Bijlage 2 - Ontwerp Jaarverslag 2021 VRK
Tekst van het document
2021 ONTWERP JAARVERSLAG
VERSIE DB 28 MAART 2022
Kerngegevens Naam:
Veiligheidsregio Kennemerland
Bezoekadres:
Zijlweg 200 2015 CK Haarlem
Postadres:
Postbus 5514 2000 GM Haarlem
Telefoon: Website:
023-5159500 www.vrk.nl
Dagelijks bestuur:
Mevr. M.H.F. Schuurmans-Wijdeven, voorzitter Dhr. J. Wienen, burgemeester Haarlem Dhr. F.C. Dales, burgemeester gemeente Velsen Dhr. A. Schoorl, wethouder volksgezondheid Heemskerk Dhr. R. van Haeften, wethouder volksgezondheid Zandvoort
Directie:
Dhr. A.F.M. Schippers, directeur Veiligheidsregio Dhr. A. van de Velden, directeur Publieke Gezondheid
2
JAARVERSLAG 2021
Inhoudsopgave 1 Voorwoord
4
2 Leeswijzer
5
3 Resultaat 2021 4 Programmaverantwoording 4.1 Programma Publieke Gezondheid 4.2 Programma Covid-19 4.3 Programma Jeugdgezondheidszorg (JGZ) 4.4 Programma Regionale Brandweerzorg 4.5 Programma Ambulancezorg 4.6 Programma Geneeskundige Hulp bij Ongevallen en Rampen (GHOR) 4.7 Programma Multidisciplinaire samenwerking 4.8 Programma Bevolkingszorg 4.9 Programma Zorg & Veiligheidshuis 4.10 Programma Meldkamer Noord-Holland 4.11 Programma Veilig Thuis 4.12 Programma Interne Dienstverlening 4.13 Programma Financiële middelen
6 7 7 14 18 26 32 35 38 42 44 47 49 52 59
5 Paragrafen 5.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.2 Onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Verbonden partijen 5.4 Bedrijfsvoering 5.5 Financiering
60 60 62 62 63 64
6 Jaarrekening 6.1 Grondslagen 6.2 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 6.3 Opbouw van het begrotingssaldo 6.4 Incidentele baten en lasten per programma 6.5 Investeringen en restantkredieten 6.6 Informatie over maximum inkomensnorm voor de publieke sector 6.7 Balans en toelichting
66 66 67 69 70 71 72 74
7 Overige gegevens 7.1 Overzicht begrotingsoverschrijdingen in het kader van rechtmatigheid 7.2 Overzicht gerealiseerde baten en lasten per taakveld 7.3 Verantwoording in het kader van SISA
85 85 87 88
8 Controleverklaring onafhankelijke accountant
89
9 Bijlagen 9.1 Bijlage 1: Gemeentelijke bijdragen 2021 9.2 Bijlage 2: Restantkredieten 2021
94 94 95
Pagina 3
1. Voorwoord Met dit jaarverslag blikt het bestuur van de Veiligheidsregio Kennemerland terug op het jaar 2021, en dat doen we onder bijzonder omstandigheden, in een nieuw jaar met nieuwe vraagstukken en ook met nieuwe gemeenteraden. Het jaar 2021 werd gekenmerkt door een ongekende crisis voor Nederland. Die was ongekend door zijn inhoud, een infectieziekte die de samenleving op heel veel manieren in zijn greep kreeg. Hij was ook ongekend door zijn lengte. Bij het maken van de begroting 2021 in april 2020 konden we ons niet voorstellen dat niet alleen het jaar 2020, maar ook het hele jaar 2021 zou worden bepaald door de coronacrisis. Maar dat bleek wel het geval, en dat markeert ook de financiële en inhoudelijke resultaten van de VRK in dit jaarverslag. Uiteindelijk hopen we dat 2021 het laatste jaar was dat volledig werd bepaald door het coronavirus. Het virus is overigens niet weg en zal een vast gegeven worden. En we hebben ook geleerd dat we in onze moderne wereld (nieuwe) infectieziekten serieus moeten nemen, en dus ook de preventie van zulke ziekten. Want een mondiale epidemie werd door deskundigen al heel lang als onvermijdelijk gezien, nu weten we met elkaar dat dat geen loze dreigingen zijn. Het bestuur zal de consequenties daarvan voor de VRK nog moeten bezien.
Omdat een crisis per definitie gepaard gaat met schade en menselijk leed, hopen we altijd dat we ervan gespaard zullen blijven. Toch brengt een crisis vaak ook mooie dingen in beeld, zoals in 2021 de veerkracht die in de samenleving werd getoond, vanuit de gedeelde wil om met elkaar ‘corona eronder te krijgen’. Burgers, zorgmedewerkers, ondernemers en vele anderen lieten op heel veel plekken en op heel veel manieren zien dat onze samenleving in staat is zich aan te passen in moeilijke omstandigheden. Het bestuur is ook blij met de inzet en flexibiliteit van medewerkers van de VRK om de maatschappij te helpen de crisis te boven te komen. En ook met het elan waarmee medewerkers bij hun ‘gewone’ werkzaamheden steeds bereid waren dat te doen wat nodig was om in de bijzondere omstandigheden toch hun taken uit te voeren. De crisis heeft ons ook geleerd hoe nuttig de samenwerking is die we in Kennemerland opgebouwd hebben, als gemeenten met elkaar, en als gemeenten met de organisatie die we gebouwd hebben: Veiligheidsregio Kennemerland met daarin opgenomen
4
GGD Kennemerland. En ook de samenwerking die de VRK weer heeft opgebouwd als netwerkorganisatie in de regio is van groot belang gebleken, hierbij denken we in de eerste plaatst aan de samenwerking met de organisaties in de zorg. In 2021 sprak ik in het Veiligheidsberaad haast wekelijks andere voorzitters van veiligheidsregio’s en daarbij heb ik mogen merken dat Kennemerland haar werkwijzen goed op orde heeft, waardoor bestuurlijke en ambtelijke verhoudingen in onze regio nooit onder druk zijn komen te staan. Als er al vragen waren over de bestuurlijke verhoudingen, dan werden deze vooral ingegeven door de wens deze verhoudingen te optimaliseren. Daarover zijn in 2021 door bestuur goede gesprekken gevoerd, waarmee de basis is gelegd voor vervolgstappen in 2022, waarbij ook de wijzigingen in de Wet gemeenschappelijke regelingen en de evaluatie van de Wet veiligheidsregio meegenomen zullen worden. Zoals in mijn eerst zin gemeld; we kijken terug op een moment waarin we alweer in nieuwe bijzonder omstandigheden zijn terecht gekomen. Want van de infectieziektencrisis is de samenleving bijna naadloos overgegaan naar de crisis rond de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Hierin hebben de gemeenten de belangrijkste rol, maar ook nu is het beroep op de ondersteuning door de VRK als regionale organisatie groot.
En verder blikken we terug op een moment dat er verkiezingen hebben plaatsgevonden. De gemeenteraden die hun zienswijze hebben gegeven op de programmabegroting 2021, zijn nu heel anders samengesteld dan de gemeenteraden die hun zienswijze moeten geven op deze jaarrekening. De coronacrisis heeft er voor gezorgd dat ‘de veiligheidsregio’ en ‘de GGD’ bij de gemiddelde Nederlander veel bekender zijn woren. Maar nieuwe raadsleden kost het misschien toch moeite om de vele en zeer veelsoortige producten, taken, en sectoren van de VRK te overzien. Hopelijk geeft dit jaarverslag hier al enig inzicht in. Er is ook een meer publieksgericht digitaal jaarverslag, waarvan ik hoop dat het ook de gemeenteraadsleden helpt in hun oriëntatie op de VRK. Daarnaast hoopt de VRK de gemeenteraden na de zomer te ontmoeten om meer te vertellen over haar ambities en doelen op het gebied van gezondheid en veiligheid in Kennemerland. Marianne Schuurmans-Wijdeven Voorzitter Veiligheidsregio Kennemerland
JAARVERSLAG 2021
2. Leeswijzer De jaarstukken bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening.
In de paragrafen staat informatie die inzicht geeft in de financiële positie van de VRK, de beheersmatige aspecten en de risico’s.
In het jaarverslag zijn de programmaverantwoording en de paragrafen opgenomen. Hier wordt verantwoording afgelegd over het gevoerde beleid. Conform de opzet van de programmabegroting 2021 wordt verantwoording afgelegd via de vragen: • Wat wilden we bereiken • Wat hebben we ervoor gedaan • Wat heeft het gekost
De jaarrekening is een apart deel. In dit onderdeel staat onder andere de balans inclusief toelichting, het verloop van programmabegroting naar actuele begroting, overzicht resultaten op taakveld en het verloop van de investeringen. Bij de overige gegevens staat onder andere de controleverklaring van de accountant en de verantwoording in het kader van SISA.
