bijlage 1 Omgevingsvisie Zandvoort

Deze centra kunnen ook op lokaal niveau een rol spelen als steunpunt waar bewoners een beroep kunnen doen op ondersteuning bij het zelfstandig wonen. De combinatie van wonen, zorg en maatschappelijke activiteiten draagt bij aan het langer en prettig zelfstandig wonen.

Sfeerbeeld: woonzorgvoorzieningen voor ouderen 34

Omgevingsvisie Zandvoort 2040

Sport- en speelplekken en multisportcentrum Ook sport en spel kan de gemeenschap verbinden. Dit vraagt om meer mogelijkheden om in verenigingsverband te kunnen blijven sporten (voetbal, tennis, manege, e.a.). Ook bewegen in de openbare ruimte (skaten, freerunning) verdient kansen zonder tot overlast te leiden. Binnen en buiten streven we in dit verband ook naar een rookvrije openbare ruimte, inclusief sport- en speelplekken, voor een rookvrije generatie, zodat de jeugd steeds minder in aanraking komt met roken en hierdoor niet start met roken. Op en rond het sportpark Duintjesveld worden accommodaties gemoderniseerd waarin meerdere takken van sport worden ondergebracht. We zien kansen voor de ontwikkeling tot een multifunctioneel sportcentrum, waarin diverse sporten worden geclusterd. Inzet is om optimaal gebruik te maken van de sportvelden en de Korver sporthal, niet alleen ’s avonds en in het weekend. En het sportcentrum ook toegankelijk te maken voor bezoekers of onderdeel te maken van arrangementen. Hetzelfde geldt voor het beter ontsluiten van de twee golfbanen in Zandvoort, The Dunes en de Kennemer Golf & Countryclub. Bijzondere kansen liggen er voor de durfsport aan zee, zeesportkampen en andere outdoorevenementen. De ontwikkeling van een jaarrond regionaal watersportcentrum voor (kite)surfen, suppen, kanoën en raften is gewenst.

Dit zou op termijn een profiel kunnen krijgen als het ‘Papendal aan Zee’. De durfsport hoeft niet beperkt te blijven tot watersport, maar kan juist breder getrokken worden door op het circuit of op specifieke plekken in het duinlandschap ook extreme sporten aan te bieden.

Sfeerbeeld: sporten bij multisportcentrum

2.2

SAMENLEVING: SOCIALE SAMENHANG EN ONTMOETING

Ontmoetingsplekken, bewegen en ‘ommetjes’ De pleinen en straten van Zandvoort vragen om een kwaliteitsimpuls. Op veel plekken zien we slijtage en is de uitstraling niet meer van deze tijd. Vergrijzing en sociale veranderingen stellen ook nieuwe eisen aan de leefomgeving waarin bewegen, ontmoeten en ontspannen steeds be-langrijker worden. Zo hebben we in de coronacrisis de waarde van ‘ommetjes’ in de eigen buurt leren waarderen. Dit vraagt om veilige en aantrekkelijke wandelroutes op wijkniveau, in de directe woonomgeving. In een aantal gebieden is de openbare ruimte niet inclusief ingericht op toegankelijkheid van mindervaliden, ouderen of jonge kinderen. Zo ligt het aantal ongevallen in de openbare ruimte relatief hoog in Zandvoort. Ouderen geven aan dat zij vaak moeite heb-ben – al dan niet met rollator of scootmobiel – om zich door de openbare ruimte te bewegen. De toegankelijkheid scoort laag rond het centrum richting station, in Oud-Noord en in het mid-dengebied van Nieuw Noord. Openbare ruimte kan ontmoeting stimuleren door aanleg van vei-lige rustplekken op groene pleintjes, waar ruimte is voor ontspanning en een praatje. Maar een goede openbare ruimte nodigt ook uit tot fysiek bewegen via een speciale beweegroute (kwiekroute), een beweegtuin of drempelloze wandelroutes zonder belemmerende objecten. Rustplekken, bewegen en ommetjes houden de gemeenschap blijvend vitaal.

Hiermee dragen we bij aan ziektepreventie en bevorderen we de gezondheid door een gezonde leefomgeving aan te bieden.

Sfeerbeeld: uitnodigende plekken voor bewegen en ontmoeten

SPEERPUNTEN SAMENLEVING: ▪

SLIMME ZONERING IN SFEERGEBIEDEN IN DE KUSTSTROOK

▪

BUNDELEN VAN VOORZIENINGEN IN VITALE SOCIALE WIJKCENTRA

▪

UITBOUW VAN WOONZORGVOORZIENINGEN EN -WONINGEN

▪

AANTREKKELIJKE PLEKKEN EN VOORZIENINGEN VOOR SPORT EN SPEL

▪

ONTMOETING STIMULEREN DOOR GROENE RUSTPLEKKEN EN OMMETJES

Sfeerbeeld: toegankelijke ‘ommetjes’ met rustplekken in het groen Omgevingsvisie Zandvoort 2040

35

2.3

RUIMTE: AANTREKKELIJK EN LEEFBAAR DORP

LEGENDA RUIMTE

36

Belangrijk zoekgebied voor verdichting (wonen en werken)

Zichtbare cultuurhistorische lijnen en plekken, zoals lintbebouwing en Atlantik Wall

Potentie voorverblijfsconcepten i.c.m. durfsport en zakelijke evenementen

Groene pleintjes en parkjes voor ontmoeting i.c.m. klimaatadaptatie

Potentie voor ouderenwoningen i.c.m. zorg of wellness

Duinnatuur vanuit landschap de wijken in

Potentie voor duurzame woningen in groene omgeving

Goede entrees van de wijk naar de natuur

Potentie voor transformatie naar gemengd bedrijventerrein, woon-werk-gebied

Aantrekkelijk en bruisend plein voor ontmoeting en evenementen

Architectuur met oog voor de historische kwaliteiten van het dorp

Hoogwaardige uitstraling van openbare ruimte en goede aansluiting buitenruimte op gebouwen

Omgevingsvisie Zandvoort 2040

2.3

RUIMTE: AANTREKKELIJK EN LEEFBAAR DORP

De ruimte voor wonen en werken is schaars in en om Zandvoort. Het dorp is omsloten door waardevolle natuurgebieden die ook juridisch zware bescherming hebben. Uitbreiding met woningbouw is vrijwel niet mogelijk, dus we moeten zoeken naar slimme en zorgvuldige oplossingen om Zandvoort aantrekkelijk, leefbaar en vitaal te houden in de toekomst. We vertrekken in deze Omgevingsvisie vanuit de volgende ambitie:

“We werken samen aan een aantrekkelijk en leefbaar dorp door meer kwaliteit in wonen, openbare ruimte en landschap.”

deze Omgevingsvisie 20 jaar vooruitkijken. Hiernaast blijft de aanwas van nieuwbouwwoningen achter: zo is slechts 9,1% van de woningen na 2000 gebouwd (vgl. Noordwijk ruim 20%). Tot 2040 zal flinke inzet nodig zijn op vernieuwing - renovatie, transformatie, vernieuwbouw - binnen de bebouwde kom, naast aanvullende nieuwbouw. In deze Omgevingsvisie gaan we uit van een bouwopgave van 630 woningen tot 2025. Tot 2040 zullen nog meer nieuwe woningen nodig zijn. Deze opgave kan niet alleen binnen het dorp gerealiseerd worden. Uitbreiding is niet aan de orde, maar we zien goede kansen voor inbreiding. Het gaat om inbreiding aan de dorpsranden buiten de beleidsmatige en juridische restricties voor het waardevolle duinenlandschap (Natura 2000). Op termijn zijn er nog kleinschalige inbreidingsmogelijkheden binnen de bebouwde kom van Zandvoort waarbij winkel- of bedrijfskavels getransformeerd kunnen worden naar wonen. We zien vooral kansen aan de noordkant van Nieuw Noord (tussen de wijk en sportvelden) en ten westen van Nieuw Unicum (tussen Zandvoortselaan en oude trambaan). Dit zijn zoekgebieden voor het uitwerken van hoogwaardige nieuwbouw met versterking van het al aanwezige groen.

