Brief VRK - 4 augustus 2022

n

GGD BRANDWEER íU) Veilighe idsregio Kennemerland Bestuur Retouradres Postbus 5514 2000 GM Haarlem

Aan de gemeenteraden en colleges van: Beverwij k, B loemendaal, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Uitgeest, Velsen en Zandvoort

Datum Ons kenmerk Contactpersoon

Doorkiesnummer E-mail Onderwerp

Bijlage

4 augustus2022 MK/ivilBS 2022-02188 M.F. Kreuk 06-12057392

mfkreuk@vrk.nl j aarverslag 202 l, programmabegroting 2023 en 1'berap 2022 J

Geachte raad en geacht college,

In april 2022heeft" het Dagelijks Bestuur (DB) van de Veiligheidsregio Kennemerland hetjaarverslag 2021 en programmabegroting 2023-2026 van de VRK voor een zienswijze aangeboden aan de gemeenteraden.

Op 1 1 juli 2022 heeft het Algemeen Bestuur van de VRK de aangeboden zienswijzen besproken en ingestemd met de voorgestelde reactie van het Dagelijks Bestuur. Het jaarverslag202l en de programmabegroting 2023 zijn zonder wijzigingen vastgesteld. Een klein deel van het resultaat, ad€ 66.600, is aangewend voor de aanvulling van de afgemene reserve. Het overige voordelig resultaat bij de jaarrekening 2021 wordt teruggestoft naar de gemeenten, dit betreft € 1.753.800.

Het vastgestelde jaarverslag202l en de vastgestelde begroting 2023 bieden we u hierbij aan, samen met een reactie op de zienswijzen van de gemeenteraden. Tevens ontvangt u de 1" bestuursrapportage 2022, die het DB op 20juni 2021 heeft vastgesteld. Proj e c t Ver gro t en Maat s c happ e I ij k Rende menl Met het oog op de financiële positie van gemeenten is onderzoek gedaan naar hoe het rnaatschappelijk rendement van de VRK zou kunnen worden vergroot. Daar is langs drie lijnen een verkenning op uitgevoerd: 1. analyse op basis van rekeningcijfers, 2. het uitvoeren van benchmarks en 3. welke kansen er voor gemeenten zijn efficiencyvoordeel te realiseren door taken regionaal uit te voeren. De financiële analyse heeft een structureel financieel voordeel opgeleverd van € 500.000. De benchmarks hebben laten zien dat de organisatie de vergelijking met organisaties die dezelfcle soort taken uitvoeren, goed doorstaat. Het heeft in ieder geval geen aanknopingspunten opgeleverd om - bovenop al in het verleden genomen efficiencymaatregelen - verder op de organisatie te bezuinigen. De uitgevoerde verkenning is te zien als een bevestiging dat de VRK haar taken efficiënt uitvoert, mede gezien het hoge risicoprofiel van de Veiligheidsregio Kennemerland.

Brandweer Kennemerland en GGD Kennemerland maken deel uit van de Veiligheidsregio Kennemerland. De Veiligheidsregio Kennemerland omvat de gemeenten Beverwijk, Bloemendaal, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Uitgeest, Velsen en Zandvoort.

rl

MK/ivw/BS 2022-02188

2

De VRK wordt geconfronteerd met noodzakelijke en onverïnrjdelijke nieuwe en/of hogere uitgaven, mede om te kunnen voldoen aan de groeiende eisen die aan een overheidsorganisatie worden gesteld. Dit is de reden geweest om de besparing van

€ 500.000, die de verkenning heeft opgeleverd, in te zetten voor de financiering van onvermijdelijke en noodzakelijke nieuwe uitgaven. Hiermee wordt voldaan aan het uitgangspunt 'nieuw voor oud'. Het onderzoek naar het vergroten van het maatschappelijk rendement van de VRK heeft daarnaast suggesties opgeleverd voor het realiseren van effrciencyvoordeel door taken van gemeenten regionaal uit te voeren. Het is echter niet aan de VRK om hierin het voortouw te nemen, Reactie zienswijzen De gemeenteraden van Beverwijk, Haarlem, Haarlemmermeer en Heemstede hebben inhoudelijke opmerkingen gemaakt bij het ontwerp van het jaarverslag en de begroting. Hieronder wordt per gemeenten ingegaan op deze zienswijzen.