Pagina 5
3. Resultaat 2021 Financieel resultaat Het jaar 2021 afgesloten met een positief exploitatieresultaat van € 1.820.400. Dat is procentueel een afwijking van 1.05 % ten opzichte van de primitieve begroting.
onvoorzien voordeel op de personeelslasten opgeleverd. In dit verslag wordt verantwoording afgelegd over de resultaten en worden de afwijkingen verklaard.
Het resultaat is hoger dan verwacht. De belangrijkste verklaring kan worden gevonden in de effecten, die de Covid-19 pandemie teweeg heeft gebracht. Daarnaast hebben lastig te vervullen vacatures een
Overzicht resultaten ten opzichte van de begroting per programma (x € 1.000) Programma
Resultaat
Openbare Gezondheidszorg Covid-19
% begroting
-27 0
Jeugdgezondheidszorg
-407
Regionale Brandweerzorg
1.227
Multidisciplinaire samenwerking: - Veiligheidsbureau
215
- Projecten
190
Ambulancezorg
11
GHOR
167
Bevolkingszorg
-12
Zorg & Veiligheidshuis
0
Meldkamer MKNH
-152
Veilig Thuis
28
Financiele middelen:
89
- Renteresultaat
81
Interne Dienstverlening: - Kantoorhuisvesting
-102
- Facilitair bedrijf + Staf, directie
205
- Leidinggevenden primair proces
307
Totaal
1.820
1,05%
Conform het vastgestelde financieel beleid worden afwijkingen groter dan € 50.000 verklaard. Daar waar dat belang c.q. meerwaarde heeft, worden ook kleinere afwijkingen toegelicht. Enkele specifieke (incidentele) onderdelen van het resultaat betreffen: • Vergoeding inzet entryscreening Schiphol € 1.067.000 • Huisvestingsverbeteringen brandweerposten € 633.000 -/• Niet ingevulde vacatures € 1.466.000 • Wisselende inzet vrijwilligers € 203.000 • Nabetaling cao-afspraken 2021 € 322.000 -/-
6
JAARVERSLAG 2021
4. Programmaverantwoording 4.1 Programma Publieke Gezondheid Ontwikkelingen 2021 De resultaten op het programma Publieke Gezondheid zijn in 2021 in hoge mate beïnvloed geweest door de Covid-19 pandemie. Het accent ligt op het versterken van Publieke Gezondheid en het beperken van de effecten van Covid-19, maar tegelijkertijd beperken de covidmaatregelen de uitvoering hiervan. Onder bezwarende omstandigheden, heeft het werk (deels) zijn voortgang gekregen. Waar nodig zijn werkwijzen aangepast en voorzieningen getroffen. Maatschappelijke Zorg (MZ) Er zijn meer meldingen van overlast gedaan bij het Meldpunt Zorg en Overlast dan verwacht. Dit komt door onder andere de ingebruikname van een landelijk meldnummer en toegenomen meldingsbereidheid. Tevens is er meer complexe casuïstiek. Dat vindt vooral zijn oorzaak in het feit dat andere organisaties en hulpverleners tijdens lockdowns geen huisbezoeken hebben uitgevoerd. Casussen zijn zwaarder qua aard en omvang en ketenpartners signaleren een toename van de zorgvraag vanuit burgers, die mede veroorzaakt wordt door de (maatregelen van de) Covid-19 pandemie. Het aantal opvanglocaties voor daklozen is uitgebreid en hiermee ook de werkzaamheden voor de Brede Centrale Toegang (BCT). De ervaren werkdruk was groot. Enerzijds als gevolg van de toename in te behandelen gevallen en anderzijds door corona gerelateerde uitval van personeel.
Infectieziektebestrijding (IZB) Het aantal meldingen van infectieziekten is gedaald. Dat is een direct gevolg van de maatregelen die in het kader van de bestrijding van Covid-19 zijn genomen. Het aantal cliënten voor de soapoli nam af. Ook hier zijn de covidmaatregelen, die sociaal contact hebben ingeperkt, een verklaring. De reisbeperkingen hebben ervoor gezorgd dat het aantal spreekuren voor de Reispoli is teruggebracht tot een minimum waarin enkel alleen nog de verplichte herhaalvaccinatie is uitgevoerd. De Tuberculosebestrijding is op reguliere wijze gecontinueerd. Op het hele terrein van infectieziektebestrijding zijn de medewerkers die nodig waren voor de reguliere taakuitvoering ingezet op de bestrijding van Covid-19. Medische milieukunde (MMK) De vraag om advies en voorlichting over de invloed van de leefomgeving op de gezondheid was groot. Er is maatschappelijk meer aandacht voor gezondheid in relatie tot de fysieke leefomgeving. Gemeenten zijn geadviseerd over uiteenlopende thema’s, bijvoorbeeld over gezondheid in beleid, effecten ten gevolge van de energietransitie en bij ruimtelijke plannen/ voorgenomen woningbouw waar het gaat om gezondheidsaspecten.
De GGD was in wisselende mate betrokken bij de gezondheidsonderzoeken die het RIVM heeft uitgevoerd in de IJmond. Er is vanuit de GGD een praktische bijdrage geleverd aan het uitgevoerde depositieonderzoek en bij de inhoudelijke beoordeling en afstemming met de verschillende overheden rondom de publicatie. Er zijn inloopbijeenkomsten in Wijk aan Zee georganiseerd, waar vragen van bewoners over o.a. luchtvervuiling en neerslag van de industrie zijn beantwoord. Gemeenten zijn geadviseerd over mogelijkheden hoe de gezondheid te bevorderen en aandacht te hebben voor de indicatoren van gezondheid met de uitkomsten van de gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, zoals ervaren hinder van geluid, stof, roet, rookhinder en geurhinder van diverse bronnen. Uitgangspunt blijft een verbetering van de luchtkwaliteit in de regio. Met diverse partners binnen de Veiligheidsregio Kennemerland is de voorbereiding ter hand genomen voor de implementatie van de Omgevingswet. Er zijn geïntegreerde adviezen opgesteld voor de omgevingsvisies en omgevingsplannen en is deelgenomen aan oefeningen met casussen in omgevingstafels. Vragen van bewoners over gezondheidseffecten en hoe om te gaan met bijvoorbeeld vocht en schimmels, geurhinder, chemische stoffen en laagfrequent geluid zijn beantwoord en waar nodig is dat gepaard gegaan met een huisbezoek.
Scholen en kindercentra zijn – mede tegen de achtergrond van het belang voor goede ventilatie geadviseerd over het binnenmilieu. Technische hygiënezorg (THZ) De GGD houdt toezicht op de kwaliteit van dagopvang, buitenschoolse opvang, voorzieningen voor gastouderopvang en gastouderbureaus. De GGD onderzoekt of wordt voldaan aan landelijke kwaliteitseisen voor de kinderopvang. Door de (tijdelijke) sluiting van de kinderopvang en de hygiëne- en thuiswerkmaatregelen als gevolg van de Covid-19 pandemie is het toezicht kinderopvang in 2021 deels fysiek en deels digitaal uitgevoerd. Tijdens de lockdowns, waarbij de kinderopvang slechts geopend was voor noodopvang is geen regulier toezicht kinderopvang uitgevoerd. Wel vond het signaalgericht toezicht plaats en zijn er met de houders vinger aan de pols gesprekken gehouden. Bij het weer openstellen van kinderdagverblijven en buitenschoolse opvang later in het jaar, vond het toezicht plaats op basis van het uitgangspunt: digitaal toezicht als het kan, en op locatie als het moet. De 100%norm voor het toezicht op de kinderopvang is in enkele gevallen niet haalbaar geweest. Voor de gastouderopvang is per gemeente ten minste 5% van de gastouders (wettelijk minimum) geïnspecteerd.
Pagina 7
Naast het toezicht op de kinderopvang geeft THZ hygiëneadviezen aan particulieren, instellingen en bedrijven om infectieziekten door micro-organismen (bacteriën, virussen, schimmels en parasieten) te voorkomen. In 2021 is tijdens de corona-pandemie daarom veel advies gegeven over de hygiëne en veiligheid om te voorkomen dat er corona-besmettingen zouden plaatsvinden.
op de regionale nota zijn de gemeenten aan de slag gegaan met het opstellen van lokale preventie akkoorden (en daaraan gekoppelde sportakkoorden). De regionale nota en de lokale invulling hiervan vormen bij elkaar de ambitie en zijn de basis voor afspraken met het lokale werkveld om de gestelde doelen te verwezenlijken. In de meeste gemeenten is een dergelijk preventie akkoord vastgesteld.
Enkele honderden bedrijven, zorginstellingen, gemeenten, scholen, kinderopvangorganisatie en verenigingen zijn geadviseerd over noodopvang, opzetten cohort-verpleging, hygiënemaatregelen, werkinstructies persoonlijke beschermingsmiddelen, etc. Bijzondere aandacht ging ook uit naar de hygiëne advisering bij de Maatschappelijke opvang en de opvang van de evacuees uit Afghanistan.
