Bijlage 1 - Gemeentelijk Rioleringsplan Zandvoort 2023-2027

Gemeentelijk Rioleringsplan Zandvoort 2023-2027 Invulling van de zorgplichten voor stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater

Verantwoording Titel:

Projectnummer: Klant: Referentienummer: Versie:

Gemeentelijk Rioleringsplan Zandvoort 2023-2027 Invulling van de zorgplichten voor stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater 51010365 Gemeente Zandvoort NL23-648800269-54398 D1

Datum:

07-07-2023

Auteur: E-mailadres:

Elwin Leusink, Carl Geuljans elwin.leusink@sweco.nl

Gecontroleerd door: Paraaf gecontroleerd:

Karst Jan van Esch

Vrijgegeven door: Paraaf vrijgegeven:

Elwin Leusink

Onderwerp:

Document referentie:

2/66

Inhoudsopgave Verantwoording ......................................................................................................... 2 Algemeen .................................................................................................................. 4 Samenvatting .................................................................................................. 5 1. 1.1 1.2 1.3 1.4

Inleiding & Evaluatie ............................................................................. 7 Een nieuw GRP voor Zandvoort ........................................................... 7 De zorgplichten..................................................................................... 8 Proces .................................................................................................. 8 Leeswijzer ............................................................................................. 9

2. 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9

Evaluatie ............................................................................................. 10 Terugblik op de afgelopen planperiode .............................................. 10 Wateroverlast ..................................................................................... 10 Onderzoeken ...................................................................................... 10 Onderhoud: inspectie en reiniging ...................................................... 11 Gegevensbeheer ................................................................................ 11 Samenwerking met Hoogheemraadschap van Rijnland .................... 11 Uitgevoerde projecten ........................................................................ 11 Organisatie en financiën ..................................................................... 12 Conclusie en aanbevelingen .............................................................. 13

Asset management ................................................................................................ 14 3. 3.1 3.2 3.3

Asset management............................................................................. 15 Visie en beleid .................................................................................... 15 Plan .................................................................................................... 19 Programma ......................................................................................... 21

Ontwikkelingen ....................................................................................................... 34 4. 4.1 4.2 4.3

Ontwikkelingen ................................................................................... 35 Visie .................................................................................................... 35 Plan .................................................................................................... 36 Programma ......................................................................................... 38

Organisatie & financiën........................................................................................... 40 5. 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5

Organisatie en financiën ..................................................................... 41 Organisatie ......................................................................................... 41 Uitgaven ............................................................................................. 42 Kostendekking .................................................................................... 44 Rioolheffingsberekening ..................................................................... 45 Risico’s en onzekerheden .................................................................. 47

Bijlagen ................................................................................................................... 49 Bijlage 1: Uitgangspunten kostendekkingsberekening Bijlage 2: Tabellen kostendekkingsberekening

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: sweco.projectId Datum: 07-07-2023 Versie: D1 Document referentie: p:\5325\51010365_grp_zandvoort_2022\w2 documentmanagement\zandvoort\grp zandvoort 2023-2027 13-07-2023.docx

3/66

Algemeen Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 4/66

Algemeen

Samenvatting Waarom een Gemeentelijk Rioleringsprogramma? (hoofdstuk 1) Goede riolering is nodig voor de bescherming van de volksgezondheid, het milieu en het handhaven van de kwaliteit van de openbare ruimte. Als gemeente hebben we de wettelijke taak om voor de riolering te zorgen. We hebben zorgplichten voor het inzamelen en afvoeren van stedelijk afvalwater, voor het inzamelen en verwerken van afvloeiend hemelwater en voor een goede omgang met grondwater. Dit GRP geeft aan hoe wij deze gemeentelijke zorgplichten invullen. Wat ging er vooraf? (hoofdstuk 2) Riolen zijn onderhouden en waar nodig zijn onderdelen vervangen. Op meerdere locaties zijn oude riolen vervangen en is er een gescheiden rioolstelsel teruggelegd. Er is geparticipeerd in de regionale samenwerking en bij herinrichtingsprojecten is meegedacht over plek voor water. Ook de afkoppelopgave is goed opgepakt. De afgelopen jaren liepen anders dan verwacht, onder andere door organisatorische veranderingen, personeelstekorten, veranderende werkplanningen en extra benodigde aandacht voor wateroverlast. Hierdoor ontstonden achterstanden in ‘basiswerkzaamheden’, zoals het inspecteren van rioleringsobjecten en het verwerken van revisiegegevens. En werden veel investeringsprojecten niet uitgevoerd. Om dit weer op orde te krijgen is de afgelopen jaren een inhaalslag gemaakt in inspecties, onderzoeken en onderhoud.

Hiermee is het databeheer verbeterd en is meer inzicht gekomen in het systeem. Dit gaf echter ook aan dat de kwaliteit van de vrijvervalriolen niet overal meer goed is. En het liet zien dat er enkele grote projecten nodig zijn om de kans op wateroverlast te verkleinen. Asset management (hoofdstuk 3) Het is belangrijk dat het stelsel goed functioneert, zeker omdat Zandvoort kwetsbaar is voor wateroverlast. Alle onderdelen van het systeem worden onderhouden, gerenoveerd en vervangen, waarbij we rekening houden met kosten, prestaties en de risico’s. Stedelijk afvalwater (vuil water) zamelen we in en transporteren we naar de rioolwaterzuiveringsinrichting (RWZI). We willen zo min mogelijk schoon water naar de RWZI verplaatsen. Daarvoor is afkoppelen en lokaal infiltreren van hemelwater een belangrijk middel. Voor de verwerking van hemelwater volgen we de trits vasthouden-bergen-afvoeren. We hebben de voorkeur om afvloeiend hemelwater bovengronds af te voeren en lokaal te infiltreren. Zo is het zichtbaar voor de omgeving en kunnen we vervuiling sneller zien, waarbij we het water zo snel mogelijk infiltreren in de duinen. Nieuwbouwplannen en herontwikkelingen krijgen te maken met strengere regels voor het verwerken van hemelwater. Deze regels zijn te vinden in het klimaatconvenant Klimaatbestendige nieuwbouw van de MRA (Metropool Regio Amsterdam).

We hebben de zorgplicht om maatregelen tegen structurele grondwateroverlast te treffen, mits dat doelmatig kan en er aan een aantal voorwaarden wordt voldaan. Belangrijk is dat deze zorgplicht er pas is als de perceeleigenaar het probleem niet zelf kan oplossen en er geen taak is voor een andere partij om het op te lossen.