Kansen voor inbreiding van woningbouw Een belangrijke opgave is het vitaal en toekomstbestendig maken van de woningvoorraad in Zandvoort. De ruim 9.700 woningen die nu binnen de gemeentegrenzen staan, zijn voor een flink deel aan het verouderen. Meer dan een derde van de huidige woningvoorraad is meer dan 50 jaar oud. Dat hoeft geen probleem te zijn maar leidt wel tot belangrijke beheer- en onderhoudsopgaven, zeker nu we in

Sociale en fysieke aanpak via wonen combineren De vraag naar woningen in Zandvoort groeit en verandert. De woonbehoeften van jongeren, starters en senioren in Zandvoort veranderen. Jongeren die uit huis gaan, starters die gaan samenwonen, ouderen die kleiner willen wonen: hun woonwensen veranderen maar zij willen wél graag in Zandvoort blijven. We zien dat jongeren langer thuis en ouderen langer zelfstandig blijven wonen. En Zandvoort kent relatief een groot aantal alleenstaanden en huishoudens met een lagere draagkracht. De woonopgave vraagt een

Sfeerbeeld: klusflats als renovatiekans van verouderde woongebouwen

Sfeerbeeld: collectieve woonvormen als wooncoöperaties

Om deze ambitie te bereiken zetten we in op:

Omgevingsvisie Zandvoort 2040

37

2.3

RUIMTE: AANTREKKELIJK EN LEEFBAAR DORP

gecombineerde fysieke en sociale aanpak. Niet alleen (ver)bouwen en vernieuwen, maar tegelijk koppelen aan de juiste sociaal-maatschappelijke ondersteuning voor bewoners. Dat geldt voor de wijkvernieuwing die nodig is in Nieuw Noord, maar ook elders in Zandvoort waar ouderen zorg en ondersteuning nodig hebben. Het is belangrijk dat Zandvoort diverse woningtypen en prijsklassen aanbiedt om te voorzien in doorstroming van huidige bewoners én het aantrekken van nieuwe bewoners. Hierbij horen ook nieuwe woonvormen, zoals collectief wonen, generatiewonen, coöperatief wonen of nieuwe woonzorgconcepten. Ook is balans nodig tussen bewoning door inwoners en bezoekers door de verhuur van koopwoningen aan toeristen in te dammen. Instrumenten, zoals zelfbewoningsplicht, worden ingezet om de leefbaarheid in wijken te waarborgen. Zo houden we Zandvoort ook op lange termijn vitaal en leefbaar.

38

uitdaging is om meer harmonie en herkenbaarheid te creëren in de openbare ruimte. Met een kwaliteit die passend is bij het gebied en de gebruikers. Zo kan de openbare ruimte in de kuststrook variëren al naar gelang het karakter: van stoer en ondernemend in het noorden of gericht op dorp en vertier tot meer op rust en gezondheid met landschap in het zuiden. Die kwaliteit moet ook zichtbaar en beleefbaar zijn in de openbare ruimte. Bovendien zijn ook doorgaande wandel- en fietsroutes nodig in die met name rond het centrum verkeersveiliger en aantrekkelijker worden ingericht, met een betere situering van objecten reclameborden, masten of prullenbakken - die zo geen belemmering (meer) vormen in de openbare ruimte.

Hoogwaardige uitstraling van openbare ruimte De kwaliteit van de openbare ruimte laat op verschillende plekken in Zandvoort te wensen over. Het zijn vooral de openbare ruimten in de wijken van de naoorlogse wederopbouw die inmiddels erg sleets en verrommeld zijn geraakt. In het centrumgebied tussen centrum en station, en in Nieuw Noord wordt de fysieke leefomgeving het laagst gewaardeerd vanwege een ‘stenig’ en verrommeld straatbeeld en gebrek aan groen en verblijfskwaliteit. Zowel de openbare ruimte in het centrum en de boulevards alsmede in Nieuw Noord kunnen een stevige kwaliteitsimpuls gebruiken. Een verbeterde uitstraling van de openbare ruimte in het centrum zal - naast het verbeteren van de uitstraling van panden - ook zorgen voor een aantrekkelijker bezoekers- en vestigingsklimaat. Opgave is de buitenruimte zo in te richten dat deze op lange termijn aantrekkelijk en veilig is en ontmoeting stimuleert. De

Cultuurhistorische kwaliteiten beter benutten Zandvoort was oorspronkelijk een geïsoleerd vissersdorp, maar ontvangt mensen van over de hele wereld. Bezoekers komen af op het strandleven, de boulevard, de duinen, het vertier en het circuit. Maar wat ook bijzonder is aan Zandvoort: het is een kustgemeente met een rijk verleden als kuuroord, vol overblijfselen van de Atlantikwall en de wederopbouw, een dorp met badvilla’s, hofjes en verandawoningen. En Zandvoort heeft een uitgestrekt natuurgebied. Kortom, een gemeente vol contrasten en verschillen in dynamiek. Zandvoort kan haar cultuurhistorische kwaliteiten nog veel beter benutten in toerisme, cultuur en in ruimtelijke ontwikkelingen. Denk aan de monumenten die Zandvoort rijk is: Raadhuis, NSstation, buitenplaats Groot Bentveld of badvilla’s met bijzondere gevels, erkers en veranda’s. Maar denk ook aan de restanten van de Atlantikwall en de jonge cultuurhistorie van de wederopbouw. Cultureel erfgoed betreft niet alleen monumenten en archeologie, maar ook het verhaal dat Zandvoort heeft gemaakt tot het dorp dat ze nu is. Cultuurhistorie levert een positieve

Sfeerbeeld: hoogwaardige uitstraling van straatinrichting

Sfeerbeeld: beter benutten cultuurhistorische kwaliteiten, zoals bunkers

Omgevingsvisie Zandvoort 2040

2.3

RUIMTE: AANTREKKELIJK EN LEEFBAAR DORP

bijdrage aan de kwaliteit van de leefomgeving en draagt bij aan een gedeeld verhaal waar Zandvoorters zich in herkennen en trots op zijn. Die identiteit van het dorp is bepalend voor onze leefomgeving en kan als inspiratie dienen bij toekomstige opgaven. Betere toegang tot natuur en landschap Van oudsher is het dorp Zandvoort gericht op de zee en het strand. De oriëntatie van het dorp is westwaarts, terwijl ook het omringende landschap en de natuur een belangrijke identiteit kunnen geven aan Zandvoort. In de profilering van de badplaats is relatief weinig aandacht voor natuurrecreatie in het omringende landschap. De kwaliteit van de natuur is wellicht het best bewaarde geheim van Zandvoort. Ook de ruimtelijke overgangen tussen dorp en landschap zijn niet altijd beleefbaar of herkenbaar. Deze overgangen zijn soms hard en duidelijk, maar soms ook rommelig met laagwaardige functies die uitwaaieren in de dorpsrand. Om van de omringende natuur te genieten, dient de toegang en toegankelijkheid naar het landschap te worden verbeterd. Dit vraagt om een betere kwaliteit van bestaande routes en enkele ontbrekende schakels in het fiets- en wandelnetwerk. Géén versnippering van natuur door nieuwe routes, maar betere toegangen, bewegwijzering, natuurinformatie en herkenningspunten die verleiden tot buitenrecreatie, ook als de weersgesteldheid niet optimaal is.

Een meer natuurlijke overgang van dorp naar natuurgebied door het landschap het dorp in te trekken, kan bewoners en bezoekers stimuleren om buiten het dorp te gaan. Het geleiden van de recreatiedruk is hierbij belangrijk en vraagt om een verdere uitwerking van een recreatieve landschapszonering naar gebieden en seizoenen.

Sfeerbeeld: natuurrecreatie en -educatie

SPEERPUNTEN RUIMTE: ▪

VARIATIE IN WONINGTYPEN EN INBREIDING VAN NIEUWBOUW

▪

FYSIEKE EN SOCIAAL AANPAK COMBINEREN VIA DE WOONOPGAVE

▪

HOOGWAARDIGE INRICHTING VAN DE OPENBARE RUIMTE

▪

CULTUURHISTORIE BESCHERMEN EN ZICHTBAAR EN BELEEFBAAR MAKEN

▪

NATUURRECREATIE EN LANDSCHAP TOEGANKELIJKER MAKEN

Sfeerbeeld: goede entrees naar het omringende landschap Omgevingsvisie Zandvoort 2040

39

2.4

DUURZAAMHEID: GROEN EN TOEKOMSTBESTENDIG

LEGENDA DUURZAAMHEID Zeewaartse strand- en duinverbreding t.b.v. kustveiligheid en kansen voor economie en natuur

Verduurzaming circuit: zoekgebied voor energieopwekking en -innovatie en kansen voor circulaire bouw van ‘biobased’materialen, zoals hout

Groene plekken t.b.v. klimaatadaptatie en biodiversiteit

Verduurzaming bestaand vastgoed: aardgasvrij, energiezuiniger en kleinschalige oplossingen voor duurzame energie

Waterrobuust centrum: meer groen en water in het stenige centrum

Circulaire hotspot: verwerking en ‘upcycling’ van afval

Duinnatuur vanuit landschap de wijken in t.b.v. natuurbeleving en biodiversiteit

Ecologische verbindingen tussen natuurgebieden

Natuureducatie bij entrees naar en routes in het landschap

40

Omgevingsvisie Zandvoort 2040

2.4

DUURZAAMHEID: GROEN EN TOEKOMSTBESTENDIG

Onze toekomst stelt nieuwe eisen aan onze leefomgeving: zonder fossiele energie, inspelend op klimaatverandering, met schone mobiliteit en behoud van biodiversiteit. Ook Zandvoort werkt aan een duurzame en toekomstbestendige leefomgeving. Kansen liggen vooral op het gebied van klimaatadaptatie, waarvoor we meer ruimte aan groen en water willen geven. We vertrekken in deze Omgevingsvisie vanuit de volgende ambitie:

