Bijlage 2 Collegebesluit Startnotitie Volkshuisvestingsprogramma Zandvoort 2026 - 2030

Collegebesluit

Onderwerp Startnotitie Volkshuisvestingsprogramma Zandvoort 2026 tot en met 2030 Nummer 2025/166032 Portefeuillehouder Bluijs, G.J. Programma/beleidsveld 4.1. Wonen en ruimtegebruik Afdeling ECDW Auteur Batema, R. Telefoonnummer 0638687680 Email rbatema@haarlem.nl Kernboodschap Met het aflopen van de huidige woonvisie eind 2025 en de ontwikkeling van nieuwe wetgeving is het voornemen om een volkshuisvestingsprogramma op te stellen dat voldoet aan de vereisten en kaders van nieuwe wetgeving en vastgesteld wordt door de raad. De startnotitie geeft de opzet, inhoud en het proces om te komen tot het volkshuisvestingsprogramma weer. In het volkshuisvestingsprogramma wordt expliciete aandacht besteed aan de hoofdthema’s: 1. beschikbaarheid en betaalbaarheid, 2. aandachtsgroepen, 3. duurzaamheid, 3. leefbare wijken en 5. samenwerking. Hiervoor wordt bij de raad, bij stakeholders en bij inwoners input opgehaald. Bij de raad vindt dit plaats aan de hand van een uitgangspuntennotitie. De planning is om begin 2026 een Volkshuisvestingsprogramma voor de komende vijf jaar vast te stellen (2026 tot en met 2030), met een doorkijk naar 2035. Een actueel volkshuisvestingsprogramma is nodig voor prestatieafspraken met corporaties en huurdersvertegenwoordiging, afspraken met (ontwikkelende) partijen en als toetsingskader voor andere initiatiefnemers.

Behandelvoorstel voor Het college stuurt het collegebesluit ter kennisname naar de raad. de raad In het kader van actieve informatieplicht stuurt het college dit besluit naar de gemeenteraad. Het college vindt het belangrijk om de raad te informeren over de wijze waarop de nieuwe woonvisie 'het volkshuisvestingsprogramma' tot stand komt, en welke rol voor de raad is weggelegd. Wonen is een zeer belangrijk thema in Nederland en in de gemeente Zandvoort en de gemeenteraad wordt betrokken bij de keuzes die binnen dit thema gemaakt moeten worden.

Kenmerk: 2025/166032

1/6

Relevante eerdere besluiten Besluit college d.d. 1 april 2025

Uitvoeringsprogramma Wonen Gemeente Zandvoort 2019 tot en met 2025 (2019/180616) in raadsvergadering 10 april 2019. Het college van burgemeester en wethouders besluit: 1. De Startnotitie Volkshuisvestingsprogramma Zandvoort 2026 tot en met 2030 vast te stellen. de secretaris,

de burgemeester,

1. Aanleiding De woonvisie Zandvoort “Uitvoeringsprogramma Wonen Gemeente Zandvoort 2019-2025” loopt tot en met 31 december 2025. Op dit moment zijn gemeenten nog verplicht om elke vijf jaar een nieuwe woonvisie vast te stellen op basis van de Woningwet. Dit verandert met het wetsvoorstel ‘Versterking regie volkshuisvesting’ dat waarschijnlijk dit najaar door de Tweede Kamer wordt behandeld. Wanneer de wet in werking treedt (op z’n vroegst 1 januari 2026, afhankelijk van behandeldatum) wordt volkshuisvesting een doel onder de Omgevingswet en wordt het volkshuisvestingsprogramma een verplicht programma onder de Omgevingswet. Het volkshuisvestingsprogramma vervangt daarmee de woonvisie. Met het aflopen van de huidige woonvisie en de ontwikkeling van nieuwe wetgeving is het voornemen om een document op te stellen dat voldoet aan de vereisten en kaders van nieuwe wetgeving en wordt vastgesteld door de raad. In deze startnotitie (bijlage 1) worden de kaders hiervoor vastgelegd. 2. Beoogd resultaat Met het vaststellen van de startnotitie worden de opzet, inhoud op hoofdlijnen en het proces om te komen tot het volkshuisvestingsprogramma voor de periode 2026-2030 met een doorkijk naar 2035, met expliciete aandacht voor de volgende thema’s vastgelegd: beschikbaarheid en betaalbaarheid, aandachtsgroepen, duurzaamheid, leefbare wijken en samenwerking.

