Raadsbesluit Noodvoorziening en scenariokeuze Duurzaam Herstelplan Kenter Jeugdhulp

Gemeente Zandvoort

Raadsbesluit

Onderwerp Noodvoorziening en scenariokeuze Duurzaam Herstelplan Kenter Jeugdhulp

Nummer

2024/936842_______________________________________________________

Portefeuillehouder

Carree, L.__________________________________________________________

Programma/beleidsveld

2.2. Voorzieningen jeugd______________________________________________

Afdeling____________

JOS_______________________________________________________________

Auteur_____________

Termorshuizen, S.____________________________________________________

Telefoonnummer_____

06-18610859_______________________________________________________

Email_______________

stermorshuizen@haarlem.nl___________________________________________ Jeugdhulpregio Zuid-Kennemerland (Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort) stelt een financiële noodvoorziening beschikbaar voor Kenter Jeugdhulp. Hiermee wordt voorkomen dat hulp aan jeugdigen waar geen ander aanbod voor beschikbaar is, wordt stopgezet. Met deze noodvoorziening wordt zorgcontinuïteit gewaarborgd. Ook besluit de jeugdhulpregio samen met Kenter toe te werken naar een gezonde financiële situatie binnen de bestaande budgetten. Hiervoor heeft Kenter een herstelplan geschreven in het kader van het Draaiboek 'Continuïteit jeugdhulp'. In het herstelplan staan maatregelen die Kenter kan nemen zodat zij de organisatie kunnen versterken, een inhoudelijke transformatie in gang kunnen zetten en het profiel kunnen herijken in lijn met hun specialismen. Daarmee maakt de jeugdhulpregio ruimte voor de noodzakelijke transitie, maar wordt ook de afhankelijkheid verkleind en schaalt Kenter stapsgewijs af terwijl de gemeente zorgt dat het aanbod bij een andere zorgaanbieder wordt ondergebracht.

Kernboodschap

Het besluit tot het instellen van een noodvoorziening en het kiezen voor scenario 1 uit het Herstelplan, wordt genomen in het kader van het Draaiboek 'Continuïteit jeugdhulp'. Vanuit dit draaiboek is de jeugdhulpregio Zuid-Kennemerland aangewezen als accounthoudende regio van Kenter en heeft daarmee mandaat tot besluitvorming. De accounthoudende regio volgt het advies op van de Jeugdautoriteit._____________________________________________________ Behandelvoorstel voor

De commissie wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van

commissie

het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de

raadsvergadering.____________________________________________________

Relevante eerdere besluiten

Raadsstuk- Lokale Steun Kenter Jeugdhulp (2020/721082) in

gemeenteraadvergadering van 3 augustus 2020

Kenmerk: 2024/936842

1/7

Besluit college d.d. 4 juni 2024

Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1.

Het voorstel aan de raad vast te stellen.

Het college besluit voorts: 2. Te kiezen voor scenario 1 van het Duurzaam Herstelplan Kenter (zie bijlage 1), waarin ruimte is voor de noodzakelijke transitie van Kenter, maar de afhankelijkheid verkleind wordt en Kenter stapsgewijs afschaalt.

3. 4.

Het college neemt het advies van de Jeugd Autoriteit over om een eenmalige noodvoorziening te treffen om zorgcontinuïteit te waarborgen. Op grond van artikel 87 van de Gemeentewet een verplichting tot geheimhouding op te leggen ten aanzien van de volgende bij dit besluit behorende bijlagen: Bijlage 1: Duurzaam herstelplan Kenter Jeugdhulp ter bescherming van concurrentiegevoelige bedrijfsgegevens van Kenter, zoals bedoeld in artikel 5.1 lid 1 onder c van de Wet open overheid; om de geheimhoudingsplicht voor onbepaalde duur op te leggen.

de secretaris.

Besluit raad d.d. 16 juli 2024

de burgemeester,

De raad der gemeente Zandvoort,

Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders.