“We werken samen aan een groene en toekomstbestendige leefomgeving met meer ruimte voor groen, water en biodiversiteit.”

van de kustveiligheid. Op korte termijn is er geen noodzaak, maar op termijn van deze visie 2040 groeit de urgentie om klimaatmaatregelen te nemen voor de zeespiegelstijging. Zandvoort is op dit moment geen ‘zwakke schakel’ in de Hollandse kustverdediging maar rond 2040 kan dat anders zijn als we niet hierop voorsorteren. Samen met onze partners willen we nader onderzoeken hoe we onze kuststrook kunnen versterken door een zeewaartse verbreding en deels verhoging van de duinen in combinatie met verbreding van het strand. Zeewaartse strand- en duinverbreding biedt nieuwe kansen voor meekoppeling van andere functies. Vergelijkbaar met Katwijk is het denkbaar om het autoparkeren op een slimme manier te integreren in een verbreed duinenlandschap. Dit biedt kansen voor een meer natuurlijker uitstraling van de boulevards, waarin groene wandelroutes en groene rustplekken worden gecreëerd. Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in de kuststrook kunnen hierop voorsorteren.

Zeewaartse duinverbreding met nieuwe kansen Klimaatverandering speelt op alle schaalniveaus en heeft ook voor Zandvoort gevolgen hoe we omgaan met het inrichten en gebruik van onze leefomgeving. Wereldwijd is sprake van een stijging van de zeespiegel op lange termijn vanwege de opwarming van de aarde en het smelten van de polen. We willen hierop anticiperen door mee te werken aan versterking

Groene pleinen en parken met wateropvang Door klimaatverandering wordt het weer extremer. Warme zomerdagen worden heter en droger, regenbuien worden heviger. Veel plekken in het bebouwde gebied van Zandvoort zijn erg stenig met veel beton en verharding. Dit leidt tot extra hittevorming in de zomers en wateroverlast bij regenbuien. Het laaggelegen centrum van het dorp Zandvoort is kwetsbaar - door ondergelopen straten ondervinden bewoners en bedrijven overlast. De capaciteit van het huidige rioolstelsel is niet berekend op extreme hoosbuien. Onze inzet is gericht op het langer vasthouden en bergen van water alvorens het af te voeren. We kunnen regenwater langer vasthouden door aanleg van groene pleinen en parken met ruimte voor water via vijvers, singels, wadi’s of kleine waterlopen. Regenwater kan direct in

Sfeerbeeld: duinverbreding met nieuwe kansen voor natuur en parkeren

Sfeerbeeld: minder verharding, meer ruimte voor groen en water

Om deze ambitie te bereiken zetten we in op:

Omgevingsvisie Zandvoort 2040

41

2.4

DUURZAAMHEID: GROEN EN TOEKOMSTBESTENDIG

de bodem infiltreren door de omgeving maximaal te ‘ontstenen’ en te vergroenen. In de openbare ruimte, maar zo mogelijk ook in vele particuliere tuinen. Deze maatregelen hebben ook een verkoelend effect en dat is hard nodig. Verharding en bebouwing hebben invloed op de windsnelheid en de hoeveelheid warmte die wordt vastgehouden. In oude buurten met veel verharding is er een groot temperatuurverschil met het buitengebied - het hitte-eilandeffect. De luchttemperatuur daalt ’s nachts nauwelijks, waardoor gevoelige bevolkingsgroepen, zoals baby’s en ouderen, gezondheidseffecten ondervinden. Minder verharding en meer groene, natte en schaduwrijke plekken helpen bij het verkoelen van het dorp. Hierbij moeten we rekening houden met typen groen die goed bestand zijn tegen het Zandvoortse klimaat, gevarieerd zijn en de kans op ziekten en plagen verkleinen.

42

Zandvoort – geeft voorrang aan de natuurlijke dynamiek van zee en duinlandschap. Grote aantallen vogels zullen van de rust profiteren en bij voldoende rust kunnen zelfs zeehonden hier weer op het strand komen.

Beschermen van het waardevolle duinlandschap Zandvoort ligt als een enclave in het duinlandschap, omringd door een robuust natuurgebied van ruim 8.000 hectare, verbonden door drie ecoducten. Het gehele duingebied van de Waterleidingduinen tot Nationaal Park Zuid-Kennemerland heeft een beschermde status als Natura 2000-gebied. Bovendien maakt het gebied deel uit van het Natuurnetwerk Nederland (NNN-gebied) , hetgeen het duingebied evenzeer een beschermde status geeft. Die status is er niet voor niets: het duingebied rond Zandvoort heeft – naast ecologische waarden – ook waardevolle archeologische en aardkundige waarden van strandvlakten, kwelders en strandwallen en lage duinen. Door middel van de aanleg van drie ecoducten is rond Zandvoort een samenhangend natuurgebied ontstaan van circa 8000 ha. Hieraan is in het zuiden van Zandvoort nog een strandreservaat van 3 km toegevoegd. Dit natuurgebied ‘Noordvoort’ – op de grens tussen Noordwijk en

Natuurinclusief: behoud en versterken van biodiversiteit Het beschermen van de natuur en het vergroten van de biodiversiteit in flora en fauna blijft een belangrijke ambitie. Niet alleen buiten het dorp, maar ook binnen de bebouwde kom willen we ruimte geven aan biodiversiteit. De afname van de omvang en variatie in flora en fauna geeft reden tot zorg. Vooral de afname van het aantal insecten - schakel in vele voedselketens - is zorgwekkend. Door ruimte te geven aan groen met gebiedseigen planten kan lokaal de voedselketen worden versterkt. Zo zien we in Zandvoort kansen voor een natuurinclusieve inrichting bij het vergroenen van zowel buitenruimte als gebouwen. Veel maatregelen die in het kader van klimaatadaptatie genomen worden, met groen en water, dragen ook bij aan rijkere natuurlijke omgeving met flora en fauna. Denk bijvoorbeeld aan bloemrijke bermen, groene buurtparkjes, straatgroen met een duinkarakter of het ‘naar binnen trekken’ van het duinlandschap. Overlast van herten binnen de bebouwde kom moeten we voorkomen, maar kleinere diersoorten dragen bij aan een meer aantrekkelijke woonomgeving. Ook gebouwen met groene daken die water langer vasthouden of verticale geveltuinen dragen bij aan de lokale biodiversiteit.

Bij nieuwbouw of vernieuwing van wijken is het van belang om rekening te houden met ecologische verbindingszones van lokale diersoorten en de eventuele knelpunten in hun migratieroutes. Hiernaast is het van belang om de mogelijkheden voor een meer groen- en natuurinclusieve bouw te onderzoeken.

Sfeerbeeld: natuurinclusief bouwen en inrichten t.b.v. biodiversiteit

Sfeerbeeld: circulaire hotspot voor hergebruik en ‘upcycling’

Omgevingsvisie Zandvoort 2040

2.4

DUURZAAMHEID: GROEN EN TOEKOMSTBESTENDIG

Circulaire hotspot voor afval Het sluiten van kringlopen tot een circulaire ontwikkeling met zo min mogelijk afval en uitval is een landelijk streven. In MRA-verband is de ambitie gesteld om in 2025 als regio koploper te zijn op slimme oplossingen voor de beperkte beschikbaarheid van grondstoffen. Zo is in Zandvoort veel winst te behalen in de afvalverwerking. De miljoenen toeristen die Zandvoort jaarlijks bezoeken, zorgen voor grote uitdagingen op gebied van afval. Een schoon Zandvoort is immers een aantrekkelijk Zandvoort. Onze inzet is gericht op het circulair maken van het afvalbeheer. Dit begint bij het verminderen van de hoeveelheid (strand) afval, het stimuleren van de ketensamenwerking en een goede verwerking en upcycling van reststoffen. Het inrichten van een circulaire hotspot in Zandvoort kan hierin een goede bijdrage leveren. Dit kan ook kansen voor inzet van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. Hiervoor zien we kansen op het bedrijventerrein Nieuw Noord met het gemeentelijke milieustation. Op termijn is het denkbaar om voedselverspilling te voorkomen en voedselafval tot een circulair systeem te maken door eiwitten te hergebruiken of te composteren voor energie of mest. Kleinschalige oplossingen voor duurzame energie De transitie naar duurzame energie is in ons land in volle gang.

