Bijlage 1 Strategische Investeringsagenda Zandvoort 'Investeren in 365 dagen per jaar aantrekkelijk Zandvoort'

Strategische Investeringsagenda Investeren in een 365 dagen per jaar aantrekkelijk Zandvoort

Inleiding De gemeenteraad heeft bij het vaststellen van de voorjaarsnota 2025 een amendement aangenomen waarin het college wordt opgedragen een Strategische Investeringsagenda op te stellen met een omvang van 12 miljoen euro. Deze investeringsagenda is een vervolg op de Strategische Investeringsagenda Zandvoort aan Zee 2017 – 2025. Die investeringsagenda bevatte een groot aantal projecten waarvan vele zijn uitgevoerd of momenteel richting uitvoering gaan. De agenda heeft geholpen om projecten te agenderen en te versnellen. Vandaar de behoefte aan een vervolg hierop. Doel van de strategische investeringsagenda De strategische investeringsagenda dient meerdere doelen: -

Het versnellen van projecten Het verhogen van het ambitieniveau van projecten Het vergroten van de investeringsruimte van projecten, door het verwerven van aanvullende cofinanciering Het afdekken van een mogelijke onrendabele top bij projecten van groot maatschappelijk belang

De strategische agenda moet een gerichte agenda worden en heeft tot doel de ontwikkeling van Zandvoort te versterken. Projecten uit de agenda hebben zowel fysieke als sociale doelen. Uitgangspunten voor een strategische investeringsagenda Voor opname in de omgevingsvisie gelden een aantal uitgangspunten. -

Projecten moeten passen binnen de kaders van de omgevingsvisie Zandvoort 365 dagen aantrekkelijk Projecten moeten passen binnen de gemeentelijke beleidskaders De projecten kunnen niet (volledig) via het reguliere investeringsprogramma worden gefinancierd Financiering uit meerdere bronnen. Cofinanciering is een vereiste

Onderstaand worden deze uitgangspunten verder uitgewerkt.

1/9

Passend binnen de kaders van de omgevingsvisie Zandvoort 365 dagen aantrekkelijk In de omgevingsvisie is als belangrijkste ontwikkelingsrichting vastgelegd dat Zandvoort zich moet ontwikkelen tot een gemeente die 365 dagen per jaar aantrekkelijk is. Aantrekkelijk voor zowel bezoekers als inwoners. Badplaats en dorp gaan hand in hand naar 2040. Projecten die opgenomen worden in de agenda vallen binnen één of meer van de thema’s: 1. 2. 3. 4. 5.

Economie: stevige jaarronde economie Samenleving: sociale samenhang en ontmoeting Ruimte: aantrekkelijk en leefbaar dorp Duurzaamheid: groen en toekomstbestendig Mobiliteit: slimme bereikbaarheid

Door de projecten te koppelen aan de omgevingsvisie brengen we de realisatie van een Zandvoort dat 365 dagen per jaar aantrekkelijk is dichterbij. Passend binnen de gemeentelijke beleidskaders Naast de omgevingsvisie kent de gemeente veel meer beleid. Net als bij alle projecten passen de projecten binnen de kaders van het gemeentelijk beleid. Wanneer t.a.v. een bepaald project de kaders ontbreken, moeten deze eerst nog worden opgesteld. De projecten kunnen niet (volledig) via het reguliere investeringsprogramma worden gefinancierd De strategische investeringsagenda is geen vervanging voor het investeringsprogramma. Wanneer de gemeente nieuwe projecten programmeert worden die opgenomen in het investeringsprogramma. Enkel wanneer realisatie via het investeringsprogramma niet mogelijk is, er een aanvullende ambitie is waarvoor het niet mogelijk/wenselijk is die via het investeringsprogramma te financieren, of er sprake is van een onrendabele top die niet via het investeringsprogramma op te vangen is kan het project uitgevoerd worden via de strategische investeringsagenda. Financiering uit meerdere bronnen. Cofinanciering is een vereiste Met de middelen uit de investeringsagenda andere financieringsbronnen worden aangeboord, bijvoorbeeld als cofinanciering bij het binnenhalen van Europese of rijkssubsidies.