Onderwerpen die verplicht zijn onder het wetsvoorstel 'Regie op de Volkshuisvesting’ vallen onder deze overkoepelende thema’s. 3. Onderbouwing voorstel 1. Het besluit past in het ingezet beleid. Het volkshuisvestingsprogramma zorgt ervoor dat de genoemde ambities uit het coalitieprogramma “Voor Zandvoort” worden bestendigd, zoals het toevoegen van woningen van goede kwaliteit voor diverse doelgroepen en extra inspanning voor de realisatie van sociale huurwoningen. De ambities van de huidige woonvisie die nog actueel zijn, worden opnieuw opgenomen en aangevuld met nieuwe ambities en wettelijke vereisten. Op basis van actueel volkshuisvestingsbeleid kunnen

Kenmerk: 2025/166032

2/6

(prestatie)afspraken worden gemaakt met corporaties en andere private (ontwikkelende) partijen en ook dient het als toetsingskader voor initiatiefnemers. 2. De gemeenteraad stelt vast waar het volkshuisvestingsprogramma over gaat. Wanneer het wetsvoorstel ‘Versterking regie Volkshuisvesting’ in werking treedt zal het volkshuisvestingsbeleid onder de Omgevingswet vallen. Het vaststellen van het volkshuisvestingsprogramma zal als programma een collegebevoegdheid worden. Vooralsnog is het vaststellen van het volkshuisvestingsbeleid een raadsbevoegdheid. Het biedt het kader voor het beleidsterrein volkshuisvesting voor de komende jaren. Door het vaststellen van de startnotitie stelt het college vast hoe en op wat voor manier het volkshuisvestingsbeleid wordt geactualiseerd en op welke momenten de raad wordt betrokken. 3. Het volkshuisvestingsprogramma is kaderstellend voor de bijdrage die corporaties leveren. De woonvisie 2021-2025 is kaderstellend voor “het bod” van de corporaties. De Woningwet bepaalt dat woningcorporaties een redelijke bijdrage moeten leveren aan het lokale volkshuisvestingsbeleid. Corporaties formuleren deze bijdrage in het ‘bod’ aan de gemeente en nodigen de gemeente en huurders daarna uit om prestatieafspraken te maken.

Een beleidskader dat voor de komende jaren van kracht is, stelt corporaties in staat om een bod voor meerdere jaren op te stellen en afspraken voor meerdere jaren te maken, indien gewenst. De wettelijke grondslag voor prestatieafspraken blijft onveranderd met het nieuwe wetsvoorstel ‘Versterking regie Volkshuisvesting’. 4. Het actieprogramma ‘wonen en zorg’ wordt onderdeel van het volkshuisvestingsprogramma. De raad heeft begin 2024 een startnotitie vastgesteld voor het opstellen van een actieprogramma wonen en zorg (ouderen, beschermd wonen, maatschappelijk opvang, jeugd). Dit actieprogramma is in december 2024 door het college vrijgegeven voor inspraak. Nadat het door de raad is vastgesteld zal het een van de onderdelen uitmaken van het op te stellen volkshuisvestingsprogramma. 5. Beleidsevaluatie huidige woonvisie is mede input volkshuisvestingsprogramma. Omdat de huidige woonvisie eind 2025 verloopt is de stand van zaken van de uitvoering van de woonvisie geëvalueerd (bijlage 2). De uitkomsten van deze evaluatie wordt meegenomen in het opstellen van het volkshuisvestingsprogramma. 4. Risico’s en kanttekeningen 1. Het opstellen en de uitvoering van het volkshuisvestingsprogramma wordt beïnvloed door rijksregelgeving.

De besluitvorming van de wetsvoorstel ‘Versterking regie Volkshuisvesting’ kan van invloed zijn op de realisatie van de ambities in het op te stellen volkshuisvestingsprogramma. Dit betekent dat tijdens de besluitvorming van de Wet ‘Versterking regie Volkshuisvesting’ nog inhoudelijke aanvullingen of vormvereisten kunnen komen. Het volkshuisvestingsprogramma wordt hier dan op aangepast.

Kenmerk: 2025/166032

3/6

Daarnaast is de uitwerking van het programma-akkoord op een aantal onderdelen (waaronder het verbod op voorrang voor statushouders) nog onduidelijk. Het wetsvoorstel ‘Versterking regie Volkshuisvesting’ schrijft voor dat op Rijksniveau en provinciaal niveau er ook volkshuisvestingsprogramma's worden vastgesteld. De Provincie Noord-Holland heeft in haar ‘Actieagenda wonen en versnellen woningbouw 20242028’ opgenomen dat deelregio's (zoals Zuid-Kennemerland/IJmond) een volkshuisvestingsprogramma kunnen opstellen met de provincie. Het is waarschijnlijk dat de deelregiogemeenten in Zuid-Kennemerland/IJmond hiervan gebruik willen maken. De deelregiogemeenten werken immers samen met de provincie en de regionale corporaties aan de hand van het regionaal ‘Woonakkoord Zuid-Kennemerland/IJmond 2021-2025’. De verwachting is ook dat de Zandvoortse doelstellingen voor wat betreft de regionale samenwerking hier goed in zullen passen. 2. De actualisatie van de woonvisie zal aansluiten op ontwikkelingen op andere beleidsterreinen. De verwachting is dat vanuit de Omgevingswet er ook onderwerpen zijn, waar vooral de koppeling met aanverwante beleidsproducten van andere afdelingen goed moet worden geborgd, maar die niet inhoudelijk primair in het volkshuisvestingsprogramma zullen landen. Eventuele essentiële raakvlakken met dit beleid zullen worden benoemd, worden afgestemd c.q.