Zienswij ze gemeenteraad Beverwij k program mabegroti n g 2023 "De Gemeenteraad constateert dat nu gedurende enkele jaren bij de vaststelling van de jaarekening blijkt dat er geld teruggegeven wordt aan de deelnemende gemeenten, terwijl u gelijktijdig om een structureel fors hogere financiële bijdrage verzoekt. Gelet op de financiële positie van de gemeente Beverwijk en de toenemende gemeentelijke kosten op diverse beleidsterreinen verzoeken wij u kritisch naar uw begroting te kijken. Wij willen graag met u in gesprek gaan om met ingang van begrotingsjaar 2024 te komen tot een realistische doch sobere begroting. Waarbij van belang is dat de procentuele bijdrage van gemeenten niet bovenmatig structureel bl ij ft stij gen".

Reactie VRK: Het bestuur van de VRK is zich ervan bewust dat de gemeente iedere euro maar een keer kan uitgeven. Tegelijkertijd hebben de gemeenten een fors aantal taken aan de VRK overgedragen, een overdracht waar zeker ook forse kosten mee gemoeid zijn. Als gekeken wordt naar die taken, dan is de VRK van mening dat de begroting wel degelijk realistisch is. En uit de benchmarks die recent zijn gedaan, spreekt naar onze mening ook dat VRK sober is georganiseerd, zie bijvoorbeeld de krappe noÍïn voor overhead. Zelfs de teruggave die aan gemeenten kon worden gedaan is gerealiseerd door sober om te gaan met de extra middelen die van het Rijk zijn verkregen voor de coronabestrijding, iets wat

overigens uiteraard eenmalig is.

Uiteraard mag de gemeenteraad van Beverwijk van de VRK verwachten dat de sobere lijn blijft gehandhaafd. Voor een verdere financiële beschouwing wordt verwezen naar de reacties op de zienswijzen van andere gemeenten. Mocht de raad taken zien bij de VRK waar de regio niet langer behoefte aan heeft, dan zal het bestuur deze taken uiteraard schrappen.

Zienswijze gemeente Haarlem indexering: "De aljaren bestaande afspraak bij de VRK is, dat als de afwijking in de indexering van een voorgaand jaar meer afivijkt dan loÀ, de VRK de meerkosten alsnog aan de deelnemers mag doorberekenen. Dit betekent bij de huidige hoge inflatie voor 2022 en volgende jaren een groot financieel risico voor de gemeenten. Deze methodiek van indexeren is een uitzondering binnen de gemeenschappelijke regelingen.

rl

MK/ivw/BS 2022-02188

-)

In verband met dit financiële risico en het feit dat de VRK elk jaar een fors rekeningoverschot realiseert, geeft Haarlem als zienswijze mee "dat voor het structurele nadeel vanaf 2024 de methodiek van indexering, overeenkomstig andere gemeenschappelijke regelingen, in overleg met alle gemeenten te herzien om het financiële risico voor gemeenten te beperken". Reactie VRK: Door een hoog kostenbewustzijn, een gezond financieel beleid en een efficiënte uitvoering van taken, is het de laatste jaren nooit nodig geweest de gemeenten te confronteren met een ongewenst negatief resultaat, maar konden positieve resultaten worden gepresenteerd. De hoogte daarvan is de laatste jaren echter in grote mate beïnvloed door de covid- I 9 pandernie. Door slim te organiseren, onder andere ten aanzien van de entryscreening, zijn incidentele meevallers ontstaan. Begrotingsruimte die in de jaren ervoor is ontstaan, veelal door strak sturen, is ingezet voor het dekken van kosten van autonome ontwikkelingen, geheel in lijn met het principe'nieuw voor oud'. De verwachting is dat er komende jaren geen sprake zal zijn van substantiële rekeningoverschotten.

Uit hierboven genoemde benchmarks is bevestiging gekregen dat de VRK haar taken efficiënt uitvoert. De overhead is ten opzichte van vergelijkbare organisaties laag, wat financieel voordelig is voor de gemeenten, maar ook het risico inhoudt dat te scherp op de wind wordt gezeild en dat de ondersteunende afdelingen niet meer op het minimaal voor overheidsorganisaties gewenste niveau kunnen presteren, wat bestuurlijke afureukrisico's met zich meebrengt. De gemeenteraad van Haarlem stelt verder feitelijk twee financiële regels in discussie. De eerste is: 'De aljaren bestaande afspraak bij de VRK is, dat als de afwijking in de indexering van een voorgaand jaar meer afiruijkt dan 10À, de VRK de meerkosten alsnog aan de deelnemers mag doorberekenen' Dit wordt gezien als een financieel risico voor gemeenten. Daarnaast lijkt ook een tweede 'regel' ter discussie te worden gesteld, namelijk de methode van indexering voor het structurele nadeel vanaf 2024. De eerste genoemde beleidsregel ligt niet op deze manier vast in het financieel beleid van de VRK.

