Collegebesluit wijzigen lichtkleur LED-verlichting Centrum Zandvoort

Collegebesluit

Onderwerp Wijzigen lichtkleur LED-verlichting Centrum Zandvoort Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernvraag aan de commissie

2023/502393 Hendriks, M. 5.1 Openbare ruimte en mobiliteit PCM Boo, A. de 023-5113841 adeboo@haarlem.nl Tijdens de uitvoering van het verleddingsprogramma in het centrum van Zandvoort is een aantal klachten ingediend die betrekking hebben op de toegepaste lichtkleur. Om tegemoet te komen aan deze klachten zijn twee alternatieven onderzocht. Alternatief A betekent het wijzigen van de lichtkleur voor de OGR-armaturen in het Centrum van Zandvoort naar ‘extra warm wit’ (2.700 K). Alternatief B betekent het wijzigen van de lichtkleur naar ‘kaarslicht’ (2.200 K). Het college kiest voor variant B omdat de sfeerverhoging voor het college zwaarder weegt dan de eenmalige extra kosten en de iets hogere energiekosten.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

De commissie wordt verzocht het besluit van het college in paragraaf 2 te bespreken. - Beleidsplan Zandvoort Openbare Verlichting December 2013 tot 2023, mei 2012 (Ziut BV) - Nota Openbare Ruimte deel B1, 22 augustus 2017 (2017/06/001315) - Aanvulling beleidsplan openbare verlichting, gemeenteraad, 26 mei 2020 (2020/194164).

Besluit College d.d. 30 mei 2023

1. De lichtkleur LED-verlichting voor de OGR-armaturen in het Centrum van Zandvoort te wijzigen naar 2.200 K (‘kaarslicht’) en de reeds geplaatste armaturen te vervangen; 2. De eenmalige extra kosten komen ten laste van het bestaande budget voor verledding in 2024; 3. Dit besluit ter bespreking voor te leggen aan de raadscommissie en pas na bespreking tot invoering van de wijziging over te gaan. de secretaris,

de burgemeester,

1. Inleiding

Kenmerk: 2023/502393

1/6

De gemeente werkt met het “Beleidsplan Zandvoort Openbare Verlichting 2013-2023” aan een inhaalslag voor Duurzaam+ waarbij armaturen van twintig jaar en ouder worden vervangen door armaturen met LED-verlichting in combinatie met een standaard dimregime met het oog op duurzaamheid. In dit beleidsplan zijn echter géén standaard materialen opgenomen welke binnen de gemeente gehanteerd kunnen worden. In de Nota Openbare Ruimte B1 zijn een tweetal LEDarmaturen opgenomen, deze zijn echter maar voor een beperkt aantal situaties toepasbaar. In het Beleidsplan is een lichtkleur opgenomen van 3.000 K (‘warm wit’). Om invulling te kunnen geven aan een grootschalig verleddingsprogramma is in 2020 het document “Aanvulling Beleidsplan Openbare Verlichting - armatuurkeuze Gemeente Zandvoort, Nobralux, 2 maart 2020” vastgesteld. Hierbij is het bestaande areaal aan armaturen geïnventariseerd met daarbij een voorstel voor een aantal ‘standaard’ LED-armaturen per wegtype (uitgezonderd Boulevard en winkelstraat). Tijdens de uitvoering van het verleddingsprogramma is in het centrum van Zandvoort een lichtkleur toegepast van 2.700 K (‘extra warm wit’) vanwege het sfeerverhogende karakter. Tijdens de uitvoering van het verleddingsprogramma is in het centrum van Zandvoort een aantal klachten ingediend die betrekking hebben op de toepaste lichtkleur van 2.700 K (‘extra warm wit’).

