Bijlage 3. De Zandvoortse woningmarkt, welke keuzes zouden inwoners maken

April 2025 Data, Informatie & Analyse In opdracht van gemeente Zandvoort, afdeling Economie Cultuur Duurzaamheid en Wonen (ECDW)

De Zandvoortse woningmarkt Welke keuzes zouden inwoners maken?

Samenvatting Achtergrond Ruim 1.500 leden van het Inwonerspanel Zandvoort zijn in maart 2025 uitgenodigd voor een online onderzoek over manieren om woonruimte te creëren. Er is namelijk een woningtekort. Dit onderzoek geeft inzicht in de mening van Zandvoorters ten aanzien van de krappe woningmarkt en de keuzes die zij hierbij zouden maken. 583 panelleden hebben deelgenomen aan het onderzoek (responspercentage: 36%). Zie voor meer achtergrondinformatie pagina 16 t/m 17. In de vragenlijst zijn verschillende manieren om de problemen op de Zandvoortse woningmarkt aan te pakken, inclusief de bijbehorende voor- en nadelen, voorgelegd aan de panelleden. Deze zijn afzonderlijk van elkaar beoordeeld en vervolgens geprioriteerd.

Meerderheid vindt bouw seniorenwoningen voor nieuwe woonruimte goed idee Twee derde van de respondenten vindt het bouwen van woningen voor de doelgroep senioren een goed idee (66%). Kijkend naar leeftijdsgroepen, ligt deze mening vrij uiteen. 65-plussers zijn het positiefst over het bouwen van vooral seniorenwoningen (ongeveer 80%), terwijl respondenten in de leeftijdsgroep 35 tot en met 49 jaar het minst positief zijn (49%) (evenals 16-34 jarigen (43%), hoewel indicatief¹). De respondenten die iemand in hun eigen huishouden kennen die woningzoekend is, zijn ook minder positief dan gemiddeld (48%). Verdeeldheid over uitbreiding en schrappen van regels Over uitbreiding - het toevoegen van woningen buiten het bestaande dorp - zijn de meningen verdeeld: 45 procent vindt het een goed idee, 37 procent vindt het geen goed idee. Een vergelijkbare verdeeldheid zien we bij het schrappen van regels waarmee woningen sneller kunnen worden gebouwd, maar de kwaliteit van de woningen verloren kan gaan. Verdichting minst populair onder respondenten Verdichting - het toevoegen van woningen binnen het bestaande dorp is de minst populaire manier van de vier voorgelegde manieren voor nieuwe woonruimte (34%). Met verdichting verdwijnen onder meer groen, parkeerplekken en komt er wat meer hogere bebouwing.

Woningzoekende respondenten zijn positiever over verdichting dan gemiddeld (55%) (let op: indicatief¹). De Zandvoortse woningmarkt - Welke keuzes zouden inwoners maken?

Meerderheid is vóór manieren om bestaande woonruimte te benutten Er zijn vier manieren om bestaande woonruimte te benutten, namelijk: harder optreden tegen leegstand, versoepelen van regels hospitaverhuur, verruimen van mogelijkheden woningsplitsing en terugdringen van toeristische verhuur. Voor alle vier de manieren geldt dat een meerderheid deze een goed idee vinden. Het positiefst is men over het harder optreden tegen leegstand (85%) en het minst positief over het terugdringen van toeristische verhuur (56%). Vergeleken met het gemiddelde vinden respondenten tussen de 35 en 49 jaar harder optreden tegen leegstand minder vaak een goed idee. Voor het versoepelen van regels hospitaverhuur geldt dat huurders dit minder vaak een goed idee vinden. Aanpak leegstand en bouw seniorenwoningen hebben prioriteit Bij rangschikking van de voorgelegde manieren om woonruimte te creëren, komt naar voren dat respondenten, gemiddeld gezien, vinden dat de gemeente prioriteit moet geven aan het harder optreden tegen leegstand. Het bouwen voor de doelgroep senioren volgt. 75-plussers zetten deze manier zelfs op nummer één. Verdichting zou volgens de respondenten de minste aandacht moeten krijgen. Men kiest gemiddeld eerder voor uitbreiding (positie 5) dan verdichting (positie 8). Uitbreiding staat het hoogst in het rijtje bij 35-49 jarigen (positie 3).