In de nota Financieel Beleid van de VRK, vastgesteld door het AB per I januari 2021, staat het volgende: e In het geval de in beeld gebrachte loon- en prijsontwikkelingen voor het nieuwe begrotingsjaar ook gevolgen hebben voor het lopende begrotingsjaar geldt als uitgangspunt dat nominale ontwikkelingen groter dan lYo voor compensatie worden voorgelegd aan het bestuur. Het Algemeen Bestuur weegt, op basis van een advies van het Dagelijks Bestuur, af of er daadwerkelijk voor compensatie een beroep gedaan wordt op de gemeenten en/ofdat dekking binnen bestaande kaders dient plaats te vinden. Hieruit spreekt dat het Algemeen Bestuur, mede op basis van zienswijzen van gemeenterad en, zal beoordelen of gemeenten aangesproken kunnen en moeten worden op genoemde afwijkingen. Daarbij zal eventuele financiële ruimte bij de VRK uiteraard altijd meegewogen worden. De tweede 'regel' die genoemd wordt, namelijk dat bijstellingen op loon- en prijsindexering per definitie structureel door de gemeenten worden afgedekt, ligt niet vast. Het is wel gebruik dat gemeenten dit doen.

MK/ivw/BS 2022-02188

11 4

Want als bijstellingen op loon- en prijsindexering niet structureel worden gecompenseerd, wordt de VRK voor een onmogelijke uitdaging gesteld. Als voorbeeld, het niet doorvoeren van een structurele bijstelling op de loon- en prijsindexering van lo%, betekent al een nadeel op de begroting van de VRK van circa € 700.000. De VRK is een uitvoeringsorganisatie en heeft in de breedte geen mogelijkheden om zelfstandig beleidskeuzes te maken en taakuitvoering te stoppen. Taakuitvoering geschiedt veelal op basis van het met het bestuur afgesproken wettelijk minimum. Als de kosten van die taakuitvoering hoger uitvallen dan begroot - en die spanning zal bij het achterblijven van indexering snel aanwezig zijn - dan is het noodzakelijk om keuzes voor te leggen aan het bestuur, om zo te voorkomen dat onrechtmatige uitgaven optreden. Omdat het onwenselijk is dat het bestuur tussentijds en ad hoc maatregelen moet nemen, is het goed gebruik dat gemeenten, als zij menen dat hun bijdrage aan de VRK structureel omlaag (of minder omhoog) zou moeten, zij in regionale afstemming vooraf besluiten tot concrete bezuinigingen bij de VRK, in plaats van een algemene financiële maatregel te nemen. Waarna de organisatie met een kostendekkende begroting in staat is de taakopdracht van het bestuur goed uit te voeren.

Hoe het beleid bij andere gemeenschappelijke regeling is, en hoe zich dat dan verhoudt tot bovengenoemd uitgangspunt zou onderzocht moeten worden, voordat herziening van het beleid wordt overwogen.

Zienswijze gemeente Haarlem Kansrijke Start (project Nu niet zwanger) "Aan de VRK als zienswijze mee te geven dat binnen Haarlem nog moet worden besloten de middelen vanuit de algemene uitkering te investeren in het project Nu niet Zwanger en er derhalve een voorbehoud wordt gemaakt ten aanzien van ons aandeel in het in de begroting 2023 opgenomen bedrag van € 182.000. " Reactie VRK: Het is bekend dat de gemeenten in de regio nog moeten besluiten of zij gebruik willen maken van de middelen die het ministerie van VWS beschikbaar heeft voor het programma Kansrijke Star1. De middelen zijn dan ook voorwaardelijk in de programmabegroting opgenomen. Dat het project Nu niet Zwanger toch al in de begroting is benoemd, is omdat dit een effectief preventief programma is, dat een duidelijke bijdrage levert aan het voorkomen van veel maatschappelijke problematiek en aan het voorkomen van veel leed bij kinderen en ouders. GGD Kennemerland zal er daarom zeker zijn bijdrage willen leveren om waar mogelijk in Kennemerland op dit gebied regionaal samen te gaan werken, wat een belangrijke voorwaarde is om voor middelen van VWS in aanmerking te komen. Daarbij was er voldoende aanleiding om aan te nemen dat dit ook zal gaan lukken, maar uiteraard kunnen er omstandigheden zijn die leiden tot een andere

uitkomst.

