Bijlage 2 Adviesnota spelen, bwegen en ontmoeten Zandvoort februari 2020
Tekst van het document
Gemeente Zandvoort Adviesnota spelen, bewegen en ontmoeten Februari 2020
Inhoudsopgave
2
Inleiding 03 Evaluatie huidige beleid 04 Onderzoek buitenspelen Zandvoort 05 Beleidsuitgangspunten Beleidsmaatregelen
09 11
Uitvoeringsopgave Beleidsadvies en vervolgtraject
14 15
Bijlage 1: Speelruimtekaart
16
Colofon Titel Opdrachtgever Opdrachtnemer
Adviesnota Spelen, bewegen en ontmoeten Gemeente Zandvoort Speelplan BV Transistorstraat 53b 1322 CK Almere 036 5236127 www.speelplan.nl
Tekst & onderzoek Datum
Arie Stobbe en Milenka Jacobs Februari 2020 Speelplek #25 - Hofdijkstraat
Inleiding Aanleiding Het vigerende beleid voor openbare speelvoorzieningen staat vastgelegd in het nota speelen ontmoetingsplaatsen Zandvoort uit 2012. Hiernaast is in 2016 een fotoboek Speelruimte (september) en beheerplan Zandvoort (oktober 2016) door het bureau Speelplan opgesteld. Het speelruimtebeleid zou volgens afspraak na 5 jaar worden geactualiseerd. In een actualisatie van het speelruimtebeleid moet onder meer ingegaan worden op de vraag of de huidige opzet van de speelruimte nog wel voldoet. Omdat het huidige areaal speelplekken gedateerd is komen veel toestellen op korte termijn in aanmerking voor vervanging. Dit biedt een kans en ruimte om de speelruimte her te verdelen en te kijken naar alternatieven als vrije speelruimte of natuurlijk spelen en het streven naar grotere en centrale buurt- en wijkplekken. Speelplan is gevraagd het bestaande beleid te evalueren (uit 2012), onderzoek uit te voeren naar de kwaliteit, spreiding en inrichting van de huidige openbare speel- en sportruimte en advies te geven over gewenste verbeteringen.
3 De bevindingen van het onderzoek zijn wederom gepresenteerd en besproken met de projectgroep. Hierbij zijn de beleidsambities verder aangescherpt en is concreet gekeken naar de uitvoeringsopgave voor de komende jaren. Deze input vanuit de diverse beleidsterreinen en Spaarnelanden is verwerkt in deze adviesnotitie. Ook is de uitvoeringsopgave besproken met de projectgroep en de wethouder voor het benodigde ambtelijke en bestuurlijke draagvlak. Het vervolgtraject en de daarbij behorende participatie met bewoners van Zandvoort wordt beschreven in het laatste deel van de nota.
Opzet nota Op basis van de evaluatie, het onderzoek en de daaruit volgende aanbevelingen voor de verbetering van de speelruimte is deze adviesnota opgesteld. Naast een beschrijving van het onderzoek en uitgangspunten voor verbetering is gekeken naar de uitvoeringsopgave. De bevindingen van het onderzoek en eerste schets voor uitvoering zijn uitgewerkt in een speelruimtekaart van Zandvoort. Deze is opgenomen in de bijlagen van deze nota. Tijdens het onderzoek is gekeken naar elke speel- en sportplek die door de gemeente worden beheerd (formele speelplek). Dit betreffen 43 openbare voorzieningen en 6 schoolpleinen die (deels) openbaar zijn. Werkwijze en participatie Tijdens een uitgebreide startsessie zijn de belangrijke ambities en aandachtspunten voor de speel- en sportruimte opgehaald bij betrokken beleidsterreinen en Spaarnelanden, die als externe ketenpartner zorg draagt voor het beheer en onderhoud van de speelvoorzieningen. De betrokken beleidsterreinen zijn de afdelingen jeugd, onderwijs, sport, veiligheid & handhaving, vastgoed, OMB, en beheer. Na deze sessie is het onderzoek uitgevoerd waarbij de hele gemeente bezocht is en speelmogelijkheden in beeld zijn gebracht. Dit betroffen zowel de formele plekken (zie scope) als ook de vrije speelmogelijkheden op straat en in het groen.
Speelplek #15 - Van Pageepad 1) Naast de formele speelplek (in beheer van de gemeente en vaak ingericht met speel- of sporttoestellen. Is er ook vrije (of informele) speelruimte. Dit is openbare ruimte die niet primair is ingericht als speelvoorziening, maar zich daarvoor wel prima leent (een brede stoep, grasveld, struiken etc.).
Evaluatie huidige beleid Belang van goede openbare speelruimte Spelen is voor de ontwikkeling van kinderen van groot belang. Door te spelen ontwikkelen kinderen motorische, cognitieve, sociale, creatieve en emotionele vaardigheden die belangrijk zijn om deel te nemen aan de samenleving. Buitenspelen is gezond, draagt bij aan de sociale contacten in de buurt en biedt spelmogelijkheden die binnen niet mogelijk zijn. Het is niet voor niets dat de overheid al decennia lang een rol speelt bij het voorzien in voldoende en aantrekkelijke, veilige speelplekken. Buitenspelen is niet alleen goed voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Voldoende en aantrekkelijke speelruimte is tevens goed voor de positieve beleving en leefbaarheid van een wijk. Zeker als gekozen wordt voor de juiste inrichting kunnen speel- maar ook sportplekken een belangrijke ontmoetingsfunctie vervullen. Voor (groot)ouders van jonge kinderen is het bijvoorbeeld fijn als er bankjes bij een speelplek staan. Deze meerwaarde werd overigens al in het beleidsplan van 2012 onderschreven en zal zodoende worden voortgezet vanuit deze adviesnota.
4 In 2012 werd geconstateerd dat de formele speelruimte voornamelijk uitdaging biedt aan jonge kinderen. Dat is nog steeds zo. Er zijn wel enkele locaties voor jongeren om te sporten, maar hangen kan niet. De voorgestelde JOP heeft nog steeds geen geschikte plek gevonden. Ook thema’s als toegankelijkheid (wel mandschommels bijgekomen, maar toch in een losse ondergrond), bewegen voor ouderen en het versterken van de ontmoetingsfunctie van een speelplek zijn beperkt opgevolgd. Het vegroenen van de openbare ruimte lijkt wél steeds meer opgepakt te worden bij herinrichtingen (niet per se op speelplekken). De evaluatie laat zien dat veel aanbevelingen uit 2012 nog steeds gelden of niet gerealiseerd zijn. Speelplan vindt het belangrijk dat in een beleidsplan opgenomen ambities ook realiseerbaar zijn. Dat betekent soms dat beleidsambities niet dichtgetimmerd moeten zijn met normen, maar juist ook ruimte bieden om maatwerk mogelijk te maken of bijsturing toelaat om mee te bewegen bij ontwikkelingen in de samenleving (bijv. participatie, oppasgrootouders, urban sports). Ook is het belangrijk dat beleidsambities worden gekoppeld aan uitvoeringskaders en een uitvoeringsplan.
Oudere kinderen kunnen goed ingerichte formele speelplekken1 gebruiken als ontmoetingsplek om na school af te spreken, samen te sporten en/of spelen of om op ontdekkingstocht te gaan. Niet-normgerichte benadering In het oorspronkelijke beleidsplan voor speelruimte (2012) was het te rechtvaardigen aantal speelplekken gekoppeld aan het aantal kinderen per wijk. Hieruit bleek dat in bijvoorbeeld de Letterkundigenbuurt en Nieuw Noord (beiden ten noorden van het spoor) fors te veel speelplekken waren en met name plekken misten in de buurten Kostverloren en Hogeweg (ten zuiden van het spoor). In 2019 zijn veel van de voorgestelde ingrepen uit 2012 nog niet volledig gerealiseerd. In buurten waar een overschot aan formele speelplekken was zijn slechts enkele ‘solitaire‘ speelplekken verwijderd en zijn weinig plekken samengevoegd. Er zijn hier nog steeds meer dan nodig plekken aanwezig, waardoor de voorgestelde ingrepen nog steeds gerechtvaardigd zijn. In het Centrum en Zuid werd aangegeven dat zowel de formele als informele speelruimte voldoende was (in overeenstemming met het aantal kinderen). Reeds in 2011 kwam naar voren in de Leefbaarheidsmonitor dat bewoners hier ontevreden waren over de speelvoorzieningen. Daarnaast zijn de voorgestelde aanvullingen niet volledig doorgevoerd (pannaveld bij #27).