Om de impact van de coronapandemie en de daarmee samenhangende maatregelen te monitoren is vanuit GGD GHOR NL het initiatief genomen om meerjarig extra monitors te organiseren. GGD Kennemerland heeft een extra corona jeugdmonitor onder de inwoners gehouden, waaruit zichtbaar werd welke impact de pandemie op onder andere de mentale gezondheid heeft. De reguliere gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen van 2020, waarvan de uitkomsten in het najaar 2021 zijn gepresenteerd laten een vergelijkbaar patroon zien. Daarmee leveren deze uitkomsten een belangrijke input voor de lokale uitvoering.
Door de sluiting van de kinderopvang en de contactberoepen en door de inzet van medewerkers voor corona-werkzaamheden zijn niet alle inspecties uitgevoerd kunnen worden. De minder inkomsten worden door het Rijk (VWS) gecompenseerd. Advies en Onderzoek Een van de inzichten als gevolg van de coronapandemie is dat het gezond leven en daarmee gezond zijn het beste fundament is om de impact van welke pandemie dan ook te verminderen. Dit is leidraad geweest in de advisering, ondersteuning en begeleiding van gemeenten. Met het vaststellen van een regionale nota volksgezondheid is een belangrijk fundament gelegd voor de focus op preventie. Aansluitend
8
De belangstelling voor en de behoefte aan meer inzet op gezondheidsthema’s is merkbaar. Vanuit gezondheidsperspectief is dat een belangrijke ontwikkeling. Het realiseren van een rookvrije generatie is de aanleiding geweest om een subsidie aan te vragen bij ZMW (gemeenten samen gezond) om daarmee de inzet voor Nederland Rookvrij meerjarig te borgen. Daarnaast is dat terug te zien in de hoeveelheid toegekende aanvragen voor begeleiding om te komen tot een Gezonde School vignet; een effectief bewezen methodiek om gezondheid in de context van de omgeving (school, ouders, wijk) te verbeteren.
JAARVERSLAG 2021
Doelenboom Wat wilden we bereiken
Wat hebben we ervoor gedaan
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestaties 2021
Het doelmatig en doeltreffend uitvoeren van wettelijke taken en het bieden van speciale arrangementen voor lokale behoeften t.b.v. de Publieke Gezondheid.
Signaleren en monitoren van infectieziekten en het uitvoeren van preventieve activiteiten om verspreiding van infectieziekten te voorkomen. Indien nodig bestrijden van grote uitbraken/epidemieën (Infectieziekte bestrijding, TBC en SOA/Aids bestrijding).
• Er zijn aanzienlijk minder meldingen dan voorgaande jaren. De genomen maatregelen i.v.m. Covid-19 zijn ook effectief voor andere infectieziekten en mensen hebben waarschijnlijk minder snel een arts bezocht waardoor er minder diagnostiek is ingezet. • TBC is op reguliere wijze gecontinueerd.
Uitvoeren van toezicht volgens de Wet Kinderopvang.
• Zo’n 95 % van de locaties met dagopvang, buitenschoolse opvang en gastouderbureau in de regio is minstens eenmaal onderzocht. De omvang van de steekproeven naar gastouderopvang is 5%. • Totaalaantal inspecties in 2021: 635 bij kinderopvanglocaties en 179 bij gastouderopvang.
Advies en inspecties technische hygiënezorg om te voorkomen dat infectieziekten uitbreken of zich verspreiden. Dat kan zich richten op het individu of op instellingen of locaties waar sprake is van een verhoogd risico.
• Enkele honderden bedrijven, zorginstellingen, gemeenten, scholen, kinderopvangorganisatie en verenigingen zijn geadviseerd over noodopvang, opzetten cohort-verpleging, hygiënemaatregelen, werkinstructies persoonlijke beschermingsmiddelen, etc. Bijzondere aandacht ging ook uit naar de hygiëne advisering bij de Maatschappelijke opvang en de opvang van de evacuees uit Afghanistan. • Naast deze specifieke corona-werkzaamheden zijn tevens de certificaat-/vergunningverleningen bij tattoo- & piercingstudio’s en schoonheidssalons, seksbedrijven en op zeeschepen uitgevoerd.
Adviseren van burgers en bedrijven om in het geval van contact met schadelijke stoffen, de gevolgen hiervan te beperken (Medische Milieukunde).
• Advisering n.a.v. vragen, klachten en meldingen van zowel burgers als overheidsorganen (zoals gemeente, provincie, milieudienst). Het aantal vragen m.b.t. gezonde leefomgeving was 268. • Het aantal inzetten van de Gezondheidskundig Adviseur Gevaarlijke Stoffen (opgeschaalde medische milieukunde) vanuit het interregionaal piket in de regio in 2021 bedraagt 8.
Signaleren en monitoren van de gezondheid van de inwoners van Kennemerland (Epidemiologie).
• Begin 2021 is de corona monitor jeugd uitgevoerd en gepresenteerd. Eind 2021 is de reguliere gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen uitgebracht. Daarnaast maakt het panel van GGD Kennemerland onderdeel uit van de periodieke landelijke peiling met betrekking tot corona. Daarnaast is een panelstudie gedaan naar positieve gezondheid. • Structureel zijn in 2021 alle ontwikkelingen en uitkomsten op het gebied van onder andere testen en vaccineren gemonitord in het daartoe opgezette coronadashboard.
Ondersteunen van gemeenten en regionale/lokale ketenpartners bij het bevorderen en behouden van de gezondheid van de gehele bevolking in de regio. Specifiek is aandacht voor risicogroepen zoals jongeren, volwassenen met een lage sociaal economische status en ouderen (advisering publieke gezondheid).
• Adviseren gemeenten over lokaal beleid (op basis van gezondheidsnota). • Op inhoud adviseren van gemeenten en ketenpartners over uitvoeren van gezondheidsbeleid. • Signaleren en herkennen van kansrijke onderwerpen en netwerken met een positief effect op de gezondheid. • Eerste aanspreekpunt preventieve gezondheidszorg. • Opstellen regionaal beleid (regionale Nota Volksgezondheid). • Beleidsondersteuning van wettelijke taken van de GGD. • In bijna alle gemeenten zijn lokale preventie akkoorden opgesteld met medewerking van de adviseurs publieke gezondheid. Ook in de uitvoering en monitor hebben deze adviseurs een aanjagende en stimulerende rol. • Bovendien is het aantal aanvragen voor gezonde school en daarmee voor de begeleiding daarvan vanuit de GGD nog nooit zo hoog geweest. • Op lokaal niveau wordt daarnaast bijgedragen aan diverse projecten op het gebied van Nederland Rookvrij, Eenzaamheid, Overgewicht, Gezondheid van statushouders, Zelfmoordpreventie, etc.
Wat was het beoogd maatschappelijk effect Gezonde burgers (Een bijdrage leveren aan de bescherming en bevordering van de Volksgezondheid).
Pagina 9
Doelenboom Wat wilden we bereiken
Wat hebben we ervoor gedaan
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestaties 2021
Voorkomen en verminderen van uitsluiting en dakloosheid; realiseren van een aanvaardbare kwaliteit van leven voor kwetsbare mensen die vaak meervoudige problemen hebben (OGGZ).
• Aannemen en registreren cliënten en type OGGZproblematiek (via Meldpunt Zorg & Overlast en Brede Centrale Toegang). • Beoordelen van de gezondheids-, zorg- en overlastsituatie (of initiëren Maatschappelijke Opvang) middels Outreachende bemoeizorg. • Het bieden van somatische zorg aan daklozen door middel van een verpleegkundig spreekuur. • Opstellen en uitvoeren trajectplan om teloorgang /overlast te stoppen. • Doorverwijzen naar reguliere zorg. • Bieden van nazorg (monitoren van overdracht). • Overleggen/afstemmen met ketenpartners en sociale wijkteams/Meerteams. • Taken zijn tijdens de Corona pandemie onverkort uitgevoerd, werkwijze en procedures, zoals voor huisbezoeken en inspecties, het BCT-loket voor daklozen en het verpleegkundig inloopspreekuur voor daklozen, zijn waar nodig aangepast aan Corona maatregelen.
Preventief en actief stoppen van bedreigingen van de volksgezondheid en/of overlast in de directe leefomgeving van mensen (Hygiënisch Woningtoezicht).
• Hygiënisch Woningtoezicht bij zwaar vervuilde woningen is uitgevoerd met als doel vervuiling en overlast beëindigen en de bewoner(s) stimuleren deze problemen in de toekomst te voorkomen. • Meldingen tijdens lockdown periodes zijn vaak ernstiger i.v.m. wegvallen Outreachende zorg en ondersteuning bij ketenpartners. Ook ernstigere vervuilingen door minder inspecties van woningbouwverenigingen. • Aantal meldingen is weer gestegen tot op het niveau van 2019 en eerder.
