bijlage 2 Bijlagen bij nota verbonden partijen Zandvoort 2021
Tekst van het document
Samenstelling dagelijks bestuur:
Ambtelijk verantwoordelijk: Belang Zandvoort: Bijdrage Zandvoort2021: Vermogen: Website: Beschrijving:
Besluitvorming De bestuurscommissie publieke gezondheid en maatschappelijke zorg vergadert zo dikwijls als zij dit nodig oordeelt. De bestuurscommissie publieke gezondheid en maatschappelijke zorg besluit bij meerderheid van stemmen. De verdeling van de stemmen is als volgt: twee stemmen voor het lid afkomstig van de gemeenten Uitgeest en Zandvoort; vier stemmen voor het lid afkomstig van de gemeenten Beverwijk, Bloemendaal, Heemskerk en Heemstede; acht stemmen van het lid afkomstig van de gemeente Velsen; vijftien stemmen voor het lid afkomstig van de gemeenten Haarlem en Haarlemmermeer. Het dagelijks bestuur bestaat uit de voorzitter, zoals aangewezen in de Wet Veiligheidsregio's, de burgemeester van Haarlemmermeer, de burgemeester van Velsen en twee leden van de bestuurscommissie publieke gezondheid en maatschappelijke zorg, aan te wijzen door het algemeen bestuur binnen een maand na het aantreden van het algemeen bestuur. De leden van het dagelijks bestuur zijn afkomstig uit vijf verschillende gemeenten. Afdeling veiligheid en handhaving; team Openbare Orde en Veiligheid 3,68% € 1.894.000 € 4.054.000 eigen vermogen (raming 31-12-2019) € 42.445.000 vreemd vermogen (raming 31-12-2019) www.vrk.nl De gemeenschappelijke regeling VRK stamt van 1 januari 2008. De VRK is de rechtsopvolger van de Hulpverleningsdienst Kennemerland (HDK).
Op 1 januari 2008 wordt de HDK omgezet in de VRK, vooruitlopend op de in 2010 in werking getreden Wet veiligheidsregio’s. Op 1 juli 2008 zijn alle gemeentelijke brandweerkorpsen in het regionale korps Kennemerland opgegaan. De VRK heeft sindsdien de volgende taken voor de gemeenten in de veiligheidsregio Kennemerland:
25
Naam:
Actualiteit:
Rol opdrachtgever:
Rol eigenaar:
Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Kennemerland • het inventariseren van risico’s van branden, rampen en crises; • het adviseren van het bevoegd gezag over risico’s van branden, rampen en crises; • het voorbereiden op de bestrijding van branden en het organiseren van de rampenbestrijding en de crisisbeheersing; • het instellen en in stand houden van een brandweer; • het instellen en in stand houden van een GHOR; • het voorzien in de meldkamerfunctie; • het aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel. • Overgaan Meld-, Informatie- en Coördinatiecentrum Kennemerland (MICK) naar Landelijke Meldkamerorganisatie. • Herijkingsonderzoek van het Rijk naar het onderdeel Veiligheid in het gemeentefonds en de BDUR financiering van de veiligheidsregio’s. • Brandweer Nederland gaat meer energie steken in preventie. • De ontwikkelingen op het gebied van de jeugd zijn ook van grote betekenis voor de jeugdgezondheidszorg. • De gemeente Uitgeest onderzoekt of het mogelijk is om over te gaan van de VRK naar de veiligheidsregio Noord-Holland-Noord, vanwege hun in het algemeen sterkere oriëntatie op gemeenten in die regio. De opdrachtgevende rol is verdeeld over twee functies. Voor openbare orde en veiligheid is de burgemeester opdrachtgever, in zijn rol als zelfstandig bestuursorgaan (en niet als voorzitter van het college).
Voor volksgezondheid is de portefeuillehouder publieke gezondheid opdrachtgever. Portefeuillehouder financiën
26
2. GR Omgevingsdienst IJmond Naam: Doel:
Deelnemers:
Aangegaan door: Samenstelling algemeen bestuur:
Samenstelling dagelijks bestuur:
Ambtelijk verantwoordelijk: Belang Zandvoort: Bijdrage Zandvoort 2021: Vermogen: Website:
Omgevingsdienst IJmond Uitvoeren van taken vergunningverlening, toezicht en handhaving op het terrein van milieu en voor enkele andere taken zoals vastgelegd in de afspraken uit 2009. Beemster, Beverwijk, Bloemendaal. Edam-Volendam, Haarlem, Heemskerk, Heemstede, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Uitgeest, Velsen, Waterland, Wormerland, Zandvoort en de provincie NoordHolland De colleges van burgemeester en wethouders en Gedeputeerde Staten Artikel 4 van de GR: • Het algemeen bestuur bestaat uit 16 leden; • De colleges wijzen ieder uit hun midden één lid van het algemeen bestuur aan; • De colleges wijzen ieder uit hun midden één plaatsvervangend lid van het algemeen bestuur aan. Het plaatsvervangend lid, vervangt het lid, bedoeld in lid , bij afwezigheid; • Het in deze regeling ten aanzien van leden van het algemeen bestuur bepaalde is overeenkomstige toepassing op de plaatsvervangende leden. Artikel 15: • Het Algemeen Bestuur wijst uit haar leden, aangewezen door de colleges van Beverwijk, Haarlem, Heemskerk en Velsen, de voorzitter aan.
