bijlage Startnotitie omgevingsplan Zandvoort

Startnotitie Omgevingsplan Zandvoort

Onderwerp

Omgevingsplan Zandvoort

Bestuurlijk opdrachtgever

Ellen Verheij-de Haas

Datum

17 september 2021

1. Aanleiding Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet beschikken alle gemeenten over een omgevingsplan van rechtswege. De datum van inwerkingtreding staat vooralsnog op 1 juli 2022. Vanaf dat moment moet de gemeente meteen het omgevingsplan kunnen wijzigen om zo nieuwe initiatieven mogelijk te maken of andere beleidswijzigingen door te voeren. Dit vergt een goede voorbereiding. Tijdelijk karakter omgevingsplan van rechtswege Het omgevingsplan van rechtswege is een samenvoeging van alle geldende bestemmingsplannen, beheersverordeningen, de Erfgoedverordening en de bruidsschat1. Het omgevingsplan van rechtswege heeft een tijdelijk karakter. Dit tijdelijke omgevingsplan moet voor eind 2029 vervangen zijn door een nieuw omgevingsplan, dat voldoet aan alle eisen van de Omgevingswet. Aanpak nieuw omgevingsplan De raad is verschillende malen geïnformeerd over de Omgevingswet en de omgevingsvisie. Tevens is de raad met een informatienota (2021/103087) en sessies geïnformeerd over de aanpak om het omgevingsplan gefaseerd te wijzigen via drie sporen. Hieronder worden de sporen toegelicht. •

•

•

In spoor 1 worden de regels uit het tijdelijk omgevingsplan, de onherroepelijke projectbesluiten en de regels over de fysieke leefomgeving uit lokale verordeningen2 integraal vastgelegd in het nieuwe omgevingsplan. Dit vormt de beleidsneutrale basis van het nieuwe omgevingsplan. In spoor 2 worden de nieuwe ontwikkelingen (projecten) vastgelegd in het omgevingsplan. Deze ontwikkelingen volgen hun eigen planning en procedure aan de hand van het HaarlemsZandvoorts Ruimtelijk Planproces, eventueel parallel lopend aan spoor 1. In spoor 3 worden de beleidskaders en programma’s voortkomend uit de Omgevingsvisie verwerkt in het nieuwe omgevingsplan.

De gemeente Zandvoort is gestart met de voorbereiding van spoor 1. Binnen spoor 1 wordt een aantal fases doorlopen. In de eerste fase worden de ruimtelijke regels uit de bestemmingsplannen voor het eerste deelgebied, Zandvoort-Centrum samengevoegd en wordt de bruidsschat voor heel Zandvoort verwerkt.

2. Probleemstelling Geen ervaring met wijzigen omgevingsplan en Omgevingswet Als de Omgevingswet in werking treedt moet de gemeente het omgevingsplan meteen kunnen wijzigen om nieuwe initiatieven mogelijk te maken of beleidswijzigingen door te voeren. Vanzelfsprekend heeft de 1

Bruidsschat: voormalige rijksregels uit het Activiteitenbesluit, Bouwbesluit en het Besluit omgevingsrecht. De regels uit lokale verordeningen worden met een separate procedure in het omgevingsplan verwerkt binnen spoor 1 en zijn geen onderdeel van dit project. 2

1/11

gemeente tot op heden nog weinig tot geen ervaring met het wijzigen van het omgevingsplan en de mogelijkheden en eisen die de wet biedt dan wel stelt. Voor het maken en publiceren van het omgevingsplan is nieuwe software aangeschaft. De komende maanden wordt deze software nog verder ontwikkeld, maar wordt al gebruikt om mee te oefenen en te testen. Tweedeling omgevingsplan: korte overgangsperiode gewenst Het wijzigen van het tijdelijke omgevingsplan is mogelijk tot eind 2029. Met het doorvoeren van wijzigingen ontstaat feitelijk een tweedeling in het omgevingsplan. Een deel van het omgevingsplan bestaat nog uit een opeenstapeling van oude regelgeving en bijbehorende digitale standaarden. De gewijzigde delen zijn logisch geordend en voldoen wel aan de nieuwe wetgeving. Deze tweedeling komt de raadpleegbaarheid en de kwaliteit van het omgevingsplan niet ten goede. Dit bemoeilijkt onder meer de plantoetsing en vergunningverlening voor professionele gebruikers en gaat ten koste van de dienstverlening aan burgers, instanties en bedrijven. Iedereen is gebaat bij een overzichtelijk en helder toetsingskader, dat voldoet aan de digitale vereisten van de Omgevingswet. Het is belangrijk de overgangsperiode zo kort mogelijk te houden en het nieuwe Omgevingsplan, voor zover mogelijk, sneller vast te stellen dan wettelijk is vereist.