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 5/66

Algemeen

Onze gemeentelijke taken liggen daardoor in de openbare ruimte en bij coördinatie en onderzoek. Een aantal oude riolen zijn slechter dan verwacht. De plekken die we binnenkort moeten aanpakken, hebben we gebudgetteerd en gepland. Samen met de projecten tegen wateroverlast en de projecten uit het MIOP staan deze op de planning voor deze planperiode. Onze onderhoudspartner reinigt en inspecteert periodiek zoals vastgelegd is in het onderhoudscontract. Inspectieresultaten worden beoordeeld door de gemeente, om daarna een plan van aanpak te maken. Om het onderhoud te optimaliseren, geven we de komende periode extra aandacht aan bepaalde onderdelen van het systeem. Dit zijn de schuiven & spindels, persleidingen, bergingsbakken (constructief), IT-riolen, infiltratiekoffers en de kolken. Deze planperiode voeren we meerdere onderzoeken uit om investeringsbeslissingen goed te kunnen onderbouwen. We hebben een structureel onderzoeksbudget van € 30.000 per jaar. Ontwikkelingen (hoofdstuk 4) Bij het traditionele rioleringsbeheer moeten we rekening houden met enkele belangrijke ontwikkelingen, zoals klimaatadaptatie, de woningbouwopgave en ontstenen/vergroenen. Door klimaatverandering moeten we ons beter voorbereiden op extremere buien (langer en intenser), langere periodes van droogte en hittegolven. Hiervoor moeten we de leefomgeving en het watersysteem aanpassen.

Dit doen we door extra waterberging te creëren door de openbare ruimte anders in te richten. Ook moet nieuwbouw aan strengere eisen voldoen. Bij alle rioolvervangingen koppelen we vanaf nu ook de particuliere verharding af, waar dat makkelijk mogelijk is en als het kan worden uitgevoerd in samenwerking met de eigenaar. Dit is in de praktijk vaak de voorkant van het particuliere dak als de hemelwaterafvoer aan de voorkant van het pand zit. Met een hemelwaterverordening willen we eenduidig en helder verwoorden wat de vereisten zijn voor het verwerken van hemelwater bij nieuwbouw, grootschalige aanpassingen van een pand en bestaande bouw. Organisatie en financiën (hoofdstuk 5) Om de ambities waar te kunnen maken en om alle onze geplande werkzaamheden uit te voeren is voldoende personele bezetting benodigd. De huidige bezetting is 1 fte. Volgens de berekening is minimaal 2 fte nodig. Om alle kosten te dekken heffen we een rioolheffing. Met de kostendekkingsberekening hebben we voor de komende 80 jaar de kosten en benodigde inkomsten bepaald. Een gemiddeld huishouden betaalt in 2023 een vast tarief van € 203,40. Als we per 1-1-2024 een rioolheffing zouden heffen die over de gehele levenscyclus van de riolering van 80 jaar kostendekkend is, zou die rioolheffing € 359 moeten bedragen voor een gemiddeld huishouden.

De rioolheffing hoeft niet direct te stijgen naar het direct kostendekkend tarief. Met inzet van de voorziening zijn drie scenario’s voor het verloop van de rioolheffing doorgerekend: één waarin het tarief gelijk blijft in de planperiode, één met geleidelijke stijging (€ 17,50 per jaar) en één met snelle stijging (€ 25 per jaar).

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 6/66

Algemeen

1. Inleiding & Evaluatie 1.1

Een nieuw GRP voor Zandvoort

Goede riolering is nodig voor de bescherming van de volksgezondheid, bescherming van het milieu en het tegengaan van wateroverlast. Hiervoor zijn de ondergrondse rioolbuizen belangrijk, maar ook de bovengrondse inrichting speelt een grote rol. We hebben in Zandvoort circa 85 km rioolbuizen liggen, maar door de hoogteverschillen komt bij hevige neerslag ook veel water bovengronds tot afstroming. Hierdoor zijn de lagere delen van Zandvoort erg kwetsbaar voor wateroverlast. In dit Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) geven we aan hoe wij als gemeente omgaan met de wettelijke zorgplichten voor stedelijk afvalwater, afvloeiend hemelwater en grondwater. Ook gaan we in op de nieuwe ontwikkelingen die onze zorgplichten raken; onder andere klimaatverandering en de invoering van de Omgevingswet zijn van invloed op onze werkzaamheden. Bij invoering van de Omgevingswet (1 januari 2024) vervalt de verplichting om een GRP op te stellen, maar blijft het nodig om beleid te hebben over het water in onze gemeente. Ook in de Omgevingswet staan namelijk de zorgplichten voor stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater die de aanleiding zijn om dit plan op te stellen. In dit GRP sorteren we voor op de eisen uit de Omgevingswet met het bijbehorende plansysteem.

Ons (afval)watersysteem beschermt de volksgezondheid en het milieu door het vuile water af te voeren naar de zuivering en het overtollige water naar een geschikte plek te brengen. Hemelwater proberen we zoveel mogelijk te infiltreren. Er zijn veel raakvlakken met alle andere domeinen over de inrichting van de openbare ruimte.

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 7/66

Algemeen

1.2

De zorgplichten

In dit GRP geven we aan hoe we onze wettelijke zorgplichten invullen: Stedelijk afvalwater

Op grond van de Wet milieubeheer artikel 10.33 (straks Omgevingswet artikel 2.16 lid 1a-3) is elke gemeente verantwoordelijk voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater dat vrijkomt van de in de gemeente gelegen percelen. Alle percelen binnen de bebouwde kom zijn daarom aangesloten op (vrijverval)riolering. Buiten de bebouwde kom zijn alle percelen aangesloten op vrijvervalriolering, drukriolering, IBA of een geoorloofd alternatief. Het waterschap heeft op grond van artikel 2.4 uit de Waterwet de verplichting om het afvalwater te zuiveren (of te laten zuiveren door een andere partij).

Hemelwater

Vanuit de Waterwet artikel 3.5 (straks Omgevingswet artikel 2.16 lid 1-a1) zijn gemeenten verplicht om zorg te dragen voor een doelmatige inzameling en verwerking van afvloeiend hemelwater, maar alleen als degene die zich ervan wil ontdoen niet redelijkerwijs het water zelf kan verwerken op het eigen perceel, door het in de bodem of in het oppervlaktewater te brengen.