Artikel 10 van de GR • Het dagelijks bestuur bestaat uit voorzitter en vier leden, inclusief de voorzitter, met inachtneming van de mogelijkheid tot benoeming van een vijfde lid, op grond van het derde lid; • De in het eerste lid bedoelde leden worden, naast de voorzitter, door het algemeen bestuur aangewezen uit de leden van het algemeen bestuur die zijn aangewezen door de colleges van Beverwijk, Haarlem, Heemskerk en Velsen; • Het algemeen bestuur kan uit de leden van het algemeen bestuur die zijn aangewezen door de colleges van de gemeenten Beemster, Bloemendaal, Edam-Volendam, Heemstede, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Uitgeest, Waterland, Wormerland en Zandvoort en van de provincie Noord-Holland een vijfde lid van het dagelijks bestuur aanwijzen.. Afdeling Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) n.v.t. € 115.000 € 419.000 eigen vermogen (raming 31-12-2019) € 8.287.000 vreemd vermogen (31-12-2019) www.milieudienst-ijmond.nl
27
Naam: Beschrijving:
Actualiteit:
Rol opdrachtgever: Rol eigenaar:
Omgevingsdienst IJmond Uitvoeren van taken vergunningverlening, toezicht en handhaving op het terrein van de Wabo, Toeristische verhuur woningen en de overige milieutaken die niet onder de gemeenschappelijke regeling milieu basistaken vallen. Hiervoor zijn drie DVO’s afgesloten met de omgevingsdienst. De Gemeenschappelijke Regeling zal naar verwachting in 2021 worden aangepast in verband met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1-1-2022. Portefeuillehouder Milieu (Ruimtelijke ordening) Portefeuillehouder Financiën
28
3. GR Werkvoorzieningsschap Zuid-Kennemerland Naam: Soort: Aangegaan door: Doel: Deelnemers: Samenstelling bestuur:
Ambtelijk verantwoordelijk: Belang Zandvoort: Bijdrage Zandvoort 2021: Vermogen: Website: Beschrijving:
Actualiteit:
Rol opdrachtgever: Rol eigenaar:
Gemeenschappelijke regeling Werkvoorzieningsschap ZuidKennemerland (Paswerk) Bedrijfsvoeringsorganisatie met rechtspersoonlijkheid en personeel. Colleges van burgemeester en wethouders van de deelnemers Uitvoering Wet Sociale Werkvoorziening Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort Aan het hoofd van het werkvoorzieningsschap staat een bestuur te vormen uit de colleges van de deelnemende gemeenten. Het bestuur bestaat uit vier leden, de voorzitter daarin begrepen. De colleges van B&W wijzen uit hun midden, de voorzitter daarin begrepen, ieder één lid aan. In de vergadering van het bestuur heeft het lid vanuit Haarlem vier stemmen, de leden vanuit Heemstede en Bloemendaal ieder twee stemmen en het lid vanuit Zandvoort één stem. Afdeling Werk en Inkomen 7,33 % € 577.000 € 7.063,00 eigen vermogen (31-12-2019) € 4.123.000 vreemd vermogen (31-12-2019) www.paswerk.nl Gemeenten zijn wettelijk verplicht om de WSW uit te voeren. Veel gemeenten doen dit gezamenlijk om een voldoende schaalgrootte te hebben. De meest voorkomende juridische vormen zijn stichting en gemeenschappelijke regeling.