Zienswijze gemeente Haarlemmermeer Begroting 2023: "ln te stemmen met de begroting 2023-2026 van de GR Veiligheidsregio Kennemerland, met uitzondering van het voorstel om het voordeel uit de financiële analyse ten gunste van de VRK te laten komen.

l. Wij waarderen het zeer dat u onderzoek heeft gedaan naar de mogelijkheden het maatschappelijk rendement van de VRK te vergroten. Dit onderzoek was echter mede ingegeven door de financiële positie van gemeenten.

n

MK/ivw/BS 2022-02188

5

Wat ons betreft zullen de realiseerbare financiële voordelen van € 500.000 dan ook moeten resulteren in een verlaging van onze gemeentelijke bijdrage met € 150.000 We begrijpen dat er in deze onzekere tijd sprake kan zijn noodzakelijke nieuwe uitgaven. We zijn echter van mening dat het weerstandsverïnogen bedoeld is orn dit risico op te vangen en een extra buffer niet noodzakelijk is. Structurele effecten zien we graag onderbouwd terug in de programmabegroting."

Reactie VRK: Het onderzoek naar het maatschappelijk rendement van de VRK is ingegeven vanuit een herkenning bij het bestuur van de financiële positie van de gemeenten. Tegelijkertijd heeft het bestuur uit het onderzoek moeten concluderen dat de mogelijkheden gering zijn, en constateert het bestuur tevens dat er ontwikkelingen zijn die - vanuit de eigenstandige plicht van het bestuur van de VRK tot het instandhouden van een gezonde bedrijfsvoering - een aantal uitgaven noodzakelijk en onvermijdelijk rnaken. In dat verband is de met enige moeite gevonden mogelijkheid tot een besparing van € 500.000 conform het uitgangspunt 'nieuw voor oud' ingezet voor die ontwikkelingen. Het gaat hier om strucÍurele en voorzienbare uitgaven die onderbouwd zijn in de programmabegroting 2023; hiervoor kan geen beroep worden gedaan op het weerstandsvermogen. Invulling van het verzoek zou ertoe leiden dat het Algemeen Bestuur VRK een begroting vaststelt, die niet meerjarig sluitend is, waarïnee niet voldaan wordt aan de toezicht eisen van de provincie. Aangezien de uitgaven in de programmabegroting2023 worden beargumenteerd, wordt het verzoek om ze onderbouwd terug te zien in de programmabegroting niet goed begrepen. Tevens wordt opgemerkt dat het weerstandsvermogen is opgebouwd conform de voorschriften in de BBV.

Door het inzetten van de besparing is de programmabegroting2024 nu meerjarig sluitend. Teruggeven van de besparing aan de gemeenten zou onveÍïnijdelijk tot een tekort hebben geleid en erom hebben gevraagd dat gemeenten in gezamenlijkheid het bestuur van de VRK een expliciete opdracht meegeven om bezuinigingen te realiseren.Zoals uit het onderzoek Verhogen rendement is gebleken, zijn er geen voor de hand liggende bezuinigingsmaatregelen in zin van efficiencyverhoging (meer) aanwezig. Dit zou dan vragen dat het VRK-bestuur, gehoord de gemeenten, keuzes maakt om specifieke activiteiten van de VRK te schrappen.

"2. Verder willen wij u adviseren bij het opstellen van het jaarverslag en de nieuwe Programmabegroting 2024-2021 een duidelijker onderscheid te maken tussen taken die, door omstandigheden (onder andere coronamaatregelen en vacatures), niet konden worden uitgevoerd en dus een besparing opleveren en nieuwe kosten door autonome en/of actuele ontwikkel ingen."

Reactie VRK: De directie heeft inmiddels opdracht gegeven om te bezien of, voor wat betreft het jaarverslag en programmabegroting de huidige vorïn nog steeds passend is en recht doet aan de informatiebehoefte van o.a. de gemeenten. De aanbevelingen van Haarlemmermeer inzake jaarverslag 2023 en begroting 2024 zullen in deze evaluatie worden meegenomen.

rl

MK/ivw/BS 2022-02188

6

Zienswijze gemeente Heemstede j aarverslag: l. "Elk jaar wordt gevraagd investeringsbudgetten over te hevelen naar het volgende jaar. Begrijpelijk in situaties waarin projecten of aanbestedingen doorlopend in het volgende jaar. Echter, indien dat beeld zich - zoals afgelopen jaren - telkens jaarlijks herhaalt en in het daaropvolgende jaar weer grote ambities in het investeringsprogramma worden opgenomen, doemt de vraag op of sprake is realistische planning. Dat is onwenselijk temeer omdat de daaraan gekoppelde kapitaallasten op de begroting drukken. De raad dringt er daarom bij het bestuur op aan dat het investeringsprogramma kritisch op realisme wordt beschouwd, alvorens de begroting wordt vastgesteld door het Algemeen Bestuur." Reactie VRK: Zoals ook in de bestuursrapportages is aangegeven, was het onvermijdelijk dat een aantal investeringen202l doorgeschoven werden naar2022 als gevolg van de Covid-19 crisis en lange levertijden van voertuigen. Van de investeringen die doorschuiven naar 2022 is het merendeel al besteld en vindt levering plaats in 2022.