Grondwater

In de Waterwet, artikel 3.6 (straks Omgevingswet artikel 2.16 lid 1-a2), is bepaald dat de gemeente de zorg heeft om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. Dit doet de gemeente door maatregelen te treffen in het openbaar gemeentelijke gebied voor zover deze doelmatig zijn en niet tot de zorg van de (grondwater)beheerder of de provincie behoort.

1.3

Proces

Dit GRP is tot stand gekomen in nauwe samenwerking tussen onze gemeente, Beheer & Onderhoudspartner Spaarnelanden, het Hoogheemraadschap van Rijnland en ingenieursbureau Sweco. Vóór vaststelling door de gemeenteraad is het ontwerpGRP ter becommentariëring gezonden aan het Hoogheemraadschap van Rijnland, drinkwaterbedrijf PWN, en Waternet. Het GRP is in de ‘we’-vorm geschreven om aan te geven dat het een gemeentelijk document is. Met de ‘we’ wordt dus de gemeente Zandvoort bedoeld.

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 8/66

Algemeen

1.4

Leeswijzer

In de figuur hieronder staat de opbouw van dit GRP. Dit GRP bevat de hoofdlijnen van ons beleid, detailinformatie is in de bijlagen opgenomen. De onderverdeling (Visie, Plan, Programma) wordt gebruikt om in te spelen op de structuur van de Omgevingswet.

Hoofdstuk 1:

Inleiding

Algemeen

Evaluatie

Hoofdstuk 2:

2.1 Visie

Asset management

2.2 Plan 2.3 Programma

3.1 Visie

Hoofdstuk 3: Ontwikkelingen

3.2 Plan 3.3 Programma

Hoofdstuk 4:

4.1 Organisatie

Organisatie & financiën

4.2 Financiën

Hoofdstuk 2 omvat alle beheerzaken van het GRP. Hoofdstuk 3 beschrijft de ontwikkelingen en de invloed hiervan op het GRP. Hoofdstuk 4 gaat over de personele bezetting en de rioolheffingsberekening.

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 9/66

Algemeen

2. Evaluatie 2.1

Terugblik op de afgelopen planperiode

In het planmatig onderhoud van de riolering heeft het vigerend GRP een rol gehad. Riolen zijn onderhouden en waar nodig zijn onderdelen vervangen. Op meerdere locaties zijn oude riolen vervangen en is er een gescheiden rioolstelsel teruggelegd. Er is geparticipeerd in de regionale samenwerking en bij herinrichtingsprojecten is meegedacht over plek voor water. Ook de afkoppelopgave is goed opgepakt. Een aantal zaken liep niet goed. In de contractafspraken met de dagelijks beheerder en DDO-partner Spaarnelanden zijn activiteiten niet of onvoldoende vastgelegd waardoor beheerwerkzaamheden niet zijn uitgevoerd. Ook bleek het vorige GRP onvoldoende invulling te geven aan het grondwaterbeleid, miste de koppeling met het investeringsprogramma en ontbrak een goede exploitatiebegroting.

2.2

Wateroverlast

Er is meerdere keren wateroverlast geweest. Er is aanzienlijke wateroverlast geweest op 1 oktober 2019 toen 67 mm viel op één dag. De overlast concentreerde zich vooral in het centrum, op de Koninginneweg en op de van Lennepweg. Putdeksels kwamen omhoog en er stroomde water meerdere woningen binnen. Op 18 juni 2021 was er opnieuw flinke wateroverlast. Dit gebeurde na drie kleinere piekbuien binnen drie dagen. Het stelsel had onvoldoende tijd om te ledigen tussen deze buien, waardoor opnieuw wateroverlast plaatsvond in het centrum. Onderzoek liet zien dat de overlast vooral plaatsvond vanwege grote hoeveelheden afstromend hemelwater over maaiveld in combinatie met de beperkte capaciteit in het transportstelsel. Zandvoort kent weinig oppervlaktewateren en geen riooloverstorten, wat betekent dat alle capaciteit in de riolering moet zitten, behoudens afvalwater dat tijdelijk opgeslagen wordt in de bergingsvijvers nabij het circuit. Op basis van enkele onderzoeken is er een plan gemaakt om de kans op wateroverlast in de toekomst te verminderen. Uit onderzoek naar de kwaliteit van de riolering is gebleken dat de riolen in de meeste MIOP-gebieden nog in relatief goede toestand zijn, maar dat juist een aantal riolen buiten de MIOP-gebieden er slecht aan toe zijn. Dit heeft gezorgd voor een herijking van de MIOP-projecten.

2.3

Onderzoeken

De gemeente heeft meerdere onderzoeken laten uitvoeren om de aard van de wateroverlast te bepalen en om maatregelen te definiëren om het op te lossen. Het meest recente hydraulische onderzoek is uitgevoerd in 2021 door Witteveen+Bos. Hieruit kwamen diverse voorkeursmaatregelen om wateroverlast te beperken. Het maatregelpakket voor de Koninginneweg is op de planning gekomen voor de komende planperiode. In het aflopende GRP staat dat er geen grondwaterklachten zijn door de lage grondwaterstanden. Op een twintigtal locaties wordt eens per twee weken de grondwaterstand uitgelezen om de standen in beeld te houden. In de praktijk blijkt

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 10/66

Algemeen

echter dat op een aantal plaatsen in het oude dorp en in Nieuw Noord de grondwaterstand zo hoog zijn dat er overlast wordt ondervonden. Met het huidige grondwatermeetnet is het lastig om dit goed in beeld te brengen. Het onderzoek naar de afvoer van Bentveld rechtstreeks naar Aerdenhout is nog niet uitgevoerd, maar wordt opgepakt als onderdeel van de optimalisatiestudie voor de zuiveringskring Waarderpolder. Die studie wordt samen met de gemeenten Bloemendaal en Haarlem en het hoogheemraadschap van Rijnland in 2023 uitgevoerd. Er is al een verkenning uitgevoerd, deze laat weinig ruimte voor verbetering zien. Pas als volledig Bentveld een gescheiden rioolstelsel heeft komt er de ruimte voor het afkoppelen van het stelsel van Zandvoort-Dorp.

2.4

Onderhoud: inspectie en reiniging

Alle onderhoudsafspraken zijn vastgelegd in het contract tussen de gemeente Zandvoort en onderhoudspartner Spaarnelanden. De afgelopen jaren is circa 20 km van de vrijvervalriolering geïnspecteerd en gereinigd. Ook de kolken zijn regelmatig gereinigd en de gemalen zijn gereinigd en geïnspecteerd. Uit de beoordeling van de inspecties kwamen een aantal nieuwe locaties naar voren waar reparaties en vervanging nodig zijn.