Besluit: 1. Tot het beschikbaar stellen van het budget a € 150.000 in totaal voor 2024 en 2025 ten bate van de noodvoorziening Kenter Jeugdhulp en dit te verwerken in de Najaarsnota.

de griffier,

Kenmerk: 2024/936842

2/7

1. Inleiding In 2020 heeft de Zandvoortse gemeenteraad besloten ca. € 80.000 beschikbaar te stellen voor hulp aan Kenter, als onderdeel van een bovenregionaal steunpakket van in totaal € 1.650.000. Dit bedrag was vooral bedoeld om Kenter financieel meer armslag te geven, zodat noodzakelijke investeringen (bijvoorbeeld in een nieuw EPD) konden worden gedaan. Daarnaast zou Kenter snijden in de overhead en de productiviteit op orde brengen, waardoor er weer gezonde bedrijfsresultaten konden worden behaald. Ook toen werd gesteld, onder andere door de Jeugdautoriteit, dat de situatie van Kenter risicovol bleef, omdat Kenter weinig tot geen buffers had. Alhoewel de verhoogde productiviteit van Kenter heeft bijgedragen aan betere (financiële) resultaten, heeft het snijden van overhead geleid tot een organisatie die niet in control is en waarin het moeilijk sturen is. Nu, vier jaar verder, blijkt dat de eenmalige financiële injectie uit 2020 weliswaar heeft geholpen, maar dat het Kenter in de tussenliggende jaren niet is gelukt om definitief in control te komen en langdurig positieve resultaten te schrijven.

In november 2022 vond een bestuurlijk overleg (met de wethouders jeugd van de jeugdregio's ZuidKennemerland, IJmond en Haarlemmermeer) met Kenter en de Jeugdautoriteit (JA) plaats om de financiële situatie van Kenter te bespreken. In dit overleg kwam naar voren dat de situatie van Kenter wederom financieel precair was. Omdat in de zomer van 2022 Kenter zelf nog had aangegeven dat het verscherpte toezicht (in het kader van het vorige hersteltraject gestart in 2019) van zowel gemeenten als JA niet meer noodzakelijk was, werd de conclusie getrokken door alle aanwezigen dat Kenter niet in control was. Kenter kreeg de opdracht tot een herstelplan te komen in het kader van het draaiboek 'Continuïteit jeugdhulp'. Trede 3 van dit draaiboek stelt dat het de verantwoordelijkheid van de zorgaanbieder is om met een herstelplan te komen. Het traject voor het opstellen van dit herstelplan startte in februari 2023 met de aanstelling van een tweede bestuurder (op interim basis), naast de zittende bestuurder (inmiddels vertrokken). Op uitdrukkelijk verzoek van de gemeenten is een bestuurder gezocht met bewezen ervaring en affiniteit met financiën en bedrijfsvoering.

In mei 2022 is er een plan opgeleverd dat niet voldeed aan de verwachtingen van zowel gemeenten als de JA. Daarom is er een extern projectleider Kenter geworven met als opdracht tot een definitief en gedragen herstelplan te komen. Dit herstelplan is, na meerdere iteraties, in maart 2024 opgeleverd in definitieve vorm.

Doordat het proces om te komen tot een definitief herstelplan lang heeft geduurd, is tijd inmiddels een issue geworden. De bestuurder van Kenter heeft van zijn Raad van Toezicht de opdracht gekregen om voor 2024 met een sluitende begroting te werken. Alhoewel begrijpelijk, vormt dit gevaar voor de continuïteit van de jeugdhulp, met name in de jeugdregio's Haarlemmermeer, IJmond en Zuid-Kennemerland. Dit gevaar is ontstaan omdat Kenter, terwijl er nog gesproken werd over het herstelplan en de gevolgen daarvan, al enkele maatregelen in gang heeft gezet die hebben geleid of kunnen gaan leiden toe het afschalen van jeugdhulp. Dit is voor de cliënten, betrokken gemeenten en overige stakeholders (zoals onderwijs) een onwenselijke situatie. De JA heeft in advies op het herstelplan gewaarschuwd voor het risico op discontinuïteit in de jeugdhulp en ook het adviesbureau dat Kenter bijstaat in dit traject (Galan Groep) heeft bevestigd

Kenmerk: 2024/936842

3/7

dat Kenter in de huidige financiële situatie niet anders kan dan deze maatregelen nemen. Om de afschaling van jeugdhulp op cruciale onderdelen tegen te gaan, heeft Kenter duidelijkheid van de gemeenten nodig met betrekking tot het herstelplan en de financiële hulp die daarin door Kenter aan de gemeenten wordt gevraagd.