We gaan van fossiele energie over op opwekking, gebruik en opslag van duurzame energie. Zandvoort heeft als kustplaats veel aanbod van winden zonuren, maar beperkt ruimte waarop zij duurzame energie kan opwekken vanwege beperkingen van het beschermde landschap. Onze inzet is om binnen de bebouwde kom te zoeken naar oplossingen. Naast vermindering van de energievraag door betere isolatie is ook lokale opwekking belangrijk. Zo wordt in Zandvoort de potentie voor zonne-energie nog

niet goed benut – slechts 2,6% van de woningen heeft zonnepanelen op het dak. We zien kansen voor opwekking van duurzame energie op daken en andere grote oppervlakken, zoals op sommige parkeerterreinen. Dit leidt tot een sterke toename van de hoeveelheid opgewekte duurzame energie. Ook de warmtevoorziening is een belangrijke component in het verduurzamen van de gebouwde omgeving. Woningen moeten van het aardgas af en alle nieuwe woningen en utiliteitsgebouwen worden zonder aardgasaansluiting gerealiseerd. In de bestaande wijken van Zandvoort kan het energieverbruik en de CO2-uitstoot worden verlaagd door het beter isoleren van woningen met ‘slechte’ energielabels en uitbreiding en verduurzaming (all electric) van het bestaande warmtenetwerk. Bij groot onderhoud zien we kansen om het aardgasnet te vervangen door het warmtenetwerk. In Oud Noord en Nieuw Noord kan de woningcorporatie starten met uitbreiding van het warmtenet en haar woningen tot een gemiddeld energielabel B in 2030 brengen. Kantoorgebouwen in Zandvoort kunnen de komende jaren energiezuiniger worden gemaakt tot minimaal label C of beter. In gebieden met lage dichtheid, zoals in Bentveld, zal een warmtenet niet rendabel zijn. Voor andere wijken geldt dat het aardgasnet na 2030 blijft liggen en benut kan worden voor groen gas of waterstof.

Samen met partners werken we aan verduurzaming met oog voor een optimale mix van rendement en veiligheid. SPEERPUNTEN DUURZAAMHEID: ▪

ZEEWAARTSE STRAND- EN DUINVERBREDING VOOR KUSTVERDEDIGING ONDERZOEKEN

▪

VERGROENEN EN WATERROBUUST INRICHTEN VAN PLEINEN EN PARKEN

▪

BESCHERMEN VAN LANDSCHAP EN NATUURINCLUSIEF INRICHTEN

▪

CIRCULAIRE HOTSPOT EN CIRCULAIR MAKEN VAN AFVALVERWERKING

▪

KLEINSCHALIGE OPLOSSINGEN VOOR INZET VAN DUURZAME ENERGIE

Sfeerbeeld: kleinschalige oplossingen duurzame energie Omgevingsvisie Zandvoort 2040

43

2.5

MOBILITEIT: SLIMME BEREIKBAARHEID

LEGENDA MOBILITEIT

44

Zoeklocatie (half-)ondergronds parkeren in duinlandschap, buiten waterkering

‘Beweegvriendelijke’ wijken: goede en veilige looproutes, fietsroutes en fietsvoorzieningen

Beter benutten parkeerplaats als aantrekkelijke mobiliteitshub: parkeren + OV + fiets + deelmobiliteit

Voetgangersvriendelijk centrum: toegankelijk, aantrekkelijk en autoluw

Treinstation als mobiliteitshub: OV + fiets + deelmobiliteit

Goede doorfietsroutes naar de regio t.b.v. recreatie en woon-werk

Zoekgebied HOV-verbinding met Hoofddorp, Schiphol en Amsterdam-Zuid

Zoekgebied te verkennen nieuwe ontsluitingsweg

Omgevingsvisie Zandvoort 2040

2.5

MOBILITEIT: SLIMME BEREIKBAARHEID

Een goede bereikbaarheid is en blijft cruciaal voor Zandvoort. Van oudsher heeft het autoverkeer van bezoekers en toeristen - vooral op piekdagen - een groot effect op de bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid in Zandvoort. We moeten de bereikbaarheid beter gaan organiseren: de auto staat centraal, maar er zijn aanvullende slimme oplossingen nodig. We vertrekken in deze Omgevingsvisie vanuit de volgende ambitie:

“We werken samen aan een betere bereikbaarheid met een slimme mix van mobiliteitsmogelijkheden voor auto, ov en fiets.”

beginnen, maar al bij de invalswegen vanuit Haarlem en Heemstede. Terwijl nu de wegen naar het strand regelmatig overbelast worden door bezoekersverkeer, willen we recreanten stimuleren om vooral met het openbaar vervoer naar Zandvoort te komen. Met name op drukke dagen zou het voor bezoekers aantrekkelijker moeten worden om hun auto te parkeren op een van de P+R-terreinen rondom Haarlem. Kansrijk is het parkeren en overstappen op de trein in Haarlem Spaarnwoude of met bus vanaf Haarlem Zuidwest. De autobereikbaarheid is en blijft belangrijk voor Zandvoort maar geparkeerde auto’s nemen veel ruimte in en hebben een groot effect op de beleving van de openbare ruimte. De automobiliteit is ook gekoppeld aan de beschikbaarheid van het aantal parkeerplaatsen. Van de circa 10.000 parkeerplaatsen in Zandvoort zijn er 5.000 voor bezoekers. Uit onderzoek blijkt dat Zandvoort tijdens reguliere dagen én op piekdagen voldoende parkeercapaciteit heeft. Parkeervoorzieningen aan de randen worden echter onvoldoende benut. Een beter gebruik van de huidige parkeerplaatsen is wenselijk door een betere routering, bewegwijzering en een verkeersmonitoringsysteem. Zo is bijvoorbeeld de route naar P-De Zuid onder de maat en moet deze worden verbeterd.

Duurzaam parkeren aan de randen TTijdens zonnige dagen en bij evenementen leidt de toestroom van gemotoriseerd verkeer in en naar Zandvoort tot doorstroming- en parkeerproblemen. Gevolg: flinke files, zoekverkeer voor parkeren en foutparkeerders. Zandvoort zet graag in op een betere ontvangst en een slimme spreiding van bezoekers. Een dag aan zee zou niet pas op het strand moeten

Verkeersveiligheid en minder geluidsoverlast Het gemotoriseerde verkeer in de bebouwde kom leidt tot toenemende zorgen over de verkeersveiligheid en geluidsoverlast voor omwonenden. Met name lawaai van snel optrekkende auto’s en motoren zorgt voor overlast. Naast handhaving kunnen - waar mogelijk snelheidsbeperkende maatregelen worden genomen. Deels door verlaging van de maximumsnelheid, maar ook door inrichtingsmaatregelen in of nabij het wegprofiel. De doorgaande opkomst van de

Sfeerbeeld: duurzaam parkeren aan de randen

Sfeerbeeld: voetgangersvriendelijk centrum

Om deze ambitie te bereiken zetten we in op:

Omgevingsvisie Zandvoort 2040

45

2.5

MOBILITEIT: SLIMME BEREIKBAARHEID

elektrische auto gaat zorgen voor een vermindering van verkeerslawaai en uitstoot van CO2 en fijnstof. Mede door de opkomst van de elektrische auto zal mobiliteit steeds meer emissieloos worden. Er zijn grote kansen voor het verduurzamen van het autoverkeer door de uitbreiding van de laadinfrastructuur. We zien derhalve kansen voor laadvoorzieningen op grote parkeerplaatsen, vooral aan de kust. Naar een voetgangersvriendelijk centrum Door betere parkeermogelijkheden aan de randen van Zandvoort verbeteren we ook de leefbaarheid van het centrum. De compacte bebouwde kom maakt het dorp zeer geschikt voor verplaatsingen te voet of per fiets. Dit vraagt om een voetgangersvriendelijke inrichting van het centrum. Hiervoor zijn goede kansen nu meerdere plekken in en rond het centrum worden vernieuwd (entreegebied, Badhuisplein, Watertorenplein, boulevard). Er zijn betere verkeersveilige kruisingen nodig voor langzaam verkeer met het gemotoriseerd verkeer op de N200 en N201 in de kern. Bovendien is het van belang om speciale aandacht te geven aan kwetsbare voetgangers: kinderen, ouderen en mensen met een beperking. Denk hierbij aan voldoende brede trottoirs, zo min mogelijk obstakels en drempelloze oversteekplekken. Dit kan eventueel gecombineerd worden met snelheidsbeperkende maatregelen voor het gemotoriseerde verkeer.