Verdichting krijgt alleen van huurders een hogere plek op de prioriteitenlijst (positie 3).

*Indicatief: Vanwege een te lage respons binnen deze groep respondenten moeten de uitkomst voorzichtiger worden geïnterpreteerd.

THEMA | Nieuwe woonruimte creëren Er zijn verschillende manieren om de problemen op de woningmarkt in Zandvoort aan te pakken. Een aantal manieren zijn voorgelegd aan de panelleden en de bijbehorende voor- en nadelen benoemd. Vervolgens is gevraagd in hoeverre men elke manier een goed idee vindt. Het gaat hier om manieren die nieuwe woonruimte creëren.

Manier 1: Verdichting - Het toevoegen van meer woningen binnen het bestaande dorp. Voordelen: Er komen meer nieuwe woningen beschikbaar zonder dat je daarvoor natuur of andere functies buiten het bestaande dorp aantast. Nadelen: Er verdwijnen onbebouwde grond, groen, parkeerplekken of bedrijfsruimte en er komt wat meer hogere bebouwing.

Manier 2: Uitbreiding - Het toevoegen van meer woningen buiten het bestaande dorp. Voordelen: Functies binnen het dorp, zoals parkeren, winkels en bedrijven, blijven onveranderd. Nadelen: Er verdwijnt onbebouwde grond, groen (met name duinen) of een sportveld.

Manier 3: Bouwen voor doelgroep senioren (seniorenwoningen) Voordelen: Bouwen voor senioren leidt tot meer doorstroming; senioren laten een (grote) lege woning achter die beschikbaar komt voor anderen. Nadelen: Voor jongeren komen minder nieuwbouwwoningen beschikbaar.

Manier 4: Schrappen van regels Voordelen: Bevordert de snelheid waarmee nieuwe woningen gebouwd kunnen worden. Nadelen: Door regels los te laten kan de kwaliteit van woningen verloren gaan. De Zandvoortse woningmarkt - Welke keuzes zouden inwoners maken?

Resultaten worden alleen uitgesplitst en vermeld indien sprake is van significante verschillen in 3 vergelijking met het gemiddelde.

Verschillende manieren om nieuwe woonruimte te creëren Meeste draagvlak voor bouwen voor doelgroep senioren • Het bouwen van woningen voor senioren is een manier om de krapte op de woningmarkt aan te pakken. Twee derde van de respondenten vindt deze manier een goed idee. • Uitbreiding is een andere manier om nieuwe woonruimte te creëren. Het gaat hierbij om het toevoegen van woningen buiten het bestaande dorp. Men is hier verdeeld over; 45 procent vindt dit een goed idee tegenover 37 procent die dat niet vindt. Ook over het schrappen van regels heerst verdeeldheid. • Het draagvlak is het laagst voor verdichting, het toevoegen van woningen binnen het bestaande dorp. Een derde vindt het een goed idee, maar ruim vier op de tien vinden het geen goed idee.

Er zijn verschillende manieren om de problemen op de woningmarkt in Zandvoort aan te pakken. Wat vindt u van de volgende manieren?

Bouwen voor doelgroep senioren

66%

16%

Uitbreiding

45%

16%

37%

Schrappen van regels

43%

20%

35%

Verdichting

34%

22%

16%

43%

(Heel) goed idee Neutraal (Helemaal) geen goed idee Weet niet/ geen mening

De Zandvoortse woningmarkt - Welke keuzes zouden inwoners maken?