2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1. Tot het beschikbaar stellen van het budget a € 150.000 in totaal voor 2024 en 2025 ten bate van de noodvoorziening Kenter Jeugdhulp en dit te verwerken in de Najaarsnota. 3. Beoogd resultaat Met het nemen van deze besluiten wordt een aantal zaken bereikt: 1. De kortetermijnmaatregelen van Kenter worden stopgezet, waardoor er een oplossing komt voor jongeren waarvan Kenter genoodzaakt was de hulp stop te zetten. 2. Kenter krijgt akkoord van de gemeenten om het profiel aan te scherpen en, op termijn, de aandacht te verleggen naar zorgvormen die binnen hun specialismen vallen. In de praktijk betekent dit een profiel gericht op hoogspecialistische jeugdhulp met betrekking tot verblijf, onderwijs en crisis. 3. De samenwerking in de jeugdregio's Zuid-Kennemerland en IJmond (ZKIJ) met Kenter en de samenwerkingsverbanden onderwijs kan gecontinueerd worden door het openhouden van specialistische zorgvormen op het raakvlak onderwijs-jeugdhulp. 4. Door het treffen van een financiële noodvoorziening komt er rust in het proces, waardoor het vervolg met betrekking tot Kenter gedegen kan worden uitgewerkt, opgepakt en uitgevoerd. Zorgvuldigheid is nodig omdat elk besluit samenhangt met de zorg voor één of meerdere cliënten. 5.

Door het ondersteunen van Kenter in de versteviging van de organisatie kan Kenter in control komen en daadwerkelijk gaan sturen op een positief rendement (op de lange termijn). De noodvoorziening is een eenmalig totaalbedrag van ongeveer € 4.000.000 (aandeel Zandvoort hierin is €150.000), dat beschikbaar wordt gesteld voor de jaren 2024 en 2025. Voor dit bedrag worden alle jeugdhulpregio's waar Kenter mee samenwerkt gevraagd om een financiële bijdrage naar rato. Dit betekent dat de gemeente Haarlem, als regievoerder namens de accounthoudende regio Zuid-Kennemerland, de overige jeugdhulpregio's zal benaderen met het verzoek om bij te dragen in het herstel van Kenter. Het gaat hier om de jeugdregio's Alkmaar/Noord-Kennemerland, Amsterdam-Amstelland, Haarlemmermeer en IJmond. Als er gemeenten zijn die niet willen bijdragen kan, in lijn met het Draaiboek 'Continuïteit jeugdhulp', de JA of het ministerie worden gevraagd om een bindend oordeel te vellen. Kenter kan alleen aanspraak doen op middelen uit de noodvoorziening als het maatregelen inzet met betrekking tot het herstelplan. Er zal worden afgerekend op basis van nacalculatie. Het is de verwachting dat de noodvoorziening volledig door Kenter wordt aangesproken.

Kenmerk: 2024/936842

4/7

4. Argumenten Met het instellen van de noodvoorzienig ontstaat rust in het proces Met deze keuze tonen de jeugdregio's zich bereid om op korte termijn te komen tot structurele, financieel gezonde afspraken en geven Kenter ruimte om haar profiel te versterken en zorg af te bouwen. Extra ondersteuning is nodig om de organisatie te versterken en uit de financiële problemen te komen, aangezien de organisatie momenteel te kwetsbaar is om te professionaliseren. Met het kiezen voor scenario 1 uit het herstelplan wordt de afhankelijkheid van Kenter verkleind De betrokken jeugdregio's constateren een te grote afhankelijkheid van Kenter en pleiten voor meer sturingsmogelijkheden en minder afhankelijkheid om toekomstige zorgcontinuïteit te waarborgen, omdat er op dit moment géén alternatieven beschikbaar zijn wanneer Kenter besluit haar zorgaanbod af te bouwen.

Met het kiezen voor scenario 1 uit het herstelplan wordt gewerkt aan een gezonde financiële toekomst voor Kenter Momenteel voldoet Kenter niet aan de gestelde normen voor solvabiliteit en weerstandvermogen. De zorgexploitatie blijft negatief als zij geen maatregelen doorvoert. Kenter is niet in staat om de financiële problemen zelfstandig op te lossen en zonder ingrijpen zal de situatie verder verslechteren met uiteindelijk een faillissement tot gevolg.