Vroegsignalering van personen met verward gedrag VSO: tijdige toeleiding naar zorg en afname van overlast.
• Het wekelijkse Vroegsignaleringsoverleg VSO is onverkort doorgezet tijdens de Corona pandemie in een digitale variant. Meldingen van de politie betreffende burgers met verward gedrag zijn in het afstemmingsoverleg met GGZ, verslavingszorg, politie en GGD besproken. Het doel is hen z.s.m. naar adequate zorg toe te leiden en overlast te verminderen.
Wet verplichte GGZ en pilot uitbreiding bereikbaarheid en beschikbaarheid Meldpunt Zorg & Overlast.
• Op verzoek van de gemeenten voert de GGD sinds 1-1-2020 twee taken en vijf aanvullende (ondergeschikte) taken uit in het kader van de WVGGZ (Wet Verplichte GGZ): - Het meldpunt en het verkennend onderzoek voor een aanvraag Zorgmachtiging. De structurele kosten zijn in de programmabegroting verwerkt. - De tweejarige pilot ‘uitbreiding bereikbaarheid en beschikbaarheid GGD Meldpunt Zorg & Overlast buiten kantoortijd 2020-2021’ is in het najaar geëvalueerd. De meldingen zijn toegenomen, mede door de aansluiting op het Landelijk Meldpunt Zorgwekkend Gedrag 0800-1205. Er is een soepele doorverbinding vanaf 112 en 09008844 wanneer een “persoon met verward gedrag” belt of wanneer een burger zorgen kenbaar maakt over een inwoner van de gemeente Kennemerland. Op basis van de evaluatie van de pilot heeft eind 2021 het bestuur besloten tot een structurele uitbreiding: het meldpunt is vanaf maart 2022 zeven dagen per week bereikbaar van 9 – 20 uur.
10
Wat was het beoogd maatschappelijk effect
JAARVERSLAG 2021
Doelenboom Wat was het beoogd maatschappelijk effect
Wat wilden we bereiken
Wat hebben we ervoor gedaan
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestaties 2021
Voorkomen en beperken van gezondheidsschade van burgers als gevolg van crises, rampen en zware ongevallen (Psychosociale Hulpverlening).
• Taken zijn tijdens de coronapandemie onverkort uitgevoerd, werkwijze en procedures zijn waar nodig aangepast aan corona maatregelen. Veel extra inzet is gegeven aan de nazorg van VRK-collega’s die op coronataken zijn ingezet en overige collega’s voor wie een vorm van nazorg en ondersteuning nodig was. • Grote inzet is geleverd bij opvang van gerepatrieerde Afghaanse vluchtelingen en bij reizigers uit Zuid-Afrika die in quarantaine geplaatst werden. • PSH-medewerkers zijn opgeleid en getraind ter voorbereiding op een inzet. • De GGD is ingezet bij casussen waar sprake was van dreigende maatschappelijke onrust o.a. bij zedenzaken. • Er is ingezet op het verstevigen en initiëren van integrale ketensamenwerking. Contacten worden onderhouden met bestaande ketenpartners.
Uitvoeren forensische geneeskunde voor politie en gemeenten (Forensische geneeskunde).
• Taken van de gemeentelijke lijkschouwer zijn uitgevoerd. Arrestanten zijn waar gewenst gezien door een forensisch arts t.b.v. medische zorg en advisering van de politie. • De Forensische geneeskunde taken zijn tijdens de corona pandemie onverkort uitgevoerd, werkwijze en procedures zijn waar nodig aangepast aan coronamaatregelen, zoals bij medische zorg aan arrestanten (zoals bij coronaspugers) en afname bloedproeven.
Het handhaven en bouwen aan het vertrouwen in de samenleving dat adequaat wordt gehandeld in het geval dat risico’s zich aandienen ten aanzien van de Publieke Gezondheid.
Het permanent op peil houden van inzetcapaciteit bij calamiteiten en crises.
• Bieden van reizigersadvisering en -vaccinatie (waarmee kennis en vaardigheden voor opgeschaalde zorg beschikbaar is). • In 2021 zijn door het GGD Cursusbureau - ondanks de beperkingen vanwege de corona maatregelen - 91 cursussen op het gebied van levensreddend handelen uitgevoerd.
Effectieve en snelle(re) actie bij calamiteiten.
Behouden en verstevigen van de unieke kennis-positie op het gebied van Publieke Gezondheid en Veiligheid.
Anticiperen op behoeften van klanten en partners op het gebied van Publieke Gezondheid en Veiligheid.
• GGD reageert op vragen vanuit de gemeenten, maar adviseert ook proactief. In bijna alle gemeenten zijn lokale preventie akkoorden opgesteld met medewerking van de adviseurs publieke gezondheid. • Proactief- en signaal gestuurd toezicht houden op de WMO (= Wet Maatschappelijke Ondersteuning). • Optreden als vertrouwd adviseur van de gemeenten in het kader van de Omgevingswet en samen met brandweer en omgevingsdienst opstellen van een leefomgevingsadvies waarin gezondheid, veiligheid en milieu zijn afgestemd. • In 2021 is stevig fundament gelegd voor de vereisten van de omgevingswet waar de VRK aan moet voldoen halverwege 2022.
Gezonde burgers en weloverwogen beleidsbesluiten.
Streven naar integraal beleid en afstemming met gemeentelijke beleidsterreinen, zoals milieu, jeugdbeleid, ruimtelijke ordening, veiligheid, welzijn.
• Periodiek vinden gesprekken plaats met gemeenten, waarbij zowel jeugd als volksgezondheid betrokken zijn. In het kader van de omgevingswet is de VRK en daarmee ook GGD structureel aangesloten door middel van omgevingstafels in de diverse gemeenten. Verankering daarvan staat op de planning van 2022. • In de IJmond en rondom Schiphol is geregeld domein overstijgend contact waarbij ruimtelijke ordening, veiligheid en gezondheid centraal staan.
Pagina 11
Doelenboom Wat was het beoogd maatschappelijk effect
Wat wilden we bereiken
Wat hebben we ervoor gedaan
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestaties 2021
Publieke gezondheid verbinden aan het sociale domein door het vergaren, analyseren, verrijken en duiden van (onderzoeks) informatie.
• GGD-onderzoeksgegevens beschikbaar stellen aan gemeenten en deze informatie verrijken met gegevens uit andere bronnen. • De GGD heeft de gezondheidsmonitor volwassenen en jongvolwassenen en een coronamonitor jeugd. Daarnaast is er na gesprekken met de gemeente een panelonderzoek positieve gezondheid uitgevoerd.
Continu beeld van en inzicht in de gezondheid van de inwoners van Kennemerland.
• Beheer en onderhoud van de digitale gezondheidsatlas; www.gezondheidsatlaskennemerland.nl. • Met een verbeterde en daarmee meer gebruiksvriendelijke landingspagina waarbij inzichten op verschillende thema’s worden meegegeven. • Delen van kennis en aanvullende informatie op basis van onderzoeksgegevens via digitale media. Onder andere via een gezondheidsapp.
Wat heeft het gekost? Taakveld 714. Openbare Gezondheidszorg
Rekening 2020 Bedragen x € 1000
Uitg.
Begroting 2021
Ink.
Saldo
Uitg.
Ink.
Rekening 2021 Saldo
Uitg.
Ink.
Resultaat Saldo
Wettelijke taken OGZ Infectieziekte bestrijding Alg
748
15
-733
814
63
-751
759
8
-751
-
Tuberculosebestrijding
512
57
-455
493
72
-421
548
101
-447
-26
Technische hygiënezorg
506
614
107
992
1.112
120
943
1.063
120
-
Psychosociale hulp bij ongevallen en rampen (PSHOR)
32
-
-32
36
-
-36
36
-
-36
-
Epidemiologie
507
-
-507
519
-
-519
539
26
-513
6
Medische Milieukunde
355
-
-355
481
-
-481
453
-
-453
28
Advisering publieke gezondheid
525
-
-525
535
-
-535
530
-
-530
5
Statushouders
73
-
-73
84
-
-84
74
-
-74
10
-
-
-
152
-
-152
195
-
-195
-43
Vroegsignalering
OGZ te bestemmen
182
-
-182
184
-
-184
183
-
-183
1
Meldpunt Zorg & Overlast
102
-
-102
115
-
-115
119
-
-119
-4
Wet verplichte GGZ
97
-
-97
84
-
-84
84
-
-84
-
959
-131
1.079
963
-116
1.108
972
-136
-20
1.644 -3.085
5.568
2.210
-3.358
5.571
2.170
-3.401
-43
Seksuele gezondheid
1.090
Totaal Wettelijke taken OGZ
4.729
12
JAARVERSLAG 2021
Rekening 2020 Bedragen x € 1000
Uitg.
Ink.
Begroting 2021 Saldo
Uitg.
Ink.
Rekening 2021 Saldo
Uitg.