Samen met de de semi-openbare speelplekken bij de scholen maakt dat deze buurten een beperkte openbare speelruimte hebben.
Speelplek #58 - Willem Kloostersstraat
Onderzoek buitenspelen Zandvoort
Een meer uitgebeide beschrijving van het onderzoek is terug te vinden in de bijlagen van deze nota.
5
Formeel aanbod Met betrekking tot het formele aanbod is heel duidelijk een verschil te zien tussen het noordelijke deel van Zandvoort en het zuidelijke deel. Boven de spoorlijn zijn immers veel meer speelvoorzieningen te vinden en hier zit ook meer variatie in het aanbod (spelen, sporten, buurtplekken, blokplekken). Onder de spoorlijn is het aanbod (erg) beperkt. Er zijn niet alleen weinig plekken, ook is de inrichting minimaal per speelplek. Ongeveer 20% van de speelvoorzieningen wordt gezien als een niet volwaardige speelplek. In veel gevallen ontbreekt het hier ook simpelweg aan de ruimte om er meer van te maken. 15 plekken betreffen buurtplekken, en hiervan wordt op 5 plekken alleen sport aangeboden. 14 hiervan liggen in Zandvoort Noord, 1 ligt er in Bentveld. Er ligt ook 1 wijkvoorziening in Zandvoort. Dit beteft de skatebaan langs het spoor. Doelgroepen en diversiteit Het aanbod in Zandvoort is sterk gericht op jonge kinderen. Er zijn veel relatief kleine speeltoestellen met een lage valhoogte en beperkte uitdaging. Voor oudere kinderen (6+) is er, ook op de buurtplek, weinig echte uitdaging te vinden. Voor nog oudere kinderen (12+) zijn er eigenlijk alleen nog sportplekken. De diversiteit van het aanbod zelf (sport, spelen, groen, pleintjes) is in het noordelijk deel van Zandvoort goed voorzien.
Binnen de speelbuurtjes is meestal wel een voldoende grote verscheidenheid aan voorzieningen te vinden. Uitzondering hierop is het kleine buurtje ten noorden van de van Lennepweg (maar wel dichtbij Center Parcs) en de buurt aan de strandkant (west van de Burgemeester van Alphenstraat). Hier is het aanbod beperkt, maar kunnen kinderen ook eenvoudig naar het strand of duinstroken toe. Aan de zuidkant van Zandvoort is naast het aanbod ook de diversiteit beperkt. Kinderen kunnen, zeker ten zuiden van de Haarlemmerstraat, eenvoudig het duingebied in om te spelen, maar er zijn bijvoorbeeld geen formele speelplekken waar ook gesport kan worden in dit deel van Zandvoort. Ook ontbreekt een goede, uitdagende buurtspeelplek. In het zuiden van Zandvoort zijn wel meerdere scholen (met schoolplein), waarvan alleen de Oranje Nassauschool een openbaar gedeelte heeft dat uitdagend is voor kinderen boven de 6 jaar. Het sportaanbod zelf is niet bijzonder. Er zijn meerdere trapveldjes (één bij P Zuid en de overigen ten noorden van het spoor) en een skatebaan langs het spoor. Bij de Keesomstraat is nog een basketbalveld met de mogelijkheid om een net op te hangen. Er zijn wel plannen om het aanbod te versterken. Zo zijn er initiatieven gericht op pumptracking en outdoor bootcamp/
Diverse voorbeelden van sportplekken in Zandvoort
Onderzoek buitenspelen Zandvoort fitness in de openbare ruimte. Vrije speelruimte De bespeelbaarheid van de openbare ruimte is deels seizoensgebonden. In de zomermaanden is het druk met auto’s en toeristen, terwijl buiten het strandseizoen de straten rustiger en daarmee ook beter bespeelbaar zijn. Er zijn binnen Zandvoort zelf daarom relatief grote speelbuurten. In noord is relatief veel ruimte om te spelen op straat of in het groen. Zeker bij de hoogbouw zijn de straten fijn breed. In het zuiden is de speelruimte op straat meer noodgedwongen en versnipperd, maar zeker niet afwezig. Er zijn voldoende autoluwe straten en plantsoentjes om in te spelen. Langs de randen van de gemeente kunnen kinderen daarnaast eenvoudig het duingebied intrekken om te spelen. Scholen Naast de openbare speelplekken zijn er ook 6 basisschoolpleinen onderdeel van de formele speelruimte. Deze zijn (deels) bespeelbaar na schooltijd. De omvang, inrichting en kwaliteit van de schoolpleinen verschilt. Wel zijn het (zeker in het zuiden) belangrijke plekken om het openbare speelaanbod te versterken/aan te vullen. Spaarnelanden neemt de schoolpleinen mee in de inspecties en voert onderhoud uit op deze locaties. Het eigendom is van de school maar de gemeente draagt op deze wijze zorg voor de veiligheid op de schoolpleinen.
Diverse voorbeelden van vrije speelruimte in Zandvoort
6
Speelruimtekaart - huidig aanbod Zandvoort Noord
Legenda
Circuit Park Zandvoort
Nationaal Park Zuid-Kennemerland
7
Legenda
herinrichten binnen drie jaar
omvormen: spelen in het groen
herinrichten binnen vijf jaar
omvormen: spelen op een pleintje
P
loca�e uitbreiden loca�e opheffen
nr. ATB Track
0-1
GC
VV SV Zandvoort
Golfbaan The Dunes
06
hen
leva
rd
str
Bar
aat
naa
rt
?
SV
Sporthal Zandvoort
Alp van
Bou
36
HC
Legenda
Zandvoortse Hockey Club
rge m
ees
ter
Scoutinggroep The Buffalo’s
04
Bu
05
Center Parcs Zandvoort
toegankelijk
S
Van
speelplekje opgeheven
26
38a
57 Len
nep
55
39
40 58
16
g
14
?
laag
Legenda
?
19 Station Zandvoort
eigen toestellen
48 jeu de boulesbaan
44 49
23
?
45 43 60
!
at
speelplek
nr.
ravotplek (lekker vies worden!)
nr. nr.
schoolplein
BS
schoolplein (niet in beheer)
00
kinderopvang
nr.
n
uw
bo
27 nieu
wbo
uw
ravotgroen spelen op straat
(niet toegankelijk) TV
0-12
speelplek met beperkte speelwaarde
nr.
lege speelplek
VV
sportclub
scou�ng
00 (niet toegankelijk)
grote speelplek voor de wijk
w ieu
park
sportplek
nr.
Analyse: drukke weg (barrière) beperkte barrière
plek voor de hele buurt Nationaal Park Zuid-Kennemerland
K
Bur gem ees ter
nr.
35
29
En
a tr ts er lb ge
Overig:
Type:
losse speelaanleiding Bereik: kleine speelplek
46
beperkt aanbod
s
Dekking
loca�e opheffen
nr.
b
w
01
38
(tijdelijke) toestellen op het strand
ac�eradius: 300 meter
09 niet openbaar
22a
25
59
s Bereik:
KDV Pluk
22
?
37
!
beperkt aanbod
we
s
b
loca�e uitbreiden 02
13
54
38b
07
De Duinroos
Nicolaasschool
Het bereik van een speelplek wordt afgesneden bij barrières, zoals (water-)wegen.
omvormen: spelen op een pleintje
03 15a
Type:
Wurmenveld
Scouting Stella Maris De School
Legend
Bereik van een speelplek, uitgaande van een kind met een lee�ijd van 5-9 jaar.
omvormen: spelen in het groen
07a
speelmogelijkheden
Legenda
!!
populaire speel-/sportplek aandachtspunten voor speelaanbod in de buurt
een pleintje
22
speelplek niet relevant*
loca�e uitbreiden
?
Dekking:
?
loca�e opheffen
nr.