Nieuwe HOV-verbinding als aanvulling op spoor De bereikbaarheid van Zandvoort via het spoor is sterk verbeterd. Op de piekdagen rijdt de trein vier keer per uur en vanaf de zomer van 2020 kan deze zes keer per uur gaan rijden. Op reguliere dagen rijden twee treinen per uur tussen Zandvoort en Amsterdam. Na de recente investeringen in het spoor vanwege de komst van de Formule 1 heeft de NS de mogelijkheid om de

Sfeerbeeld: aantrekkelijke regionale fietsroutes 46

Omgevingsvisie Zandvoort 2040

frequentie van de trein te verhogen op zomerse dagen en tijdens evenementen. Het beperken van het aantal keer overstappen is een belangrijk aandachtspunt. Ook het bieden van voor- en natransport naar het station toe en het faciliteren van fietsstallingen zijn een randvoorwaarde. Via het spoor is Zandvoort alleen goed verbonden met het centrum en de noordkant van Haarlem en Amsterdam. Om de bereikbaarheid vanuit de richting Haarlem-Zuid en Heemstede te verbeteren, zien we grote kansen voor een nieuwe hoogwaardige OV-verbinding langs de Zandvoortselaan. We denken hierbij niet aan lightrail, maar aan een hoogwaardige busverbinding. Dit vraagt om een goede doorstroming van de bus - ook op piekdagen - waarvoor de ruimtelijke mogelijkheden nader kunnen worden onderzocht. De verbinding voorziet in een aanvulling op het spoor en verbindt Zandvoort ook direct met Schiphol en de Haarlemmermeer als de koppeling wordt gemaakt met de Zuidtangent. Kansen voor nieuwe mobiliteitshubs Zandvoort heeft behoefte aan flexibiliteit in bereikbaarheid, omdat er grote verschillen zijn tussen piekmomenten en reguliere dagen. Voor sommige bezoekers is parkeren op afstand een alternatief, maar dit geldt niet voor iedereen. De automobilist dient verleid te worden om op afstand te parkeren, bijvoorbeeld met lagere kosten of tijdswinst.

Het ontwikkelen van nieuwe mobiliteitshubs speelt hierin een centrale rol. Op mobiliteitshubs is het mogelijk om van auto over te stappen op andere vervoerswijzen: deelfietsen, e-scooters, shuttlediensten (op piekdagen) en andere vormen van ‘mobility as a service’. Of je stapt over op (H)OV die je direct naar het strand brengt. We zien kansen om het NS-station te ontwikkelen als centrale mobiliteitshub, waarbij vormen van deelmobiliteit, fietsparkeren en goede routes voor langzaam verkeer belangrijk zijn voor de reisketen. Met name ruimte voor fietsparkeren is nodig om de groei te faciliteren. Ook zien we kansen voor een kleinschalige mobiliteitshub op een centrale plek in het noorden bij boulevard en circuit. Ook P De Zuid biedt wellicht mogelijkheden, al is het overgrote deel van de bezoekers daar al op de eindbestemming. Op termijn zien we kansen voor een kleine mobiliteitshub nabij Nieuw Unicum en de ingang van de Waterleidingduinen. Géén groot parkeerterrein hier, maar wel de kans om een deel van het autoverkeer eerder op te vangen en over te stappen op OV of

2.5

MOBILITEIT: SLIMME BEREIKBAARHEID

elektrische deelfietsen. Juist het samenspel van diverse mobiliteitshubs maakt dat bezoekers zich breder verspreiden en op verschillende manieren Zandvoort bereiken. Ook een groeiend aantal oudere inwoners en de doelgroepen voor wellness en gezondheid vragen om kleinschalige vervoermogelijkheden. Deze groepen zijn nu vooral aangewezen op de eigen auto, privé taxi of een zogenaamde WMO-taxi. De landelijke trend is echter om meer mensen zelfstandig met toegankelijk openbaar vervoer te laten reizen. De afstand tot een OV-bushalte of het NS-station is vaak net een brug te ver. Een mengvorm van ‘dunne buslijnen’, vraagafhankelijk openbaar vervoer en WMO-vervoer lijkt voor Zandvoort en Bentveld een goede optie. Verkennen van een betere ontsluiting tussen noord en zuid Naast filevorming van autoverkeer in omliggende gemeenten, stromen de toegangswegen binnen Zandvoort ook vol tijdens piekdagen. Doordat Zandvoort maar twee toegangswegen heeft, loopt het verkeer vooral vast waar deze wegen de bebouwde kom binnenkomen. Er is geen goede verbinding tussen beide invalswegen om de doorstroming binnen Zandvoort te verbeteren. De enige bypass buiten het centrum om is de route Kostverlorenstraat-Van Lennepweg-Burgemeester van Alphenstraat. Met name de Kostverlorenstraat is een relatief smalle, kwetsbare route.

We willen derhalve een verbeterde ontsluiting tussen Nieuw Noord en de Zandvoortselaan verkennen. Een van de mogelijke varianten hiervoor is een nieuwe verbindingsweg tussen het Kostverlorenpark en de Kennemer Golf & Country Club, aansluitend op de Herman Heijermansweg. Deze nieuwe ontsluiting kan de doorstroming binnen de bebouwde kom verbeteren, biedt hulpdiensten een extra bypassroute en zorgt voor een betere ontsluiting van (bedrijventerrein) Nieuw Noord. Een deel van het tracé loopt echter door Natura-2000 gebied ten zuiden van de spoorlijn. Dit zal op beleidsmatige en juridische bezwaren stuiten, tenzij nut en noodzaak hiervan kan worden aangetoond.

sterk worden verbeterd. Samen met de groei van het aantal fietsers zien we kansen voor verbetering van fietspaden tot doorgaande (door)fietsroutes. Deze routes zijn snel, veilig en aantrekkelijk en kennen weinig verkeerslichten of andere belemmeringen. Ook de menging met wandelaars moet zo veel mogelijk worden vermeden. We zien kansen voor verbetering van het Visscherspad en de voormalige trambaan tot doorfietsroutes en de route naar de Langevelderslag. Hier liggen mogelijkheden om de fietsroute te verbeteren in combinatie met ruimte voor verstuiving vanuit oogpunt van natuurbeheer en waterveiligheid. Een goede aanhaking van Zandvoort op het regionale netwerk van (door)fietsroutes maakt fietsgebruik populairder in zowel woon-werkverkeer als recreatief verkeer. Dat verbetert de bereikbaarheid van Zandvoort, vermindert de CO2-uitstoot en moedigt mensen aan om meer te bewegen. Ook binnen de bebouwde kom kan het lokale fietsnetwerk in Zandvoort en Bentveld verbeterd worden en meer ruimte ontstaan voor voetgangers, fietsers en openbaar vervoer. De fiets komt steeds nadrukkelijker in beeld als volwaardig vervoermiddel. Fietsen is niet alleen gezond en goed voor het milieu, het neemt ook veel minder ruimte in dan de auto en is voor vrijwel iedereen toegankelijk. SPEERPUNTEN MOBILITEIT: ▪

PARKEREN AAN DE RANDEN EN VOETGANGERSVRIENDELIJK CENTRUM

▪

NIEUWE HOV-VERBINDING NAAR SCHIPHOL EN HAARLEMMERMEER

▪

SAMENSPEL VAN NIEUWE MOBILITEITSHUBS OP STRATEGISCHE PLEKKEN

▪

VERKENNING NIEUWE ONTSLUITINGSROUTE ZANDVOORTSELAAN - NIEUW NOORD

▪

AANTREKKELIJKE DOORGAANDE FIETSROUTES, VERBONDEN MET DE REGIO

Aantrekkelijke regionale fietsroutes Met het succes van de elektrische fiets groeit de behoefte aan goede fietspaden en goede stallingsmogelijkheden (met oplaadpunten). In Zandvoort kan het netwerk van recreatieve fietsroutes

Omgevingsvisie Zandvoort 2040

47

bron: ZANDVOORTfoto.nl

48

Omgevingsvisie Zandvoort 2040

DEEL 3 Visie op gebieden Wat betekent de integrale visie op 2040 voor de ontwikkeling van buurten en wijken binnen Zandvoort? De vijf centrale ambities uit deel 1 krijgen hier een vertaling naar de inrichting van deelgebieden. Bedenk: niet alles kan overal. We sluiten aan bij de eigenheid en het karakter van het gebied en zien kansen voor passende nieuwe ontwikkelingen. In deel 3 schetsen we nieuwe kansen voor de ontwikkeling van zeven deelgebieden.