Ink.
Resultaat Saldo
Markttaken OGZ Reizigersadvisering
157
335
179
849
1.066
217
-104
113
217
-
Toezicht WMO
8
15
7
20
27
7
20
35
15
8
Cursussen GGD
121
78
-43
127
126
-1
63
63
-
1
Forensische geneeskunde
712
802
90
587
676
89
722
815
92
3
Totaal Markttaken OGZ
997
1.230
233
1.583
1.895
312
701
1.026
324
12
Subsidietaken OGZ Zorgcoordinatie OGGz
34
42
8
33
42
9
33
42
9
-
Hygienisch Woningtoezicht (V&A)
170
215
45
172
-
-172
172
-
-172
-
80
80
-
-
-
-
79
79
-
-
Brede Centrale Toegang Kennemerland
Projecten gezondheidsbevordering
1.250
1.493
244
1.303
1.579
276
1.300
1.577
276
-
Totaal Subsidietaken OGZ
1.533
1.830
298
1.508
1.621
113
1.584
1.698
113
-
Totaal producten OGZ
7.259
4.705
-2.554
8.659
5.726
-2.933
7.856
4.894
-2.964
-31
Totaal projecten OGZ
235
279
45
375
416
41
310
355
45
4
7.494
4.984
-2.510
9.034
6.142
-2.892
8.166
5.249
-2.919
-27
Totaal Openbare gezondheidszorg Dekkingsbronnen: BDUR
-
125
125
-
125
125
-
125
125
-
Inwonerbijdrage
-
4.045
4.045
-
4.436
4.436
-
4.436
4.436
-
Totaal dekkingsbronnen
-
4.170
4.170
-
4.561
4.561
-
4.561
4.561
-
Resultaat voor bestemming Openbare gezondheidszorg
7.494
9.154
1.660
9.034 10.703
1.669
8.166
9.810
1.642
-27
Resultaat na bestemming Openbare gezondheidszorg
7.494
9.154
1.660
9.034 10.703
1.669
8.166
9.810
1.642
-27
Toelichting op de resultaten: Het programma Publieke gezondheid sluit met een nadelig saldo van € 27.000. Dit bestaat uit onderstaande onderdelen: Tuberculosebestrijding € 26.000 nadeel Het nadeel op het product Tuberculosebestrijding is het gevolg van onvoorziene onderhoudskosten op de tbc-röntgenapparatuur.
Cao-nabetaling 2021 € 43.000 nadeel Op OGZ te bestemmen is een nadeel ontstaan van €43.000 a.g.v. de cao – nabetaling 2021. Seksuele gezondheid € 20.000 nadeel Dit nadeel is veroorzaakt door hogere laboratoriumkosten dan waar in de begroting rekening mee is gehouden.
Medische milieukunde € 28.000 voordeel Het voordeel op medische milieukunde is het gevolg van hogere detacheringsinkomsten dan voorzien.
Pagina 13
4.2 Programma Covid-19 Activiteiten 2021 Testen Testen is een van de taken in het kader van de bestrijding van Covid-19 en onderdeel van de surveillance met betrekking tot de verspreiding van het virus in Nederland. De GGD ‘en zijn hierin vooral aan zet waar het gaat om het testen van mensen met klachten. Het testen voor toegang is een tweede spoor en daarin ligt een taak voor Stichting Open Nederland (SON). In Kennemerland zijn meerdere testlocaties beschikbaar en in de loop van de tijd uitgebreid. Begin 2021 nog in Haarlem, Vijfhuizen, de XL-locatie op Schiphol, mobiele testbus en in bijzondere gevallen thuis. In maart is de testlocatie in Vijfhuizen ontmanteld en is de locatie in Haarlem verhuisd. Deze beweging is gemaakt om gecombineerde test- en vaccinatielocaties op te tuigen en deze over de regio te spreiden. Op 17 mei 2021 is in Haarlem een tweede testlocatie geopend, waar inwoners ook zonder afspraak terecht konden. Bijzondere aandacht is besteed aan de communicatie met kinderen in de teststraten, omdat door het gewijzigde testbeleid deze leeftijdscategorie vaker getest werd. Op 1 juli is het testen van uitgaande reizigers van start gegaan. In samenwerking met SON, het Ministerie van VWS, het Ministerie van Justitie en Veiligheid en de GGD zijn op de testlocatie bij Schiphol 1500 testen per dag beschikbaar gesteld.
De bijdrage van de GGD aan dit initiatief liep volgens afspraak tot 1 september en is niet verlengd. Aankomende reizigers op Schiphol ontvingen op de luchthaven vanaf woensdag 14 juli een gratis Covid-19 zelftest. Op deze manier konden zij laagdrempelig massaal bij zichzelf een test afnemen. Medewerkers van GGD Kennemerland deelden deze uit op verschillende punten na aankomst. Per 5 oktober is deze extra inzet, na besluit de minister van VWS, beëindigd. In totaal zijn ca. 1,6 miljoen zelftesten uitgedeeld. Een bijzondere testopgave betrof het testen van mensen die werden gerepatrieerd uit Afghanistan. Nederlanders en mensen die voor de Nederlandse overheid hadden gewerkt, werden teruggehaald naar Nederland en zijn op de luchthaven bij aankomst getest. Met de vluchten kwamen ook mensen met een andere nationaliteit mee, die ook een testaanbod hebben gekregen. Testen en opvang reizigers Zuid-Afrika Op vrijdag 26 november landden er twee vliegtuigen uit ZuidAfrika op Schiphol. Zij waren al onderweg toen een inreisverbod van kracht werd, vanwege de Omikron variant. Het kabinet heeft besloten om de vliegtuigen toch te laten landen onder de voorwaarde dat alle passagiers bij aankomst door de GGD werden getest en de uitslag op de luchthaven werd afgewacht.
Het proces tussen afname en delen uitslag duurde langer dan gehoopt en dat heeft voor passagiers een onwenselijke situatie opgeleverd. Zowel GGD, KLM als Schiphol hebben daarvoor excuses aangeboden. Na 26 november zijn tot en met de kerstdagen dagelijks op vrijwillige basis passagiers getest die aankwamen op Schiphol vanuit vluchten uit Zuid-Afrika.
14
Bron- en contactonderzoek Het aantal na testen gevonden gevallen van Covid-19 fluctueerde. De daarmee samenhangende noodzaak bron- en contactopsporing liet om die reden een golfbeweging zien. Met pieken in januari (400 meldingen per dag), maart (300), juli (450) en december (900). Opleving vond zijn oorzaak in vakanties, uitgaan en school (meer in het bijzonder basisonderwijs). VliegtuigContactOnderzoek In 2021 heeft GGD Kennemerland het VliegtuigContactOnderzoek voor alle GGD ’en met een luchthaven gecontinueerd, omdat de GGD-organisatie zowel qua capaciteit alsook expertise toegerust is om deze bijzondere taak goed uit te voeren voor alle regio’s. Het aantal meldingen wisselde sterk op de golf van Covid-19 gedurende 2021. Opvang In het voorjaar 2020 is een opvanglocatie ingericht in Bennebroek. Deze diende voor het opvangen en isoleren van mensen met Covid-19, die zelf niet in isolatie/quarantaine konden gaan en voor gestrande reizigers (not fit to fly, not fit to ferry). Gelukkig is van de opvang beperkt gebruik gemaakt, omdat meestal andere voorzieningen beschikbaar waren. Door opzegging van het huurcontract is aan de voorziening op 1 juli 2021 een einde gekomen. Als alternatief zijn – meer in het bijzonder voor cliënten uit de maatschappelijke zorg – isolatieplaatsen gehuurd bij een opvanglocatie van het Leger des Heils in Amsterdam.
Vaccineren Op 15 januari 2021 is gestart met vaccineren van zorgmedewerkers op de gecombineerde test- en vaccinatielocatie op Schiphol. Daarna volgden de mobiele 90+’ers, 85+, 80+ en zo verder. Inwoners tussen 18 en 60 met een medische indicatie konden ook terecht bij de GGD. Naast wat de GGD aan opdracht had te vaccineren, hebben ziekenhuizen en huisartsen een aandeel in de vaccinatieopgave geleverd, met name voor zorgpersoneel en specifieke groepen. Vanaf februari is de vaccinatiecapaciteit in de regio verder uitgebouwd. Om een goede spreiding te realiseren, zijn stapsgewijs vaccinatielocaties in IJmuiden, Beverwijk, Haarlem, Zandvoort (mobiele unit) en Uitgeest gerealiseerd. In mei is – door hogere leveranties van vaccins – een versnelling ingezet, zodat in juni alle volwassenen in Nederland in de gelegenheid waren geweest om een afspraak voor een vaccinatie te maken. In deze periode was daarvoor capaciteit opgebouwd tot het zetten van ruim 7.000 vaccins per dag. In juli is gestart met het uitnodigen van de groep 12-17-jarigen. Op de piek van de massavaccinatiecampagne waren 450.000 prikken gezet. De massavaccinatie is medio augustus afgeschaald. De locaties is Beverwijk en Uitgeest zijn gesloten. De focus kwam vanaf dat moment meer te liggen op het fijnmazig vaccineren (bijv.
het verhogen van de vaccinatiegraad bij bepaalde doelgroepen in wijken met een lagere vaccinatiegraad).