37
38b
22a
25
?
38 laag
hoog
Speelruimtekaart - huidig aanbod Zandvoort Zuid Verwijderen toestellen
35
Nationaal Park Zuid-Kennemerland
Legenda Type:
park
sportplek
ravotgroen
ravotplek (lekker vies worden!)
scou�ng
00 (niet toegankelijk)
ATB Track
drukke weg (barrière) beperkte barrière
plek voor de hele buurt
populaire speel-/sportplek aandachtspunten voor speelaanbod in de buurt naa Bar
lege speelplek
nd
vo
or
tse
van
49 ?
23
Circuit Park Zandvoort
43 60
!
beperkt aanbod
t
beperkte barrière
35
29
Nationaal Park Zuid-Kennemerland
vermoeden van beperkt gebruik
herinrich�ng in 2019
2019
GC
w
ou
b uw
2020
nieen 2021 herinrich�ng in 2020
2022
herinrich�ng in 2022 en 2023
27
nieu
Golfbaan The Dunes
GC
VV SV Zandvoort uw
SV
Sporthal Zandvoort
28a Mariaschool 28b Hannie Schaftschool
?
Scoutinggroep The Buffalo’s
ees
HC
Zandvoortse Hockey Club
04
n
!
beperkt aanbod
61 Van
speelplekje opgeheven
26
g
H
laa
38a
Center Parcs ogewe Zandvoort
nep
55
we
g
!
toegankelijk De Duinroos
voorplein
40 58
ar
Oranje Nassauschool 15a
Nicolaasschool
lem
me
rst
ra
at
?
59
48
speelplek wellicht verplaatsen
Dünenlandschaft Zandvoort jeu de boulesbaan
44
Zwanenmeer
49
23
?
45
!
beperkt aanbod
at
hier komt nieuwe speelplek
29
En em ees ter
46 43 60
27
35 Nationaal Park Zuid-Kennemerland
01
TC
cto
rC
.A KDV Pluk .G 09 niet openbaar er k
?
Station Zandvoort
Amsterdamse Waterleidingduinen
Do
50
19
P zuid
!
beperkt aanbod
14
38
(tijdelijke) toestellen op het strand
02
3216
22a
25
07
13
22
?
37
38b
Wurmenveld
03
achterplein
beperkt aanbod
Kostverlorenpark
05
07a
Ha
Scouting Stella Maris
toegankelijkopgeheven
39
57 Len
speelplekje S 33 De School
speelmogelijkheden
54
ra st rt be l ge
06 ?
wbo
34
Zandvoort
Nationaal Park Zuid-Kennemerland
45 46
ter
Wim Gertenbach College Zandvoort
44
rge m
Za
TC
Bu
MS
Alp
Bou
36
?
Kennemer Golf & Countryclub
hen
leva
rd
nr.
Toestellen deels in 2018 - 2019 en deels in 2020-2023 verwijderd.
8
straat oren erl stv Ko
!!
speelplek met beperkte speelwaarde
0-12
aa tr ts er b l ge
Analyse:
grote speelplek voor de wijk
nr.
sportclub
VV
En
kinderopvang
TV
losse speelaanleiding Kostverlorenpark Bereik: kleine speelplek
Toestellen worden verwijderd in de periode 2020 - 2023.
Bur gem ees ter
00
nr.
nr.
(Een deel van) de toestellen wordt na 2023 verwijderd.
aat
schoolplein
schoolplein (niet in beheer)
48 jeu de boulesbaan
in de periode 2018 - 2019.
spelen op straat
(niet toegankelijk)
nr. nr.
BS
(tijdelijke) toestellen op het strand
str
straat oren erl stv Ko nr.
nr.
rt
speelplek
nr.
nr.
Overig:
19
Station Zandvoort Toestellen worden verwijderd
MS est
ra
at
eigen toestellen
Za
nd
vo
or
tse
Wim Gertenbach College Zandvoort
laa
n
90
Zandvoort
Op basis van het onderzoekstraject zijn uitgangspunten opgesteld, welke gekoppeld zijn aan maatregelen (vanaf pagina 11).
Beleidsuitgangspunten A. Binnen de speelbuurt moet de speelruimte goed georganiseerd zijn
Circuit Park Zandvoort
Aanbevolen wordt om de gemeente op te delen en in te zoomen op de ‘speelbuurt’. Buurten binnen de wijk, begrensd door barrières waarbinnen kinderen (tot 10/11 jaar) zich zelfstandig kunnen verplaatsen. Barrières zijn wegen, watergangen, spoorlijnen, maar ook een industrie of zelfs park kan een barrière zijn voor de bewegingsvrijheid van kinderen. (zie ook uitwerking): De buurtplek: Spelen, bewegen en ontmoeten voor 0 tot 100 jaar De belangrijkste plek in elke speelbuurt is de ‘buurtplek’. Dit is een grotere voorziening waar de buurt uitgenodigd wordt om samen te komen, te spelen, te bewegen én te ontmoeten. Het is belangrijk dat deze plek ook toegankelijk is voor inwoners met een beperking (zie ook participatie). Hier wordt bij voorkeur een combinatie van spelen en sport aangeboden. Elke speelbuurt moet tenminste één buurtplek hebben. Bij grotere speelbuurten zijn meerdere 36 buurtplekken nodig en wordt er gewerkt met een actieradius van 400 meter.
ATB Track
GC
VV SV Zandvoort
Golfbaan The Dunes
06 ?
aat
SV
hen
Alp
van
ter
Scoutinggroep The Buffalo’s
rge m
ees
De blokplek: Flexibele speelruimte In Zandvoort zijn er een heleboel kleinere speelplekken. Hier staan één of enkele speeltoestellen vaak dichter op de woningen. Dit noemen we de ‘blokplek’ omdat deze vooral ingericht zijn voor de direct omwonenden. De inrichting van een blokplek moet flexibel zijn om aan te sluiten op de behoefte van de buurt en kan bij uitstek bijdragen aan de diversiteit van het aanbod.
Center Parcs Zandvoort
Van
57
Len
nep
55
40 58
Nicolaasschool
actieradius 13 400 meter
07
!
16
beperkt aanbod
g
14
59
KDV Pluk
09 niet openbaar
22a
25
?
Speelbuurt C
19
eigen toestellen
48 jeu de boulesbaan
44
Buurtplekken
23
?
45 46 43 60
!
Het schoolplein: alternatief voor de buurtplek t alternatief ingezet worden. Als een buurtplek mist, kan een eventueel aanwezig schoolpleintrals aa ts er Deze moeten dan natuurlijk wel openbaar toegankelijk zijn ge(zoals nu) en 29 bij de herinrichting lb moet afstemming plaatsvinden met zowel de school als de buurt. De gemeente blijft de veiligheid waarborgen voor de schoolpleinen (inspecties en onderhoud). 27 beperkt aanbod
35
En
uw
bo
uw
nie
Buiten de speelbuurt: de wijkplek Nationaal Park Zuid-Kennemerland
nieu
wbo
uw
o erl stv Ko
Bur gem ees ter
15a
De Duinroos
22
Buiten de speelbuurt: de wijkplek Station Naast de buurt- en blokplek is er soms ook sprake van een ’wijkplek’. Dit zijn grotere buurtplekken Zandvoort met een buurtoverstijgend gebruik; bewoners uit meerdere speelbuurten maken hier gebruik van. Wijkplekken hebben een onderscheidende inrichting, soms een combinatie van spelen en 49 sporten, voor een brede doelgroep maar soms ook met de focus op één specifieke doelgroep zoals skaters. In Zandvoort ligt momenteel één wijkplek (skateplek #60). (tijdelijke) toestellen op het strand
39
07a
we
?
37
Zandvoortse Hockey Club
Scouting Stella Maris De School
54
?