Omgevingsvisie Zandvoort 2040

49

3.1

KANSEN VOOR DEELGEBIEDEN

Koers: 365 dagen rondom aantrekkelijk! Badplaats en dorp hand in hand naar 2040 Voor deze doelstelling hebben we vijf centrale ambities geformuleerd aan de hand van de Schijf van Vijf. Deze vijf ambities hebben we in deel 2 nader uitgewerkt: Economie: stevige jaarronde economie Samenleving: sociale samenhang en ontmoeting Ruimte: aantrekkelijk en leefbaar dorp Duurzaamheid: groen en toekomstbestendig Mobiliteit: slimme bereikbaarheid

In dit deel van de Omgevingsvisie werken we deze vijf centrale ambities uit naar zeven verschillende deelgebieden binnen Zandvoort. Waar en hoe dalen de vijf ambities neer en wat betekent dit voor de ontwikkeling en inrichting van verschillende deelgebieden? Strand: open, aantrekkelijk en toegankelijk Het strand is en blijft in de toekomst openbaar toegankelijk voor iedereen. We kiezen voor een duidelijke zonering om te voorkomen dat activiteiten of doelgroepen elkaar hinderen: van ‘stoer en ondernemend’, naar ‘dorps en vertier’ tot ‘rust en ruimte’. We zetten in op het verbreden en versterken van ( jaarrond) paviljoens met aanvullende voorzieningen, gericht op ‘werken aan zee’, sport- en spelvoorzieningen, en wellness en spa. Een vrij uitzicht op zee en strand vanaf de boulevards is een belangrijk uitgangspunt. Naast de ontwikkeling van durfsport op het strand, willen we evenzeer ruimte bieden voor kleinschalige evenementen op het strand op het gebied van zakelijke, culturele en maatschappelijke evenementen, zoals muziek, kunst of film. Ook willen we meewerken aan het verduurzamen van de paviljoens en een betere toegankelijkheid van het strand voor mensen met een beperking, ouderen en gezinnen met kinderwagens.

Noord-boulevard en circuit: bruisend hart van evenementen, leisure en sport In dit gebied ligt het accent op de gecombineerde ontwikkeling van de kuststrook en het circuit met een verbreding naar jaarrond leisure, evenementen, congressen en hoogwaardig verblijf. Belangrijke dragers

50

Omgevingsvisie Zandvoort 2040

zijn de durfsporten op het circuit, strand en in zee. We zien kansen voor het ontwikkelen van een ‘Papendal aan Zee’ waarin allerlei durfsporten op zee (kitesurfen, suppen, zeeroeien, zeezeilen, kanoën, etc.) op meer professionele manier worden ontwikkeld. Hiernaast zien we zakelijke bezoekers en verblijfstoeristen ook gebruik maken van een modern multisportcentrum op de huidige sportvelden en extensieve recreatie in het duinenlandschap (wandelen, fietsen, MTB, excursies). Met kansen voor een smart mobility hub met mobiliteitsdiensten, met deelauto’s, deelfietsen, (e-)scooters en shuttlediensten (op piekdagen) in combinatie met een HOV-verbinding. Midden-boulevard en centrum: levendig en gevarieerd centrumgebied Dit gebied is het levendige hart van Zandvoort waar strand- en centrumfuncties met elkaar verweven worden. Strandfuncties komen op een hoger kwaliteitsniveau. We maken een betere verbinding tussen strandbezoek en centrumbezoek voor funshoppen, horeca en kleinschalige evenementen. Belangrijke vernieuwing zit in een sterker aanbod van culturele functies en culturele activiteiten, zoals film, theater, musea, tentoonstellingen en meer. Een meer hoogwaardige inrichting van boulevard met groene rustplekken, en meer ruimte voor groen en water in het centrum versterken de verblijfsmogelijkheden in het centrum.

Zuid-boulevard en zuidrand: kwaliteitsgebied met wellness, zorg en gezondheid Jaarrond is dit gebied aantrekkelijker door de combinatie van strandbezoek, recreatie in de Waterleidingduinen en een breed en divers aanbod activiteiten op het gebied van wellness, zorg en gezondheid. Met hoogwaardige strandpaviljoens voor kwaliteitstoeristen: bezoekers die zoeken naar een hoog kwaliteitsniveau aan services en diensten aan zee, en hieraan ook het nodige willen besteden. Die groep is zeer divers: van zakelijke bezoekers tot senioren, van natuurliefhebbers tot zorgzoekers. We zien kansen voor kleinschalige zorgfuncties en mogelijk bijzondere woonzorgconcepten, geïntegreerd met P-De Zuid en zorgvuldig ingepast in het omringende duinenlandschap van de Waterleidingduinen, die hiervoor ook beter toegankelijk worden. Het landschap is kwetsbaar, maar onder goede condities kunnen zorg, wellness, revalidatie en tijdelijk verblijf hier een goede

3.1

KANSEN VOOR DEELGEBIEDEN

combinatie vinden met bewegen, wandelen en fietsen in het omringende landschap. Woonwijken midden en noord: kleinschalig werkaan-huis en groene ‘ommetjes’ In de woonomgevingen van de Kostverlorenbuurt en de wijk Oud-Noord is het zaak om de diverse werkaan-huis functies en de kleinschalige voorzieningen te behouden. Incidenteel kan er ruimte zijn voor inbreiding met een beperkt aantal woningen. OudNoord behoeft een kwaliteitsverbetering van het aanwezige groen, en meer aanleidingen voor sport en spel in het straatbeeld. In beide wijken kunnen de routes voor wandelen en fietsen duidelijker en meer verkeersveilig worden gemaakt, met name voor ouderen en minder validen. In de wijken kunnen groene ‘ommetjes’ worden gemaakt met voldoende rustplekken. Nieuw Noord: sociale en fysieke vernieuwing van de wijk Herontwikkeling van de wijk Nieuw Noord door een gecombineerde aanpak van fysieke herstructurering van bebouwing en openbare ruimte met sterke sociaalmaatschappelijke ondersteuning van bewoners. Meer differentiatie is nodig in woningtypen en prijsstelling, met betaalbare woningen ook elders in Zandvoort. Bundeling van winkels en voorzieningen met aantrekkelijke, sociaal veilige ontmoetingsplekken versterkt de sociale samenhang in de wijk.

Het bedrijventerrein Nieuw Noord blijft economisch van groot belang maar kan door meervoudig ruimtegebruik intensiever worden benut, inclusief een circulaire hotspot voor hergebruik van materialen, grondstoffen,

voedsel en (strand)afval. Naast een efficiënte opslag van strandmateriaal, kan zich hier ook bedrijvigheid vestigen die aan zee of in het centrum een ‘frontoffice’ of etalage heeft. Dit leidt tot een meer divers bedrijventerrein. Nieuw Unicum en Bentveld: medische zorg en wonen in het groen In dit gebied zien we kansen voor verdere ontwikkeling van MS-centrum Nieuw Unicum tot een belangrijk medisch zorgcluster met verbreding van diverse revalidatie- en zorgdiensten. We zien mogelijkheden voor nieuwe hoogwaardige woningbouw ten noorden van de Zandvoortselaan ten westen van Nieuw Unicum buiten Natura-2000 gebied. Hier liggen ook kansen voor vernieuwing van de zorgcentra ‘Huis in de Duinen’ en ‘Huis in Kostverloren’ met extramurale voorzieningen voor met name ouderen. Gekoppeld aan een nieuwe HOV-verbinding richting Schiphol en Haarlemmermeer zien we bij de halte voor Nieuw Unicum mogelijkheden voor een smart mobility hub met mobiliteitsdiensten voor de opvang van auto’s bij strandbezoek op piekdagen. Dit kan gecombineerd worden met een meer aantrekkelijke toegang tot de Waterleidingduinen met een informatie- en educatiecentrum. In de kern Bentveld en langs de Zandvoortselaan zetten we in op behoud van het werken aan huis voor zakelijke diensten en behoud van de huidige winkel- en horecafuncties langs de Zandvoortselaan.

Hiernaast vragen de groene kwaliteiten van Bentveld om het verder bestendigen van het beheer en (groen) onderhoud van de openbare ruimte.

1 Strand 2 Noord-boulevard en circuit 3 Midden-boulevard en centrum

2 1

4 Zuid-boulevard en zuidrand

6 3

5 Woonwijken midden en noord

5

6 Nieuw Noord

4 7

7 Nieuw Unicum en Bentveld

De zeven deelgebieden binnen Zandvoort Omgevingsvisie Zandvoort 2040

51

3.2

S TO

ER

EN

ON

DE

RN

EM

EN

D

STRAND

RUIMTE VOOR KLEINSCHALIGE EVENEMENTEN

EN

VER

TIE

R

P+

HET STRAND IS EN BLIJFT OPENBAAR

P+

RU

ST

EN

KW

ALI

TEI

T

VERDUURZAMING STRANDPAVILJOENS

DO

RP

HUB

VERSTERK RUSTIGE, NATUURLIJK EN ECOLOGISCHE KWALITEITEN

Visiekaart voor deelgebied Strand

Openbaar strand 52

Omgevingsvisie Zandvoort 2040

Strandpaviljoens

3.2

STRAND

De gehele strandzone vanaf de noordgrens van de gemeente (nabij Bloemendaal aan Zee) tot aan de zuidgrens van de gemeente met de gemeente Noordwijk. Kenschets van het gebied Denk je aan Zandvoort, dan denk je aan zee en strand, in totaal bijna 8 kilometer zand. Het strand biedt ruimte aan vele activiteiten en maakt Zandvoort aantrekkelijk. Dat zorgt voor veel plezier bij Zandvoorters en de vele bezoekers. Het strand kent vele gebruikers en een grote verscheidenheid aan activiteiten. De diversiteit van strand- en watersporten is de laatste jaren enorm toegenomen. De kustlijn wordt gebruikt voor onder andere zwemmen, wandelen, fietsen, beach volleybal, surfen, suppen (stand up paddle), kiten, wakeboarden, raften, vissen en paardrijden. Ook vinden er regelmatig evenementen plaats.