De regeling is aangegaan door de colleges van de deelnemers, die daartoe hun bevoegdheden op grond van de Wet Sociale Werkvoorziening en de daarmee samenhangende wetten en regelingen hebben overgedragen aan het bestuur van de regeling, De deelnemers hebben hun beleidsmatige bevoegdheden niet overgedragen. De werkzaamheden zijn nader geregeld in dienstverleningsovereenkomsten met elk van de deelnemers. Aan het werkvoorzieningsschap zijn geen verordenende bevoegdheden ingevolge de Wet Sociale Werkvoorziening en de uit deze wet voortvloeiende wettelijke voorschriften toegekend. • Onderzoek naar de huisvesting en de toekomst van Paswerk in 2016 • Verkenning Participatiebedrijf 2018 • Onderzoek Participatiebedrijf 2020 • Raadsbesluit vorming Participatiebedrijf januari 2021 Portefeuillehouder Sociale Zaken (Participatie) Portefeuillehouder Financiën
29
4. Werkpas Holding B.V. Naam: Doel: Aandeelhouders: Samenstelling raad van commissarissen Directeur-bestuurder: Ambtelijk verantwoordelijk: Belang Zandvoort: Bijdrage Zandvoort 2021: Aandelenkapitaal Zandvoort Vermogen: Website: Beschrijving:
Actualiteit:
Rol opdrachtgever: Rol eigenaar:
Werkpas Holding B.V. Re-integratie, bemiddeling en dagbesteding Haarlem voor 90%, Zandvoort voor 10% Nog formeel te bepalen, waarschijnlijk portefeuillehouders Financiën van beide gemeenten. C. Boon Afdeling Werk en Inkomen (opdrachtgever) Afdeling Concerncontrol (aandeelhouder) 10% € 1.800 (18 aandelen van € 100) eigen vermogen € 83.000 (31.12.2019) vreemd vermogen € 2.908.000 (31.12.2019) www.paswerk.nl • De gemeenten Haarlem en Zandvoort brengen hun activiteiten voor re-integratie, bemiddeling en dagbesteding onder bij Werkpas Holding. Daarvoor ontvangt Werkpas bevoorschotting. • Portefeuillehouders Sociale Zaken fungeren als inhoudelijk opdrachtgever. Portefeuillehouders Financiën houden toezicht en fungeren als eigenaar/aandeelhouder. • Participatiewet (invoering 1-1-2015) • Vertrek uit Gemeenschappelijke regeling, splitsing SW-bedrijf en bedrijven voor re-integratie, bemiddeling en dagbesteding per 1-12015. Deze BV’s worden ondergebracht in de Werkpas Holding. Het gaat om Pasmatch, Werkpas, Werkdag en Leerwerkbedrijven Kennemerland (ook wel ‘Perspectief’). Portefeuillehouder Sociale zaken (Participatie) Portefeuillehouder Financiën
30
5. GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland Naam: Soort: Doel:
Deelnemers: Aangegaan door: Enkelvoudig bestuur:
Ambtelijk verantwoordelijk: Bijdrage Zandvoort 2021: Vermogen: Website: Beschrijving:
Gemeenschappelijke regeling Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland Gemeenschappelijke orgaan zonder rechtspersoonlijkheid en zonder personeel Artikel 3 De regeling dient om de door de raden van de deelnemers genomen besluiten inzake samenwerking op het gebied van bereikbaarheid in onderlinge afspraken vast te leggen en aldus over een langdurige periode te borgen. De door de raden van de deelnemers genomen besluiten betreffen met name de instelling van een Regionaal Mobiliteitsfonds, de in regionaal verband te realiseren projecten en maatregelen en de prioritering daarvan en de toedeling van bijdragen daarvoor. Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort colleges van burgemeester en wethouders • Elk van de colleges van burgemeester en wethouders van de deelnemers wijst uit zijn midden één lid aan. • Het lid dat is aangewezen door het college van de gemeente Haarlem vervult de functie van voorzitter van het orgaan. • Besluiten van het orgaan worden bij meerderheid van stemmen genomen, waarbij elk van de deelnemers één stem heeft. Afdeling Beleid en Beheer Openbare Ruimte € 121.000 € 5.992.000 eigen vermogen (31.12.2019) Geen vreemd vermogen www.zklbereikbaarheid.nl De gemeenschappelijke regeling is bedoeld als overleg- en afstemmingsorgaan van de deelnemende gemeenten, ter bevordering van de bereikbaarheid van de regio.
Een van de middelen om de bereikbaarheid te bevorderen zijn financiële stortingen van de deelnemers in een mobiliteitsfonds. De hoogte van de stortingen is in gezamenlijk overleg voorafgaand aan het instellen van de regeling al bepaald. Het mobiliteitsfonds wordt namens het orgaan beheerd. Het orgaan doet voorstellen aan de raden over de besteding. Op basis van de besluitvorming door de raden zorgt het orgaan voor de toekenning van bijdragen en uitkering aan de deelnemende gemeente(n) die projecten (laten) uitvoeren. Eén van de deelnemende gemeente verzorgt de secretariële ondersteuning van het orgaan en een gemeente voert de financiële administratie. Momenteel worden beide taken door Haarlem uitgevoerd.
