Bijlage 4 - Advies van Adviesraad Sociaal Domein Zandvoort

Aan wethouder R. van Haeften van de gemeente Zandvoort

Datum Ons kenmerk Contactpersoon Doorkiesnummer E-mail Kopie aan Onderwerp

12 oktober 2021 2021/09 I. van Tienhoven 06-28520648 I.vtienhoven@haarlem.nl Mevrouw M. Christiaans, wethouder GJ Bluijs Reactie op de Regionale Nota Gezondheidsbeleid 2021-2028

Geacht college, De Regionale Nota Gezondheidsbeleid 2021 – 2028 geeft een duidelijke beschrijving van de gezondheidsverschillen die ontstaan door verschillen in de levensstijl, en leefomgeving van de burger. Dat achterstand in scholing, een lagere sociale economische status en financiële problemen leidt tot een mindere gezondheid ten opzichte van burgers met een goede scholing, hogere economische sociale status en het ontbreken van financiële problemen. Het verschil is uit te drukken in een kortere levensverwachting en minder gezonde jaren. De burgers In de lagere sociaal economische laag hebben een levensverwachting die 6 jaar korter is dan in de hogere sociaaleconomische groep. Zij leven 15 jaar minder in goede gezondheid. Dit geldt niet alleen voor de burgers in Kennemerland, maar voor iedereen in Nederland. De in 2018 door het RIVM gepubliceerde vierjaarlijkse Volksgezondheid Toekomst Verkenning wijst op de opeenstapeling van gezondheidsproblemen en sociale problemen bij kwetsbare groepen. En ook dat leefstijl en leefomgeving invloed hebben op gezondheid. Het inzicht dat gezondheid meer is dan niet ziek zijn, maakt het logisch dat gezondheid in alle beleidsterreinen wordt meegenomen. In de beleidsnota en de daarbij horende ambities en de uitvoering van het beleid, staan voornemens en doelen.

De Adviesraad Sociaal Domein Zandvoort krijgt graag meer informatie over de manier waarop de vier thema’s in het dagelijkse leven, vorm gaan krijgen. De Adviesraad Sociaal Domein Zandvoort waardeert de regionale en lokale inspanning om al die factoren terug te dringen, die een negatieve invloed hebben op de gezondheid, om daarmee de levensverwachting te vergroten en het aantal

2 gezonde levensjaren toe te laten nemen bij mensen met een gezondheidsachterstand. Het beleid en uitvoering daarvan, gericht op gezondheidsbescherming en gezondheidsbevordering moet het halen van de doelstelling mogelijk maken. Een belangrijk deel van de inspanningen om de doelen te bereiken zijn gericht op het veranderen van gewoonten, zoals verminderen van alcohol gebruik; stoppen met roken; meer bewegen en gezonder eten. Zoals in het Nationaal Preventie Akkoord zijn benoemd. Allemaal gedragingen die sterk bepaald worden door gewoontegedrag, waarbij het veranderen als hinderlijk wordt ervaren en daarom niet gebeurt. Factoren die het veranderen moeilijk maken als daar geen beloning tegenover staat, of de afschrikking groot is. Het anti-roken beleid heeft effect door de beperking van de het aantal plaatsen waar, en aan wie rookwaar verkocht mag worden, waar gerookt mag worden, de prijs van rookwaar en de afschrikking door direct te verwijzen naar dood en erge ziekten. Voor overgewicht denkt de Adviesraad meer aan een “positief ontmoedigingsbeleid” waarin het op het goede gewicht komen en, of blijven wordt beloond. De invoering van een accijns op suiker en daaraan verbonden prijsverhoging kan helpen de consumptie te verminderen. De Adviesraad is zich bewust dat hiervoor wetgeving nodig is, maar roept de gemeenten in de regio Kennemerland op om hiertoe actie te ondernemen.

De Adviesraad wil daarom de nadruk leggen op activiteiten die gericht zijn op jongeren waarvan het gedrag nog te beïnvloeden is. Hun fysieke en sociale omgeving zo maken dat gezonder leven in is, en zij zo weinig mogelijk, of beter nog, geen gezondheidsachterstand oplopen. Het is te hopen dat het lukt om daar al in de eerste levensfase mee te beginnen, door ouders van zuigelingen en peuters te doordringen van het belang van een gezonde levensstijl. De preventie van een latere ongezonde levensstijl begint in de wieg, en daarmee de rol van de ouders. Oude gezegden houden hier ook hun zegkracht: jong geleerd, oud gedaan. De Adviesraad neemt aan dat dit in de nota onder Ambitie 1 punt h, wordt bedoeld. De Adviesraad geeft de gemeente ter overweging om in de woonkernen en in het centrum, eetgelegenheden met een aanbod van gezonde maaltijden voorrang te geven op, of voorkeur uit te spreken voor eetgelegenheden die vooral niet gezond eten, of maaltijden aanbieden. Een tweede suggestie is tuintjes ter beschikking te stellen aan basisscholieren, waar zij groenten kunne kweken en naar huis meenemen om daar te bereiden. Een derde suggestie is om in de bovenbouw van de basisscholen kooklessen te geven om te leren gezonde maaltijden te bereiden en te eten. Door de langere levensverwachting komen er meer ouderen. Zonder toename van e bevolking veroudert de samenleving.

Een deel van de ouderen zal gebreken krijgen die slecht, of niet te verenigen zijn met zelfstandig wonen. Door de verwachte afname van het aantal burgers dat als mantelzorger kan optreden, is het nu al nodig om een model te ontwikkelen waarin voor de categorie ouderen die niet zelfstandig

3 kunnen wonen, een opvang mogelijk is. Een betaalbare serviceflat in een bejaardencomplex ingericht als een klein dorp. De vraag is of het aantal ouderen met dementie absoluut, of relatief toeneemt. Zijn per decade nu meer ouderen dement dan 10 jaar geleden? Is de verwachting dat het aantal gedementeerde ouderen per decade, over 10 jaar groter is dan nu? Antwoorden zijn belangrijk voor het ontwikkelen van beleid voor de opvang van die groep burgers. Maar ook voor het beschikbaar stellen van budgetten voor onderzoek naar het voorkomen, afremmen of verhelpen van dementering. Het geheel overziend is de Adviesraad Sociaal Domein Zandvoort blij met de nadrukkelijk aandacht voor preventie van het ontstaan van gezondheidsachterstand en daarmee een beleid gericht op gezondheidsbescherming en gezondheidsbevordering. De Adviesraad is zeer belangstellend naar de uitvoering van de ambities en het halen van de daarin beschreven doelen.

Met vriendelijke groeten,

Friso van Marion Voorzitter Adviesraad Sociaal Domein Zandvoort