In de zomer kent het Zandvoortse strand een lint met tijdelijke bebouwing. Momenteel zijn er 36 paviljoens, 634 strandhuisjes, 2 reddingsposten, een watersportcentrum en een watersportvereniging verspreid over een lengte van 6 kilometer. De paviljoens mogen strandbedden uitzetten tot 10 meter van de vloedlijn. Over de vloedlijn rijden gedurende het seizoen diverse strandventers. Buiten het seizoen is het strand rustig en vrijwel leeg. Wel kent Zandvoort meerdere jaarrond paviljoens. De integrale opgave: Zandvoort wil voor een groot publiek een aantrekkelijk, bereikbaar en toegankelijk strand bieden met ruimte voor tijdelijk verblijf en sport.

LEGENDA Onderzoek mogelijkheden jaarrond watersportcentrum

Jaarronde strandpaviljoens

Verbreding en versterking voor zakelijke activiteiten en accomodatie voor ‘werken aan zee’

Paviljoens

Versterken voorzieningen- en kwaliteitsniveau

Ontwikkeling parkeerterrein P-De Noord

Heldere zonering van activiteiten op het strand

Ontwikkelen ‘smart mobility’ hub in combinatie met NS-station

Vrij uitzicht op zee vanaf de boulevard

Beter benutten van de parkeercapaciteit P-De Zuid

Zeewaartse duinverbreding Zeewaartse strandverbreding

Veilige en toegankelijke strandwandelpromenade

Veilige en groene ommetjes

Omgevingsvisie Zandvoort 2040

53

3.2

STRAND

E

R

E

IK

BA

AR

JA

A

R R O

B

Sfeerbeelden voor het strand in 2040:

N D

TOEKOMS

365 DAGEN

ES

OE

TB

TEN

AANTREKKELIJK!

IG

O

D

N

N

TM

TE

LEEF

54

Omgevingsvisie Zandvoort 2040

BAAR

3.2

STRAND

Economie: een levendig en bruisend strand ▪ ▪

▪

▪

Aanwijzen en realiseren van enkele sportstranden voor strand- en watersportactiviteiten. Realiseren van een ‘Papendal aan Zee’ in samenwerking met ondernemers en (water-) sportaanbieders. Op de kaart zetten van de durfsport in Zandvoort. Hiervoor wordt een uitvraag gedaan voor de realisatie van een jaarrond watersportcentrum. Verbreden en versterken van de ( jaarrond) paviljoens voor zakelijke en bedrijfsactiviteiten (zoals vergaderingen, seminars, symposia, presentaties, etc.). Accommoderen ‘werken aan zee’. Ruimte bieden voor kleinschalige zakelijke, culturele en maatschappelijke evenementen op het strand, zoals muziek, kunst of film.

▪

▪

Duurzaamheid: strandverbreding en duurzame paviljoens ▪

Samenleving: openbaar strand voor iedereen ▪

▪

▪

Het strand is en blijft in de toekomst openbaar toegankelijk voor iedereen. Kiezen voor een duidelijke zonering om te voorkomen dat activiteiten of doelgroepen elkaar hinderen. Voorkomen van de ‘privatisering’ van het strand door ‘vrije zones, vrij van strandstoelen en strandbungalows’ tussen de paviljoens. Voldoende vrije ruimte geven aan strandbezoekers, met name bij de grote entrees van het strand nabij Palace en het Badhuisplein. Versterken van het voorzieningen- en kwaliteitsniveau van de strandpaviljoens door aanvullende voorzieningen gericht op doelgroepen zoals zorgvoorzieningen voor ouderen, saunaen spafaciliteiten of kleinschalige sport- en spelvoorzieningen. Ruimte: zonering van de kuststrook in sfeergebieden

▪

▪

Aanbrengen van een heldere zonering van activiteiten op en aan het strand: van ‘stoer en ondernemend’ aan de Boulevard Barnaart, ‘dorps en vertier’ aan de Boulevard de Favauge en ‘rust en ruimte’ aan de Boulevard Paulus Loot en het Zuidstrand. Vrij uitzicht op zee, branding en strand vanaf de boulevards. Voorkomen van ‘muurvorming’ door paviljoens die zichtlijnen kunnen belemmeren.

Tegengaan verrommeling aan de vanaf de boulevard goed zichtbare ‘achterkanten’ van paviljoens. Behouden en versterken van de rustige kwaliteiten van het naaktstrand ten zuiden van de bebouwde kom, met voldoende bufferafstand tot het textielstrand. Behouden en versterken van de natuurlijke, ecologische kwaliteiten van het strand van het natuurgebied ‘Noordvoort’ op de gemeentegrens tussen Zandvoort en Noordwijk.

▪

▪

▪

Duinverbreding combineren met strandverbreding. Het verbreden van de duinstrook mag niet leiden tot een inperking van het vrije beschikbare strand tussen de paviljoens/strandhuisjes en de hoogwaterlijn. We zien juist kansen voor verbreding van het strand door een goede ruimtelijke integratie van diverse functies. Versterken van natuurlijke en landschappelijke kwaliteiten van de overgang tussen strand en de boulevards. Verduurzamen van de strandpaviljoens op het gebied van duurzame energie, water, circulaire materialen en afvalverwerking. Nader verkennen op welke wijze duurzame opwekking, opslag en levering van energie kan worden georganiseerd. Stimuleren van een collectieve duurzame aanpak van (zwerf)afval op en rond het strand en de afvalverwerking van de strandpaviljoens, met vermindering van het gebruik van plastics en beter hergebruik van circulaire materialen. Mobiliteit: toegankelijkheid van het strand

▪

▪

Toegankelijker maken van het strand voor ouderen, mensen met een beperking en gezinnen met kinderwagens door een plankier of ‘boardwalk’ aan te leggen op delen van het strand. Een strandwandelpromenade kan worden gerealiseerd aan de voorzijde van de strandpaviljoens of door de terrassen heen. Verkennen van mogelijkheden voor een gemakkelijke toetreding van het strand voor mensen met een beperking door een strandopgang met een lagere hellingshoek of met een lift voor rolstoelen. Dit zou uniek zijn aan de Hollandse kust. Omgevingsvisie Zandvoort 2040

55

3.3

NOORD-BOULEVARD EN CIRCUIT

BETERE WANDEL- EN FIETSROUTES LANGS KUST AANTREKKELIJK MAKEN VOOR (JONGERE) DOELGROEPEN

HUB

GEEN PERMANENT WONEN

P+

VERGROENEN OPENBARE RUIMTE

Visiekaart voor deelgebied Noord-boulevard en circuit

Circuit Zandvoort 56

Omgevingsvisie Zandvoort 2040

Boulevard Barnaart

3.3

NOORD-BOULEVARD EN CIRCUIT

Omgeving Boulevard Barnaart, Qurios en Centerpars, het circuit Zandvoort en het sportpark Duintjesveld. Kenschets van het gebied Het oorspronkelijke wederopbouwplan voor de Noordboulevard ging uit van een sterke koppeling tussen strand en wijk. De boulevard was wandelgebied. De gebouwen langs de boulevard waren enkel bereikbaar via de oostzijde, de Burgemeester van Alphenstraat. Het geschetste beeld was dat van vrijstaande gebouwen in het duin. Op sommige plekken zie je dit op de binnenterreinen tussen de flats nog terug. Bij de uitvoering is er echter een weg langs de boulevard gelegd. Hiernaast zijn grote parkeervelden aangelegd.

Over het Zandvoortse strand ligt in de zomer een lint met tijdelijke bebouwing. Momenteel zijn er 36 paviljoens, verspreid over een lengte van 6 kilometer. Binnen de kuststrook van 6 kilometer liggen ook nog meer dan 600 strandhuisjes aan de noordzijde. Aan de oostzijde van de Boulevard Barnaart ligt het Circuit Zandvoort. Het circuit kent grote internationale naamsbekendheid. Opvallend genoeg is het nauwelijks zichtbaar vanaf de boulevard. Mede doordat de entree van het circuit aan de Burgemeester van Alphenstraat ligt. Er liggen twee recreatieparken in de omgeving, Centre Parcs en het recent ontwikkelde park Qurios met moderne, eigentijdse recreatiehuisjes. Tussen de boulevard en het circuit ligt camping De Duinrand die zich richt op (sta)caravans en campers.