31
Naam: Actualiteit:
Rol opdrachtgever: Rol eigenaar:
Gemeenschappelijke regeling Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland Diverse regionale bereikbaarheidsprojecten uit de regionale bereikbaarheidsvisie worden (mede)gefinancierd vanuit het regionale mobiliteitsfonds. Portefeuillehouder Verkeer en vervoer (Mobiliteit en parkeren) Portefeuillehouder Financiën
32
6. GR Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten Regio WestKennemerland Naam: Soort: Deelnemers: Aangegaan door: Doel:
Taken:
Enkelvoudig bestuur:
Ambtelijk verantwoordelijk: Belang Zandvoort 2021 Bijdrage Zandvoort 2021: Vermogen: Website: Beschrijving:
Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten Regio ZuidKennemerland en IJmond Gemeenschappelijke regeling van dienstverlening met een Gemeenschappelijk orgaan De gemeenten Beverwijk, Bloemendaal, Haarlem, Heemskerk, Heemstede, Velsen en Zandvoort. De colleges van burgemeester en wethouders Deze regeling is aangegaan ten behoeve van het efficiënt en doelmatig samenwerken op het gebied van bestrijding van verzuim en voortijdig schoolverlaten teneinde een reductie van beide te bewerkstelligen. Perceel 1 omvat taken op het gebied van de administratie en registratie, in het kader van toezicht op de naleving van de Leerplichtwet en de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie (RMC), welke aan de deelnemende gemeenten zijn toegekend in het kader van het toezicht op de naleving van de Leerplichtwet 1969 en de registratie van voortijdig schoolverlaters in het kader van de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie. Perceel 2 omvat overige taken in het kader van toezicht op de naleving van de Leerplichtwet; Beverwijk, Heemskerk, en Velsen nemen geen deel aan dit perceel en voeren deze taak zelf uit. Er is wel een Meerjarenbeleidsplan.
Perceel 3 omvat overige taken in het kader van de uitvoering van de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie en de bestrijding Voortijdig Schoolverlaten (VSV) en de aanpak jongeren in kwetsbare posities Elk van de colleges van de deelnemende gemeenten wijst uit zijn midden één lid aan (wethouder met de portefeuille onderwijs), die hem in het gemeenschappelijk orgaan vertegenwoordigt De voorzitter en de vice-voorzitter van het gemeenschappelijk orgaan worden in de eerste vergadering van elke zittingsperiode door de leden van het gemeenschappelijk orgaan aangewezen Besluiten worden genomen bij gewone meerderheid van stemmen, waarbij elk lid één stem heeft. Leden mogen uitsluitend stemmen over onderwerpen in die percelen waaraan zij ook deelnemen. Afdeling Jeugd, Onderwijs en Sport/Regionaal Bureau Leerplein ZuidKennemerland en IJmond 2,92% € 68.000 n.v.t., onderdeel van gemeente Haarlem www.leerplein-mzk.nl Het Regionaal Bureau Leerplicht Zuid-Kennemerland en IJmond (RBL) is een bureau binnen de organisatie van de gemeente Haarlem dat alle (wettelijke) taken op het gebied van leerplicht, RMC, VSV en de daarbij behorende administratie uitvoert voor de gemeenten in de regio. De samenwerking is vormgegeven door het oprichten van een
33
Naam:
Actualiteit: Rol opdrachtgever:
Rol eigenaar:
Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten Regio ZuidKennemerland en IJmond gemeenschappelijke regeling, waarbij Haarlem als centrumgemeente optreedt en gemandateerd is door de regiogemeenten alle wettelijke taken op het gebied van leerplicht, RMC en administratie uit te voeren. De gemeenschappelijke regeling heeft juridisch de vorm van een gemeenschappelijk orgaan, zonder rechtspersoonlijkheid en zonder eigen personeel. Het gemeenschappelijk orgaan stelt het regionale beleid vast, dat vervolgens door het RBL wordt uitgevoerd. Het gemeenschappelijk orgaan is het besluitvormend orgaan voor alle zaken die het regionaal bureau betreffen. De deelnemende gemeenten hebben de uitvoerende bevoegdheden gemandateerd aan het RBL. Het beleid wordt voortgezet. Voor 2021 e.v. blijven de rijksbudgetten in elk geval in stand. Het college heeft de wethouder onderwijs mandaat verleend voor alle bevoegdheden op het terrein van leerplicht, RMC en voortijdig schoolverlaten. De wethouder vervult daardoor de rol van opdrachtgever. Het RBL is een regionaal bureau waarover de regio zeggenschap heeft. Het bureau is organisatorisch onderdeel van de gemeente Haarlem.