2.5

Gegevensbeheer

Rioleringsgegevens zijn opgeslagen in het beheersysteem GeoVisia en deels openbaar beschikbaar op https://kaart.haarlem.nl/app/map/18. De afgelopen jaren is dit steeds beter aangevuld, al is het nog niet gelukt om alle voorzieningen in GeoVisia te krijgen. De gemalen, schuiven en spindels en huis- en kolkaansluitingen zijn nog niet volledig opgenomen in GeoVisia

2.6

Samenwerking met Hoogheemraadschap van Rijnland

De samenwerking met het Hoogheemraadschap van Rijnland is over het algemeen goed verlopen.

2.7

Uitgevoerde projecten

Naast het dagelijks beheer (onderhoud, onderzoek, planvorming) hebben we ook meerdere grote projecten uitgevoerd. Deze projecten bestonden vooral uit rioolvervanging of rioolrenovatie (relining). Niet alle projecten die op de planning stonden van het vorige GRP zijn uitgevoerd. Dit komt door de integrale aanpak van de projecten, die zorgt voor meer complexiteit in het opzetten en uitvoeren van het project. Per project is een afweging gemaakt of deze wel of niet terugkomt in het nieuwe MIOP. Tabel 2-1 Projectenplanning oude GRP

Project

Is het project uitgevoerd?

Van lennepweg

Uitgevoerd

Burgemeester van Alphenstraat

Uitgevoerd

Linnaeusstraat (rotonde - Noorderduinweg)

Deels uitgevoerd, het overige deel staat op de planning voor 2024

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 11/66

Algemeen

Kamerlingh Onnesstraat

Uitgevoerd

Zwarte Veld (Prinsesseweg – Koningsstraat

Uitgevoerd

Frans Zwaanstraat - Brederodestraat

Niet uitgevoerd

Zandvoortselaan

Deels uitgevoerd

Hogeweg (haarlemmerstraat – Oranjestraat

Uitgevoerd

Hogeweg (Oranjestraat - Thorbeckestraat)

Uitgevoerd

Boulevard Paulus loot (noord) excl. Thorbeckestraat

Uitgevoerd

Boulevard Paulus loot (zuid)

Uitgevoerd

Burg. Engelbertstraat + Badhuisplein + J v Heemskerckstraat

Niet uitgevoerd

Noorderstraat (alleen bij kademuur)

Deels uitgevoerd

Kruisstraat + Agnetastraat

Niet uitgevoerd

Ir. G. Friedhoffplein

Niet uitgevoerd

Dr. C.A. Gerkestraat (oost)

Niet uitgevoerd

Boulevard de Favauge + Schuitengat

Niet uitgevoerd

Boulevard Barnaart (rotonde - J v Heemskerckstraat

Niet uitgevoerd

2.8

Organisatie en financiën

Tijdens de planperiode van het GRP is er veel veranderd in de organisatie van de Zandvoortse rioleringszorg. De ambtelijke fusie tussen Haarlem en Zandvoort zorgde voor een andere manier van werken, waarbij een deel van de taken werd uitbesteed. Het heeft tijd gekost om goed in deze manier van werken te komen. Door de organisatorische veranderingen, personeelstekort en de extra tijd die nodig was om de wateroverlast aan te pakken, zijn veel werkzaamheden blijven liggen. Dit is vooral te merken aan de beheerbestanden die niet allemaal actueel zijn, de achterstand in vervangingsprojecten en het nog niet uitvoeren van enkele lastige onderhoudsprojecten. Daarnaast hebben ook de MIOP-projecten waarin de aanpak van riolen was opgenomen vertraging opgelopen. De huidige organisatie is te klein gebleken om het beheer goed uit te kunnen voeren, waardoor er ondanks de inzet nieuwe achterstanden ontstaan. De benodigde rioolheffingsinkomsten zijn jaar-op-jaar berekend. Doordat er minder werkzaamheden werden uitgevoerd dan in het GRP geprogrammeerd, is het tarief tussen 2015 en 2022 bijna gelijk gebleven. In het aflopende GRP werd – rekening houdend met inflatie – een stijging van ruim 50 euro per heffingseenheid verwacht.

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 12/66

Algemeen Algemeen

€260

€254,18

€250

Rioolheffing

€240

€230,05

€230 €220 €210

€198,40

€204,73

€203,40

€197,44

€200 €190 €180

€198,40 €196,42

€170 2015

2016

2017

€188,48 2018

GRP 2015 (gecorrigeerd voor inflatie) Figuur 2-1

2.9

€235,39

€218,38 €212,05

€193,00

2019

2020

€200,60

2021

2022

Werkelijke rioolheffing

Vergelijking rioolheffingstarief voorgesteld (aflopend GRP incl. inflatiecorrectie GWW riolering) en opgenomen in rioolheffingsverordening.

Conclusie en aanbevelingen

De afgelopen jaren liepen anders dan verwacht, onder andere door organisatorische veranderingen, personeelstekorten, veranderende werkplanningen en extra benodigde aandacht voor wateroverlast. Hierdoor ontstonden achterstanden in ‘basiswerkzaamheden’, zoals het inspecteren van rioleringsobjecten en het verwerken van revisiegegevens. En werden veel investeringsprojecten niet uitgevoerd. Om dit weer op orde te krijgen is de afgelopen jaren een inhaalslag gemaakt in inspecties, onderzoeken en onderhoud. Hiermee is het databeheer verbeterd en is meer inzicht gekomen in het systeem. Dit gaf echter ook aan dat de kwaliteit van de vrijvervalriolen niet overal meer goed is. En het liet zien dat er enkele grote projecten nodig zijn om de kans op wateroverlast te verkleinen. Voor de komende planperiode zien we als aanbevelingen: • Laat de personele capaciteit aansluiten op de benodigde werkzaamheden. Het GRP geeft een basis, maar als er door onvoorziene omstandigheden extra werkzaamheden nodig zijn (bijv. na wateroverlast) moet extra capaciteit worden ingezet of werkzaamheden worden verschoven. • Blijf de basis op orde houden. Als er enige tijd minder aandacht is voor reiniging, inspecties, onderhoud en deelreparaties vraagt het steeds meer tijd en inzet om dit weer op peil te krijgen. Hetzelfde geldt voor het bijhouden van databestanden.