Fasering noodzakelijk Het wijzigen naar het nieuwe omgevingsplan kan echter niet in een keer voor het gehele grondgebied van Zandvoort plaatsvinden. Dit is te complex en vergt te veel werk. De bruidsschat bestaat uit 600 regels. Daar komen de regels uit de lokale verordeningen en alle bestemmingsplannen van heel Zandvoort nog bij. Dat moet allemaal inhoudelijk geïntegreerd worden en volgens de nieuwe eisen van de wet omschreven worden. Er moet ervaring worden opgedaan met de nieuwe wetgeving. Processen, rollen en taken binnen de gemeentelijke organisatie moeten opnieuw worden belegd, uitgewerkt en vastgelegd. Daar komt bij dat een deel van de wetgeving, het digitale stelsel omgevingswet (DSO) en daarmee ook de software voor het wijzigen van het omgevingsplan nog volop in ontwikkeling is. Fasering is om die reden noodzakelijk.

3. Doel Het eerste doel is de gemeente bij inwerkingtreding van de omgevingswet gereed te laten zijn het tijdelijk omgevingsplan te kunnen wijzigen, wanneer daar aanleiding toe bestaat. Hiervoor is het noodzakelijk dat: • de gemeentelijke organisatie zich voorbereidt en vooruitlopend ervaring opdoet met het wijzigen van het omgevingsplan. • een eenduidige en in praktijk werkbare procesbeschrijving wordt uitgewerkt en vastgelegd voor het wijzigen van het omgevingsplan, waarmee alle lokale regels over de fysieke leefomgeving binnen het grondgebied van de gemeente efficiënt kunnen worden gewijzigd binnen de kaders van de Omgevingswet. Het tweede doel is de overgangsperiode naar het omgevingsplan nieuwe stijl zo kort mogelijk te houden. Hierbij wordt gestreefd om in 2025 met spoor 1 gereed te zijn.

2/11

4. Resultaat Het eerste resultaat is een gewijzigd omgevingsplan dat voldoet aan de eisen van de Omgevingswet onderverdeeld naar: 1. Ruimtelijke regels • geharmoniseerde regels voor de deelgebieden. • regels gesteld aan ‘activiteiten’ voor (een gedeelte van) het grondgebied. 2. Bruidsschat (voormalige rijksregels uit het Activiteitenbesluit, Bouwbesluit en het Besluit omgevingsrecht). De regels uit de Bruidsschat zijn getoetst aan de instructieregels van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Behoudens beperkte afgewogen aanpassingen zijn deze regels overgezet van het tijdelijk deel naar het gehele grondgebied van Zandvoort. 3. Toelichting omgevingsplan De toelichting van het omgevingsplan zal met name een korte onderbouwing bevatten van regels of groepen van regels eventueel met een digitale verwijzing naar relevante beleidsstukken. 4. Digitale eisen • Het omgevingsplan is gepubliceerd via de Landelijke voorziening bekendmaken en beschikbaar stellen (LVBB). • Het omgevingsplan voldoet aan de nieuwe publicatiestandaarden de Standaard officiële publicaties (STOP) en Toepassingsprofielen (TPOD) Het tweede resultaat is een aan de praktijk getoetste procesbeschrijving ‘wijzigen van het omgevingsplan’ voor de ambtelijke organisatie, gebaseerd op de modelprocesomschrijving beschikbaar gesteld op Gemma -online (landelijke standaard VNG), aangepast aan de Zandvoortse situatie.

3/11

5. Uitgangspunten en randvoorwaarden Voor het wijzigen van het omgevingsplan Zandvoort gelden de volgende onderstaande randvoorwaarden en uitgangspunten3.

Randvoorwaarden 1. tijdelijke omgevingsplan van rechtswege is het vertrekpunt De inwerkingtreding van de Omgevingswet en daarmee het omgevingsplan van rechtswege is het vertrekpunt van waaruit het omgevingsplan voor het centrum gewijzigd wordt.