34
7. SRO Zandvoort BV Naam: Doel: Aandeelhouders: Samenstelling raad van commissarissen Directeur-bestuurder: Ambtelijk verantwoordelijk: Belang Zandvoort: Bijdrage Zandvoort 2021: Aandelenkapitaal Zandvoort Vermogen: Website: Beschrijving:
Actualiteit:
Rol opdrachtgever: Rol eigenaar:
SRO Zandvoort BV Exploitatie, beheer en onderhoud van (sport)accommodaties, gemeentewoningen en maatschappelijk vastgoed Amersfoort en Haarlem, Bv’s met Leusdem,Zeist, Bunschoten, Joint Venture met Zandvoort en Zeist
Afdeling Vastgoed en Jeugd, Onderwijs en Sport (opdrachtgevers) Afdeling Concerncontrol (aandeelhouder) 49% n.v.t. € 10.000 € 58.000 eigen vermogen (31.12.2019) € 360.000 vreemd vermogen (31.12.2019) www.sro.nl SRO beheert grotendeels de vastgoedportefeuille (vastgoed en huur- en erfpachtcontracten) van Zandvoort. De BV verricht voor en namens de gemeente het dagelijks onderhoud alsmede het meerjarenonderhoud van de objecten en accommodaties, Het uitgangspunt is conditieniveau 3 (NEN 2767, sober en doelmatig. SRO voert het dagelijks en planmatig onderhoud aan gebouwen uit en ook het onderhoud aan de sportvelden. Het Rijk heeft het voornemen wijzigingen in het Sportbesluit door te voeren. In hoeverre dit effect heeft op de btw compensatieregeling is nog niet duidelijk. Een andere ontwikkeling betreft het actualiseren van de huidige exploitatieovereenkomst met SRO BV Kennemerland; het omzetten van de subsidierelatie naar opdrachtgeverschap en hieruit voortkomende wederzijdse verplichtingen. Portefeuillehouder Gemeentelijk vastgoed en accommodatiebeleid Portefeuillehouder Financiën
35
8. Spaarnelanden NV Naam: Doel: Aandeelhouder: Samenstelling raad van commissarissen Directeur-bestuurder: Ambtelijk verantwoordelijk: Belang Zandvoort: Bijdrage Zandvoort 2021: Aandelenkapitaal Zandvoort Vermogen: Website: Beschrijving Zandvoort:
Actualiteit:
Spaarnelanden nv Afvalinzameling, beheer en onderhoud openbare ruimte Haarlem voor 90%; Zandvoort voor 10% drs. I.G.M. Verbruggen en 2 vacatures Robert Oosting Afdeling Beleid en Beheer Openbare Ruimte (BBOR) (opdrachtgever) Afdeling Concerncontrol (aandeelhouder) 10 % n.v.t. € 1,2 miljoen € 11.774.000 eigen vermogen (31.12.2019) € 34.063.000 vreemd vermogen (31.12.2019) www.spaarnelanden.nl Spaarnelanden voert sinds 1 januari 2018 de werkzaamheden uit voor de gemeente Zandvoort op het gebied van afvalinzameling en beheer en onderhoud in de openbare ruimte. Zij geeft invulling aan de opgedragen onderhoudstaken in de openbare ruimte, waaronder inzamelen van afval, groenonderhoud en dagelijks onderhoud van straten, pleinen en wegen. Spaarnelanden nv doet dit op een maatschappelijk verantwoorde wijze gericht op het publieke belang. Dit uit zich onder andere in kostenbeheersing, geen winstoogmerk en ruime aandacht voor milieu- en maatschappelijke doelstellingen, zoals het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving van de inwoners van Zandvoort. In 2017 zijn afspraken gemaakt over de duur van de overeenkomst (10 jaar vanaf 2018), de uit te voeren taken, overname van personeel en materieel, gebruik van de remise en de hoogte van de vergoeding (gedurende de overgangsperiode 2018- 2020).