Met het kiezen voor scenario 1 uit het herstelplan komt Kenter meer in control op de bedrijfsvoering Kenter kampt al geruime tijd met aanzienlijke financiële problemen, die voornamelijk worden toegeschreven aan een gebrek aan sturing en controle. Door te weinig zicht op bedrijfsvoering heeft Kenter gewerkt voor ontoereikende tarieven, die deels de oorzaak zijn van de tekorten. De jeugdhulpregio volgt het advies van de JA, die landelijke ervaring heeft De jeugdhulpregio volgt met het instellen van de noodvoorziening het advies op van de JA. De JA begeleidt op dit moment 18 grote aanbieders die samen 30% van de omzet in de sector vertegenwoordigen, die allemaal financiële problemen hebben. Het probleem speelt breed in de sector. Actuele rapporten onderstrepen de problematiek in de breedte. Geheimhouding bijlagen Op een bijgevoegde bijlage wordt geheimhouding aan de raad opgelegd. De opgelegde verplichting tot geheimhouding met betrekking tot dit aan de raad overgelegde stuk moet op grond van artikel 87 Gemeentewet in samenhang met artikel 5.1 lid 1 onder c van de Wet open overheid door de raad worden bekrachtigd in zijn eerstvolgende bijeenkomst. De geheimhouding is door het college opgelegd omdat Kenter Jeugdhulp vertrouwelijke bedrijfsgegevens (liquiditeitsprognoses e.d.) aan de gemeente heeft verstrekt.

Het is daarnaast niet uit te sluiten dat Kenter Jeugdhulp onevenredig wordt benadeeld indien de gegevens bekend zouden worden gemaakt. Om Kenter Jeugdhulp hiertegen te beschermen is de geheimhouding ook op grond van artikel 5.1 eerste lid onder c van de Woo opgelegd.

Kenmerk: 2024/936842

5/7

5. Risico's en kanttekeningen Er zijn geen garanties voor de toekomst Het is niet de eerste keer dat financiële hulp wordt verleend aan Kenter. Ook deze noodvoorziening en de maatregelen uit het Herstelplan bieden geen garantie. Daarom wordt ook gewerkt aan het verkleinen van de afhankelijkheid van Kenter voor de jeugdhulpregio's, zodat ook zonder Kenter een dekkend zorglandschap valt te organiseren. Er wordt daarnaast alles aan gedaan om ervoor te zorgen dat er niet opnieuw een situatie als deze ontstaat. Daarvoor is er, onder leiding van de Jeugdautoriteit, een structuur van sturing en monitoring opgezet om alle voorgenomen maatregelen te blijven toetsen, monitoren en bijsturen. De noodvoorziening wordt toegekend op basis van een aanvraag en onderbouwing door Kenter. Het definitieve bedrag is op basis van nacalculatie.

Indien in de komende drie jaar door incidentele meevallers het weerstandsvermogen boven de minimale norm uitkomt, moet het surplus worden aangewend voor geheel of gedeeltelijke terugbetaling van de gelden die als noodvoorziening extra ter beschikking zijn gesteld door gemeenten.

De definitieve kosten voor de gemeente Zandvoort zijn nog niet bekend Frictiekosten en de verdeling onderling binnen de regio's worden nog nader uitgewerkt, onder andere op basis van inzicht in de kostenopbouw van Kenter. Hierdoor kunnen de bedragen genoemd in dit besluit nog wijzigen. Hiervoor wordt rekening gehouden met een afwijking van ten hoogste 10%. Afwijkingen binnen deze bandbreedte worden in de Najaars- of Voorjaarsrapportage verwerkt. Alle betrokken jeugdhulpregio's hebben inmiddels een indicatie van de hoogte van het bedrag van de noodvoorziening ontvangen. Het is niet de verantwoordelijkheid van de gemeente Zandvoort om ervoor te zorgen dat alle gemeenten bijdragen aan het herstel van Kenter. Het is de verantwoordelijkheid van de accounthoudende jeugdregio Zuid-Kennemerland om met Kenter tot een akkoord te komen voor de richting van het herstel (herstelplan). Andere regio's zullen door de gemeente Haarlem, als regievoerder in dit traject, wel benaderd worden om hun aandeel in de kosten op zich te nemen. Mochten hierover verschillen van inzicht ontstaan dan zal dit, indien nodig, met behulp van de Jeugdautoriteit of uiteindelijk het Rijk (ministeries VWS en/of JenV) worden opgelost.