Aangezien er een groot aantal projecten is opgenomen in de investeringsagenda kunnen deze nooit in zijn geheel worden gefinancierd met enkel middelen uit de investeringsagenda. Een andere vorm van cofinanciering is dat bij projecten een onrendabele top wordt afgedekt. Hierdoor kunnen projecten die anders niet gerealiseerd zouden worden toch tot een goed einde worden gebracht.

2/9

Looptijd De looptijd van de vorige strategische investeringsagenda was zeven jaar. Voorstel is om de nieuwe agenda een looptijd van acht jaar te geven. Gelijk aan twee raadsperiodes. Dit zorgt ervoor dat investeringen daadwerkelijk kunnen worden gedaan met het oog op de lange termijn. Ook wetende dat veel projecten een lange doorlooptijd hebben. Gedurende de looptijd vindt de verantwoording plaats via het reguliere P&C proces. Financiën De raad heeft in zijn amendement opgenomen dat de dekking van deze strategische investeringsagenda moet komen uit de herschikking van reserves, waaronder de algemene reserve, en het positieve rekeningresultaat 2024. Bij de voorjaarsnota 2026 wordt dit verder uitgewerkt in een besluit op basis van de cijfers uit de jaarrekening 2025. De mutatie kan er als volgt uitzien: 1-1Naar Res SIA Geplande bestedingen 2026 Reserve SIA 31-12-2025 3.400 3.400 Ontwikkeling van de Boulevard Egalisatiereserve 3.118 2.099 De egalisatiereserve is een buffer tegen onverwachte tegenvallers Reserve Duurzaamheidsfonds 3.451 1.731 ja, inhoudelijk plan volgt. Hiervoor is al € 1.026.000 in de begroting opgenomen; de gedachte is om vooralsnog € 1.720.000, in de reserve duurzaamheidsfonds te laten. Besteding overige middelen wordt verder uitgewerkt vanuit de reserve SIA. Reserve Investering Parkeren

2.281

Reserve Wonen

2.574

2.281 Bestedingen aan parkeren en mobiliteit worden verder uitgewerkt vanuit de reserve SIA. 2.489 Bestedingen aan woningbouw worden verder uitgewerkt vanuit de reserve SIA. 12.000 Reserve SIA

3/9

Hiermee komt financiële ruimte voor de raad om projecten uit de projectenlijst van de grond te krijgen. Per project wordt indicatief een bedrag opgenomen. De middelen kunnen worden besteed om projecten van de grond te krijgen door bijvoorbeeld de aanloopkosten te dekken. Ook kan een plus gerealiseerd worden op projecten. Concrete besteding van de middelen kan betrokken worden bij de verdere uitwerking van de projecten. Verdere organisatorische inbedding vraagt nog aandacht. Naast het inhoudelijke spoor moet ook dit de komende tijd verder worden uitgewerkt. Impact op de financiële positie Zandvoort heeft een ambitieus investeringsplan; uit de ontwikkeling van de financiële indicatoren in de programmabegroting 2026 blijkt een groot effect op de financiële positie. 2025 2029 2029 na inzet SIA* Norm Netto schuldquote 43% 112% 119% < 100% Solvabiliteitsratio 43% 28% 24% > 20% *Voorbeeld met inschatting effect inzet SIA bij besteding van € 1,5 miljoen per jaar Het effect van de investeringen is dat de structurele kapitaallasten in de komende jaren fors gaan stijgen. Zonder inzet van de middelen uit de reserve SIA wordt de grens die de raad gesteld heeft voor de netto schuldquote al overschreden, volgens het huidige meerjarenbeeld. Bij de volgende nota reserves en voorzieningen worden de normen opnieuw tegen het licht gehouden.