Daarnaast is een overgangsperiode van 3 jaar afgesproken tijdens welke periode de partijen in gezamenlijk overleg de processen, kwaliteit van arealen en inzet van mensen en middelen zullen optimaliseren. Ook is afgesproken dat de overgangsperiode gebruikt wordt om afspraken met betrekking tot de te behalen prestaties, de kosten en kwaliteitseisen in een aparte dienstverleningsovereenkomst vast te leggen. Vanaf 2019 wordt gefaseerd Duurzaam Afval Beheer ingevoerd. Spaarnelanden en de gemeente onderzoeken samen de mogelijkheden om een zogenaamde circulaire hotspot te realiseren aan de Kamerlingh Onnesstraat. Naast gescheiden afvalinzameling voor Zandvoorters wordt op deze locatie een combinatie gemaakt met meerdere sociale instanties die verantwoordelijk zijn om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een zinvolle dagbesteding
36
Naam:
Rol opdrachtgever: Rol eigenaar:
Spaarnelanden nv te bieden, dan wel naar betaald werk te begeleiden. Ook een repaircafe en een kringloopwinkel passen goed in dit concept om nog waardevolle spullen te verkopen en/of op te knappen voordat het wordt weggegooid. Portefeuillehouder Beheer en onderhoud Portefeuillehouder Financiën
37
9. Bank Nederlandse Gemeenten NV Naam: Doel: Deelnemers: Ambtelijk verantwoordelijk: Belang Zandvoort: Bijdrage Zandvoort 2021: Aandelenkapitaal Zandvoort Beschrijving:
Actualiteit: Rol eigenaar:
Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Bancaire dienstverlener overheid Nederlandse gemeenten, provincies en het Rijk Afdeling Concerncontrol 0,06% (56.862 aandelen) n.v.t. € 142.000 Nagenoeg alle Nederlandse gemeenten zijn mede-aandeelhouder van de BNG. Vrijwel allemaal hebben zij de BNG als huisbank voor hun reguliere betalingsverkeer, net als Zandvoort. Er worden geen veranderingen in de relatie tussen Zandvoort en de BNG verwacht. Portefeuillehouder Financiën
38
10. Stedin BV Naam: Doel: Deelnemers Ambtelijk verantwoordelijk: Belang Zandvoort: Bijdrage Zandvoort 2021: Aandelenkapitaal Zandvoort Website: Actualiteit:
Rol eigenaar:
Stedin Holding BV Netbeheer van elektriciteit en gas voor producenten en afnemers. 44 Nederlandse gemeenten Afdeling Concerncontrol 0,04% n.v.t. 19.720 aandelen http://www.stedin.net Stedin heeft aangekondigd dat het bedrijfsresultaat over 2020 en 2021 zal dalen onder andere door de nieuwe tarieven van landelijk netbeheerder Tennet. Stedin verwacht in de komende jaren extra vermogen nodig te hebben voor investeringen in de openbare ruimte te kunnen doen. Hiervoor is een traject Lange Termijn Financiering gestart om tot een oplossing te komen om het eigen vermogen te versterken. Portefeuillehouder Financiën
39
4. Soorten verbonden partijen en hun kenmerken Gemeenschappelijke regelingen Regeling met openbaar lichaam De samenwerkende gemeenten creëren door het instellen van een openbaar lichaam een rechtspersoon, die, zoals als alle rechtspersonen, zelfstandig kan deelnemen aan het maatschappelijk verkeer. Het openbaar lichaam kan personeel in dienst nemen met behoud van ambtenarenstatus en de gemeenten die in de regeling deelnemen kunnen bevoegdheden overdragen. In hoeverre dat laatste gebeurt, leggen de deelnemers vast in de regeling. In de wet is vrij uitgebreid voorgeschreven hoe het bestuur van een openbaar lichaam wordt ingericht. Het moet bestaan uit een algemeen bestuur, een dagelijks bestuur en een voorzitter die beide besturen voorzit. Verder zijn er bijvoorbeeld wettelijke voorschriften over de begroting, onverenigbare functies en verboden handelingen voor bestuursleden en over het verstrekken van inlichtingen. Het algemeen bestuur kiest uit zijn midden het dagelijks bestuur. De gemeenschappelijke regelingen zijn nadrukkelijk niet gedualiseerd. Alleen raadsleden, wethouders of burgemeesters van de deelnemende gemeenten kunnen lid zijn van een algemeen bestuur. In Zandvoort is vanwege de duale verhoudingen tussen raad en college afgesproken dat in principe geen raadsleden meer deelnemen.
In de praktijk bestaat het dagelijks bestuur soms uit dezelfde personen als het algemeen bestuur, om de bestuurlijke drukte van een gemeenschappelijke regeling te verminderen. Dat is onder de gewijzigde Wgr niet meer toegestaan. De politieke verantwoording blijven de bestuursleden te allen tijde afleggen aan hun respectievelijke gemeenteraden. Bedrijfsvoeringsorganisatie Deze tweede vorm is nieuw en is een organisatievorm die rechtspersoonlijkheid heeft met een enkelvoudig bestuur. Dus geen geleed bestuur met een algemeen bestuur en een dagelijks bestuur. De bedrijfsvoeringsorganisatie kan hierdoor zelf direct en slagvaardig haar organisatie aansturen, eigen personeel in dienst nemen, opdrachten geven en overeenkomsten sluiten. Hiermee wordt recht gedaan aan de bedrijfsmatige aard van de taken, bijvoorbeeld personeel, informatievoorziening, organisatie, financiën, inkoop en huisvesting. Ook uitvoerende taken zonder of met geringe beleidsmatige component kunnen in een bedrijfsvoeringsorganisatie worden ondergebracht, omdat dergelijke taken naar hun aard geen of weinig bestuurlijke aansturing en controle vragen. Denk aan taken waarbij geen beleidsmatige keuzes nodig zijn, zoals het opleggen van belastingaanslagen en het invorderen van belastingen, groenvoorziening, afvalinzameling, gemeentereiniging, leerlingenvervoer en het uitvoeren van de Leerplichtwet.