• Geef structureel aandacht aan de locaties die kwetsbaar zijn voor wateroverlast. De afgelopen jaren is meerdere keren gebleken dat een aantal locaties gevoelig zijn voor wateroverlast. De gevolgen blijken steeds groot. Onderzoeken hebben laten zien dat de kans op wateroverlast kan worden verkleind, maar dat dit wel een grote inzet vraagt. • Probeer zoveel mogelijk hemelwater lokaal te infiltreren om het rioolstelsel te ontlasten. Bij rioolvervanging moet zoveel mogelijk Infiltratie-riolering worden aangelegd in plaats van dichte buizen.

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 13/66

Asset management Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 14/66

Asset management

3. Asset management 3.1

Visie en beleid

Het water- en rioleringssysteem van Zandvoort Het water- en rioleringssysteem van Zandvoort is een bijzonder systeem. Er liggen vrijvervalriolen en persleidingen om afvalwater in te zamelen en af te voeren naar de Rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI Waarderpolder in Haarlem). Het duinlandschap en de bijbehorende zandige ondergrond zorgen ervoor dat hemelwater makkelijk infiltreert en snel terechtkomt in de ondergrond. Er is geen oppervlaktewater waarop kan worden geloosd. Dit kan ook niet in de Noordzee want dit is zwemwater. Dit betekent dat het systeem weinig overstortmogelijkheden heeft in tijden van zware regenval. In het centrum zijn daarom grote bergingsbakken aangelegd die extra water kunnen bergen. Dit water wordt met pompen naar het afvalwatertransportgemaal (AWTG) gepompt om vervolgens doorgepompt te worden naar de RWZI van Rijnland via de persleiding van Rijnland. Ook zijn er bergingsvijvers bij het circuit, waar rioolwater tijdelijk geborgen wordt tijdens hevige neerslag. Na afloop van een bui wordt het water terug in het riool gepompt om alsnog naar de zuivering te worden afgevoerd. Als noodmaatregel - bij zeer extreme weersomstandigheden - is het mogelijkheid om vanuit de bergingsvijvers water af te laten naar het terrein bij het circuit.

Hiervoor is een noodplan opgesteld met Spaarnelanden, Rijnland, PWN, Omgevingsdienst en de gemeente als partners, Volgens de provinciale milieuvergunning mag dit aflaten niet vaker dan één keer per vijfentwintig jaar voorkomen.

Figuur 3-1 Overzicht stelseltypes en rioleringsobjecten in Gemeente Zandvoort

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 15/66

Asset management

Het is belangrijk dat het stelsel goed functioneert, zeker in Zandvoort. Alle onderdelen van het systeem worden onderhouden, gerenoveerd en vervangen, waarbij we rekening houden met kosten, prestaties en de risico’s.

Onderhoudspartner We hebben het dagelijks onderhoud van alle rioleringsobjecten ondergebracht bij onze onderhoudspartner. Er zijn contractuele afspraken gemaakt over de onderhoudsfrequenties (reiniging, inspectie, reparatie). Elke paar jaar wordt het contract herzien en geactualiseerd. In het huidige contract worden vooral vaste onderhoudsfrequenties beschreven (klassiek beheer). Het is onze bedoeling om te komen tot een contract dat meer ruimte geeft om af te wijken, zodat risicogestuurd en gebiedsgericht kan worden gewerkt.

3.1.1

Beleid stedelijk afvalwater

We beschermen de volksgezondheid en zorgen voor een aantrekkelijke leefomgeving door stedelijk afvalwater in te zamelen en af te voeren. Stedelijk afvalwater is huishoudelijk afvalwater of een mengsel van huishoudelijk afvalwater met bedrijfsafvalwater, afvloeiend hemelwater, grondwater of ander afvalwater. Wij zamelen dat afvalwater in en transporteren het naar het overnamepunt, waarvandaan het naar de RWZI gaat (zorgplicht stedelijk afvalwater paragraaf 1.2). In Zandvoort zijn alle panden aangesloten op de riolering. Ook nieuwe panden krijgen een aansluiting hierop. Nieuwe aansluitingen worden gemaakt op kosten van de initiatiefnemer. De wet geeft aan dat het mogelijk is om onder bepaalde voorwaarden voor een kleinschalige alternatieve zuivering (IBA) te kiezen in plaats van een rioolaansluiting. Wij verwachten dat in Zandvoort niet aan deze voorwaarden kan worden voldaan, omdat in het stedelijk gebied al riolering ligt en buiten de bebouwde kom aan extra hoge eisen moet worden voldaan omdat het grondwaterbeschermingsgebied/waterwingebied en Natura 2000 gebied is.

3.1.2

Beleid inzamelen en verwerken hemelwater

We hebben de verplichting om afvloeiend hemelwater in te zamelen en te verwerken, zolang een perceeleigenaar dat redelijkerwijs niet zelf kan (zorgplicht hemelwater paragraaf 1.2). In eerste instantie moet dus elke perceeleigenaar zelf het hemelwater verwerken op eigen terrein. De gemeente neemt het over als de perceeleigenaar zelf geen mogelijkheden heeft om het te verwerken. Voor de verwerking van hemelwater volgen we de trits vasthouden-bergen-afvoeren. We hebben de voorkeur om afvloeiend hemelwater bovengronds af te voeren en lokaal te infiltreren. Zo is het zichtbaar voor de omgeving en kunnen we vervuiling sneller zien, waarbij we het water zo snel mogelijk infiltreren in de duinen. Als bovengronds afvoeren niet mogelijk is, voeren we hemelwater af naar infiltratievoorzieningen waar het de bodem in kan zakken. Als dit niet mogelijk is voeren we het hemelwater af naar de RWZI samen met het huishoudelijke afvalwater. Nieuwbouwplannen en herontwikkelingen krijgen te maken met strengere regels voor het verwerken van hemelwater. Deze regels zijn te vinden in het klimaatconvenant Klimaatbestendige nieuwbouw in MRA. We willen nieuwe riolen nieuwe riolen dimensioneren op het kunnen verwerken van een bui 09 zonder water op straat. In het verleden hielden we bui 08 aan. In principe toetsen we nu op bui09, maar we nemen niet per se maatregelen als daar niet aan wordt voldaan.

Pas als er om andere redenen (kwaliteit, klimaatadaptatie) het riool wordt aangepakt gaan we ontwerpen op bui09.

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 16/66

Asset management

Op enkele locaties in de duinen liggen lozingspunten van de riolering. Dit lijken vooral hemelwaterlozingen te zijn, maar mogelijk gaat het soms ook om gemengd rioolwater. We vinden het onwenselijk dat deze lozingspunten er zijn, omdat ze water lozen in een belangrijk natuurgebied. Samen met PWN wordt per lozingspunt een afweging gemaakt naar de effecten van de lozing en de kosten om het aan te pakken.