LEGENDA Racecircuit doorontwikkelen tot een (inter)nationaal economisch cluster

Hoogste niveaus van duurzaamheid voor nieuwe gebouwen

Watersport- en durfsportactiviteiten

Gebruik, opwekking, opslag van duurzame energie

Economisch cluster met autosport met kansen voor hotelontwikkeling

Parkeercapaciteit langs boulevard zo veel mogelijk behouden, maar zicht wegnemen

Uitbreiden van economisch-toeristische activiteiten

Ontwikkeling parkeerterrein P-De Noord

Gastvrij onthaal van (inter)nationale en regionale bezoekers

Ontwikkelen mobiliteitshub rondom HOV-halte

Modern multisportcentrum

Doorgaande wandel- en fietsroutes richting NSstation en centrum

Zakelijke doelgroepen verbinden met de herontwikkeling van de sportvelden

Toegang naar de natuur

Groene uitstraling en één landschappelijk geheel Kwalititeitsverbetering van de openbare ruimte met wandel- en fietsroutes met rustplekken

Omgevingsvisie Zandvoort 2040

57

3.3

NOORD-BOULEVARD EN CIRCUIT

E

R

E

IK

BA

AR

JA

A

R R O

B

Sfeerbeelden voor de Noord-boulevard en het circuit in 2040:

N D

TOEKOMS

365 DAGEN

ES

OE

TB

TEN

AANTREKKELIJK!

IG

O

D

N

N

TM

TE

LEEF

58

Omgevingsvisie Zandvoort 2040

BAAR

3.3

NOORD-BOULEVARD EN CIRCUIT

Economie: een jaarrond bruisend economisch cluster ▪

▪

▪

▪

Uitbreiden van economisch-toeristische activiteiten langs de Noord-boulevard waarin strandbezoek gecombineerd wordt met congressen, evenementen en zakelijke diensten. Ontwikkelen van watersport- en durfsportactiviteiten langs de kuststrook, in combinatie met extensieve sport in het duingebied voor hiken, hardlopen, fietsen, mountainbiken. Racecircuit doorontwikkelen tot een (inter)nationaal economisch cluster met autosport in combinatie met brede zakelijke dienstverlening (congres) en publieksevenementen. Kansen voor hotelontwikkeling gekoppeld aan de nieuwe economische-toeristische activiteiten, afgestemd met andere hotelontwikkelingen in en rond Zandvoort. Samenleving: gastvrij voor allerlei (inter)nationale bezoekers

▪

▪

▪

Noord-boulevard ontwikkelen voor gastvrij onthaal van en (inter)nationale en regionale bezoekers voor strand en evenementen en durfsport. Noord-boulevard aantrekkelijker maken voor ontmoeting van ( jongere) doelgroepen langs het strand, in combinatie met durfsport, autosport, manifestaties en evenementen. Zakelijke doelgroepen verbinden met de herontwikkeling van de sportvelden tot gemengd, modern multisportcentrum voor combinatiebezoek met circuit en strand. Ruimte: hoogwaardige uitstraling van bebouwing en routes

▪

▪

Noord-boulevard en omgeving ontwikkelen met een meer hoogwaardige, metropolitane maar ook groene uitstraling met een samenhangende ontwikkeling van strand, Noord-boulevard, circuit en tussenliggend gebied als één landschappelijk geheel. Voor permanent wonen is geen plek, maar op één of twee plekken langs de kust is nieuwe bebouwing voor tijdelijk verblijf mogelijk met bijzondere aandacht voor architectuur, duurzaamheid en uitstraling. Open zichtlijnen blijven zo veel mogelijk gehandhaafd.

▪

Verbeteren kwaliteit van de openbare ruimte, met betere wandel- en fietsroute(s) langs de kust, met rustplekken, sport- en spelaanleidingen en duidelijke strandtoegangen. Duurzaamheid: innovaties op duurzame energie en circulariteit

▪

▪

▪

▪

Vergroenen van de openbare ruimte met integratie van parkeren, waterdoorlatende verharding, en groene rustplekken. Voor de lange termijn nader onderzoeken van de mogelijkheden voor een zeewaartse verbreding van strand- en duinen ten behoeve van waterveiligheid en kustverdediging. Hoogste niveaus van duurzaamheid voor nieuwe bebouwing in duurzame energie, circulaire materialen, groene gevels en daken en innovatieve uitstraling. Gebruik, opwekking, opslag van duurzame energie op en rond het circuit voor duurzame autosport, zonnedaken op bebouwing en energiewinning op de retentievijvers. Mobiliteit: integreren van auto’s en smart mobility

▪

▪

▪

▪

Parkeercapaciteit langs de boulevard zo veel mogelijk handhaven, maar het zicht op auto’s wegnemen door parkeren te integreren in zeewaartse duinverbreding (deels ondergronds, verdiept of onder een verhoogd maaiveld). Ontwikkelen van een parkeerterrein P-De Noord in relatie tot strand en circuit, waarbij we de parkeercapaciteit rond de Noord-boulevard vergroten en het dorp ontlasten. Ontwikkelen van één of twee mobiliteitshubs rond HOV-halten met mogelijkheden voor deelfietsen (elektrisch), e-scooters, shuttlediensten en andere vormen ‘smart mobility’. Doorgaande wandel- en fietsroutes richting NSstation en het centrum met winkels, horeca en culturele functies veiliger, groener en aantrekkelijker inrichten.

Omgevingsvisie Zandvoort 2040

59

3.4

MIDDEN-BOULEVARD EN CENTRUM

RICHT OP (JONGE) GEZINNEN

GESCHIEDENIS ZICHTBAAR MAKEN HUB

CULTURELE ACTIVITEITEN

Visiekaart voor deelgebied Midden-boulevard en centrum

Kerkplein 60

Omgevingsvisie Zandvoort 2040

Boulevard de Favauge

3.4

MIDDEN-BOULEVARD EN CENTRUM

Omgeving Boulevard de Favauge (inclusief De Favaugeplein en Burgemeester van Fenemaplein), het dorpscentrum en het stationsgebied rond het NS-station en De Entree. Kenschets van het gebied Het historische centrum van Zandvoort ligt achter de hoger gelegen Midden-boulevard. Het centrum wordt begrensd door Badhuisplein, Burgemeester Engelbertstraat, Zeestraat, Kostverlorenstaat, Koninginneweg en de Hogeweg. Het centrum verbindt alle andere deelgebieden met elkaar. Kenmerkend voor het centrum is de ligging in een kom. Dit is goed zichtbaar aan de randen, waar de hoger gelegen wanden van de bebouwing aan de Hogeweg en het Badhuisplein/Burgemeester Engelbertstraat boven de huisjes van het oude dorp komen. Trappetjes en poortjes maken de overgang van de kom naar de boulevard nog duidelijker.

De ligging in de kom is ook zichtbaar in de hoofdwinkelstraat, de Kerkstraat. Deze loopt op richting de zee, om uiteindelijk via het Badhuisplein uit te komen op een groot bordes dat uitkijkt over strand en zee. Het noordelijk deel van het centrum, tussen het Badhuisplein/Burgemeester Engelbertstraat en de Haltestraat is het oudst. Het wordt gekarakteriseerd door kleine huisjes en smalle, gebogen straatjes. Het pittoreske beeld wordt versterkt door de door bewoners aangebrachte geveltuintjes en bloembakken. De Midden-boulevard is de aaneenschakeling van veranderende ruimten. De rooilijn van de aanliggende bebouwing verandert telkens van richting, waardoor de boulevard niet een rechte lijn vormt. Bovendien grenzen twee pleinen (Badhuisplein en Burg. van Fenemaplein) aan de boulevard, waardoor ruimten met weer een andere vorm ontstaan. De hoge ligging van de boulevard werkt als een groot balkon dat uitziet over het strand.

LEGENDA Sterkere koppeling tussen strandbezoek en bezoek aan het centrum

Ontwikkelen ‘smart mobility’ hub in combinatie met NS-station

Aantrekkelijke ontmoetingsplekken centrum

Nieuwe HOV-verbinding naar Schiphol en Haarlemmermeer

Aantrekkelijke ontmoetingsplekken

Verkeersveiliger en beweegvriendelijker maken

Kleinschalige wacht- en verblijfsplekken in de stationsomgeving

Mogelijke ontwikkellocatie

Kwaliteitsimpuls centrum

Cultuurhistorische hoofdstructuur en waardevolle plekken zichtbaar maken

Verbeteren van de aansluiting op het NS-station Vernieuwing bestaande gebouwen Vergroten opvang- en bergingscapaciteit voor water Vergroenen van de meest versteende centrumdelen

Omgevingsvisie Zandvoort 2040