Bij het opstellen van de programmabegroting 2023 zijn alle geplande investeringen kritisch beoordeeld op nut en noodzaak. Een groot deel van deze investeringen bestaat uit vervanging van dienstvoertuigen die technisch zijn afgeschreven. Deze aanbesteding is al in202l gestart en levering in2023 zou, normaal gesproken, haalbaar moeten zijn. Of effecten vanuit de huidige situatie in Oekraïne dan wel nieuwe leveringsproblemen een rol gaan spelen is op dit moment nog niet te voorzien. Zoals ook vermeld in de l" bestuursrapportage 2022heeft intern onderzoek naar het doorschuiven van (restant)kredieten over de afgelopen 5 jaren uitgewezen dat er geen sprake is van structureel doorschuiven van dezelfde kredieten. Slechts in enkele gevallen is sprake van doorschuiven over meerdere jaren maar daarvoor zijn dan specifieke redenen aan te wijzen, zoals een mislukte aanbesteding of onvoorziene omstandigheden, zoals bij de herinrichting van het terrein Zijlweg (ziekte projectleider) en onvoorzien gebrek aan personele capaciteit bij een aantal huisvestingsprojecten. Waarmee ook gezegd wil zijn dat het doorschuiven over meerdere jaren nooit l00Yote voorkomen is, maar er is geen grond te veronderstellen dat dit te maken heeft met onrealistische ambities. 2.

"Voofts verzoekt de Raad met ingang van het jaarverslag 2023 (en de begroting 2024 e.v.) duidelijker onderscheid te maken tussen o incidentele en structurele taken (en kosten) o taken (en kosten) die door omstandigheden niet konden worden uitgevoerd (en dus een besparing opleveren) en nieuwe kosten door autonome

ontwikkelingen

o taken (en kosten) die gedekt worden uit gemeentelijke bijdragen / BDUR gelden en taken (en kosten) die gedekt worden uit andere bronnen van financiering, zoals tegemoetkomingen vanuit het Rijk vanwege corona. 3. Tot slot dringt de raad er nogmaals op aan dat de jaarrekening 2023 (en logischerwijs dus ook de begrotingen vanaf 2024) zo wordt in gericht (bijv. via een stoplichtmodel) dat in de verantwoording veel helderder is welke ambities in de begroting waren geformuleerd en in welke mate die in het betreffende jaar zijn gerealiseerd. Dat bevordert de legitimatie van de gemeenschappelijke regeling."

n

MK/ivw/BS 2022-02188

7

Reactie VRK De directie heeft de afdeling Financiën gevraagd om te bezien of, voor wat betreft het jaarverslag en programmabegroting de huidige vorm nog steeds passend is en recht doet aan de informatiebehoefte van o.a. de gemeenten. De aanbevelingen van de gemeente Heemstede inzake jaarverslag 2023 en begroting 2024 worden in deze evaluatie meegenomen. De wens een scheiding te maken tussen taken die worden bekostigd uit

gemeentelijke bijdragen en taken die worden bekostigd uit Bdur-gelden is niet realiseerbaar, het zijn allebei algemene dekkingsmiddelen die in de regel op die manier ingezet worden en niet naar specifieke taken kunnen worden toegewezen.

Zienswijze gemeente Heemstede begroting 2023: l. "De raad waardeert het dat de organisatie zelf € 500.000 euro in de budgetten heeft gevonden dat aan andere doelen kan worden uitgegeven. Daar tornen we niet aan. Echter, daar het geldende beleidsplan nog niet is geëvalueerd, het nieuwe meerjarig beleidsplan en risicoprofiel nog moet worden vastgesteld en in het komende jaar sprake zalzijn van een wisseling in de directie met daarin een kans om vooruitkijkend een nieuwe koers te zetten voor de organisatie gelet op de verandering in de samenleving en de ervaringen van de coronacrisis, is het op dit moment moeilijk in te schatten welke financiële consequenties dat met zich zal brengen in het meerjarenbeeld. Dat deze kosten pas vanaf 2024 in de begroting zullen landen, is daarbij niet relevant. Vandaar de aarzeling bij de raad om een positieve zienswijze te geven op de gevraagde verhoogde gemeentelijke bijdrage. De raad begrijpt ook dat het bestuur de begroting in juli volgens de wet moet vastleggen. 2. In de begroting wordt o.m. voorgesteld een bedrag van € 150.000 toe te kennen voor communicatie. Crisiscommunicatie is echter een verantwoordelijkheid van de gemeentelijke kolom. Indien op deze discipline versterking nodig is, zijn meerdere scenario's denkbaar zonder dat afbreuk wordt gedaan aan dit uitgangspunt.