Daarbij wordt gekeken naar de staat assets die de gemeente bezit, zoals gebouwen, wegen etc en de toekomstige investeringen, maar ook naar de landelijke normen voor de financiële positie van de VNG, die ruimer liggen dan de norm die Zandvoort tot dusver hanteert. Het inzetten van de reserve SIA heeft een verder negatieve invloed op de financiële positie. Bij de verdere invulling van SIA projecten is dan ook aandacht nodig voor de ontwikkeling van het eigen vermogen en de schulden. Het inzetten van reserves (is eigen vermogen) dempt jaarlijkse verliezen, maar als dit gedurende een aantal jaren gebeurt, zorgt de negatieve kasstroom voor hogere schulden en rentekosten. Hierdoor wordt ook de invloed van renteschommelingen op de begroting groter. Ook wordt de beleidsvrijheid beperkter naar mate de schulden toenemen. Het is dan ook aan te bevelen om tegelijkertijd te kijken naar maatregelen die juist liquiditeit geven, zoals de verkoop van vastgoed en (bouw)gronden. Bij de verdere invulling van de reserve dient het effect op de financiële positie van de gemeente blijvend gemonitord te worden. Projectenlijst De strategische investeringsagenda omvat de volgende projecten: De ontwikkeling van de Noordkust De Noordkust is de laatste plek waar Zandvoort tot grootschalige gebiedsontwikkeling kan komen.

Een gebied waar met gebruikmaking van de kwaliteiten van kust en circuit een kwalitatief hoogwaardig gebied kan worden ontwikkeld. Een gebied met bovenregionale en

4/9

zelfs landelijke uitstraling, het balkon van Zandvoort en de MRA. Een gebied gericht op hoogwaardig verblijf, zakelijke economische activiteiten, hotel en congres, durfsport en ontmoeting. Dit sluit aan bij in het amendement genoemde projectontwikkelingen boulevards. Investeren in de leefomgeving van Zandvoort De komende jaren zijn er nog veel investeringen in de leefomgeving nodig. Vergroening van Zandvoort blijft de komende jaren aandacht vragen. Het actieprogramma groen loopt in 2025 af, maar grootschalig investeren blijft nodig. Met het oog op het verbeteren van woon- en verblijfsklimaat en het aanpassen aan het veranderende klimaat. Het veranderende klimaat brengt verschillende uitdagingen met zich mee, zoals hittestress, droogte / watertekort, wateroverlast en het verminderen van biodiversiteit. Om dit tegen te gaan zullen de nodige investeringen gedaan moeten worden. De investeringen in de openbare ruimte dragen in hoge mate bij aan de aantrekkelijkheid van Zandvoort voor zowel inwoners als bezoekers. Zandvoort kampt daarnaast met achterstallig onderhoud. In de openbare ruimte, maar ook in veel gebouwen moet worden geïnvesteerd, bijvoorbeeld qua verduurzaming. Zandvoort kent veel beeldbepalende gebouwen, deels met een beschermde status. Een fonds gericht op herstel van historische gevels en monumenten kan helpen om eigenaren te laten investeren in hun bezit.

De gemeente draagt dan bij in de vorm van cofinanciering. Het maatschappelijk rendement van een dergelijke investering is hoog, het draagt bij aan veel meer dan alleen de staat van het vastgoed. Het versterkt de uitstraling van de hele omgeving en daarmee de aantrekkelijkheid van het dorp. Hiervoor zullen aanvullende beleidskaders moeten worden geformuleerd. Ditzelfde geldt voor de investeringen die gedaan moeten worden in de pleinen in het centrum. Samen met de vergroening van het dorp draagt het in hoge mate bij aan de kwaliteit van leven en verblijven. Versterken infrastructuur voor fiets en alternatieve vormen van vervoer Een goede bereikbaarheid van Zandvoort is en blijf cruciaal. De komende jaren vraagt dit om grote investeringen. In verbindingen, zoals voor de fiets, maar ook in voorzieningen zoals fietsenstallingen. We moeten de bereikbaarheid beter gaan organiseren. We investeren in de toegankelijkheid van Zandvoort ook voor mensen met een beperking. Naast de auto zijn er vooral aanvullende slimme oplossingen nodig met behulp van andere vormen van vervoer. In het Gemeentelijk Verkeer en Vervoer Plan (GVVP) wordt hier de basis voor vastgesteld. Met het oog op het verminderen van CO2 uitstoot is het ook belangrijk om vormen van vervoer te onderzoeken die fossielvrij of fossiel arm zijn.