4

Bouwen voor doelgroep senioren - resultaten uitgesplitst Mening over bouwen seniorenwoningen sterk leeftijdsafhankelijk • Respondenten in de leeftijdsgroep 65 jaar en ouder zijn het positiefst over het bouwen van vooral seniorenwoningen om de problemen op de woningmarkt aan te pakken. • Respondenten in de leeftijdsgroep 35 tot en met 49 jaar vinden het bouwen van vooral seniorenwoningen minder vaak een goed idee. Dit geldt ook voor de jongste leeftijdsgroep - 16 tot en met 34 jaar maar vanwege het lage aantal respondenten in deze leeftijdsgroep moet de uitkomst voorzichtig worden geïnterpreteerd.

In hoeverre vindt u het bouwen van vooral seniorenwoningen een goed idee? (% (heel) goed idee) Gemiddelde 66% 16-34 jaar

43%

n<

35-49 jaar

49%

50-64 jaar

Bij woningzoekende in huishouden vindt men seniorenbouw minder vaak goed idee • Wanneer de respondent zelf niet woningzoekend is maar wel iemand in zijn of haar huishouden kent die woningzoekend is, is men minder vaak van mening dat seniorenwoningen de oplossing zijn.

65-74 jaar

83%

75 jaar en ouder

Zelf woningzoekend Iemand in huishouden woningzoekend

De Zandvoortse woningmarkt - Welke keuzes zouden inwoners maken?

71%

77%

64%

n<

48%

5

Schrappen van regels - resultaten uitgesplitst Jongere Zandvoorters lijken schrappen van regels minder goed idee te vinden • Ondanks het lage aantal respondenten in de groep 16-34 jarigen, lijken deze respondenten de kwaliteit van woningen boven de snelheid van de bouw van nieuwe woningen te verkiezen. Gemiddeld vindt iets meer dan vier op de tien het schrappen van regels een goed idee, terwijl dit onder deze jongste leeftijdsgroep maar iets meer dan twee op de tien is.

In hoeverre vindt u het schrappen van regels een goed idee? (% (heel) goed idee) Gemiddelde 43% 16-34 jaar

35-49 jaar 50-64 jaar

De Zandvoortse woningmarkt - Welke keuzes zouden inwoners maken?

n<

22% 45% 40%

65-74 jaar

52%

75 jaar en ouder

50%

6

Verdichting - resultaten uitgesplitst Woningzoekenden lijken positiever over verdichting dan gemiddeld • Waar gemiddeld 34 procent verdichting een goed idee vindt, lijkt dat hoger te liggen onder specifiek woningzoekenden. Onder hen is ruim de helft positief (55%). Het aantal respondenten in deze groep is echter laag en dus moet deze uitkomst voorzichtig worden geïnterpreteerd.

In hoeverre vindt u verdichting een goed idee? (% (heel) goed idee) Gemiddelde 34% Zelf woningzoekend Iemand in huishouden woningzoekend

De Zandvoortse woningmarkt - Welke keuzes zouden inwoners maken?

55%

n<

40%

7

THEMA | Bestaande woonruimte benutten Er zijn verschillende manieren om de problemen op de woningmarkt in Zandvoort aan te pakken. Een aantal manieren zijn voorgelegd aan de panelleden en de bijbehorende voor- en nadelen benoemd. Vervolgens is gevraagd in hoeverre men elke manier een goed idee vindt. Het gaat hier om manieren die bestaande woonruimte benutten.

Manier 5: Versoepelen regels hospitaverhuur Voordelen: Er komt meer bestaande woonruimte beschikbaar wanneer de gemeente de regels voor hospitaverhuur versoepelt. Bovendien kan hospitaverhuur leiden tot het elkaar helpen. Nadelen: Iemand die bij een hospita inwoont, ervaart meer afhankelijkheid ten opzichte van zijn of haar hospita dan iemand die zelfstandig woont.

Manier 6: Verruimen mogelijkheden woningsplitsing Voordelen: Er komt meer bestaande woonruimte beschikbaar. Nadelen: Het kan leiden tot meer druk op de openbare ruimte, bijvoorbeeld qua parkeren.

Manier 7: Harder optreden tegen leegstand Voordelen: Er komt meer bestaande woonruimte beschikbaar Nadelen: Handhaving door de gemeente is kostbaar.