Vandaar dat de raad aandringt om opdracht te geven aan de coördinerend gemeentesecretaris om hiervoor alternatieve scenario's te bedenken. Indien de VRK communicatie voor de organisatie zou willen versterken, is voor de raad niet helder waaruit die noodzaak bestaat, indachtig het uitvoerende karakter van de organisatie of hoe zich dit

verhoudt tot communicatie vanuit gemeenten."

Reactie VRK: In de begroting2023 is sprake van extra benodigde middelen voor communicatie van € 40.000 en niet van € I 50.000. Daarnaast zijn deze middelen niet bedoeld voor crisiscommunicatie maar voor extra ondersteuning van de afdeling communicatie, die in de 'koude situatie' ondersteuning geeft aan alle VRKsectoren, dus inclusief brandweer, GGD, Zorg&Yeiligheidshuis en Veilig Thuis. De behoefte aan communicatieondersteuning in de VRK-organisatie is de afgelopen jaren sterk toegenomen. De veiligheidsregio's en ook de andere bedrijfsonderdelen groeien in bekendheid, en daarmee in belangstelling van burgers. Dit vraagt erom dat zorgvuldig gecommuniceerd wordt met de buitenwereld, denk bijvoorbeeld. aan het naar buiten treden met rappoftages over gezondheid in relatie tot luchtkwaliteit of aan communicatie naar aanleiding van een nieuwe infectieziekte zoals monkeypox. Ook de krapte in de arbeidsmarkt maakt het nodig de VRK goed naar buiten te presenteren.

ll

MK/ivw/BS 2022-02188

8

Om ervoor te zorgen dat zowel burgers als potentiële medewerkers de VRK herkennen als een eigentijdse organisatie, is extra aandacht nodig voor de inzet van digitale middelen. De aloude folders en persberichten zijn allang niet meer voldoende. 3. "De raad maakt zich zorgen om de actuele prijs- en loonontwikkelingen en hoe dit van invloed is op de uitgaven van de VRK en de eventuele doorberekening aan de gemeenten. Of het investeringsprogramma is geactualiseerd c.q. herijkt is onduidelijk. Het lijkt ons verstandig dat het bestuur van de VRK beziet hoe naar de toekomst kan worden omgegaan met deze ontwikkeling en mogelijke keuzes in prioritering van de reeds geplande activiteiten en uitgaven. Ook stellen wij voor om te onderzoeken in hoeverre het mogelijk is investeringen anticyclisch te plannen."

Reaclie VRK: Het investeringsprogramma van de VRK is voor het overgrote deel een kwestie van vervangingsinvesteringen; het programma is net als de organisatie zelf beleidsarm. Ieder jaar wordt het meerjarig investeringsprogramma geactualiseerd op nut en noodzaak van vervanging en zo nodig op actuele prijsontwikkelingen. Ook de jaarschijf 2023 e.v. is kritisch bekeken op nut, noodzaak en haalbaarheid. Ten aanzien van anticyclisch investeren zal de VRK een notitie opstellen en deze met de commissie bedrijfsvoering bespreken, waarbij ook graag geleerd wordt van hetgeen gemeenten op dit gebied realiseren Het aspect dat de VRK vooral met vervangingsinvesteringen van technisch afgeschreven materiaal te maken heeft, zal in de notitie aan de orde komen. 4 "ln het algemeen krijgen gemeenten en hun paftners, w.o. ook de veiligheidsregio te maken met stijgende de prijs-, loonontwikkelingen. Vanwege de oorlog in Oekraïne zijn verdere stijgingen te verwachten, terwijl deze nog niet in de begroting zijn meegenomen. Het is nog onduidelijk hoe de Rijksoverheid hier mee om zal gaan. Het lijkt evident dat dergelijke lastenstijgingen niet door alle partners en samenwerkingsverbanden 'zomaar' alleen bij de gemeenten kunnen worden neergelegd, zeker in het licht van de onzekere financiële situatie van de gemeenten in het meerjarig beeld.