De noodvoorziening kan binnen de bestaande aanbesteding en regelgeving worden toegekend De aanpassingen in de prijsafspraken in relatie tot het te leveren zorgvolume kunnen naar verwachting in ZKIJ in het kader van de aanbestede contractrelatie gerealiseerd worden zonder noodzaak tot een nieuwe aanbesteding, omdat de zorg opdracht alsook de vergoedingswijze niet wezenlijk wijzigt. De incidentele financiële steunmaatregelen zijn onderhands overeen te komen, omdat toekenning van deze gelden plaatsvindt in het kader van bijzondere diensten van algemeen belang en geen verstoring met zich meebrengen van mededinging binnen de zorg.

Kenmerk: 2024/936842

6/7

Financiële incidentele steun (voor zover niet als kostendekkende vergoeding voor contractuele dienstverlening) is wel te kwalificeren als staatssteun, maar geen verboden staatssteun gezien de nood, de publieke taak uitvoering (kwalificatie als dienstverlening van algemeen belang) en de geringe impact op mededingingsverhoudingen. Er is wel een meldingsplicht indien deze meer dan gering van omvang is (criteria Europese Commissie).

De budgettaire gevolgen voor de gemeente zijn opgenomen in de risicoparagraaf in de programmabegroting 2024 De financiële situatie bij een aantal grote jeugdzorgaanbieders is al langere tijd zeer kwetsbaar en als gevolg daarvan is er een grote kans op financiële steun door de gemeente. In de risicoparagraaf is dat risico met een hoge kans op voordoen (80%) al langere tijd opgenomen. Voor een van die systeemaanbieders doet het risico zich nu daadwerkelijk voor. In de Begroting 2024 en meerjarenbegroting is in financiële zin geen rekening gehouden met deze bijdrage aan Kenter Jeugdhulp. Het instellen van de noodvoorziening betekent een nadeel van € 150.000 in 2024 en 2025. De bedragen worden in de Najaarsnota verwerkt. 6. Uitvoering Er wordt onverminderd doorgewerkt aan het herstel van Kenter. Onderzocht wordt hoe afbouw en samenwerking met systeemaanbieders de afhankelijkheid en kwetsbaarheid van de regio ZKIJ kan verminderen. Dit traject, wat reeds gestart is zal nog doorlopen in heel 2024 en naar verwachting 2025. Daarnaast zal de komende vijfjaar in ieder geval een monitoringsoverleg vanuit de Jeugdautoriteit worden opgezet, of langer indien nodig totdat Kenter duurzaam herstel laat zien. Conform het advies van de Jeugdautoriteit wordt hiertoe een opdracht verstrekt aan de projectleider Kenter.

In deze structuur wordt ook een financiële werkgroep ingericht, waarin controllers van de gemeenten deelnemen. Hier wordt de aanspraak van Kenter op de noodvoorziening getoetst, toegekend en beoordeeld op basis van de verantwoording van Kenter achteraf. Herijking van lumpsum voor SPARQ Jeugdhulp, waar aantoonbaar niet toereikend, wordt versneld in gang gezet, om voor eind 2024 te komen tot een passende structurele 'gezonde financiering met acceptabel rendement en inclusief organisatiekosten'. Deze herijking betreft alleen een aanpassing in relatie tot het nieuwe profiel van Kenter in het kader van het herstelplan, bijvoorbeeld omdat Kenter zich gaat richten op intensievere zorg dan voorheen. Alle overige gewenste aanpassingen, ook van de overige consortia, vanuit het oogpunt van implementatiekosten, wachtlijsten, etc. komen niet in aanmerking voor een aanpassing door dit besluit.

7. Bijlagen Bijlage 1 (GEHEIM). Duurzaam herstelplan Kenter Jeugdhulp Bijlage 2. Tussentijds advies Jeugdautoriteit t.a.v. herstelplan Stichting Kenter

Kenmerk: 2024/936842

7/7