Manier 8: Toeristische verhuur terugdringen Voordelen: Er komt meer bestaande woonruimte beschikbaar Nadelen: Inwoners zijn minder vrij in het gebruik van hun woning. De Zandvoortse woningmarkt - Welke keuzes zouden inwoners maken?

Resultaten worden alleen uitgesplitst en vermeld indien sprake is van significante verschillen in 8 vergelijking met het gemiddelde.

Verschillende manieren om bestaande woonruimte te benutten Zes op zeven vinden harder optreden tegen leegstand goede manier • Ongeveer zes op de zeven respondenten vinden harder optreden tegen leegstand een goed idee om bestaande woonruimte te benutten. • Het terugdringen van toeristische verhuur is een manier waar respondenten minder enthousiast over zijn. Toch vindt nog wel ruim de helft dit een goed idee. • Het versoepelen van de regels voor hospitaverhuur en het verruimen van de mogelijkheden voor woningsplitsing zijn voor (bijna) twee derde van de respondenten ook goede manieren om toe te passen op de Zandvoortse woningmarkt.

Er zijn verschillende manieren om de problemen op de woningmarkt in Zandvoort aan te pakken. Wat vindt u van de volgende manieren?

Harder optreden tegen leegstand

85%

Versoepelen regels hospitaverhuur

66%

Verruimen mogelijkheden woningsplitsing

62%

Toeristische verhuur terugdringen

56%

9% 6%

17%

18%

14%

13% 3%

19%

29%

(Heel) goed idee Neutraal (Helemaal) geen goed idee Weet niet/ geen mening

De Zandvoortse woningmarkt - Welke keuzes zouden inwoners maken?

9

Harder optreden tegen leegstand - resultaten uitgesplitst Onder 35-49 jarigen is aanpak leegstand minst populair • 35-49 jarigen respondenten vinden minder vaak dan gemiddeld dat harder optreden tegen leegstand een goed idee is om de krapte op de woningmarkt tegen te gaan.

In hoeverre vindt u het harder optreden tegen leegstand een goed idee? (% (heel) goed idee) Gemiddelde 85% 16-34 jaar

35-49 jaar 50-64 jaar

De Zandvoortse woningmarkt - Welke keuzes zouden inwoners maken?

93%

n<

75% 85%

65-74 jaar

90%

75 jaar en ouder

87%

10

Versoepelen regels hospitaverhuur - resultaten uitgesplitst Huurders minder vaak van mening dat versoepelen hospitaverhuur goed idee is • Ongeveer de helft van de respondenten wonend in een huurwoning van een woningbouwcorporatie of -vereniging vindt dat het een goed idee is om de regels van hospitaverhuur te versoepelen om op deze manier woonruimte te creëren. Dit is minder dan gemiddeld.

In hoeverre vindt u het versoepelen van de regels van hospitaverhuur een goed idee? (% (heel) goed idee) Gemiddelde 66% Woont in huurwoning (corporatie) Woont in koopwoning

De Zandvoortse woningmarkt - Welke keuzes zouden inwoners maken?

53%

71%

11

Rangschikking De gemeente moet keuzes maken in de manieren die er zijn om de problemen op de woningmarkt in Zandvoort aan te pakken. Aan de panelleden is gevraagd alle manieren te rangschikken waarbij de manier die volgens hen de meeste aandacht verdient of voorrang moet krijgen, bovenaan staat.

Nieuwe woonruimte Manier 1: Verdichting Manier 2: Uitbreiding Manier 3: Bouwen voor doelgroep senioren Manier 4: Schrappen van regels

Bestaande woonruimte Manier 5: Versoepelen regels hospitaverhuur Manier 6: Verruimen mogelijkheden woningsplitsing Manier 7: Harder optreden tegen leegstand Manier 8: Toeristische verhuur terugdringen

De Zandvoortse woningmarkt - Welke keuzes zouden inwoners maken?