Met de strategische investeringsagenda kunnen we de gewenste investeringen versnellen.

5/9

Ontwikkelingen op het strand Een belangrijke ontwikkeling de komende jaren wordt de kustversterking die het Hoogheemraadschap van Rijnland wil uitvoeren. De duinvoet moet worden verbreed waardoor allerlei functies op het strand een nieuwe plek moeten krijgen. Daarnaast zijn er andere ruimtelijke ambities op het strand, door een veranderende en toenemende recreatiedruk. De ambitie van Rijnland kan ook worden gebruikt om een aantal praktische zaken op het strand goed te regelen. En kan worden benut om de kwaliteit van verblijf en gebruik van het strand te versterken, waaronder ook de toegankelijkheid van het strand. Dit draagt bij aan de aantrekkelijkheid van de hele kustzone en het centrum. Het strand is en blijft immers de belangrijkste unieke kwaliteit van Zandvoort, ingebed tussen Natura 2000 gebied en de zee. Het eerdere amendement m.b.t. de strandlift is hier een specifieke invulling van. Het strand verdient aandacht wanneer het gaat om afval, zowel wat betreft leefbaarheid als natuurinclusiviteit. De ambitie Nederland aardgasvrij in 2050 geldt ook voor ondernemers op het strand. Investeren in de sociale samenhang Het versterken van ontmoeting en sociale samenhang vraagt ook om investeringen in fysieke voorzieningen en de fysieke leefomgeving. Bijvoorbeeld door het ontwikkelen van sport en spel, kleinschalig in de wijk en grootschalig op bijvoorbeeld Duintjesveld.

Het bundelen van sociale activiteiten in de sociale wijkcentra, zoals de ontwikkeling van een centrum specifiek gericht op jongeren. De openbare ruimte vraagt om het creëren van ontmoetingsplekken en “ommetjes”. Belangrijk dat deze ontmoetingsplekken en ommetjes op zo’n manier worden aangelegd dat ze als sociaal veilig worden beschouwd. Investeren in sociale samenhang helpt ook in het versterken van maatschappelijke weerbaarheid. Een onderwerp dat steeds urgenter wordt in het kader van mogelijke crises als gevolg van geo-politieke dreigingen, klimaat, stroomuitval, etc. Sociale samenhang kan ontstaan op verschillende vlakken. Op het gebied van duurzaamheid zijn er verschillende samenwerkingsvormen en -activiteiten waarin mensen elkaar op thema ontmoeten (denk aan o.a. groene buurtinitiatieven, wijkaanpak groene daken, energie coöperaties en activiteiten). Investeren in preventie met focus op de nieuwe generatie Veel problemen in het sociaal domein vinden hun oorsprong in bestaansonzekerheid en worden vaak van generatie op generatie overgedragen. Gemeente Zandvoort ondersteunt haar inwoners tot 130% van het wettelijk sociaal minimum. Met het Zandvoorts Preventiemodel richt de gemeente zich op het creëren van een positieve leefomgeving voor kinderen (6 tot 18 jaar) zodat zij kansrijk kunnen opgroeien.

-> Wetende dat er een belangrijke relatie is tussen bestaanszekerheid en uitdagingen in het leven van jongeren kan met de investeringsagenda het Zandvoorts preventiemodel worden uitgebreid met interventies op gebied van bestaanszekerheid (bv. preventie van schulden bij jong volwassenen)