JAARVERSLAG 2021
Boostercampagne Aanvankelijk was de opdracht om in januari 2022 te starten met het zetten van een boosterprik. De opdracht is in de loop van het proces een aantal keer naar voren gehaald, de doelgroep uitgebreid en het tempo verhoogd. Het uiteindelijke doel was uiterlijk in de tweede helft van januari 2022 iedereen boven de 18 jaar een boostervaccinatie aangeboden te hebben. De 25 regionale GGD ‘en stonden daarmee voor een historische opdracht om 8,5 miljoen Nederlanders in enkele weken tijd een vaccinatie aan te bieden. Een vaccinatiecampagne van deze omvang was nog nooit eerder vertoond in ons land. Op 19 november is de boostercampagne in Kennemerland van start gegaan. Begonnen is met de 90-plussers. Binnen enkele weken waren 4 vaccinatielocaties operationeel: Velsen Noord, IJmuiden, Haarlem en Schiphol om per week zo’n 50.000 prikken te kunnen zetten. Half december kwam de boostercampagne op stoom, het zwaartepunt lag in de periode rond de jaarwisseling met 8.000 per dag.
De locaties Haarlem, IJmuiden en Schiphol bleven beschikbaar als basisvoorziening. In deze locaties is vrije inloop mogelijk gemaakt en zijn extra spreekuren opengesteld voor mensen met prikangst. Alles met de bedoeling om een zo laagdrempelig mogelijk aanbod te doen. Op dat moment werd het door de gezondheidsraad niet noodzakelijk geacht om iedereen een boostervaccinatie aan te bieden. Vanaf 6 oktober is wel gestart met het aanbieden van een derde prik aan mensen met een afweerstoornis. Kinderen van 5 tot en met 11 jaar uit medische risicogroepen kwamen in de tweede helft van december in aanmerking voor een Covid-19-vaccinatie. Naast de massavaccinatie op centrale locaties in de regio, is geïnvesteerd in het verhogen van de vaccinatiebereidheid en vaccinatiegraad onder moeilijk bereikbare groepen. De aanloop groeide in de loop van de periode van ca. 2 maanden dat de GGD daar aanwezig was. In totaal zijn ca. 6.000 prikken gezet op deze mobiele vaccinatielocaties. Half december zijn deze activiteiten tijdelijk stopgezet, omdat het personeel benodigd was op de massavaccinatie locaties voor de boostercampagne.
Ontwikkeling organisatie De GGD is in het afgelopen jaar explosief gegroeid en weer afgeschaald. Bij aanvang van 2021 is gestart met de instroom van medewerkers voor het ondersteunen bij alle processen met daarbij als zwaartepunt het vaccineren. Omdat na de versoepelingen van eind september de druk op de processen voor testen, bron- en contactonderzoek toenamen en later ook de versnelling van de vaccinatiecampagne van de booster om meer capaciteit vroeg, zijn weer meer medewerkers aangetrokken. Aantal medewerkers voor corona-gerelateerde taken per maand
1500 1313 1134
1200
1387
1359 1131
978
900
825
825
734
705
600
493
300 47
49
53
88
54
219 251
160
274
328
397
1
21
EC
D
/2
V/ O
21 T/
C
O
N
1
21 P/
SE
21
/2
AU
G
1 /2
L/
N
JU
JU
1
21
AY /
M
1
/2
AP
R
1
/2 AR
M
1
/2 B
FE
0
/2 N
JA
20
EC
D
/2
V/ O
N
20
20
T/
O
C
0
P/
/2 G
AU
SE
0
20
/2
L/
N
JU
JU
0 M
AY /
0
/2
/2
R AP
AR M
20
0
Personeel dat wordt ingezet voor corona-gerelateerde taken (vaccineren, testen BCO en VCO) wordt breed opgeleid en is daardoor variabel inzetbaar. Daarnaast wordt landelijk en bovenregionaal samengewerkt.
Pagina 15
Wat heeft het gekost? Taakveld 714. Openbare Gezondheidszorg Rekening 2020 Bedragen x € 1000
Uitg.
Begroting 2021
Ink.
Saldo
Uitg.
Rekening 2021
Ink.
Saldo
Uitg.
Resultaat
Ink.
Saldo
Coronavirus
1.185
1.189
3
2.683
2.683
-
2.855
2.855
-
-
bemonstering/teststraat
1.687
1.687
-
6.674
6.674
-
9.128
9.128
-
-
Bron en contactonderzoek
3.330
3.330
-
11.265
11.265
-
12.624
12.624
-
-
Callcenter GGD
116
116
-
808
808
-
821
821
-
-
Loket PBM
47
47
-
-
-
-
-
-
-
-
Noodopvang
358
358
-
294
294
-
486
486
-
-
Screening Schiphol
1.931
1.931
-
2.700
2.700
-
3.013
3.013
-
-
BOT PSH
13
13
-
25
25
-
30
30
-
-
Corona-labkosten VRK t/m mei
298
298
-
-
-
-
3
3
-
-
Corona-labkosten VRK vanaf juni
15.612
15.612
-
900
900
-
2.869
2.869
-
-
Repatriering
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Administratieve taken
5
5
-
38
38
-
48
48
-
-
Teststraat reizigers Schiphol iov VWS
599
599
-
-
-
-
-
-
-
-
Zorgbonus Corona
448
448
-
-
-
-
-
-
-
-
Teststraat XL Schiphol
439
439
-
10.021
10.021
-
9.174
9.174
-
-
Covax Vaccinaties
1
1
-
28.000
28.000
-
27.047
27.047
-
-
Facilitaire zaken Corona
-
-
-
175
175
-
143
143
-
-
1.077
1.077
-
-
-
-
1.017
1.017
-
-
-
-
-
1.421
1.421
-
546
546
-
-
Totaal producten Covid-19
27.146
27.149
3
65.004
65.004
-
69.804
69.804
-
-
Totaal Covid-19
27.146
27.149
3
65.004
65.004
-
69.804
69.804
-
-
Resultaat voor bestemming Covid-19
27.146
27.149
3
65.004
65.004
-
69.804
69.804
-
-
Resultaat na bestemming Covid-19
27.146
27.149
3
65.004
65.004
-
69.804
69.804
-
-
Dekking productieverlies Corona Ondersteuning omtrent coronatoegangsbewijzen
Dekkingsbronnen:
Ten behoeve van een transparante verantwoording op de Covid-19 kosten is een apart programma ingericht. De kosten die in dit kader zijn gemaakt worden in principe volledig vergoed door ofwel het RIVM dan wel het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Door de toename van het aantal besmettingen en testen einde jaar zijn de werkelijke kosten hoger dan we konden inschatten. Daarnaast is de entry-screening langer doorgegaan dan verwacht.
16
JAARVERSLAG 2021
In het kader van de verantwoording van Covid-19 kosten aan het ministerie van VWS is in het controleprotocol onderstaande tabel in het jaarverslag opgenomen. Dit betreffen de meer- en minderkosten die in het kader van Covid-19 gemaakt zijn. Kostensoort
Eindafrekening 2021
Bron- en contactonderzoek
€
12.624.442
Bemonstering
€
18.305.931
Covid-19 vaccinaties
€
27.153.124
Infectieziektebestrijding (IZB)
€
223.701
Overig
€
4.219.354
Subtotaal
€
4.443.055
Technische Hygiënezorg (THZ) / Toezicht
€
107.912
Reizigerszorg
€
649.314
Overig
€
36.168
Subtotaal
€
793.394
Totale uitgaven 2021
€
63.319.946
Overige inkomsten
€
516.036
Ontvangen voorschotten
€
64.809.999
Saldo terug te betalen
-€
2.006.089
Overige Meerkosten
Minder inkomsten (verrekend met minder uitgaven)
Pagina 17
4.3 Programma Jeugdgezondheidszorg (JGZ) Programma Jeugdgezondheidszorg (JGZ) De drie belangrijkste taken van de jeugdgezondheidszorg zijn preventie, Vroegsignalering en ondersteuning. In contacten met ouders, kinderen en samenwerkingspartners komen problemen of belemmeringen in de ontwikkeling, in de opvoeding en in de omgeving van het kind aan bod. JGZ-professionals kijken samen met ouders en jeugdigen wat nodig is. Normaliseren is hierbij een belangrijke taak. Zo nodig wordt vroegtijdig (vaak lichte) zorg ingezet, waarmee de inzet van zwaardere zorg wordt voorkomen. Ook de kwetsbare ouder (denk hierbij aan ouders met een licht verstandelijke beperking of zieke ouders) wordt gezien en dat biedt mogelijkheden tot interventie. Artsen en verpleegkundigen ondersteunen ouders bij hun alledaagse zorg(en) en in bijzondere omstandigheden. Daarnaast wordt uitvoering gegeven aan het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) en ondersteuning geboden aan (kwetsbare) zwangere vrouwen in de gemeente Haarlemmermeer middels het programma Stevig Ouderschap. Naast de reguliere jeugdgezondheidszorg tot 18 jaar, wordt zorg geboden aan de leerlingen tot 23 jaar op het mbo. De jeugdgezondheidszorg draagt bij aan de preventie van zeer besmettelijke en mogelijk ernstig verlopende infectieziekten.