12

Rangschikking van de verschillende manieren voor zowel nieuwe als bestaande woonruimte Harder optreden tegen leegstand staat op 1, verdichting op 8 • Van alle manieren kiest men gemiddeld het vaakst voor het harder optreden tegen leegstand om de problemen op de woningmarkt aan te pakken. Respondenten vinden dat de gemeente aan deze manier de meeste prioriteit moet geven. • Harder optreden tegen leegstand is een manier om bestaande woonruimte te benutten. Als het gaat om het creëren van nieuwe woonruimte, dan is het bouwen voor de doelgroep senioren de manier die de hoogste prioriteit krijgt van respondenten. • Verdichting zet men gemiddeld het vaakst onderaan de lijst en heeft dus het minste draagvlak onder het panel. Als er nieuwe woningen gebouwd moeten worden, kiest men eerder voor uitbreiding - het toevoegen van meer woningen buiten het bestaande dorp - dan verdichting. Uitbreiding staat op positie 5.

De Zandvoortse woningmarkt - Welke keuzes zouden inwoners maken?

Waaraan vindt u dat de gemeente de meeste aandacht moet besteden/voorrang moet geven (=1), en waaraan het minste (=8)? Zet de acht manieren op volgorde.

1 2 3 4 5 6 7 8

Harder optreden tegen leegstand

Bouwen voor doelgroep senioren

Verruimen mogelijkheden woningsplitsing

Toeristische verhuur terugdringen

Uitbreiding

Versoepelen regels hospitaverhuur

Schrappen van regels

Verdichting

13

Rangschikking - resultaten uitgesplitst Ouderen verkiezen bouw seniorenwoningen boven harder optreden tegen leegstand • 75+ respondenten verkiezen het bouwen voor de doelgroep senioren vaker boven het harder optreden tegen leegstand. • Uitbreiding staat het hoogst in rangschikking bij 35-49 jarigen, namelijk op positie 3. • Het versoepelen van de regels voor hospitaverhuur krijgt bij de respondenten in de leeftijd van 35 tot 64 jaar meer prioriteit dan bij de respondenten in de leeftijd van 65+.

16-34 jaar

n<

35-49 jaar

1

4

Harder optreden tegen leegstand Verruimen mogelijkheden woningsplitsing Toeristische verhuur terugdringen Versoepelen regels hospitaverhuur

5

50-64 jaar

1

2

Harder optreden tegen leegstand Versoepelen regels hospitaverhuur

3

Uitbreiding

3

4

Verruimen mogelijkheden woningsplitsing

4

Uitbreiding

5

Schrappen van regels

6

Verdichting

6

7

Bouwen voor doelgroep senioren

8

Schrappen van regels

1

2 3

65-74 jaar

1

5

Harder optreden tegen leegstand Bouwen voor doelgroep senioren Verruimen mogelijkheden woningsplitsing Versoepelen regels hospitaverhuur Toeristische verhuur terugdringen

6

7

Toeristische verhuur terugdringen Bouwen voor doelgroep senioren

8

Verdichting

De Zandvoortse woningmarkt - Welke keuzes zouden inwoners maken?

75 jaar en ouder

2

Bouwen voor doelgroep senioren Harder optreden tegen leegstand

3

Schrappen van regels

Uitbreiding

4

5

Schrappen van regels

5

Verruimen mogelijkheden woningsplitsing Toeristische verhuur terugdringen

Uitbreiding

6

6

Uitbreiding

7

Schrappen van regels

7

Toeristische verhuur terugdringen Versoepelen regels hospitaverhuur

7

Versoepelen regels hospitaverhuur

8

Verdichting

8

Verdichting

8

Verdichting

2

1

3

Harder optreden tegen leegstand Bouwen voor doelgroep senioren Verruimen mogelijkheden woningsplitsing

4

2

14

Rangschikking - resultaten uitgesplitst Huurders vinden vaker dan kopers dat verdichting voorrang moet krijgen • Volgens respondenten wonend in een huurwoning zou de gemeente vaker voorrang moeten geven aan verdichting (positie 3). • Respondenten wonend in een koopwoning geven vaker de voorkeur aan manieren die bestaande woonruimte benutten - zoals het verruimen van mogelijkheden voor woningsplitsing en het versoepelen van regels voor hospitaverhuur - in plaats van aan manieren die nieuwe woonruimte creëren.