Afbeelding transitie naar omgevingsplan nieuwe stijl Dit tijdelijke omgevingsplan bestaat uit: a) De vigerende bestemmingsplannen en beheersverordeningen (Zandvoort kent geen beheersverordeningen) b) De bruidsschat, bestaande uit ongeveer 600 regels uit het huidige Activiteitenbesluit, Bouwbesluit en het Besluit omgevingsrecht. c) Een aantal verplichte plaatselijke verordeningen. (Voor Zandvoort is alleen de Erfgoedverordening hier van toepassing).

3

De randvoorwaarden en uitgangspunten gelden voor heel Zandvoort, dus voor alle deelgebieden van Zandvoort (centrum, strand, bedrijventerrein, woongebied, natuur, circuit, recreatie). Indien gestart wordt met een nieuw deelgebied, zal er in beginsel geen nieuwe startnotitie worden opgesteld, tenzij er een specifieke aanleiding voor is.

4/11

De regels over de fysieke leefomgeving uit gemeentelijke verordeningen, die in het omgevingsplan zullen worden opgenomen, worden in één of meerdere tranches in het omgevingsplan vastgelegd. Dit betreft een separate wijziging van het omgevingsplan binnen spoor 1 en maakt geen deel uit van dit project.

2. vereisten Omgevingswet Wijziging van het omgevingsplan vindt plaats conform de eisen van de Omgevingswet en bijbehorende regelgeving. Instructieregels Rijk en provincie • Rijk en provincies kunnen gemeenten instructies geven over de inhoud of motivering van een omgevingsplan (Artikel 2.22 e.v. Omgevingswet). Het gewijzigde deel van het plan moet voldoen aan de instructieregels uit hoofdstuk 5 van het Besluit kwaliteit leefomgeving en aan de provinciale instructieregels uit de omgevingsverordening. Digitale vereisten • De wijziging van het omgevingsplan moet voldoen aan de nieuwe publicatiestandaarden de Standaard officiële publicaties (STOP) en Toepassingsprofielen (TPOD). • De wijziging van het omgevingsplan wordt beschikbaar gesteld via de Landelijke voorziening bekendmaken en beschikbaar stellen (LVBB).

Uitgangspunten 3. rechtszekerheid is de norm Bij het maken van het omgevingsplan zullen in het kader van rechtszekerheid bestaande rechten worden gerespecteerd. Dit voorkomt ook het risico van nadeelcompensatie (planschade). 4. concrete normen voor de maatvoering in plaats van open normen De Omgevingswet biedt de mogelijkheid om te werken met open normen. Met open normen worden na te streven doelen geformuleerd in plaats van concrete afgebakende voorschriften. Zo kan meer flexibiliteit en afwegingsruimte worden gecreëerd. Concrete maatvoeringvoorschriften in plaats van open normen bieden iedereen duidelijkheid wat wel en niet mag en voorziet daarmee in de behoefte van rechtszekerheid, hetgeen ook bij de uitvoering voordelen met zich brengt. Ook is het een goede manier om de cultuurhistorische waarden te behouden. Mede gelet op het beleidsneutrale karakter van spoor 1 zullen er in spoor 1 concrete maatvoeringsvoorschriften worden opgenomen. Inhoudelijk gezien zullen de bouw- en maatvoeringsvoorschriften gelijk blijven. 5. werken met dynamische verwijzingen In het omgevingsplan wordt een aantal regels opgenomen waarvan de uitleg bij de uitoefening van een daarbij aangegeven bevoegdheid, afhankelijk wordt gesteld van beleidsregels. Een voorbeeld hiervan, dat al in bestemmingsplannen wordt toegepast is de dynamische verwijzing naar de Parkeernormennota.

In het omgevingsplan zullen dynamische verwijzingen worden opgenomen. 6. fasering spoor 1 per deelgebied In spoor 1 wordt de bestaande regelgeving uit het tijdelijk omgevingsplan integraal en gefaseerd vastgelegd in het omgevingsplan nieuwe stijl. Nieuwe ontwikkelingen en beleidsvoornemens vallen onder spoor 2 en worden in beginsel niet meegenomen. De regels uit de bestemmingsplannen worden per deelgebied uitgewerkt. Het grondgebied van Zandvoort is opgedeeld in zeven deelgebieden:

5/11

Centrum (01), Strand (02), Bedrijventerrein (03), Woongebied (04), Natuur (05), Circuit (06), Recreatie (07).4 Voor de goede orde, de deelgebieden hebben voor het omgevingsplan geen officiële status. Het is een middel om het omgevingsplan op te bouwen. Wanneer het omgevingsplan in spoor 1 klaar is, is er geen deelgebied meer maar één omgevingsplan Zandvoort. 7. Recent vastgesteld beleid in het omgevingsplan Recent vastgesteld beleid met regels voor de fysieke leefomgeving5 geven wij, voor zover mogelijk, een plek in het omgevingsplan.