39
toegankelijk
Speelbuurt A
speelplekje opgeheven
26
S
speelmogelijkheden
De vrije speelruimte De openbare speelvoorzieningen in beheer van de gemeente vormen de formele 26speelruimte. 38a Alle andere openbare ruimte waarin kinderen kunnen spelen is de ‘vrije speelruimte’ (stoepen, grasveldjes, pleintjes, autoluwe straten) Een goede speelbuurt biedt veel vrije speelruimte. Hoe minder vrije speelruimte, hoe belangrijker het is om te voorzien in voldoende formele 38b speelplekken (buurtplekken én blokplekken). 38
HC
Speelbuurt B
Bu
31 42
Sporthal Zandvoort
str
d B
leva r
Bou
27
arn
aar
t
32
9
Beleidsuitgangspunten
10
B. Elke speelbuurt moet een divers speelaanbod bieden. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de Schijf van Vijf voor buitenspelen. Dit houdt in dat er in binnen elke speelbuurt zowel een goede traditionele speelplek is (bij voorkeur de buurtplek) als een sportplek (trapveldje) is en dat de vrije speelruimte kinderen moet uitnodigen om op straat (‘t pleintje) of in het groen (vieze knieën) te spelen. Indien nodig kunnen speelroutes kinderen begeleiden door de buurt om de verschillende speelvormen bereikbaar (en vindbaar) te maken. De verschillende speelvormen mogen verspreid worden, maar kunnen ook samenvallen op een centrale buurt- of wijkplek.
tra
pve
e ut
o
lr ee
ldje
sp
C. Vergroening voor een klimaatadaptieve speelruimte
Inclusiviteit Het is belangrijk dat iedereen bij de openbare speelruimte wordt betrokken. Niet voor niets is eind 2019 het Samenspeelakkoord gelanceerd waarin wordt nagestreefd om speelruimte inclusiever te maken voor kinderen en inwoners met een beperking. Zeker op de buurt- en wijkplek moet hier meer op worden ingezet (zie uitgangspunt A). Afstemming met bewoners is essentieel om de speelruimte inclusiever te maken. Particuliere speeltoestellen Er zijn bewoners die zelf toestellen in de openbare ruimte plaatsen. Net als andere speeltoestellen moeten ook deze voldoen aan de veiligheidsrichtlijnen van het WAS (Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen) en dus ook worden geïnspecteerd, beheerd en geregistreerd. Omdat dit in de praktijk niet mogelijk is én particuliere speeltoestellen (bijvoorbeeld een plastic glijbaantje of trampoline) niet voldoen aan de veiligheidsrichtlijnen, worden zelfgeplaatste objecten niet gedoogd in de openbare ruimte. Dit tevens omdat de gemeente en beheerder vooralsnog aansprakelijk blijven als er iets (ernstig) misgaat bij deze objecten.
el tione tradi
VIJF
n knieë
Participatie bij inrichting Bewoners mogen en moeten in sommige gevallen input leveren voor de inrichting van de openbare (speel)ruimte. Dit kan via bewonersbijeenkomsten (bij herinrichting van plekken) of via wandelingen door en gesprekken in de buurten zelf (voor een uitvoeringsplan bijvoorbeeld).
vieze
D. Goede participatie om de betrokkenheid van bewoners te vergroten
SCHIJF VAN
‘t pleintje
Natuurlijk spelen is niet alleen belangrijk voor de diversiteit van het speelaanbod. Groene speelruimte levert ook een noodzakelijke bijdrage aan de leefbaarheid en klimaatbestendigheid in Zandvoort. Om die reden wordt bij de herinrchting van formele speel- en sportplekken altijd gekeken naar de mogelijkheid om (extra) te vergroenen (zie ook beleidsmaatregel 3).
Beleidsmaatregelen
11
A. Binnen de speelbuurt moet de speelruimte goed georganiseerd zijn Advies op basis van het onderzoek/gesprekken: • Tenminste één goede buurtspeelplek per speelbuurtje. Bij grote speelbuurten werken met een actieradius van 400 meter voor een buurtplek. Hoe is het nu? • Het formele speelaanbod is vooral gericht op (jonge) kinderen. • In de noordelijke speelbuurtjes is vaak sprake van tenminste één buurtplek, deze is niet altijd zo ingericht dat de hele buurt (jong tot oud) hier gebruik van maakt. • In de zuidelijke speelbuurtjes ontbreekt een goede buurtplek waar gespeeld én gesport kan worden. Hier is ook vrijwel geen ruimte voor. • Toevoegingen die de verblijfswaarde verhogen worden maar sporadisch toegepast (bankjes, waterpunt). Welke maatregelen kunnen daaraan bijdragen? • Gericht inzetten op het versterken van de buurtplek: Op een select aantal grotere speelplekken moet bij de herinrichting rekening gehouden met een veel bredere doelgroep (0-100 jaar) en de combinatie van spelen, bewegen en ontmoeten. Voor de doelgroepen 0-4, 5-9, 10-14 en 15-19 jaar zijn hiernaast enkele inrichtingscriteria aangegeven. • Stimuleren verblijfswaarde: Door het creëren van prettige verblijfsplekken op centrale buurt- en wijkplekken wordt ontmoeting en samenspel gestimuleerd. Het plaatsen van bankjes, picknicktafels en afvalbakken kan hiertoe bijdragen.
Deze plekken moeten door hun ligging geen overlast veroorzaken voor omwonenden. • Benutten schoolplein als buurtplein: In de zuidelijke speelbuurtjes ontbreekt simpelweg de ruimte om een goede buurtplek aan te leggen. Geadviseerd wordt daarom om de aanwezige schoolpleinen beter te benutten als buurtplein. Bij de herinrichting moet daarbij naast de school daarom ook de buurt worden betrokken. • Verbeteren sportmogelijkheden: Sportplekken (speelplekken met sportfuncties) kunnen een prima buurtplek zijn, mits deze goed zijn ingericht en zo dus de hele buurt kunnen ontvangen. Belangrijk is om hierbij een aantal sportplekken echt goed in te richten zodat gebruikers elkaar hier kunnen ontmoeten. Bij veel, maar minder goed ingerichte, sportplekken is het gebruik vaak lager. • Verbeteren inclusiviteit: Het betrekken van inwoners met een beperking, niet door voor hen aparte speel- of sportplekken in te richten, maar juist door de toegankelijkheid en mogelijkheden tot meedoen en samenspel te vergroten op de buurt- en wijkplek. Concreet voorbeeld: • De Oranje Nassauschool in zuid is al een grotendeels openbaar plein, maar twijfelachtig is of dit plein ook ná schooltijd gebruikt wordt door de buurt om lekker te spelen. Door hier bewust op in te zetten ontstaat een buurtplein voor de omliggende speelbuurt.
wijkplek #60 - Skatepark
Buurtplek #01 - Keesomlaan
Leeftijd
0 t/m 4 jaar 5 t/m 9 jaar
10 t/m 14 jaar
15 t/m 19 jaar
Speelkwaliteit
ontdekken en exploreren van ruimtes, materialen en vaardigheden; rollenspel en fantasiespel samenspel, regelspel en balspelen gevarieerder en wilder bewegingsspel ontdekking en grensverlegging samenspel, ontmoeting, creatie en sport competitiever, opzoeken risico’s en onderzoekend spelgedrag, minder regelspel ontmoeting en sport, uitrusten en chillen; vrijetijdsbesteding met sterke sociale waarde; fysieke grensverlegging
Inrichting formele speelruimte
kleine, gemakkelijk toegankelijke speeltoestellen; zand en water; kleurgebruik; beschutting en zitmogelijkheden voor ouders/begeleiders toestellen die samenspel stimuleren; klimmen, schommelen; hogere glijbanen; open en besloten ruimtes, verhard en onverhard trapveldje en andere sportplekken; fysiek uitdagende toestellen, minder gedefinieerd om zelf spel te ontwikkelen; natuurlijke, avontuurlijke inrichting om vorm te geven aan de speelruimte voetbalveld, skatepark, basketbalveld, fietscross, freerunning, bootcamp, al dan niet in combinatie met ontmoetingsplek
Tabel 1 ‐ Speelkwaliteit en inrichting speelruimte per leeftijdscategorie
Beleidsmaatregelen
12
B. Elke speelbuurt moet een divers speelaanbod bieden. Advies op basis van het onderzoek/gesprekken: • Meer variatie in het formele en vrije speelruimteaanbod en blokplekken die aanvullende speelwaarde bieden naast de buurtplek. Hoe is het nu? • Er zijn veel kleinere speelplekjes. Een groot deel (ca. 20% van alle speelplekken) is niet volwaardig ingericht. Hier staat vaak maar één los speelelement. • De blokplekjes zijn allemaal traditioneel ingevuld (met uitzondering van een losse hinkelbaan). Ze zijn weinig onderscheidend ten opzichte van de rest van de wijk. • In noord liggen veel blokplekjes waardoor kinderen op korte loopafstand een speelplek kunnen bereiken. In enkele speelbuurtjes in zuid zijn de kinderen juist aangewezen op de blokplek als enige speelvoorziening. Hier ontbreekt ook een plek om te sporten. • In de meeste speelbuurten kunnen kinderen eenvoudig het groen (duingebied) in om te spelen (zie ook C.). Meer richting het centrum is die groene ruimte er niet. • Het strand is geen alternatief voor ‘groene’ speelruimte omdat kinderen hier niet zelfstandig naar toe mogen (beleidsplan 2012).