6/9

-> Wetende dat preventie het meest loont wanneer je daar vroeg in het leven mee begint kan met de investeringsagenda het Zandvoorts preventiemodel worden uitgebreid naar de leeftijd 0-6 jaar (bv. met het programma kansrijke start) Woningbouw De komende jaren wordt een groot aantal woningen toegevoegd aan de Zandvoortse woningvoorraad. De vraag naar woningen blijft onverminderd groot. Extra investeringsruimte kan bijdragen aan het realiseren van deze woningen. Hierbij kan het ook om woningen voor bijzondere doelgroepen zijn, zoals jongeren- en ouderenwoningen en bijvoorbeeld een Parenthouse. Ook zal er naast de huidige projecten extra ontwikkelruimte moeten worden gezocht. Deze locaties zijn in de verdichtingsstudie in kaart gebracht. De uitwerking hiervan vraagt nog volop aandacht. Een ander aandachtspunt is de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed. De verduurzaming leidt tot een kwaliteitsimpuls van de portefeuille. Zandvoort heeft convenanten ondertekend op het gebied van houtbouw, schoon- en emissieloos bouwen en circulair slopen. Woningbouwprojecten zullen rekening moeten houden met deze richtlijnen. Energietransitie Nederland en Zandvoort staan voor een transitie op het gebied van energie. Zandvoort is bezig met de overstap naar duurzame energie, waarin een belangrijke rol is weggelegd voor woningeigenaren, woningcorporaties en ondernemers.

Een van de problemen waar we tegenaan lopen is de netcongestie. Het oplossen hiervan vraagt investeringen bijvoorbeeld netwerkbedrijven, ondernemers, inwoners, maar ook van de gemeente.

7/9

Bijlage 1: Projecten Strategische Investeringsagenda Categorie

Investeringen

Draagt bij aan thema’s Bedrag

De ontwikkeling van de Noordkust

Planvorming, duurzame Economie, Ruimte, ontwikkeling boulevard Duurzaamheid

1.000.000

Investeren in de leefomgeving

Investeringen openbare Ruimte, Duurzaamheid ruimte/pleinenstudie

1.500.000

Toekomstbestendige parkeeroplossingen voor zowel auto als fiets Versterken infrastructuur voor Het verder ontwikkelen Mobiliteit, fiets en alternatieve vormen van het gemeentelijke Duurzaamheid van vervoer verkeers- en vervoersplan met extra aandacht voor emissieloos vervoer.

1.000.000

Ontwikkelingen op het strand

Financiering strandlift. Samenleving Verbeteren afvalbeheer

1.400.000

Investeren in de sociale samenhang

Realisatie jeugdhonk/circulaire hotspot Faciliteren burger initiatieven

Samenleving

1.500.000

Woningbouw

Het versnellen van diverse woningbouwprojecten Samenleving en stimuleren van natuurinclusief bouwen

2.574.000

Energietransitie

Versnellen verduurzaming woningen en bedrijfspanden

1.000.000

Duurzaamheid

Beschikbaar voor nieuwe raadsperiode

2 .026.000

Totaal

12.000.000

8/9

Bijlage 2: Tekst amendement a. De dekking van deze strategische investeringsagenda te realiseren uit de herschikking van reserves, waaronder de algemene reserve, en het positieve rekeningresultaat 2024. b. het college opdracht te geven om, overeenkomstig de werkwijze bij de vorige strategische investeringsagenda (2016), een raadsvoorstel met een uitwerking en een bestedingsvoorstel op te stellen en deze Q4 2025 aan de raad voor te leggen zodat de raad voor het einde van deze raadsperiode hierover kan besluiten. c. In deze uitwerkingsnotitie in ieder geval de volgende onderdelen op te nemen: - Energiezuinig gemeentelijk vastgoed. - Realisatie jeugdhonk/circulaire hotspot. - Financiering strandlift. - Investeringen in de openbare ruimte, waaronder pleinenstudie en Ontwikkelingen boulevards. - Het versnellen van diverse woningbouwprojecten. - Toekomstbestendige parkeeroplossingen voor zowel auto als fiets. - Het verder ontwikkelen van het gemeentelijke verkeers- en vervoersplan. d. Tevens in de nieuwe SIA voldoende ruimte te reserveren voor prioriteiten die een nieuw te vormen raad en college na de gemeenteraadsverkiezingen (2026) wensen toe te voegen.

9/9