naar worden verwezen. Conform de Omgevingswet en wetsvoorstel "Versterking regie Volkshuisvesting’ valt het volkshuisvestingsprogramma onder de Zandvoortse omgevingsvisie. Het volkshuisvestingsprogramma betreft geen integrale visie op stedelijke ontwikkeling. Naast het volkshuisvestingsprogramma wordt onderzoek gedaan naar strategieën voor het toevoegen van onder andere woningen voor de periode na 2030. 5. Consequenties en uitvoering 5.1 Financiën Voor de uitvoering van het volkshuisvestingsprogramma is er budget nodig. Om het volkshuisvestingsprogramma vorm te geven worden kosten gemaakt, denk hierbij aan kosten in het kader van participatie en vormgeving. Voor het opstellen van het volkshuisvestingsprogramma wordt voor 2025 een bedrag van circa € 15.000 begroot. De onttrekking aan de reserve Wonen wordt bij de voorjaarsnota aan de raad voorgelegd. 5.2 Participatie Participatie, inspraak en betrokkenheid van de raad zorgen voor draagvlak van het volkshuisvestingsprogramma. Er is een aantal momenten waarop de raad betrokken zal worden (zie bijlage 1). Ten eerste via deze startnotitie, die ter informatie aan de raad wordt aangeboden. Vervolgens wordt de raad om richting gevraagd aan de hand van een uitgangspuntennotitie, waar voor een aantal van de hoofdthema's meer duiding komt. Verder kan het concept-

Kenmerk: 2025/166032

4/6

volkshuisvestingsprogramma gedurende de inspraakperiode besproken worden in de raadscommissie. Over de hoofdthema’s van het volkshuisvestingsprogramma worden gesprekken met partners en bewoners in het dorp gevoerd. In maart en april 2025 worden er stakeholdersessies georganiseerd waarbij alle relevante stakeholders worden geïnformeerd over het volkshuisvestingsprogramma en het traject, en waarbij we met hen per beroepsgroep op een verdiepende manier in gesprek gaan. Stakeholders zijn onder andere: ontwikkelaars, makelaars, woningcorporaties, huurdersorganisaties, provincie Noord-Holland en regiopartners (o.a. MRA, ZuidKennemerland/IJmond). Daarnaast wordt het Inwonerspanel Zandvoort, bestaande uit ruim 1.500 Zandvoorters, gevraagd een digitale enquête in te vullen. In deze enquête leggen we de inwoners enkele dilemma’s rondom het thema wonen voor, alsook twee open vragen. Met behulp van de teams communicatie en Data, Informatie en Analyse (DIA) wordt gewerkt aan een doeltreffend en toegankelijk programma. Na afloop worden de resultaten aan de deelnemers teruggekoppeld. In aanvulling hierop wordt gebruik gemaakt van beschikbare data die jaarlijks wordt opgehaald via de Inwonerspeiling Zandvoort en tweejaarlijks via het WiMRA-onderzoek (in dit geval WiMRA 2023).

Als het volkshuisvestingsprogramma in concept gereed is, start de inspraakperiode, die naar alle waarschijnlijkheid zal lopen van begin oktober tot half november. In de Nota van Antwoord bij vaststelling van het volkshuisvestingsprogramma wordt kenbaar gemaakt wat er met de inspraak is gedaan. 5.3 Juridisch Het opstellen van een woonvisie was een verplichting voor gemeenten op grond van de Woningwet. Deze zal met het wetsvoorstel ‘Versterking regie volkshuisvesting’ vervangen worden door de plicht om op grond van de Omgevingswet de omgevingsvisie vast te stellen en het hierin opgenomen beleid gericht op de volkshuisvesting verder uit te werken in een verplicht volkshuisvestingsprogramma. 5.4 Planning In de bijgevoegde startnotitie (bijlage 1) is een stappenplan gemaakt voor het opstellen van het volkshuisvestingsprogramma. Zo is de eerste stap een analyse van de huidige woonvisie, actuele ontwikkelingen en recente onderzoeken. In maart en april 2025 wordt input opgehaald bij stakeholders en inwoners. De raad wordt op een aantal momenten betrokken en kan zijn input meegeven. Zo wordt de raad aan de hand van een uitgangspuntennotitie om richting gevraagd. Tijdens de officiële inspraakperiode (oktober en november 2025) kan het concept volkshuisvestingsprogramma geagendeerd worden ter bespreking en tot slot stelt de gemeenteraad het volkshuisvestingsprogramma vast.

Daarna kan begonnen worden met de implementatie van de uitvoeringsagenda van het volkshuisvestingsprogramma.

Kenmerk: 2025/166032

5/6

6. Bijlagen De volgende bijlagen zijn bijgevoegd: 1. Startnotitie ‘Volkshuisvestingsprogramma Zandvoort 2026 tot en met 2030’; 2. Stand van zaken uitvoering Uitvoeringsprogramma Wonen Gemeente Zandvoort 2019-2025.

Kenmerk: 2025/166032

6/6