De Raad dringt er dan ook op aan om op kofte termijn via het uitwerken van scenario's te bezien hoe deze last meer gelijkmatig kan worden verdeeld, waarbij ook de gemeenschappelijke regeling een deel van de verantwoordelijkheid neemt c.q. dat bij de 2e Berap wordt bezien hoe de VRK ondanks de prijsstijgingen - binnen begroting blijft."

Reactie VRK:

Bij de 2' bestuursrapportage verwacht de VRK meer inzicht te hebben in de gevolgen van de actuele prijsontwikkelingen op de begroting. Feit is dat, als gevolg van het sanctiepakket Rusland van de Europese Unie, de overeenkomst met Gazprom moet worden opgezegd. Wat de consequenties hiervan precies zijn, is op dit moment nog niet bekend. Er zal een nieuwe aanbesteding doorlopen moeten worden. Gezien de forse prijsstijgingen binnen de energiemarkt is het de verwachting dat de financiële gevolgen einde dit jaar significant zullen zijn. Uiteraard zal de VRK er alles aan doen binnen de huidige begroting te blijven en scenario's zullen worden uitgewerkt hoe structurele effecten kunnen worden opgevangen. Voor het overige wordt verwezen naar de reactie op de zienswijze van de gemeente Haarlem.

n

MK/ivw/BS 2022-02188

9

Zienswijze gemeente Heemstede begroting 2024 e.v.z L "De uitgebreidheid van de ontwerp programmabegroting wordt gewaardeerd. Echter, door het detailniveau is onduidelijk wat de doelstellingen zijn op hoofdlijnen. Bovendien is daarmee de omvang zodanig toegenomen dat het voor de gemeenteraad wel een grote opgave is om daarop in korte tijd een zienswijze te geven. De Raad dringt erop aan de komende jaren tussen die twee factoren balans te zoeken. De gemeenteraad heeft eerder in zienswijzen voorgesteld te werken met een stoplichtmodel, zodat op basis van een zo vormgegeven stand van zaken geschetst in het jaarverslag, bestuur en de gemeenteraden beter in staat worden gesteld (strategisch) te sturen op toekomstige ontwikkelingen en investeringen. De gemeenteraad verzoekt dan ook in hetjaarverslag2022 en de begroting2024 de ontwikkelingen op hoofdlijnen te schetsen, ingericht op basis van de te realiseren maatschappelijk doelen en deze te voorzien van een stoplichtmodel." Reactie VRK Zoals ook bij de zienswijze op het jaarverslag is aangegeven heeft de directie de afdeling Financiën inmiddels gevraagd gegeven om te bezien of,, voor wat betreft het jaarverslag en programmabegroting de huidige vorrn nog steeds passend is en recht doet aan de informatiebehoefte van o.a. de gemeenten. 2.

"Binnen de VRK bestaat aljaren de afspraak dat als de afwijking in de indexering van een voorgaand jaar groter is dan l7o, de VRK de meerkosten alsnog aan de deelnemers mag doorberekenen. Door externe omstandigheden is de onzekerheid hierover naar de toekomst groot. Gelet op het structurele nadeel vanaf 2024 geeft de raad in overweging de methodiek van indexering, overeenkomstig andere gemeenschappelijke regelingen te herzien, in overleg met alle gemeenten, om het financiële risico voor gemeenten te beperken. Daarnaast valt het in de paragraaf weerstandsvermogen op dat vele bedrijfsrisico's daarin worden meegenomen. De raad verzoekt dit element mee te nemen in de herijking."

Reactie VRK;

Zie reactie op zienswijze Haarlem 3. "Tot slot naar de toekomst nog aandacht voor het volgende: De gemeentelijke bijdrage wordt grotendeels bepaald op basis van inwoneftal. Dit gegeven begint in toenemende mate te knellen om meerdere redenen, waaronder: (a) de grondslag voor financiering van de crisis- en rampenbestrijding in het gemeentefonds is gebaseerd op het gemeentelijke risicoprofiel. Het ligt voor de hand dit element een rol te laten spelen in de gemeentelijke bijdrage. (b) in de financiering via inwonersbijdrage ziteen perverse prikkel. Tussen succesvol gemeentelijk preventiebeleid en de gemeentelijke bijdrage is geen verband in het financieringssysteem. Dit stimuleerl preventie niet. Een combinatie van vaste inwonersbijdrage, aansluiting bij het risicoprofiel alsmede de behoefte aan ondersteuning zou passender zijn, waardoor gemeentelijke inspanningen aan de voorkant worden beloond.