In deze opinienota worden de voor- en nadelen naast elkaar gezet om de lichtkleur in het centrum van Zandvoort aan te passen naar 2.200 K (‘kaarslicht’). 2. Besluitpunten college Het college besluit: 1. De lichtkleur LED-verlichting voor de OGR-armaturen in het Centrum van Zandvoort te wijzigen naar 2.200 K (‘kaarslicht’) en de reeds geplaatste armaturen te vervangen; 2. De eenmalige extra kosten komen ten laste van het reeds geraamde budget voor verledding in 2024; 3. Dit besluit ter bespreking voor te leggen aan de raadscommissie en pas na bespreking tot invoering van de wijziging over te gaan. 3. Beoogd resultaat Met dit besluit beoogt het college tegemoet te komen aan de wensen van inwoners in het centrum. 4. Argumenten In deze paragraaf worden de twee varianten vergeleken op zes relevante thema’s. Op grond van deze vergelijking kiest het college voor variant B: vervangen van armaturen in het centrum door armaturen met een lichtkleur van 2.200 K, ‘kaarslicht’. Voor het college weegt de hogere sfeer die dit oplevert zwaarder dan de eenmalige extra kosten en de iets hogere energiekosten. Beleidskader In het “Beleidsplan Zandvoort Openbare Verlichting December 2013 tot 2023” is voor geheel Zandvoort een lichtkleur van 3.000 K (‘warm wit’) vastgelegd in. De lichtkleur van de “oude” gele verlichting in het centrum van Zandvoort kwam overeen met ongeveer 2.100 K.

Tot op heden is in Zandvoort een lichtkleur van 3.000 K toegepast voor de nieuw geplaatste LEDarmaturen, behoudens het centrum. Daar is voor de LED-armaturen van het type OGR een lichtkleur van 2.700 K toegepast, omdat dit dichter in de buurt ligt van de lichtkleur van de conventionele verlichting. Daarmee wordt formeel al afgeweken van de in het Beleidsplan opgenomen lichtkleur

Kenmerk: 2023/502393

2/6

van 3.000 K. Het toepassen van verlichting met een lichtkleur van 2.200 K wijkt verder af van bestaand beleid. Sociale veiligheid De openbare verlichting is zéér van belang en draagt bij aan zowel de objectieve als de subjectieve sociale veiligheid door de zichtbaarheid van mensen en hun omgeving te vergroten. De lichtkleur van 2.200K en 2.700K heeft geen invloed op de zichtbaarheid van de omgeving en daarmee van de fysieke veiligheid. Sociale veiligheid wordt door vele factoren beïnvloed, waaronder de wijze waarop de openbare ruimte verder is ingericht en de mate van sociale controle. Een goede openbare verlichting, die past bij de aard van de locatie en inspeelt op actuele omstandigheden, ondersteunt het werk van de politie, handhaving et cetera waar nodig. Sfeerverhogend karakter Openbare verlichting met een ‘extra warm witte’ kleurtemperatuur heeft vooral een sfeerverhogend karakter en komt daarom uitstekend tot zijn recht op plekken waar gezelligheid een belangrijke rol speelt, in het dorpscentrum bijvoorbeeld. De meest gebruikte lichtkleur voor dergelijke locaties is 2.700K. Voor meer sfeer in het centrum van Zandvoort is het toepassen van een extra warme (tot oranje) lichtkleur van 2.200K zeer geschikt. Deze lichtkleur is bijna vergelijkbaar met kaarsverlichting en dient vaak als sfeerverlichting. In onderstaande figuur is het verschil in lichtkleur zichtbaar gemaakt:

Uniform straatbeeld geheel Zandvoort In de straten/wijken buiten het centrum is recent LED-verlichting aangebracht met een lichtkleur van 3.000 K (zoals in het beleid is vastgelegd). Met het wijzigen van de lichtkleur voor het centrum naar 2.700K of 2.200K ontstaat een (groot) verschil in lichtkleur met de rest van het dorp en daarmee geen uniform straatbeeld voor geheel Zandvoort. Dit is echter verdedigbaar vanwege het authentieke en sfeervolle karakter van het centrum. De kans bestaat echter dat bewoners uit de straten/wijken buiten het centrum gaan verzoeken om de onlangs geplaatste LED-verlichting te vervangen door een warmere lichtkleur. Duurzaamheid In het kader van duurzaamheid past het niet om materialen te vernietigen die nog niet aan het einde van hun levensduur zijn. Om die reden is het eigenlijk niet wenselijk om de bestaande LED-units van 2.700K in het centrum van Zandvoort te vervangen door nieuwe LED-units van 2.200K. Kenmerk: 2023/502393