Welke maatregelen kunnen daaraan bijdragen? • De Schijf van Vijf toegepast: per buurt moet gekeken worden of de variatie aan speelvormen voldoende is, zo niet, dan kan gericht worden ingezet op meer diversiteit bij de herinrichting van speelplekken (zie ook hieronder) of bij grootschalige renovaties van de openbare ruimte (bijvoorbeeld in het kader van het MIOP - zie ook pagina 14). • Een deel van de blokplekken versterken: in de zuidelijke speelbuurtjes is de blokplek soms de enige speelplek. Hier is een inrichting met toestellen prima en moet juist gekeken worden of de plekken niet kunnen worden versterkt als ontmoetingsplek voor de buurt. Het is wel belangrijk dat hier wel voldoende ruimte voor is (geen overlast veroorzaken). • Een deel van de blokplekken omvormen: in speelbuurtjes met goede buurtplekken is het niet nodig om de blokplekken óók in te richten met speeltoestellen. Hier kan een alternatieve inrichting van meer waarde zijn (speelveldje of -pleintje). • Een deel van de blokplekken opheffen: Aanbevolen wordt om blokplekken in goede speelbuurtjes alleen om te vormen als bewoners hier behoefte aan hebben en betrokken zijn. Er is dan niet alleen meer mogelijk (specifiek onderhoud bijvoorbeeld), maar op deze plekken wordt ook het eigenaarschap versterkt en sluit de omgevormde plek beter aan bij de behoefte (en wordt dus ook beter gebruikt).
Concreet voorbeeld: • Bij de Keesomstraat liggen drie speelplekken op een rij tussen de flats. Eén daarvan doet dienst als buurtplek. De andere twee hebben meer toegevoegde waarde als groene speelplek, verkeerspleintje of een skelterbaan.
Diverse voorbeelden van niet-volwaardige blokplekjes
Blokplek #16- Lorentzstraat
Beleidsmaatregelen
13
C. Vergroening voor een klimaatadaptieve speelruimte
D. Goede participatie om de betrokkenheid van bewoners te vergroten
Advies op basis van het onderzoek/gesprekken: • Vergroenen als basisprincipe bij de herinrichting van speelplekken, daarbij rekening houdend met het dagelijks beheer. • Meer beschutting op speelplekken, een betere afwatering en speelplekken die een verkoelend effect hebben door een groene inrichting.
Advies op basis van het onderzoek/gesprekken: • Intensievere participatie om de betrokkenheid van bewoners (op goede wijze) te vergroten.
Hoe is het nu? • De speelruimte is wisselend ingericht. Ongeveer de helft is al redelijk groen ingericht (gras, bosjes of grenzend aan de duinen). De andere helft is daarentegen stenig; dit zijn plekken die snel opwarmen in de zomer en weinig water kunnen afvoeren bij piekregen. • Er zijn weinig plekken met een goede beschutting door bomen. • Er kan in Zandvoort goed in het groen worden gespeeld. Het duingebied is (deels) toegankelijk en uitnodigend. Richting het centrum is de (groene) ruimte beperkt. • Gras wordt weinig als ondergrond toegepast omdat de ervaring is dat dit slecht groeit en snel dichtgespeeld wordt en daardoor minder goed regenwater afvoert (beheer). Welke maatregelen kunnen daaraan bijdragen? • Toepassen natuurlijke ondergronden: bij de herinrichting van speelplekken wordt geadviseerd vooral te werken met gras of losse ondergronden van natuurlijk materiaal (zand of houtsnippers). Dit om de opwarming van speelplekken door bijvoorbeeld (rubber) tegels te verminderen. Op de blokplekken kan dit eenvoudig worden toegepast omdat hier alleen lage toestellen (valhoogte tot 1,5 meter) worden toegepast en de intensiteit van bespeling lager is. • Planten van bomen: geadviseerd wordt om bomen te plaatsen op speelplekken bij herinrichting.
Hierdoor ontstaat er enerzijds beschutting (minder UV-straling en warmte op speelplek) en anderszijds hebben bomen een waterbufferend effect. Uiteraard moet bij de plaatsing van bomen rekening gehouden worden met de veiligheidseisen en beheer. • Vergroenen vrije speelruimte: in het kader van het MIOP (zie pagina 14) vindt de komende jaren een renovatie van (delen van) de openbare ruimte plaats. Hierbij kan ingezet op het vergroenen van de openbare ruimte en het daarbij ook bespeelbaarder maken voor inwoners door de juiste keuze van beplanting en de wijze van onderhoud. Concreet voorbeeld: • Een aantal plekken is erg verhard en kan eenvoudig worden vergroend. Interessante opties zijn bijvoorbeeld de Lorentzstraat (#16) en de Secretaris Bosmanstraat (#26).
Hoe is het nu? • Er zijn geen bestaande afspraken met bewoners over het beheer van speelplekken. • Bij herinrichting worden bewoners uitgenodigd mee te denken over de inrichting van de speelplek. Er wordt niet op buurtniveau in gesprek gegaan met bewoners. Welke maatregelen kunnen daaraan bijdragen? • Uitvoeringsplan opstellen door raadpleging van kinderen en jongeren (gebruikers): de vervolgstap van deze adviesnota is het opstellen van een plan voor uitvoering. Aanbevolen wordt hierbij vooral de gebruikers van de speelplekken (kinderen en jongeren) te betrekken om zo de aanbevelingen te toetsen en daar waar nodig de kaders voor uitvoering bij te sturen. Bewoners worden ook geïnformeerd en geraadpleegd over het uitvoeringsplan. • Opstellen duidelijk stappenplan bij initiatieven: niet elk initiatief kan doorgang verleend worden (wegens de grote vervangingsopgave), maar sommige initiatieven moeten juist gestimuleerd worden vanuit de gemeente (zie ook volgende punt). Het is belangrijk om een duidelijk actie- of stappenplan te hebben zodat initiatiefnemers weten wat er komt kijken bij een goed idee en of een initiatief kans van slagen heeft (verwachtingsmanagement). • Betrokkenheid en energie bewoners benutten: bij de inrichting is de betrokkenheid van bewoners waardevol.
Aanbevolen wordt daarom om, zodra een initiatief binnenkomt, te kijken hoe dit kan worden gekoppeld aan het bestaande uitvoeringsplan of aan een ander initiatief in de buurt. Daardoor wordt de kans van slagen sterk vergroot. • Verder vergroten betrokkenheid bij herinrichting: om de betrokkenheid optimaal in te zetten wordt aanbevolen speelplekken volledig op te pakken bij herinrichting. Bewoners (vooral kinderen) worden geraadpleegd over de (her)inrichting. Belangrijk is dat vooraf duidelijk de kaders voor herinrichting en participatie worden bepaald. Dit kan per plek/ buurt verschillen. Concreet voorbeeld: • Het initiatief voor de Sophiaweg is interessant om te koppelen aan de herinrichting van de Max Euwestraat (#35). Door hier één speelplek van te maken (op de Sophiaweg) kan een buurtplek ontstaan voor beide speelbuurtjes.