Voor een bedrijfsvoeringsorganisatie kan ook worden gekozen indien sprake is van uitvoerende taken waarbij wel enige keuzeruimte mogelijk is maar dan alleen om tot een zo efficiënt en effectief mogelijke bedrijfsvoering te komen. Onder bedrijfsvoering wordt verstaan de sturing en beheersing van bedrijfsprocessen met als uiteindelijk doel beleidsdoelstellingen te kunnen realiseren. Gemeenschappelijk orgaan Een derde vorm is het oprichten van een gemeenschappelijk orgaan ‘in daarvoor bijzonder in aanmerking komende gevallen’. Een gemeenschappelijk orgaan heeft geen rechtspersoonlijkheid en heeft dus ook geen eigen personeel in dienst. Wel kunnen deelnemers bevoegdheden aan het orgaan overdragen, zij
40
het geen regelgevende bevoegdheden. Het gaat vaak om samenwerking tussen gemeenten met een coördinerend karakter. Centrumgemeente Een vierde vorm is gebruik te maken van de zogenoemde centrumgemeente-constructie. Deelnemers komen dan overeen dat bevoegdheden van de ene gemeente krachtens de regeling worden uitgeoefend door een andere gemeente. Bevoegdheden worden dan gemandateerd door het ene aan het andere gemeentebestuur. Het gaat feitelijk om het gebruik van het ambtelijk apparaat van één van de deelnemende gemeenten door de andere deelnemende gemeenten. Het gaat meestal om uitvoerende taken, zoals het ophalen van afval, die worden ‘uitbesteed’ aan de grotere buurgemeente. Ook hier is geen sprake van een rechtspersoon noch van een organisatie. Regeling sec Een regeling zonder meer (‘lichte regeling’) is een vijfde vorm en heeft ongeveer eenzelfde functie als een convenant. Hierin wordt bijvoorbeeld gemeenschappelijk beleid opgenomen. Er is geen sprake van een organisatie of rechtspersoonlijkheid en er gelden geen bijzondere voorschriften. Bredere samenwerking In het hele land zijn voorbeelden te vinden van gemeenten die over een heel breed gebied of zelf voor alle taken samenwerken. Soms deelt men een ambtelijke organisatie of brengt men alle taken onder bij de ambtelijke organisatie van een buurgemeente.
Stichting Een stichting is te kenmerken als een zeer zelfstandige rechtspersoon: er zijn geen eigenaren in de vorm van aandeelhouders die kapitaal verschaffen en daarmee zeggenschap hebben. Een tweede belangrijk kenmerk is dat zij niet gericht is (en niet mag zijn) op het maken van winst. Voor de gemeente betekent dit dat zij de taken die een stichting voor haar uitvoert alleen kan beïnvloeden via de subsidie en bijbehorende voorwaarden. Een mogelijkheid tot beïnvloeding kan daarnaast zijn het deelnemen in de raad van toezicht of het bestuur van de stichting, maar in die hoedanigheid mag een toezichthouder of bestuurder alleen handelen in het belang van de stichting. Dat belang hoeft niet gelijk te lopen met dat van de gemeente, zeker niet wanneer de gemeente niet de enige is die een financiële bijdrage levert aan de stichting. Vennootschap Een vennootschap is evenals een stichting een zelfstandige rechtspersoon, maar hier hebben de aandeelhouders het uiteindelijk voor het zeggen. In het geval de gemeente (enig) aandeelhouder is, heeft zij dus grote invloed op het beleid van de vennootschap. Bij vennootschappen zijn er drie mogelijkheden: een besloten vennootschap (BV), een naamloze vennootschap (NV) of een commanditaire vennootschap (CV).