De raad roept het bestuur op het proces van herijking van de gemeentelijke bijdrage echt in gang te zetten, zoals eerder in het bestuur is afgesproken en daarover actiefte

informeren."

n

MK/ivw/BS 2022-02188

l0 Reactie VRK: Niet helemaal duidelijk is of de opmerking van Heemstede ook betrekking heeft op de financiering van de GGD. Want juist op het gebied van volksgezondheid is preventie een heel belangrijk aandachtspunt, en is de inzet van gemeenten van groot belang. De bekostiging door gemeenten van de VRK van de brandweer en crisisbeheersing loopt langs twee lijnen, enerzijds een inwonerbijdrage, anderzijds de 'bestuurafspraken'. In de laatste wijze van bekostiging is wel degelijk het risicoprofiel van gemeenten herkenbaar, bij de grote gemeenten en gemeenten rond het Noordzeekanaalgebied. Van een bekostiging langs de lijn van de grondslagen in het gemeentefonds heeft het bestuur in eerdere jaren af willen zien: dit werd gevoeld als een sturing door Den Haag, terwijl middelen uit het gemeentefonds vrij besteedbaar zijn. Als het gaat om de relevante maatstaven in het gerneentefonds, dan betreffen deze overigens vooral de aard van het gebied, bevolking en bebouwing, dit is niet zoiets als een brandrisicoprofiel waarin preventiemaatregelen ook een aspect zijn. Op dit moment is terug te zien dat in de regio de 'breedste schouders de zwaarste lasten dragen', volgen van de systematiek van het gemeentefonds garandeert niet dat dat zo blijft. Verder is zowel de crisisorganisatie van de VRK als de brandweer feitelijk altijd de 'last line of defence'.

Preventie door gemeenten is wenselijk en noodzakelijk, maar er zal altijd een parate regionale organisatie nodig zijn op het moment dat het echt mis gaat, en die wordt niet per se anders gedimensioneerd en voorbereid op het moment dat het aantal incidenten voor een deel zou afnemen door een uitstekend gemeentelijke preventiebeleid. Bovendien doemen er steeds weer nieuwe risico's en typen incidenten op. Recente voorbeelden op het gebied van de brandweer zijn de komst van elektrische voertuigen en de laadvoorzieningen daarvoor, zonnepanelen en ook toenemende reanimaties. En als het gaat om crisisbeheersing dan zijn de coronacrisis , de crisis rond de opvang van ontheemden uit Oekraïne en andere vluchtelingen, en de steeds heftigere vonn die demonstraties krijgen, hiervan voorbeelden. Daarbij is voor kleinere gemeente-organisaties die regionale crisisorganisatie wellicht nog wel meer nodig dan voor de grote, omdat de grotere gemeenten meer zaken zelf zouden kunnen organiseren. Overigens heeft het Rijk juist aan Kennemerland, als een van de weinige regio's, extra versterkingsgelden toegekend, om gemeenten financieel te ondersteunen vanwege het relatief hoge risicoprofiel van de regio.

Dit alles neemt niet weg dat het bestuur van de VRK graag het gesprek aangaaÍ met de Raad van Heemstede over concrete manieren om via gemeentelijke preventiemaatregelen de gezamenlijke kosten op het gebied van veiligheid en gezondheid in ieder geval zo goed als mogelijk te beheersen. Er wordt op de korte tennijn onvoldoende aanleiding gezien de gemeentelijke bijdragen te herijken.

l" bestuursrapportage 2022 U ontvangt hierbij ook de l" bestuursrapportage 2022, die op 20juni 202 I door het Dagelijks Bestuur is vastgesteld. In deze bestuursrapportage wordt ingegaan op de per I mei 2021 bekende financiële situatie en op beleidsontwikkelingen die effect hebben op het boekjaar 2022. Dit betreft ook een aantal onvermijdelijke ontwikkelingen dat is benoemd in de begroting2023 e.v.. Veel van die autonome ontwikkelingen zijn ook al in2022 aan de orde.

n

MK/ivw/BS 2022-02188

ll Na verwerking van een aantal positieve en negatieve effecten van recente ontwikkelingen, wordt nu een jaarverwachting geprognotiseerd van € 339.000 Nieuwe ontwikkelingen of nieuwe risico's vanaf mei 2022kunnen effect hebben op het uiteindelijk jaarresultaat. Hier wordt in de 2" bestuursrapportage op terug gekomen. Dan zal met name meer zicht zijn op effecten van inflatie, die in deze l" bestuursrapportage nog slechts in geringe mate becijferd konden worden.

Bestuur van de Veiligheidsregio Kennemerland

Schuurmans-Wijdeven

c.c. colleges