Wateroverlast na hevige neerslag Wateroverlast is een probleem in Zandvoort. In oktober 2019 en juni 2021 was er aanzienlijke wateroverlast in het centrum van Zandvoort, de Koninginneweg en omliggende straten. In het verleden heeft Zandvoort vaker te maken gehad met wateroverlast, met name in het centrum. Een belangrijke oorzaak hiervan is dat het centrum in een laagte ligt, een hoge mate van verstening heeft, en er geen nabijgelegen oppervlaktewater is. In de afgelopen decennia heeft de gemeente geïnvesteerd in verminderen van de wateroverlast. De belangrijkste ingrepen waren de aanleg van gemaal Zwarteveld met bergingsbakken en het (bijna) altijd afkoppelen van hemelwater bij rioolvervanging. Ondanks deze ingrepen was er nog steeds wateroverlast in oktober 2019 en juni 2021. Uit onderzoeken blijkt dat de wateroverlast in het centrum lastig te verhelpen is. Door te voorkomen dat hemelwater uit de omgeving afstroomt naar het centrum wordt de kans op wateroverlast kleiner. Verder kan op een aantal plekken het riool worden vergroot om meer water af te voeren. En het vergroten van de afvoer naar de RWZI kan helpen.

Zo komen we tot de volgende aandachtspunten in de omgang met water: • de openbare ruimte herinrichten (klimaatadaptief maken); • meer hemelwater lokaal infiltreren: o in de openbare ruimte waar mogelijk kiezen voor het afkoppelen en infiltreren van hemelwater; o bij rioolvervanging wordt gekeken of het aanliggende particulier verhard oppervlak eenvoudig mee kan worden genomen; o bij nieuwbouw moet minimaal een bui van 70mm in één uur op eigen terrein worden geborgen. • leidingen vergroten om extra berging te creëren, dit is een voortzetting van wat we de afgelopen jaren al deden; • in gesprek met Hoogheemraadschap van Rijnland om het afvoercapaciteit van het eindgemaal en de persleiding naar de RWZI te optimaliseren (OAS).

Afkoppelen gemeentelijk stelsel Het is onze bedoeling om uiteindelijk een vrijwel gescheiden rioolstelsel aan te leggen. Dit doen we door bij elk project de afkoppelmogelijkheden te bekijken en toe te passen waar mogelijk. Overal waar gemengde riolering ligt, leggen we bij vervanging een infiltratieriool (IT-riool) naast een vuilwaterwaterleiding (DWA) aan, tenzij er redenen zijn om dit niet te doen. Dit is bijvoorbeeld zo in het centrum en op hoofdwegen zoals de Zandvoortselaan. In het centrum zou infiltreren kunnen leiden tot grondwateroverlast, bij hoofdwegen kan het ervoor zorgen dat wegvuil wordt geïnfiltreerd in de bodem. Op deze locaties kijken we naar een andere manier om het hemelwater goed te verwerken.

3.1.3

Beleid grondwater

We hebben de zorgplicht om maatregelen tegen structurele grondwateroverlast te treffen, mits dat doelmatig kan en er aan een aantal voorwaarden wordt voldaan

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 17/66

Asset management

(zorgplicht grondwater paragraaf 1.2). Belangrijk is dat deze zorgplicht er pas is als de perceeleigenaar het probleem niet zelf kan oplossen en er geen taak is voor een andere partij om het op te lossen. Onze gemeentelijke taken liggen daardoor in de openbare ruimte en bij coördinatie en onderzoek. De aanpak van grondwateroverlast is altijd een samenspel van de grondeigenaar, gemeente en provincie. Ook sterk fluctuerende grondwaterpeilen kunnen vallen onder grondwateroverlast. Het gaat dus ook om tekorten aan grondwater. In Zandvoort kennen we over het algemeen lage grondwaterstanden, doordat het grondwater vele meters onder maaiveld staat in de duinen. Er zijn echter een aantal locaties waar het grondwater dichter bij het maaiveld staat, vooral in het centrum. Ook moeten we rekening houden met het waterwingebied van Waternet aan de zuid- en oostkant van Zandvoort en het grondwaterbeschermingsgebied rondom Zandvoort.

Grondwaterbeschermingsgebied

Zandvoort

Waterwingebied + grondwaterbeschermingsgebied

Figuur 3-2 Grondwaterbeschermingsgebied en waterwingebied binnen Gemeente Zandvoort

Wanneer kan de gemeente betrokken worden Net als bij de hemelwaterzorgplicht is op particulier terrein de eigenaar verantwoordelijk voor het treffen van maatregelen tegen grondwateroverlast. Het kan zijn dat de overlast wordt veroorzaakt door onrechtmatig handelen of nalaten van de nabijgelegen percelen (overheid of particulier). Ook kunnen de problemen voortkomen uit grondwateronttrekkingen, waarvoor het hoogheemraadschap of provincie het bevoegd gezag zijn. In deze gevallen zal de gemeente zelf geen maatregelen treffen, maar wel ondersteunen door de betrokken partijen met elkaar in gesprek te brengen. Als het voor de particulier niet mogelijk is om maatregelen te treffen tegen de grondwateroverlast en geen enkele andere partij hier een rol in heeft, dan kan de gemeente een taak hebben. Hierbij draait het dan om de vraag of er structurele overlast is die de gemeente met doelmatige maatregelen in openbaar gebied kan verminderen. Om dit te bepalen hanteren we de volgende uitgangspunten: • Ruimtes die als woonruimte fungeren horen waterdicht te zijn, dit geldt ook voor kelders en andere ruimtes onder maaiveld. Het is de verantwoordelijkheid van de eigenaar om hiervoor te zorgen (Bouwbesluit 2012). • De grondwaterstand structureel dichter dan 0,7 meter onder maaiveld zit. Om dit te bepalen houden we een periode van minimaal 3 maanden in 1 jaar aan.

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 18/66

Asset management

•

Om de doelmatigheid te bepalen moet de eigenaar kunnen aantonen dat er enige vorm van schade is, in de vorm van extra kosten of gezondheidsschade. Als dit niet mogelijk is, dan kan met grondwatermetingen en een modelberekening aangetoond worden dat de kans op schade hoog is. De kosten van gemeentelijke maatregelen zijn hoog, daarom combineren we eventuele werkzaamheden met rioleringswerkzaamheden of wegvervanging.