Uitvoeringsopgave 2021-2025: kosteninschatting Uitgangspunt De huidige staat van het areaal is matig. Op basis van de inspectieronde in 2019 komt circa 60% van de speeltoestellen in aanmerkingen voor vervanging in de periode 2021-2025 (vanaf nu: de planperiode). Er is jaarlijks € 55.000,-/jaar beschikbaar voor het klein (reparaties, inspecties) en groot onderhoud (vervanging) van speelvoorzieningen. Dit wordt uitgevoerd door Spaarnelanden. Er wordt bij de uitvoering komende jaren zoveel als mogelijk uitgegaan van een speelplekgerichte uitvoeringsaanpak. Dit betekent dat speelplekken volledig worden opgepakt bij herinrichting (alle toestellen, ondergronden, meubilair etc.). Hierbij worden toestellen die binnen 3-4 jaar vervangen zouden moeten worden, geclusterd op één vervangingsmoment. Zo hoeft de gemeente niet steeds opnieuw een uitvoeringstraject op te starten voor dezelfde plek. Door op deze manier te kijken naar de vervangingsopgave in Zandvoort komen binnen de planperiode 34 van de 50 openbare speelplekken en schoolpleinen (1 schoolplein is niet openbaar) in aanmerking voor herinrichting. Benodigd budget voor uitvoering Per speelplek kan een budget gekoppeld worden voor de vervanging van de toestellen en ondergronden. Hierbij wordt gewerkt met richtbedragen, gekoppeld aan het type voorziening.
In onderstaande richtbedragen is uitgegaan van de huidige inrichting (toestellen en ondergronden). Dit betreft het vervangen van de bestaande speelmogelijkheden inclusief levering, plaatsing en verwijdering van de oude speeltoestellen en ondergronden2. Alle bedragen zijn excl. BTW. • • • •
Herinrichting blokplek: Herinrichting buurtplek: Herinrichting openbaar schoolplein: Herinrichting sportplek:
€ 5.000,- (minimaal) tot € 25.000,€ 25.000,- (minimaal) tot € 50.000,€ 25.000,- (minimaal) tot € 50.000, afhankelijk van inrichting € 5K tot € 50K
Op basis van het onderzoek en de sessies met beleidsmakers en Spaarnelanden, de vervangingsopgave voor de komende jaren en de haalbaarheid van de beleidsmaatregelen is er een uitvoeringplan opgesteld voor de speelruimte in Zandvoort: Speelbuurtgerichte uitvoeringsopgave: In dit uitvoeringsplan wordt gericht gekeken naar de kwaliteit van het aanbod in speelbuurtjes. Dit betekent dat een deel van de speelplekken 2) Dit is dus nog exclusief de kosten voor groen, overige verhardingen, de kosten voor participatie tijdens het ontwerptraject en het ontwerptraject (VAT-kosten) zelf.
14
niet wordt heringericht met speeltoestellen maar wordt omgevormd naar een alternatieve inrichting om zo de diversteit in het speelbuurtje te verbeteren (zie ook beleidsuitgangspunt B). Dit betreffen vooral blokplekken. Blokplekken met een minimale inrichting worden opgeheven. Eén plek wordt bewust uitgebreid om een extra buurtplek te realiseren langs de Burgemeester van Alphenstraat (#36). Voor het omvormen van speelplekken wordt een lager richtbedrag gerekend dan voor instandhouding. Voor een blokplek bedraagt dit max. € 10.000,-/plek, voor een buurtplek maximaal € 15.000,-/plek. Voor het opheffen van een speelplek wordt daarnaast € 5.000,- gerekend (herstel locatie en afvoer materiaal). Het benodigd budget voor uitvoering is lager dan bij instandhouding. Tot 2025 is er gemiddeld € 150.000,-/jaar nodig voor herinrichting. Voor het terugdringen van het aantal plekken wordt € 3.000,-/jaar gereserveerd. Het totaal benodigde budget op korte termijn (inclusief 10% voor onvoorziene kosten) bedraagt gemiddeld ((€ 150.000,- + € 3.000,-) x 10% =) € 168.000,-/jaar. Ná de planperiode 2021-2025 dalen de investeringskosten sterk. Voor de periode 2026-2035 is (voor de gehele 10 jaar in totaal) slechts € 235.000,- nodig. Onderhoudsbudget De onderhoudskosten worden integraal vastgesteld over het gehele areaal. Hierbij worden per domein de uitgangspunten geïnventariseerd.
Parallel aan dit traject zijn ook de gesprekken gaande over de DVO’s. De benodigde kosten voor het beheer en onderhoud van speeltoestellen worden momenteel nader uitgewerkt in de DVO tussen de Gemeente Zandvoort en Spaarnelanden. Hierdoor worden de onderhoudskosten niet meegenomen in de actualisatie van het speelbeleid. Wel is het relevant om te schetsen wat de gevolgen van de uitvoeringsopgave zijn voor de jaarlijkse onderhoudskosten. Op basis van een vuistregel (4% van de areaalwaarde) zou bij de omvang van het areaal van Zandvoort circa € 45.000,-/jaar nodig zijn voor het uitvoeren van klein onderhoud (reparaties, inspecties en registratie). Het groot onderhoud (vervanging toestellen) wordt hierbij buiten beschouwing gelaten omdat in het uitvoeringsplan wordt uitgegaan van complete herinrichtingen. Omdat in Zandvoort het areaal relatief oud is, zal de vuistregel van 4% waarschijnlijk onvoldoende zijn. Daarom wordt ook geadviseerd om komende jaren (planperiode) te investeren in de herinrichting van speelplekken. Hierdoor zullen de huidige onderhoudskosten sterk afnemen. Dit effect zal worden versterkt door speelplekken om te vormen.
Beleidsadvies en vervolgtraject Zandvoort vindt het belangrijk dat bewoners goed gebruik kunnen maken van de openbare speel- en sportruimte. Daarvoor is het belangrijke om uitdagende, aantrekkelijke voorzieningen te realiseren met voloende verblijfswaarde om langere tijd te spelen en bewegen en daarmee ook ontmoeting te stimuleren. Er liggen momenteel meer dan voldoende speelplekken in Zandvoort. Wel is het aanbod ongelijk verdeeld (vooral boven het spoor) en is de huidige staat matig. Er ligt de komende jaren een grote vervangingsopgave waarbij getracht wordt om meer in te zetten op uitdagende buurtplekken en vergroening. Nu zijn er te veel beperkte en vooral ook erg stenige speelplekjes. Uitvoeringsadvies De speelruimte in Zandvoort zal veranderen. Om zowel de beleidsuitgangspunten uit te voeren als ook de kosten te begrenzen wordt voorgesteld uit te gaan van een uitvoeringsplan gebaseerd op de speelbuurt. De nadruk komt daarbij meer te liggen op grotere buurtplekken voor jong én oud, gelegen in speelbuurtjes waarbij rekening is gehouden met barrières voor de jongste kinderen. 15 van de 25 blokplekken en 3 van de 16 buurtplekken zullen daarbij een andere invulling krijgen zonder speeltoestellen. Deze plekken blijven echter wel behouden als speelruimte. Belangrijk hierbij is een passieve aanpak en de betrokkenheid van bewoners.
De passieve aanpak gaat uit van een de technische staat van de speelplek. Zolang deze nog goed is en het onderhoud beheersbaar blijft zal de speelplek niet worden omgevormd of opgeheven en blijven de speeltoestellen staan. Op het moment dat de speelplek technisch niet meer voldoet wordt actie ondernomen en wordt de buurt benaderd om mee te denken over een alternatieve inrichting. Mocht hier geen belangstelling of input voor zijn, dan wordt de speelplek opgeheven en ingezaaid als grasveld of herstraat (afhankelijk van de context). Ook in het geval van opheffing blijft de speelruimte zelf echter behouden! Het betreft dan simpelweg een reservering van de ruimte, die zodra er vanuit de buurt wel belangstelling is, alsnog geactiveerd kan worden.