3/6

Zoals eerder aangegeven heeft de lichtkleur van 2.200K en 2.700K geen invloed op de zichtbaarheid van de omgeving, maar om dezelfde hoeveelheid licht te krijgen moet er wel meer stroom worden gebruikt dan voor de lichtkleur van 3.000K. Dit zorgt dus voor de lichtkleuren 2.200K en 2.700K voor iets hogere gebruikskosten en is daarmee minder duurzaam dan die van 3.000K. Technisch: de kleur wordt veroorzaakt door een kleurfilmpje dat op de LED wordt aangebracht. Hoe lager de lichtkleur hoe lastiger het licht door dit filmpje heen komt. Dus is er meer stroom nodig om meer licht door het filmpje te sturen om dezelfde lichtsterkte te krijgen. Financiën Onlangs zijn in het Centrum van Zandvoort 153 LED-armaturen van het type OGR geplaatst met een lichtkleur van 2.700 K. Er komen nog ongeveer 250 armaturen in aanmerking om te worden vervangen door een LED-armatuur van het type OGR. Als de LED-units in de reeds geplaatste OGR-armaturen worden vervangen door een lichtkleur van 2.200 K bedragen de totale kosten van deze vervanging ongeveer € 60.000. Deze kosten bestaan uit: - De aanschaf van LED-units van 2.200 K. - Het omwisselen van de bestaande LED-unit van 2.700 K naar een LED-unit van 2.200K. - Het afvoeren van de LED-units van 2.700 K en trachten te verkopen. Als dit niet mogelijk is, moeten ze worden vernietigd.

Aangezien de LED-units onlangs zijn geplaatst, is sprake van een (eenmalige) kapitaalvernietiging à € 60.000, minus de eventuele opbrengst uitverkoop van de oude armaturen. De kosten van een LEDunit van 2.200 K en 2.700 K zijn nagenoeg gelijk. Voor de komende jaren zijn de volgende budgetten gereserveerd: • 2023: €325.000 • 2024: €115.000 • 2025: €325.000 • 2026: €325.000 • 2027: €325.000 Deze budgetten zijn voldoende om het verleddingsprogramma uit te voeren. De eenmalige kosten van vervanging à € 60.000 ten laste te brengen van het jaarbudget 2023. Daardoor worden dit jaar minder conventionele armaturen vervangen door LED-verlichting en duurt het totale verleddingsprogramma een aantal maanden langer. Scorematrix Aan de hand van de vergelijking van de varianten op de genoemde elementen ontstaat de volgende scorematrix.

Thema

Beleidskaders Sociale veiligheid

Variant A: wijzigen lichtkleur LED van OGR naar 2.700 K t.o.v. beleidskader (3.000 K) +/Kenmerk: 2023/502393

Variant B: wijzigen lichtkleur LED van OGR naar 2.200 K t.o.v. beleidskader (3.000 K) +/4/6

Thema

Sfeerverhogend karakter Uniform straatbeeld Financieel - aanschafkosten - kapitaalvernietiging Duurzaamheid

Variant A: wijzigen lichtkleur LED van OGR naar 2.700 K t.o.v. beleidskader (3.000 K) + +/-

Variant B: wijzigen lichtkleur LED van OGR naar 2.200 K t.o.v. beleidskader (3.000 K) ++ +/-

+/+/-

+/(maximaal €60.000) -

+/-

4. Risico’s en kanttekeningen Lichtkleur en sfeerbeleving zijn subjectieve onderwerpen. Dit voorstel beoogd aan de wensen zoals die door een deel van de inwoners zijn geuit tegemoet te komen. Niet valt uit te sluiten dat er inwoners zijn die juist liever een minder warme kleur zouden willen en er (opnieuw) klachten worden geuit. 5. Vervolg Nadat de commissie zich heeft uitgesproken over dit collegebesluit wordt de bestelling gedaan voor het verleddingsprogramma. Zo snel mogelijk na levering wordt begonnen met de daadwerkelijke vervanging. Dit hangt af van de levertermijn van de armaturen.

Kenmerk: 2023/502393

5/6

Bijlage 1: Kaart met het historisch centrum van Zandvoort

In de smalle woonstraten binnen het historisch centrum van Zandvoort (roze gearceerd) worden de OGR-armaturen toepast.

Kenmerk: 2023/502393

6/6