Bij grondwateroverlast in kruipruimtes en bij optrekkend vocht overweegt de gemeente doelmatige maatregelen te treffen als de grondwateroverlast plaatsvindt bij woningen die ouder zijn dan 100 jaar. Deze woningen komen uit een periode dat nog weinig rekening werd gehouden met grondwater en voor deze woningen zijn bouwkundige aanpassingen beperkt mogelijk. Deze woningen liggen vooral in het centrum, waar weinig ruimte op eigen perceel is om aanpassingen te doen. Met het grondwatermeetnet hebben we een indicatie wat de grondwaterstanden in een gebied zijn. Er zijn nu nog onvoldoende meetpunten en metingen om hier iets over te zeggen. Door het grondwatermeetnet te verbeteren en over een lange periode te laten functioneren krijgen we het beter in beeld.

3.2

Plan

Dit onderdeel van het GRP gaat over de algemene regels die de gemeente wil vastleggen in het Omgevingsplan. Deze paragraaf behandelt de algemene regels die onder de traditionele rioleringszorg vallen. Zaken als klimaatadaptatie worden besproken in het plan-deel van Hoofdstuk 3: Ontwikkelingen.

Figuur 3-3

Overzicht wettelijke verantwoordelijkheden per overheidsinstelling of voor de burger

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 19/66

Asset management

3.2.1

Goed omgaan met de riolering

Om het gemeentelijk riool goed te laten functioneren is het nodig dat het goed wordt aangelegd en goed wordt gebruikt. Hiervoor zijn er regels en verwachtingen die we hier toelichten. In een programma van eisen, aansluitverordening en communicatiemiddelen leggen we dit vast. De gemeente neemt het afvalwater over bij de perceelgrens. Hier wordt een overnameput geplaatst, zodat er een duidelijke scheiding is. Perceeleigenaren zijn verantwoordelijk voor de leidingen onder eigen terrein. Hemelwater moet als het kan op eigen terrein in de bodem worden geïnfiltreerd. Als infiltreren niet mogelijk is moet bij herinrichting - om foutaansluitingen te voorkomen - de hemelwaterafvoer van particulieren naar het gemeentelijk stelsel bovengronds worden aangelegd. Alleen als op die locatie al gescheiden HWA ligt, dan mag de afvoer ondergronds plaatsvinden. Nieuwbouw koppelt hemelwater af en 1. verwerkt het op eigen terrein; 2. loost het bovengronds zodat het in de gemeentelijke IT-riolen terecht kan komen. Correct lozen van afvalwater Er zijn regels voor het lozen van afvalwater op de riolering (indirecte lozingen) op basis van de Wet milieubeheer (Wm)/ Waterwet (Wtw)/ Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en de AmvB’s voor lozingen. Over het algemeen geldt dat een lozing niet mag leiden tot schade in het riool of op de RWZI. In sommige gevallen is een vergunning nodig.

De vergunningverlening van omgevingsvergunningen hebben we ondergebracht bij de Omgevingsdienst IJmond (ODIJ). Bij het ingaan van de Omgevingswet blijven de regels bestaan, zolang er geen andere regels voor zijn opgenomen in het Omgevingsplan. De horeca binnen Zandvoort is verplicht gebruik te maken van vetputten om vet af te scheiden van overig afvalwater. Deze vetputten moeten voldoende gereinigd worden. De omgevingsdienst controleert elke 2-3 jaar of de bedrijven zich hieraan houden. Als eigenaren hun vetputten niet goed onderhouden handhaaft de omgevingsdienst hierop. Hemelwater zelf verwerken De eigenaar van het terrein waarop het hemelwater valt is zelf verantwoordelijk voor de afvoer van het hemelwater (Wtw 3.5). De gemeente hoeft alleen hemelwater afkomstig van particulier terrein af te voeren als het niet redelijk is om van de houder van het verzamelde hemelwater te verlangen het hemelwater zelf te verwerken. In Zandvoort wordt het daarom gestimuleerd om het hemelwater van bestaande bouw af te koppelen. Dit vermindert de druk op het gemeentelijke rioolstelsel en vermindert daarmee de kans op wateroverlast. Om dit op grotere schaal te doen gaan we in gesprek met woningbouwcorporatie Pré Wonen om te onderzoeken hoe appartementencomplexen hemelwater beter op eigen terrein kunnen verwerken.

Nieuwbouw moet voldoen aan de eisen voor Klimaatadaptief bouwen van de MRA (Metropoolregio Amsterdam). We willen aan bestaande bouw geen eisen opleggen, tenzij (1) grootschalige verbouwing plaatsvindt of (2) er in de directe omgeving wateroverlast is die kan worden opgelost of verminderd als bestaande bouw wordt aangepast. Om te borgen dat dit voldoende gebeurt willen we een hemelwaterverordening gaan opstellen die wel een dwingend karakter heeft. Grondwater zelf verwerken De eigenaar van het terrein is verantwoordelijk voor het grondwater op/onder het eigen perceel (Wtw 3.6). De gemeente heeft de zorgplicht om doelmatige maatregelen te nemen in het openbare gebied om zo mogelijk negatieve gevolgen van de grondwaterstand te beperken van op de aan de grond gegeven bestemming als dat doelmatig is. Bij bestaande bouw zien we vaak technische mogelijkheden om

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 20/66

Asset management

grondwater buiten leefruimtes te houden, bijvoorbeeld door muren waterdicht te maken. Dit vinden we dus al snel de taak voor de eigenaar, wat ook zo is beschreven in het bouwbesluit. Bij nieuwbouw geldt hetzelfde bouwbesluit, aangevuld met eisen voor Klimaatadaptief Bouwen van de MRA. Het is niet gewenst om grondwater af te voeren met riolering. Soms kan dit tijdelijk wel de beste oplossing zijn om een knelpunt te verhelpen, maar omdat het zorgt voor extra belasting van het rioolstelsel is het geen structurele oplossing voor overtollig grondwater.

3.2.2

Wat verwachten wij van onze inwoners en bedrijven?