15 Koppeling aan het MIOP Voor de uitvoering wordt tevens geadviseerd aan te sluiten op het MIOP. Hiermee kan veel winst geboekt worden met betrekking tot participatiebijeenkomsten en de uitvoering zelf. Het MIOP is het programma van de gemeente Zandvoort waarbinnen grote renovaties van de openbare ruimte worden uitgevoerd. Door koppeling aan dit programma kan een efficiënte uitvoeringsslag worden gemaakt en kan het benodigd budget wellicht naar beneden worden bijgesteld. Er kunnen immers veel werkzaamheden gecombineerd worden (verhardingen, grondwerk, afvoer van materiaal). Ook wordt aanbevolen gebruik te maken van de bewonersgesprekken die binnen het kader van het MIOP worden georganiseerd om de wensen bij bewoners op te halen. Vervolgtraject Het doel van deze nota is het geven van advies over de huidige speelruimte in Zandvoort en de wijze waarop deze verbeterd zou kunnen worden. Op basis hiervan is de opgave geschetst voor de uitvoering van de beleidsmaatregelen. In een vervolgtraject moet verder invulling worden gegeven aan het uitvoeringsplan zelf en de koppeling aan het MIOP. Het is daarnaast belangrijk om in een vervolgtraject naast bestuurders ook de bewoners te betrekken.
Zijn nu bijvoorbeeld de juiste plekken aangewezen als buurtplek? In eerste instantie (1) kunnen kinderen en jongeren betrokken worden door te peilen hoe en waar er gespeeld wordt in Zandvoort (bijvoorbeeld met wandelingen). Aansluitend kunnen met inwoners de voorgenomen ingrepen voor de komende jaren afgestemd worden (2). Hier kunnen de participatietraejcten in het kader van het MIOP worden benut. Uiteindelijk krijgen bewoners (jong en oud) natuurlijk ook een stem bij de herinrichting van de speelplekken zelf in lijn met de opgestelde beleidsuitgangspunten (3).
Andersom geldt, dat als een buurt actief betrokken is en een goed idee heeft voor een alternatieve inrichting van een om te vormen plek, dit natuurlijk wel aanleiding is om een plek eerder op te pakken (zie ook beleidsuitgangspunt D). Eventueel nog herbruikbare speeltoestellen kunnen in dat geval (tijdelijk) op een andere plek worden bijgeplaatst. Zo wordt kapitaalvernietiging voorkomen terwijl er wel kan worden geschakeld bij een goed initiatief van bewoners. Bij buurtplekken wordt wel een actieve aanpak aanbevolen. Het is immers belangrijk dat deze plekken zo snel mogelijk van goed niveau zijn om het speelaanbod te verbeteren maar ook de onderhoudskosten snel terug te dringen. Ook in het kader van vergroening wordt geadviseerd om speelplekken waar mogelijk, actief te vergroenen. Geadviseerd wordt om binnen de planperiode alle geadviseerde ingrepen (zie uitvoeringsopgave) op te pakken.
Wandelingen met kinderen om een goed beeld te krijgen van de buurt en speelcultuur
Gemeente Zandvoort - Noord Bijlage 1 - Speelruimtekaart (+ analyse) Onderzoeksthema’s
Quickscan 16 2019
Speelaanbod De buurten boven het spoor zijn voornamelijk laagbouw met enkele flats aan de randen van de stad. Tussen de flats is veel open ruimte, deels benut als speelplek. De dekking van de speelplekken is goed: binnen loopafstand zijn er plekken waar de hele buurt terecht kan. Vaak zijn deze echter niet toegankelijk voor mensen met een beperking. Op veel plekken kan de inrichting beter door plaatsing van bankjes, bomen (beschutting) of hekwerk (langs de weg of achter doeltjes). Daarnaast is er een groot aantal kleine blokplekken in de Letterkundigenbuurt. De uitdaging en speelwaarde is hier beperkt (losse wipjes). In de buurt Nieuw Noord is er op diverse plekken een tekort in het speel- én sportaanbod.
Circuit Park Zandvoort
Legenda
ATB Track
Sportaanbod Er liggen voldoende prima sportvelden in het gebied. Hun formaat (klein) of ligging (dicht op woningen) maakt ze niet altijd aantrekkelijk voor jongeren. Ook zijn de sportplekken soms net niet lekker ingericht (geen hekwerken of bankjes).
Legenda
Progra
herinrichten binnen drie jaar
omvormen: spelen in het groen
herinrichten binnen vijf jaar
omvormen: spelen op een pleintje
T
SV
loca�e uitbreiden loca�e opheffen
nr.
GC
VV SV Zandvoort
Het sportaanbod betreft vooral voetbal. Langs het spoor ligt echter ook een skatepark (#60), voor ouderen is er een jeu de boulesbaan en naast het Circuit Park ligt nog een ATB-track.
Golfbaan The Dunes
06
SV
Sporthal Zandvoort
Alp
36
HC
Zandvoortse Hockey Club
rge m
ees
ter
Scoutinggroep The Buffalo’s
04
05
Bu
Spelen in het groen Met name rond de flats zijn grote groene ruimtes aanwezig die gebruikt kunnen worden voor vrij spel. Grenzend aan de buurten liggen vaak duinen en duinstroken waar goed gespeeld kan worden (rennen, hutten, vissen).
Center Parcs Zandvoort
07a
S
speelmogelijkheden
Ook de buurtjes met laagbouw hebben enkele omsloten groenstroken die voor spelen gebruikt kunnen worden. Op sommige van deze plekken (vaak ingesloten door woningen), worden door bewoners zelf ook speeltoestellen geplaatst.
toegankelijk
Van
speelplekje opgeheven
26
Het spelen in het groen kan verbeterd worden door in het bestaande speelgroen speelaanleidingen te plaatsen.
38a
57 Len
nep
55
39
40 58
16
g
Het bereik van een speelplek wordt afgesneden bij barrières, zoals (water-)wegen.
59
03
omvormen: spelen op een pleintje
!
sportple
speelple Bereik:
ac�eradius: 300 meter
wijkplek
speelple
loca�e uitbreiden 01
Dekking:
loca�e opheffen
nr.
laag
?
38 19 Station Zandvoort
eigen toestellen
48
Legenda
jeu de boulesbaan
Spelen op straat 49
In de Letterkundigenbuurt en Nieuw Noord is het rond de (tijdelijke) laagbouw goed spelen op straat door toestellen autovrije straten, op het strand steegjes en pleintjes. Rond de flats is veel groene ruimte, maar liggen juist minder autoluwe straten. Wel kan hier goed op de brede stoepen gespeeld worden.
45 46
a tr ts er lb ge
43 60
!
beperkt aanbod
at
35
29
Nationaal Park Zuid-Kennemerland
bo
uw
nie
uw
?
nr.
ravotplek (lekker vies worden!)
nr. nr.
schoolplein
nr.
nieu
wbo
uw
28b Hannie Schaftschool
park
sportplek
nr.
ravotgroen spelen op straat
(niet toegankelijk)
BS
schoolplein (niet in beheer)
00
kinderopvang
TV
losse speelaanleiding Bereik: kleine speelplek
speelplek met beperkte speelwaarde
nr.
lege speelplek
sportclub
Analyse: drukke weg (barrière) beperkte barrière
plek voor de hele buurt
0-12
VV
scou�ng
00 (niet toegankelijk)
grote speelplek voor de wijk
28a Mariaschool 34
speelplek
27 straat oren erl stv Ko
Bur gem ees ter
En
Veel plekken in de Letterkundigenbuurt zijn verhard. Met name de sportplekken en schoolpleinen hebben een beperkte afwateringscapaciteit. Deze plekken warmen tevens erg op in de zomer omdat beschutting door bomen vaak ontbreekt. In de andere buurten liggen de meeste plekken omringd door grasvelden, struiken of duin. In geval van heftige regen, kan hier veel water worden opgeslagen. Klimaatbestendigheid
nr.
23
?
Overig:
Type:
44
blok buurt
09 niet openbaar
22a
25
Type:
Wurmenveld
KDV Pluk
22
?
Legenda
Bereik van een speelplek, uitgaande van een kind met een lee�ijd van 5-9 jaar.
omvormen: spelen in het groen
beperkt aanbod
14
Legenda
02
13
we
?
37
38b
07
15a
De School
De Duinroos
Nicolaasschool
Legenda
Scouting Stella Maris
54
BS
Spe spe
plek
van
Bou
0-12
hen
leva
str
aat
rd Bar n
aar
t
?