Deze taak krijgt gestalte in de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) vanaf de zwangerschap tot 18 jaar. Er is in 2021 actief en systematisch jeugdgezondheidzorg aangeboden aan alle kinderen van 4 tot 18 jaar in Midden- en Zuid- Kennemerland en aan kinderen van 0 tot 18 jaar in de gemeente Haarlemmermeer. Ook tijdens dit Covid-jaar heeft jeugdgezondheidszorg voortgang gekregen. Juist omdat de doelgroep, zuigelingen, kinderen en jongeren, zo belangrijk zijn en een merkbaar en zichtbaar effect ondervinden van deze langdurige gezondheidscrisis. Tijdens de Coronacrisis waren ook meer ouders uit balans blijkt uit onderzoek van de balansmeter.
Ontwikkelingen 2021 Covid-19 De Covid-19 pandemie heeft veel invloed gehad op de uitvoering van de jeugdgezondheidszorg. Er is een belangrijke bijdrage geleverd in kennis en kunde met betrekking tot het opzetten van de covid vaccinatiecampagne, die startte in januari 2021. Daarnaast vervult de sector JGZ een achterwachtrol ten aanzien van leveren van personeel en medische expertise, welke bijvoorbeeld is ingezet bij de booster campagne bij het vaccineren van 5-11-jarigen en het opleiden van nieuwe medewerkers voor de vaccinatie-organisatie. De sector JGZ organiseerde en bemenste de covid vaccinaties van kinderen 5-11 jaar met onderliggend lijden.
18
De strenge maatregelen ten aanzien van klantcontact alsmede de zorgen en onrust vanuit de ouders hebben geleid tot extra consulten, vertraging tijdens consulten door hygiëne maatregelen en veel extra telefonische en/of videobel-contacten. De sector JGZ heeft zich wendbaar getoond en is meebewogen met de veranderende omgeving en vraag. De medewerkers hebben zich flexibel ingezet wegens het vele kortdurend ziekteverzuim en quarantaine. De bezetting stond fors onder druk, is was veel inval en vervanging voor collega’s nodig die ofwel ziek ofwel in quarantaine zaten. Naast de vaste contactmomenten heeft de sector JGZ ook extra actief contact gezocht met alle zorggezinnen (0-18 jaar) en anderstalige gezinnen om vinger aan de pols te houden en waar nodig extra zorg te organiseren. Preventie De sector JGZ speelt een belangrijke rol in het preventieve veld door middel van voorlichting en advies om gezondheidsvaardigheden te vergroten. Daarnaast is het doel samen met ouders en ketenpartners vroegtijdig signaleren van opgroei- opvoedings-, sociaal emotionele vragen en problemen en het opsporen van gezondheids-, groei-, ontwikkelings- gehoor- en visusproblemen. Het door laten gaan van fysiek noodzakelijke contactmomenten is sinds het begin van de Covid-19 pandemie het uitgangspunt geweest.
Belangrijke huisbezoeken, zoals de uitvoering van hielprik – en gehoorscreening bij pasgeborenen zijn daarom steeds doorgegaan. De contactmomenten voor de jonge kinderen in de leeftijd van 0-4 jaar hebben grotendeels fysiek en deels telefonisch plaatsgevonden. Ook het vaccineren van alle kinderen is doorgegaan en zijn de consulten voor kinderen die extra ondersteuning behoeven, zoals nieuwkomers of kinderen in het speciaal onderwijs, zoveel mogelijk voortgezet. Niet-fysiek noodzakelijke contactmomenten, zoals bijvoorbeeld opvoedspreekuren, hebben in het begin (in afstemming met ouders) voornamelijk telefonisch plaatsgevonden. Later in het jaar zijn deze consulten weer op de GGD-locaties gepland. Ook is er extra beeldmateriaal in de vorm van een informatieve film ontwikkeld om ouders vanuit huis te bedienen. Tijdens de Covid-19 crisis heeft de sector JGZ het contact met (partners rondom) zorggezinnen sterk geïntensiveerd, om deze ouders en kinderen goed in beeld te houden en extra ondersteuning of zorg te organiseren waar nodig. De sector JGZ nam ook deel aan het GGD brede overleg over het welzijn van de totale bevolking. Participanten van dit overleg: Medische milieukunde, JGZ, Preventie advies en crisis (waaronder infectieziekte), maatschappelijke opvang, Technische hygiënezorg, klant contactcentrum en het team fijnmazig vaccineren.
JAARVERSLAG 2021
Lockdown Door het sluiten van de scholen tijdens de lockdown was het tijdelijk niet mogelijk om leerlingen te screenen op de scholen (meten lengte/ gewicht en ogen/ gehoortest). Hierdoor zijn bepaalde taken voor de 4-18-jarigen niet uitgevoerd of zijn er op dit onderdeel achterstanden ontstaan. Er is hard gewerkt om deze weer in te halen, waarbij de prioriteit is gelegd bij de screening van de kleuters omdat met name een tijdige test van de ogen langdurige schade kan voorkomen. Ouders van leerlingen uit groep 7 van het basisonderwijs en leerlingen van de 2e klas van het voorgezet onderwijs zijn uitgenodigd de gezondheidsvragenlijst en de vragenlijst over sociaal emotioneel welbevinden in te vullen. Hen is het aanbod gedaan om daar waar het contactmoment op school niet door kon gaan, zelf een afspraak te maken met de JGZ wanneer zij vragen of zorgen hadden. Er is intensief met scholen samengewerkt om leerlingen waarover zorgen zijn passende steun te bieden. Informatievoorziening De sector JGZ heeft tijdens de Covid-19 pandemie veel ingezet op informatievoorziening richting ouders, jeugdigen en scholen, ketenpartners en gemeenten. Via de website, nieuwsbrieven, posters, Sms-berichten, WhatsApp, (video)bellen en filmmateriaal heeft de JGZ zijn doelgroepen zo goed mogelijk willen bereiken.
Landelijk en regionaal informatief materiaal, met bijvoorbeeld betrekking op corona, opvoedstress en het voorkomen van depressie is door de JGZ samengevoegd en verspreid binnen het netwerk. De Covid-19 pandemie heeft een versnelling aangebracht in digitale innovaties. Zo is er een opvoedcursus gedigitaliseerd en is informatie voor scholieren in de vorm van een film aangeboden.
Rijksvaccinatieprogramma Aan het Rijksvaccinatieprogramma is volledig uitvoering gegeven. Zowel de vaccinaties op de locaties (vaccinaties op het consultatiebureau als vaccinatie op maat voor jeugdigen vanaf 4 jaar) als de groepsvaccinaties zijn doorgegaan. Hierbij zijn de coronamaatregelen zoals het dragen van medisch mondneusmaskers door de professionals, daar waar mogelijk afstand houden van 1,5 meter en 1 ouder begeleidt 1 kind toegepast. Expeditie JGZ ‘Van buiten naar binnen’ De sector JGZ is in 2021 een transitietraject gestart om samen met belanghebbenden en medewerkers een visie op de toekomst te ontwikkelen en na te gaan hoe de organisatie effectiever en efficiënter kan inspelen op de veranderingen in haar omgeving. Het transitietraject kreeg de naam Expeditie JGZ ‘Van buiten naar binnen’ mee.
Kernthema’s in de Expeditie zijn: • Leggen van een goede verbinding met belanghebbenden (kinderen, ouders, scholen, gemeenten, (netwerk)partners); • Voortdurend inspelen op ontwikkelingen in de omgeving van JGZ, bijvoorbeeld door alert in te spelen op landelijk beleid en actief samen te werken met partners en collega JGZ-organisaties; • Ontwikkelen van een toekomstvisie en een missie; • Bepalen hoe JGZ de actuele inzichten op het gebied van Preventie het best vorm kan geven voor de regio en daar waar nodig maatwerk kan leveren, zodat JGZ een zo hoog mogelijk maatschappelijk rendement genereert; • Innoveren van de zorg onder andere door gebruik te maken van digitalisering; • Gemeenten en Rijk voeden met beleidsondersteunende informatie; • Inrichting (van organisatie en taken), structuur en sturing van JGZ aanpassen op de visie en missie.