Uitgangspunten Bruidsschat 8. bruidsschat overnemen Vanaf het moment van inwerkingtreding van de Omgevingswet kan de gemeente bruidsschatbepalingen van het omgevingsplan wijzigen en laten vervallen. Het gaat namelijk om regelgeving die niet meer van het Rijk is. De enige beperking is dat er in de instructieregels van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) bepaalde eisen staan waaraan de inhoud van het omgevingsplan moeten voldoen. De bruidsschat bestaat uit de volgende onderdelen: • begrippen (hoofdstuk 1). • voorrangsbepalingen en overgangsrecht (afdeling 22.1) • regels over bouwwerken, open erven en terreinen (afdeling 22.2) • regels over milieubelastende activiteiten (afdeling 22.3) • regels over aanleggen of wijzigen van wegen of spoorwegen zonder geluidproductieplafond (afdeling 22.4). • regels over gemeentelijke omgevingsvergunningen (afdeling 22.5) Voor deze punten wordt uitgezocht of ze passen binnen het omgevingsplan. Hierbij moet rekening worden gehouden met de bestaande regels op deze gebieden binnen de gemeente. Waar deze niet overeenstemmen met de bestaande regels, wordt bekeken of de bruidsschatregels aangepast moeten worden. De bruidsschat wordt in een keer voor het gehele grondgebied in het omgevingsplan opgenomen.

Uitgangspunten procesbeschrijving ‘Wijzigen Omgevingsplan’ 9.

Modelprocesomschrijving (VNG) Voor het opstellen van een procesbeschrijving voor het wijzigen van het omgevingsplan wordt gebruikgemaakt van de modelprocesomschrijving beschikbaar gesteld op Gemma -online (landelijke standaard VNG). Deze procesbeschrijving wordt op onderdelen aangepast aan de Zandvoortse situatie.

4

Zie bijlage 1: Overzichtskaart deelgebieden Zandvoort

5

Bijvoorbeeld aan- en bijgebouwenbeleid, prostitutiebeleid, etc.

6/11

6. Risicoanalyse 1. Tweedeling omgevingsplan leidt tot kwaliteitsverlies dienstverlening Onder de probleemstelling is dit punt al toegelicht. De beheersmaatregel is om niet de volledige wettelijke termijn te gebruiken (tot eind 2029) om het tijdelijk omgevingsplan te wijzigen, maar de overgangsfase relatief zo kort mogelijk te houden conform deze startnotitie. 2. De software voor het maken en publiceren van het omgevingsplan is nog volop in ontwikkeling. Onder meer kinderziektes in het systeem en het vertraagd beschikbaar zijn van bepaalde functionaliteiten kan van invloed zijn op de inhoud en de planning van het te wijzigen deel van het omgevingsplan. De gemeente en de softwareleverancier zijn hierbij in hoge mate afhankelijk van landelijke ontwikkelingen.

7. Proces en planning Proces wijzigen omgevingsplan op hoofdlijnen tot aan vaststelling: 1. BenW legt de startnotitie ter vaststelling voor aan de gemeenteraad 2. De commissie adviseert de raad over vaststelling van de startnotitie 3. De raad besluit over vaststelling van de startnotitie 4. De conceptontwerp-wijziging van het omgevingsplan wordt opgesteld 5. Participatie en vooroverleg 6. De ontwerpwijziging van het omgevingsplan wordt opgesteld 7. BenW besluit tot vrijgeven ontwerpwijziging omgevingsplan voor zienswijzen 8. De commissie ontwikkeling bespreekt de ontwerpwijziging voorafgaand aan de terinzagelegging 9. De zienswijzen worden verwerkt 10. BenW legt de wijziging van het omgevingsplan ter vaststelling voor aan de gemeenteraad 11. De commissie adviseert de raad over vaststelling 12. De raad besluit over vaststelling van de wijziging van het omgevingsplan

De indicatieve planning voor de deelgebieden is globaal als volgt: Gebied Centrum Woongebied Strand Bedrijventerrein Circuit Natuur en Recreatie

Planning start deelgebieden spoor 1 Gestart Q1 2022 Q4 2022 Q2 2023 Q4 2023 Q2 2024