Woont in huurwoning (corporatie)

Woont in koopwoning

1

Harder optreden tegen leegstand

1

Harder optreden tegen leegstand

2

Bouwen voor doelgroep senioren

2

Bouwen voor doelgroep senioren

3

Verdichting

3

Verruimen mogelijkheden woningsplitsing

4

Toeristische verhuur terugdringen

4

Versoepelen regels hospitaverhuur

5

Schrappen van regels

5

Toeristische verhuur terugdringen

6

Uitbreiding

6

Uitbreiding

7

Verruimen mogelijkheden woningsplitsing

7

Schrappen van regels

8

Versoepelen regels hospitaverhuur

8

Verdichting

De Zandvoortse woningmarkt - Welke keuzes zouden inwoners maken?

15

Achtergrond: onderzoek Aanleiding Er wordt gewerkt aan een nieuw volkshuisvestingsprogramma (woonvisie) voor de gemeente Zandvoort. Hier hoort ook een participatie-component bij. Er is gekozen voor een online vragenlijst gericht aan het Inwonerspanel Zandvoort. Doel Het doel van het onderzoek is om inzicht te krijgen in wat Zandvoorters belangrijk vinden op het gebied van wonen om daarmee de woonvisie aan te kunnen scherpen.

Doelgroep Inwoners van de gemeente Zandvoort van 16 jaar en ouder. Methode Alle leden van het Inwonerspanel Zandvoort zijn via een e-mail uitgenodigd om online de vragenlijst in te vullen. Halverwege de veldwerkperiode is er een herinnering uitgestuurd naar de panelleden die nog niet hadden meegedaan aan het onderzoek. Veldwerk Het online veldwerk heeft plaatsgevonden van 18 maart t/m 31 maart 2025.

Overig Er zijn ook open vragen in de vragenlijst gesteld. De antwoorden op deze vragen zijn opgenomen in een apart Excel bestand.

De Zandvoortse woningmarkt - Welke keuzes zouden inwoners maken?

16

Achtergrond: respondenten Achtergrondkenmerken In totaal hebben 583 panelleden meegedaan aan het onderzoek (responspercentage: 36%). De verdeling naar enkele achtergrondkenmerken staat in de tabellen hieronder. Geslacht

Ongewogen

Gewogen

Woningzoekend

Ongewogen

Gewogen

Ja

n=58

10%

11%

Nee

n=515

88%

87%

Onbekend

n=10

2%

2%

Man

n=329

56%

47%

Vrouw

n=248

43%

52%

Iemand in huishouden woningzoekend

Onbekend

n=6

1%

1%

Ja

n=105

18%

19%

Gewogen

Nee

n=417

72%

70%

n=61

10%

11%

Leeftijd

Ongewogen

Ongewogen

Gewogen

16-34 jaar

n=29

5%

13%

Onbekend/n.v.t.

35-49 jaar

n=76

13%

22%

Soort woning

50-64 jaar

n=198

34%

31%

Huurwoning corporatie/vereniging

n=112

19%

21%

65-74 jaar

n=172

30%

17%

75 jaar en ouder

n=100

17%

15%

Huurwoning particuliere verhuurder

n=13

2%

3%

Onbekend

n=8

1%

2%

Eigen (koop)woning

n=441

76%

73%

Gewogen

Anders/onbekend

n=17

3%

3%

Wijk

Ongewogen

Zandvoort Noord

n=232

40%

42%

Zandvoort Zuid

n=304

52%

49%

Bentveld/Buitengebied

n=21

3%

4%

Onbekend

n=26

5%

5%

De Zandvoortse woningmarkt - Welke keuzes zouden inwoners maken?

Ongewogen

Gewogen

17

April 2025 Data, Informatie & Analyse