Naamloze vennootschap (NV) Kenmerk van de NV is dat de aandeelhouders hun aandelen vrij kunnen verkopen, dus wanneer en aan wie ze maar willen, zonder toestemming van de andere aandeelhouders. Voor NV’s die gemeenten (of andere overheden) oprichten is dit echter juist niet de bedoeling, reden waarom de verhandelbaarheid vaak in de statuten is beperkt. Een tweede kenmerk is dat een NV verplicht is om zijn jaarverslag en jaarrekening te publiceren en dit geldt dus ook voor NV’s met een gemeente als (enig) aandeelhouder. De zeggenschap van de gemeente loopt in elk geval via de rol van aandeelhouder; daarnaast is de gemeente
41
vaak ook opdrachtgever met de bijbehorende zeggenschap. Soms heeft de gemeente (in de persoon van een collegelid) ook zitting in de raad van commissarissen. Een commissaris dient echter volgens de wet het belang van de onderneming voorop te stellen en niet dat van de aandeelhouder. Dit kan leiden tot tegenstrijdigheden en is de belangrijkste reden om terughoudend te zijn in het benoemen van collegeleden tot commissaris. In de statuten van een NV kunnen allerlei zaken omtrent zeggenschap worden geregeld (mits niet strijdig met het recht) tussen aandeelhouder, raad van commissarissen en directie, waardoor de gemeente (via haar rol van aandeelhouder) zoveel grip op de onderneming kan creëren als zij wenselijk acht. Besloten vennootschap (BV) Kenmerkend voor een BV is dat de aandelen niet vrij verhandelbaar zijn en dat zij geen jaarverslag noch jaarrekening hoeft te publiceren. Voor het overige zijn vanuit de gemeente bezien de kenmerken gelijk aan die van een NV. Commanditaire vennootschap (CV) Een CV is een speciaal soort vennootschap onder firma. In deze vennootschapsvorm zijn er één of meer beherende vennoten en één of meer stille vennoten. Deze laatste hebben slechts een financiële inbreng en worden ook wel commanditaire vennoten genoemd. De beherende vennoot is dan de gecommanditeerde vennoot, hij die bevoegd is om te handelen namens de vennootschap.
Stille vennoten zijn, net als aandeelhouders van een NV of BV slechts aansprakelijk voor het bedrag dat zij investeren. Zij mogen niet namens de vennootschap optreden. Doen zij dit toch, dan worden ze net als de beherende vennoten aansprakelijk voor alle schulden. Publiek-Private-Samenwerking (PPS) Bij een PPS werken overheid en private partijen samen om hun doelstellingen te realiseren. Een belangrijk kenmerk van de samenwerking is dat risico’s op het gebied van bijvoorbeeld financiering, deskundigheid en uitvoering door de partijen worden gedeeld. Samenwerking kan op diverse terreinen, zoals parkeervoorzieningen en gebiedsontwikkeling. Een PPS bestaat doorgaans uit meerdere vennootschappen, vaak een combinatie van BV’s en CV’s. Voordeel hiervan is dat de zeggenschap van de gemeente en de private partijen op deze manier geheel op maat kan worden gesneden, evenals de verdeling van de risico’s en het fiscale regime. Helaas maakt dit de verhoudingen binnen PPS niet altijd even eenvoudig te doorgronden voor wie er niet nauw bij betrokken is. Binnen de gemeente is het daarnaast niet eenvoudig om de verschillende rollen in de diverse vennootschappen voldoende van elkaar te scheiden.
42
Overzicht juridische vormen Het volgende overzicht geeft een beknopte karakterisering van de verschillende juridische vormen van verbonden partijen. Waar relevant is dit bezien door de bril van de gemeente, dus bijvoorbeeld welke zeggenschap heeft de gemeente over een verbonden partij. Stichting
Vennootschap
Bestuursstructuur van organisatie
Stichtingsbestuur met organisatie of raad van toezicht met directeur / bestuurder
Aandeelhouder(s) directie en eventueel raad van commissarissen
Zeggenschap van gemeente
Afhankelijk van deelname in bestuur (geen deelname betekent geen zeggenschap) Meestal via subsidie en/of garantstelling door gemeente Beperkt tot subsidie of garantstelling
Via aandeelhouderschap en soms via deelname in raad van commissarissen
Juridische aansprakelijkheid gemeente
Geen (bestuurders stichting zijn hoofdelijk aansprakelijk)
Geen
Slagvaardigheid van organisatie Aard van activiteiten
Groot
Groot
Nietwinstgerichte activiteiten
Winstgerichte activiteiten
Kapitaalverkrijging van organisatie
Financiële aansprakelijkheid van gemeente
Gemeenschappelijke regeling Algemeen bestuur en dagelijks bestuur, bestaande uit raadsleden, collegeleden of burgemeesters van deelnemende gemeenten Gezamenlijke zeggenschap voor deelnemende gemeenten
Publiek-Private Samenwerking Constructie van meerdere vennootschappen
Aandelenkapitaal (gestort door gemeente)
Jaarlijkse bijdrage deelnemende gemeenten
Investeringsbijdrage (soms in natura)
Beperkt tot aandelenkapitaal
Gezamenlijke, volledige aansprakelijkheid deelnemende gemeenten Geen in geval van openbaar lichaam of bedrijfsvoeringsorganisatie (heeft eigen rechtspersoonlijkheid) Beperkt
Afhankelijk van specifieke vormgeving
Publieke activiteiten
Gemengde activiteiten
Geen volledige zeggenschap
Geen
Neutraal
43