Start eerste deelgebied: Zandvoort Centrum / de bruidsschat Gemeente Zandvoort is gestart met de voorbereidende werkzaamheden voor het eerste deelgebied, het Centrum en is tegelijkertijd gestart met de voorbereidende werkzaamheden voor het omzetten van de bruidsschat voor het gehele grondgebied van Zandvoort. Het maakt niet uit met welk deelgebied gestart

7/11

wordt. Alle gebieden komen aan de beurt. Gekozen is om te beginnen met het centrum, omdat daar alle regelingen samenkomen en we daar een standaard van maken die we vervolgens makkelijk kunnen uitrollen over de overige deelgebieden. Het omgevingsplan Zandvoort – Centrum bevat de volgende plangebieden, waarbij de grenzen worden gevormd door de buitengrenzen van desbetreffende plannen: • Bestemmingsplan Centrum Zandvoort (vastgesteld 23-01-2018) • Bestemmingsplan Louis Davidscarre (vastgesteld 14-12-2011) De regels voor het Omgevingsplan Zandvoort – Centrum zullen een standaard vormen voor de regels in de andere deelgebieden. De planning per fase voor het omgevingsplan Zandvoort – Centrum / de bruidsschat is globaal als volgt: Fase Voorbereidingsfase Ontwerpfase Vaststellingsfase Inwerkingtreding

Product Startnotitie Omgevingsplan Zandvoort Ontwerpwijziging omgevingsplan Wijzigen Omgevingsplan

Bevoegdheid Raad B&W Raad

Planning Q4 2021 Q2/Q3 2022 Q4 2022/Q1 2023 Q1 2023

8. Participatie en inspraak Zandvoort gaat per gebied aan de slag met het actualiseren van de omgevingsplannen. Ieder spoor vraagt om een andere manier van communiceren en om een andere vorm van participatie. Per spoor gaan we kijken wanneer we wat gaan inzetten. Voor een omgevingsplan geldt de verplichting tot participatie.

Binnen Spoor 1 zetten we de bestaande regels uit de vigerende bestemmingsplannen en de regels van de bruidsschat om naar een Omgevingsplan dat aan de eisen van de Omgevingswet voldoet. Er worden geen nieuwe inhoudelijke regels toegevoegd waar nog geen participatie voor heeft plaatsgevonden.

8/11

Voor Spoor 1 kiezen we daarom vooral voor het informeren van de burgers en ondernemers. Dat doen we door bij de verplichte kennisgeving te informeren hoe we het omgevingsplan gaan actualiseren de komende jaren. Met onze vaste ketenpartners zoals de Omgevingsdienst IJmond, werken we al samen aan het omgevingsplan. Middelen die worden ingezet zijn o.a. de gemeentelijke website, de nieuwsbrief, sociale media en andere kanalen. Per deelgebied zal bekeken worden welke middelen het meest geschikt zijn om in te zetten en ook wanneer deze middelen worden ingezet.

9/11

9. Bijlagen Bijlage 1: Overzichtskaart deelgebieden Zandvoort

10/11

Bijlage 2: Relevante Wet- en regelgeving: Wet • De Omgevingswet: deze wet is, met het oog op duurzame ontwikkeling, de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu, gericht op het in onderlinge samenhang: a. bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, en b. doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften. Algemene Maatregelen van Bestuur (AMvB’s) • Omgevingsbesluit: regelt onder meer welke procedures gelden en welk bestuursorgaan het bevoegd gezag is om een omgevingsvergunning te verlenen. • Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl): beschrijft hoe overheden regels moeten opstellen en welke regels dat zijn. • Besluit activiteiten leefomgeving (Bal): staan de algemene regels voor activiteiten in de fysieke leefomgeving. Bijvoorbeeld de regels voor de exploitant van een tankstation. • Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl): staan regels over bouwen, verbouwen en gebruiken van bouwwerken. De regels gaan onder andere over veiligheid, gezondheid, en duurzaamheid. Overig •

•

Bruidsschat: Onder de Omgevingswet verhuist een aantal regels van het Rijk naar gemeenten en waterschappen. Het Rijk zorgt er met het Invoeringsbesluit voor dat deze regels automatisch in het omgevingsplan komen. Dit heet de 'bruidsschat'. De bruidsschat bestaat uit ongeveer 600 regels uit het huidige Activiteitenbesluit, Bouwbesluit en het Besluit omgevingsrecht. Provinciale omgevingsverordening: bevat alle provinciale regels voor de fysieke leefomgeving.

11/11