Om het sportaanbod te verbeteren, kan worden ingezet op betere kwaliteit (inrichting), diversiteit (andere sporten) en wellicht kan met gebruikers worden gekeken naar een ideale sport-/chillplek. Nu liggen veel plekken dicht op de huizen.
Basisscholen Grenzend aan het duingebied ligt een gebouw met drie scholen. Hun schoolplein is verbonden met elkaar en biedt met name kinderen uit de Vijverparkbuurt een plek om te spelen na schooltijd. In dit gebied zijn er namelijk weinig plekken voor kinderen boven de 5 jaar. Daarnaast heeft KDV Pluk een leuke speelplek voor jonge kinderen, alleen is deze niet openbaar toegankelijk.
Nationaal Park Zuid-Kennemerland
!!
populaire speel-/sportplek aandachtspunten voor speelaanbod in de buurt
S
speelmogelijkheden toegankelijk
Van
speelplekje opgeheven
26
57 Len
nep
55
39
40 58
07
15a
De School
De Duinroos
Nicolaasschool
13
!
16
26
beperkt aanbod
we
Gemeente Zandvoort - Zuid & Bentveld Bijlage 1 - Speelruimtekaart (+ analyse) 38a
g
54
14
59
22
?
?
09
22a
Onderzoeksthema’s 37
38b
25
KDV Pluk niet openbaar
Dünenlandschaft Zandvoort
Quickscan 17 2019
?
Nationaal Park Zuid-Kennemerland
48
23
beperkt aanbod
nr.
speelplek
nr.
ravotplek (lekker vies worden!)
nr. nr.
schoolplein
BS
schoolplein (niet in beheer)
00
43 60
!
Overig:
Type: jeu de boulesbaan
kinderopvang
nr.
29
park
sportplek
nr.
ravotgroen spelen op straat
(niet toegankelijk) TV
drukke weg (barrière) beperkte barrière
uw
nie
27 nieu
wbo
uw
28a Mariaschool 28b Hannie Schaftschool
?
0-12
speelplek met beperkte speelwaarde
nr.
lege speelplek
aandachtspunten voor speelaanbod in de buurt
Kostverlorenpark
Kostverlorenpark
Hogeweg
!
De meeste buurten lopen vrijatover in duingebied. Hier kan toegankelijk goed gespeeld worden, denk aan rennen, verstoppertje, vissen voorplein bij het 32 Zwanenmeer en hutten bouwen. Sommige gebieden zijn vlak, waardoor je er ook kunt voetballen zoals onder achterplein het spoor in Park Zuid-Kennemerland. In Dünenlandschaft D cto honden vrij lopen. Zandvoort kunnen oook r .G
er
ke 50 plantsoenen, str In de zuidelijke buurten zijn ook enkele waar aa kinderen vrij kunnen spelen. In het centrum is detruimte speelplek wellicht beperkt; groene buitenruimte is hier afwezig. verplaatsen
Ha
ar
beperkt aanbod
ra
speelplekje 33 opgeheven
Kennemer Golf & Countryclub
61
TC
MS Za
nd
vo
or
tse
Wim Gertenbach College Zandvoort
Zandvoort
!
Oranje Nassauschool toegankelijk
lem
me
rst
ra
at
Kennemer Golf & Countryclub
voorplein
GC
beperkt aanbod
32 achterplein
Do
50
laa
n
TC
cto
speelplek wellicht verplaatsen
Dünenlandschaft Zandvoort
rC
.A
Zandvoort
.G
Wim Gertenbach
er
ke
str
aa
t
Za
MS College Zandvoort nd
vo
or
tse
laa
n
Zwanenmeer
BS
Ook de pleinen van de Mariaschool en de Hannie Schaftschool zijn buiten schooltijd niet toegankelijk. Deze zijn net nieuw, identiek en bevatten tevens weinig aanleiding om te spelen. De middelbare school heeft een voetbalveld, maar ook deze voorziening is door een hek niet toegankelijk na schooltijd.
P zuid hier komt nieuwe speelplek
90
Spelen op straat Hoewel de openbare ruimte beperkt is, zijn er wel plekken waar je als kind prima op straat kunt spelen (bijvoorbeeld de boulevard) al worden deze in het centrum ook vooral gebruikt voor horeca en winkelend publiek. In het Plan Zuid zijn enkele autovrije straten waar gespeeld kan worden. Op dit vlak is veel winst te behalen. 6 van de 9 speelplekken zijn verhard en de beschutting is vaak minimaal. Door meer te werken met gras, bomen en andere vegetatie kan hier actief gewerkt worden om de leefbaarheid in de zomer te verbeteren. Ook is dit goed bij extreme regenval. Klimaatbestendigheid
populaire speel-/sportplek
!!
grote speelplek voor de wijk w
Amsterdamse Waterleidingduinen
sportclub
Analyse:
plek voor de hele buurt
Nationaal Park Zuid-Kennemerland
u bo
VV
scou�ng
00 (niet toegankelijk)
losse speelaanleiding Bereik: kleine speelplek
35
34
rst
Basisscholen De openbare speelruimte is beperkt in dit gebied. De druk op eenZwanenmeer schoolplein als ontmoetingsplek voor alle kinderen uit een buurt wordt daarom groter. Op dit vlak is ook nog veel winst te behalen. Momenteel is alleen het voorplein van de Oranje Nassauschool openbaar toegankelijk ná schooltijd. Het achterplein (met een divers aanbod) niet.
eigen toestellen
Legenda
19
46
a tr ts er lb ge
01
laag
22a
25
45
35
Dekking:
beperkt aanbod
09 niet openbaar
?
at
speelpl
KDV Pluk
?
(tijdelijke) toestellen op het strand
!
59
14
49
Spelen in het groen me
C.A
54
wijkple 02
loca�e opheffen
nr.
straat oren erl stv Ko
kt od
Oranje Nassauschool
lem
g
44
23
300 meter
loca�e uitbreiden
16
22
37
07
13
Nicolaasschool
we
Station Zandvoort
jeu de boulesbaan
straat oren erl stv Ko
28a Mariaschool
In de dichtbebouwde is weinig open ruimte, 28b Hanniegebieden Schaftschool waardoor balspel op straat of op een grasveld niet mogelijk is. Wel kunnen de duinengebieden om de buurten heen hiervoor gebruikt worden. Het is aannemelijk dat sommige van de losstaande woningen in hun tuinen (speel- en) sportvoorzieningen hebben. ar
58
omvormen: spelen op een pleintje
De Duinroos
En
Op het strand staan enkele uitdagende speeltoestellen die in de zomer goed worden gebruikt. Ook de buurtspeelplek in Bentveld is populair en leuk ingericht. Circa de helft van de plekken in Zandvoort-zuid is in verouderde staat.
Ha
40
55
eigen toestellen
Speelaanbod 19 Ten zuiden van het spoor ligt de oude, dichtbebouwde 48 kern van Zandvoort, met daaraan grenzend andere oudere woonbuurten bestaande uit rijtjeshuizen en losstaande 44 In de buurten woningen. Hier is het speelaanbod laag. Kostverloren, Plan Zuid en de Boulevard, zijn nagenoeg geen 49 speelvoorzieningen. De plekken die er zijn, zijn voor openbare ? een jonge leeftijdsgroep (0 tot 4 jaar) en weinig uitdagend. 45 Uitzondering hierop vormt het Jan Snijerplein. Hier kunnen 46 kinderen tot ca. 9 jaar zich nog vermaken.
Sportaanbod 27 Sporten wordt alleen op de schoolpleinen van de Oranje w ou b Nassauschool gefaciliteerd. Het voorplein heeft twee nieu uw wbo nie uw voetbalveldjes op gras die na schooltijd ook toegankelijk zijn. Daarnaast heeft het achterplein nog een basket.
speelplekje 33 opgeheven
nep
39
38
Bur gem ees ter
!
57 Len
01
?
43 60
beperkt aanbod
38a
38b
?
38
Station Zandvoort
Van
speelplekje opgeheven
15a
De School
toegankelijk
02
Amsterdamse Waterleidingduinen
GC