Pagina 19
Doelenboom Wat wilden we bereiken
Wat hebben we ervoor gedaan
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestaties 2021
Veilig en gezond opgroeien van alle kinderen in Kennemerland.
Uitvoeren basistaken-pakket volgens landelijk professioneel kader (bereik: 95% van alle kinderen).
Bereik van 0-4-jarigen in 2021
Wat was het beoogd maatschappelijk effect
leeftijd
% bereik
aantal kinderen
aantal contactmomenten
0
99,80%
1593
1590
1
97,50%
1595
1555
2
95%
1508
1432
3
96%
1531
1474
4
95%
1611
1534
Een aantal contactmomenten waarbij geen vaccin moest worden toegediend of virustest plaatsvond zijn telefonisch uitgevoerd. 2021: • 5-jarigen: aan de ouders van alle 5-jarigen is een preventief aanbod gedaan. 93% van de ouders heeft hier gebruik van gemaakt. • Groep 7: aan de helft van de ouders van kinderen in groep 7 is een preventief aanbod gedaan. 85% van de ouders heeft hier gebruik van gemaakt. Wegens lockdowns en inzet van JGZ- medewerkers bij het vaccineren is aan de andere helft van de ouders een brief gestuurd met de uitnodiging om contact op te nemen met JGZ mochten zij vragen of zorgen hebben over hun kind. Door het jaar heen heeft JGZ-nieuwsbrieven en nieuwsflitsen via de speciaal(basis)scholen aan ouders gestuurd. De onderwerpen van 2021 waren: - Zelfvertrouwen; - Corona moe; - Corona kilo’s; - JGZ is er ook tijdens de lockdown; - Leuke activiteiten tijdens de lockdown; - Week van de opvoeding ; - De tekencheck; - Updates over het coronavirus en school. • Zorggezinnen en nieuwkomers zijn actief benaderd door JGZ. En er is intensief afgestemd met scholen om kinderen waar zorgen over waren te ondersteunen. • 2e klas VO. Aan 85% van de 2e klassers is een preventief JGZaanbod gedaan bestaande uit hetzij een vragenlijst over gezondheid en welbevinden met een gesprek hetzij alleen een vragenlijst en afstemming met school.
78% van de jongeren hebben hier gebruik van gemaakt. Met de scholen van de overige 15% van de 2e klassers is samengewerkt en afgestemd zodat leerlingen over wie zorgen waren begeleidingsaanbod kregen van JGZ. • 4e klas VO: Alle scholen hebben aanbod ontvangen om een filmpje te tonen in de klas waarin informatie wordt verstrekt over waar betrouwbare informatie te vinden is over gezondheid, leefstijl, relaties en seksualiteit. Daarbij kregen leerlingen ook opdrachten om zelf aan de slag te gaan en tips over waar ze terecht kunnen als ze vragen of problemen hebben. • Speciaal onderwijs: Rond de 4000 kinderen en jongeren volgen in de regio speciaal onderwijs. In het VO speciaal onderwijs ontvangen de 1e en 3e klassers een uitnodiging voor een preventief gesprek over gezondheid, welbevinden en leefstijl. In het speciaal basisonderwijs doorgaans de 5, 8 en 11-jarigen. In 2021 hebben 1700 kinderen en hun ouders een aanbod gekregen voor een preventief gesprek. 85% van de ouders en kinderen heeft hier gebruik van gemaakt.
20
(Ervaren gezondheid) Gezonde kinderen met gelijkwaardige kansen en optimale ontwikkeling.
JAARVERSLAG 2021
Doelenboom Wat wilden we bereiken
Wat hebben we ervoor gedaan
Strategisch doel
Prestaties 2021
Operationeel doel
Wat was het beoogd maatschappelijk effect
• Een belangrijke taak van JGZ op het voortgezet onderwijs is begeleiding bieden aan schoolziekteverzuim. Deze begeleiding is ook gecontinueerd tijdens de lockdown. Uit gesprekken is gebleken dat leerlingen die vaker verzuimen, het fijn vinden om digitaal de lessen te kunnen volgen. Het Rijksvaccinatie-programma.
• De JGZ heeft het Rijksvaccinatieprogramma in 2021, ondanks de Covid-19 pandemie, volledig uit kunnen voeren. Tijdens de uitvoer van het RVP is rekening gehouden met de toen vigerende coronamaatregelen. Het RIVM zal in de zomer van 2022 de uiteindelijke cijfers over 2021 bekend maken. • Landelijk is de vaccinatiegraad weer licht gestegen. De vaccinatiegraad in regio Kennemerland is voor elk type vaccin hoger in vergelijking met de landelijke vaccinatiegraad. • De maternale kinkhoest, de zogenaamde 22-weken prik voor zwangere vrouwen, is sinds december 2019 landelijk geïmplementeerd. Het doel van de 22-weken prik is het beschermen van jonge zuigelingen tegen ernstige ziekte met kans op overlijden ten gevolge van een kinkhoest infectie. • Het RIVM heeft een voorlopige schatting gegeven van de landelijke vaccinatiegraad onder zwangere vrouwen. De vaccinatiegraad in de gemeente Haarlemmermeer komt overeen met de landelijke vaccinatiegraad van 70%. • De vaccinatiegraad voor de zuigelingen in Haarlemmermeer is voor de verschillende vaccintypes toegenomen van 0.1 tot 2.6 %. Dit heeft geresulteerd in een vaccinatiegraad rond of boven de 95% is. • De regionale vaccinatiegraad voor DKTP, DTP en BMR voor de basisschoolleeftijd is > 90%. De vaccinatiegraad van DKTP is regionaal licht gestegen tot 9.2.2%. Landelijk en regionaal zijn de cijfers voor zowel DTP als BMR gedaald.
De landelijke cijfers dalen in tegenstelling tot de regionale cijfers onder de 90%. Aan het begin van de Covid-19 pandemie zijn de groepsvaccinaties voor DTP en BMR stil gelegd. Deze zijn op een later moment wel ingehaald, maar mogelijk dat hiermee de lichte daling van de vaccinatiegraad verklaard wordt. • Een landelijke inhaalcampagne voor de vaccinaties DTP en BMR voor jongeren geboren in 2002 en 2003 heeft geresulteerd dat de landelijke vaccinatiegraad voor BMR met 2% (regio Kennemerland 3.3%) is toegenomen. De vaccinatiegraad voor DTP nam landelijk met 1.6% (regio Kennemerland 3.4%) toe. • HPV-vaccinatie wordt aan meisjes die 13 jaar zijn/worden aangeboden. De landelijke vaccinatiegraad is met 10% substantieel toegenomen. In onze regio is een stijging van +14,1 % aangetoond. De vaccinatiegraad is landelijk gestegen naar 63% en regionaal naar 66,3%. • Een landelijke inhaalcampagne voor meisjes geboren in 2002 en 2003 is erg succesvol gebleken. Regionaal is door deze campagne de vaccinatiegraad voor de desbetreffende jaarcohorten met resp. 7.44 en 9.14% toegenomen. De inhaalcampagne voor de HPV was succesvoller dan de inhaalcampagne van DTP en BMR. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat de inhaal HPV-vaccinatie tegelijkertijd met de meningokokken ACWY-vaccinatie is aangeboden. • Jeugdigen die 14 jaar zijn/worden krijgen meningokokken ACWYvaccinatie aangeboden.
Dit vaccin is sinds 2020 officieel toegevoegd aan het RVP. In het RIVM-verslag zijn cijfers voor jeugdigen geboren in 2001-2005 gepresenteerd. De vaccinatiegraad voor de verschillende jaarcohorten variëren van 83.5% (jaarcohort 2001) tot 90.4% (jaarcohort 2004). Vaccinatiegraad voor jaarcohort 2005 is 89.3%.
Pagina 21
Doelenboom Wat wilden we bereiken
Wat hebben we ervoor gedaan
Strategisch doel
Operationeel doel
Prestaties 2021
Samen met ketenpartners de beste zorg voor het kind te realiseren.
• De JGZ is een vaste partner in diverse overleggen. In 2021 is een actieve bijdrage geleverd aan de volgende samenwerkingsverbanden: - Samenwerkingsverbanden in het primair en voortgezet onderwijs zoals de Jeugdteams, Kernteams en kinderen die opvallen in voorschoolse voorzieningen in Midden- en Zuid-Kennemerland en de Haarlemmermeer; - Multidisciplinaire netwerken rondom jeugd zoals Centra voor Jeugd en Gezin (CJG), buurtnetwerken, de overdrachtstafel Veilig Thuis (VT) en netwerkbijeenkomsten met het Spaarne Gasthuis zoals Kindercare en andere overleggen waarbij casuïstiek zoals bijvoorbeeld huilbaby’s en kindermishandeling wordt besproken; - Hiernaast participeert JGZ in een aantal gemeenten in de Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG) aanpak; - Bovenregionaal netwerk langdurig verzuim, en thuiszitten.