kosten van ambtelijke samenwerking wordt in de planning controle cyclus bewaakt zoals afgesproken in dienstverleningsovereenkomst. Dus bij gewenste mutaties wordt dit gemeld en vervolgens bij voorjaarsnota en begroting via besluiten aan de Gemeenteraad ter goed keuring voorgelegd. Wat op pagina 182 hier beschreven staat gaat over de wijze van dekking. Indien zich specifieke gevallen zich voor doen zal dit altijd via P&C-cyclus vastgelegd en besloten dienen te worden. -

Op pagina 183 staat dat er met de nieuwe infrastructuur goede stappen zijn gemaakt om fysieke incidenten (zoals blikseminslag, lokale wateroverlast, uitval van apparaten) te doorstaan. Er is echter nauwelijks voorbereid op herstel na niet-fysieke incidenten zoals een aanval met ransomware. In 2022 is het plan om de ambitie voor Business Continuïteit concreet te maken om daarna de prioriteit hiervoor integraal af te kunnen wegen.” Is het college zich ervan bewust dat partijen die bijvoorbeeld gijzelsoftware installeren niet wachten totdat wij ons daartegen voldoende beveiligd hebben? Naar ons idee is er onvoldoende besef van urgentie en zijn wij te lang kwetsbaar…. Dit blijkt ook nog eens dat op pagina 131 staat dat over de digitale transformatie met Haarlem gewerkt wordt aan een investeringsagenda. Als er extra middelen vrijgemaakt moeten worden, zal er besluitvorming hierover plaatsvinden.” Het is dus duidelijk dat er extra middelen nodig zijn dus waarom niet alvast een schatting in de begroting opgenomen? Antwoord: De urgentie wordt zeker gevoeld. Activiteiten hebben zich eerst geconcentreerd op beheersmaatregelen die een aanval met gijzelsoftware moeten afweren. Op dit moment is de volgende fase - herstel na ransomware - één van de onderwerpen met een hoge prioriteit. Extern specialisme heeft de situatie beoordeeld, op basis daarvan wordt nu een voorstel uitgewerkt.

Kenmerk: 2021/566552

6/7

Septembercirculaire Zoals gemeld in de raadscommissie, bij de behandeling van de programmabegroting, zijn inmiddels de gevolgen van de septembercirculaire bekend. Vanwege de verschijningsdatum van deze circulaire, zijn de effecten van septembercirculaire nog niet verwerkt in de begroting (en najaarsnota). Hieronder vindt u een korte samenvatting van de effecten voor de komende jaren. Samenvatting (bedragen x € 1.000)* Eindstand meicirculaire 2021 Eindstand septembercirculaire 2021 Totaal verschil reeds verwerkt Totaal verschil

2021 2022 2023 2024 2025 2026 27.203 26.975 26.508 26.159 26.021 25.997 27.705 29.048 27.830 27.379 27.256 27.229 502 2.073 1.322 1.220 1.235 1.232 91 1150 700 600 550 500 411 v 923 v 622 v 620 v 685 v 732 v

*: v= voordeel, n= nadeel, door afronding kunnen verschillen ontstaan

Omdat het zeer waarschijnlijk is dat tegenover de middelen die de gemeente ontvangt voor taakmutaties, doel- en integratie-uitkeringen en coronacompensatie ook lasten staan leiden deze niet direct tot extra budget voor de gemeente. Budgettair kan aangenomen worden dat de gevolgen van de septembercirculaire voor de algemene middelen als volgt zijn: Septembercirculaire 2021 (bedragen x€ 1.000)* 2021 2022 2023 2024 2025 2026 Budgettair effect algemene middelen 244 v 882 v 639 v 638 v 705 v 754 v *: v= voordeel, n= nadeel voor algemene middelen, door afronding kunnen verschillen ontstaan

Door bovenstaande effecten komen de benoemde stelposten in de begroting in een ander licht te staan. Het meerjarenbeeld dat ontstaat door de effecten uit de septembercirculaire koppelen aan de stand van zaken in de programmabegroting, wordt hieronder weergegeven: Begroting 2022-2026 (bedragen x€ 1.000)* Totaal Meerjarenraming Effect september circulaire Totaal na verwerking septembercirculaire

2022 271 v 882 v 1.153 v

2023 310 v 639 v 949 v

2024 88 v 638 v 726 v

2025 18 v 705 v 723 v

2026 2v 754 v 756 v

Stelposten in huidige begroting (zie pag. 11) 1 0 n -950 n -1.000 n -1.400 n -1.400 n Totaal na correctie stelpost 1.153 v -1 n -274 n -677 n -644 n *: v= voordeel, n= nadeel voor algemene middelen, door afronding kunnen verschillen ontstaan 1 Betreft de bedragen van b) Effect amendement Voorjaarsnota 2021, h) SC1.9 Maatregel algemene reserve terugdraaien en aanvullende maatregelen s) Verhoging taakstelling effect herijking gemeentefonds en t) Stelpost achterstand investeringen kapitaallasten.

De gevolgen van de septembercirculaire voor 2021 worden verwerkt in de Decemberrapportage 2021 en de effecten voor de latere jaren in de Voorjaarsnota.

Kenmerk: 2021/566552

7/7