Wij kunnen als gemeente veel regelen en sturen in het functioneren van de riolering, maar kunnen niet alles zelf uitvoeren. Onze inwoners en bedrijven hebben ook een belangrijke invloed op het functioneren. Wij willen dat onze inwoners helpen bij het goed laten functioneren van de riolering. Daarom spreken we ook in dit GRP een aantal verwachtingen uit. Wij verwachten: 1. Dat inwoners en bedrijven het riool en de vetputten verstandig gebruiken (o.a. geen doekjes, verfresten of vet door het riool spoelen); 2. Dat rioolaansluitingen zorgvuldig worden aangelegd en onderhouden (o.a. aansluiten op het juiste riool, voldoende diep); 3. Dat inwoners en bedrijven hemelwater van dak en het eigen perceel zelf opvangen en bergen en verwerken als dat redelijkerwijs mogelijk is; 4. Dat iedereen begrijpt en accepteert dat door klimaatverandering hinder (water-op-straat) vaker kan voorkomen en dat we ons vooral inzetten om de grotere gevolgen (langdurige overlast, schade) proberen te voorkomen; 5. Dat inwoners en bedrijven bij grondwateroverlast controleren of hun woning of bedrijf voldoende waterdicht is. In het Bouwbesluit 2012 is opgenomen dat een kelder waterdicht moet zijn als dit een verblijfsruimte is. We streven altijd naar lokale maatwerkoplossingen voor optredende problemen.

3.3

Programma

Dit onderdeel van het GRP beschrijft waar we staan en wat we gaan doen. We gaan kort in op het areaal dat we beheren voor onze gemeentelijke watertaken (water en riolering). Ook geven we de technische staat van onze objecten aan en het functioneren van de systemen. Uiteindelijk geven we aan wat we de komende jaren gaan doen.

3.3.1

Totaaloverzicht aanwezige voorzieningen

Voor de vervulling van onze gemeentelijke watertaken hebben we allerlei objecten in beheer.

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 21/66

Asset management

Tabel 3-1 Overzicht areaal in beheer bij gemeente Zandvoort Onderdeel Vrijvervalriolering - Gemengd - DWA* - HWA* Totaal

aantal 56 10 20 86

eenheid

Onderdeel

aantal

eenheid

km km km km

Rioolgemalen Bergingsbakken

18 3

stuks stuks

Druk en persleidingen

5

km

* DWA en HWA lengtes zijn inclusief de riolen die in voorbereiding zijn.

Binnen Gemeente Zandvoort liggen ook twee persleidingen die niet in het beheer zijn van de gemeente. Eén persleiding loopt vanaf het eindgemaal richting de RWZI en is in het beheer van Hoogheemraadschap van Rijnland. De andere persleiding ligt langs het strand en is particulier bezit van de vereniging van strandpachters. De lengte van deze twee persleidingen is niet meegenomen in Tabel 3-1, omdat ze wel in de gemeente liggen maar niet in beheer zijn van de gemeente. Dit geldt ook voor de bergingsvijvers nabij het Circuit Zandvoort, deze zijn deels in beheer van het Hoogheemraadschap van Rijnland. Het meest omvangrijke onderdeel van het areaal is de vrijvervalriolering (86 km). In de onderstaande grafiek is weergegeven in welke periode het stelsel is aangelegd en welk type stelsel toen is aangelegd.

Lengte vrojivervalriolen (km)

30 25 20 15

HWA Gemengd stelsel

10

DWA

5 -

Figuur 3-4 Aanlegjaar vrijvervalriolen per decennium

3.3.2

Huidige situatie: objecten en systeem

Technische staat van de objecten Met inspecties krijgen we inzicht in de technische staat van de riolering. De inspectieresultaten worden gebruikt om te bepalen waar we kleine of grote reparatie- of vervangingsmaatregelen moeten uitvoeren.

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 22/66

Asset management

Vrijvervalriolering De vrijvervalriolering is in relatief goede staat. Wel zijn een aantal oude riolen slechter dan verwacht, de nieuwere riolen lijken langer mee te gaan dan verwacht. Ook is er van een deel het stelsel geen recente inspectie beschikbaar, deze riolen nemen we zo snel mogelijk mee in de planning om te inspecteren zodat we aan het eind van de planperiode een volledig dekkend beeld hebben van de kwaliteit van de riolering. Huis- en kolkaansluitingen De huis- en kolkaansluitingen zijn niet goed in beeld en op bepaalde plekken in slechte staat. Dit geldt ook voor de verzamelleidingen voor huis- en kolkaansluitingen die we op verschillende plaatsen in het dorp hebben. Gemalen De pompen van de gemalen (mechanisch-elektrische deel) zijn redelijk goed in beeld. Onderhoud vindt plaats op basis van inspecties, hierbij zijn er geen bijzonderheden. Het bouwkundige deel van de gemalen is niet goed in beeld, dit staat gepland om in 2023 te inspecteren. Persleidingen De persleidingen zijn niet goed genoeg in beeld. Bergingsbassins Het grote en het kleine bergingsbassin zijn geïnspecteerd. Op basis van de inspectie is een renovatieplan in voorbereiding dat in 2023 en 2024 wordt uitgevoerd. De installaties in deze bassins kunnen daarna weer tenminste vijftien jaar mee. Het bergingsbassin bij het Louis Davidscarré kent een aantal constructieve problemen die nog aangepakt worden.

Functioneren van het systeem We toetsen de werking van het systeem door het uitvoeren van hydraulische onderzoeken. Het laatste hydraulische onderzoek naar wateroverlast is uitgevoerd in 2021. Hierin zijn meerdere maatregelen geadviseerd om wateroverlast-knelpunten aan te pakken. Zandvoort bezit een complex systeem van pompen om wateroverlast in het centrum zoveel mogelijk te voorkomen, zie figuur 3-5. We beheren dit systeem met veel aandacht om de kans op wateroverlast in het centrum zo klein mogelijk te houden.

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 23/66

Asset management

Figuur 3-5

Treden en werkingsprincipe gemengd rioolstelsel Centrum Zandvoort uit rapportage Aanpak Wateroverlast Zandvoort Witteveen+Bos 2021

De persleiding van het Hoogheemraadschap van Rijnland die het afvalwater afvoert naar de RWZI opereert nu niet optimaal vanwege verwachte technische problemen als de volledige capaciteit zou worden gebruikt.

Databeheer Rioleringsgegevens zijn opgeslagen in het beheersysteem GeoVisia en deels openbaar beschikbaar op https://kaart.haarlem.nl/app/map/18. Van de vrijvervalriolen staat >95% goed in het systeem. Er wordt nog niet gewerkt volgens de GWSWstandaard (Gegevens Woordenboek Stedelijk Water). Ook zijn gemalen en persleidingen nog niet volledig opgenomen in GeoVisia. Actuele stelselgegevens worden opgeslagen in beheerbestanden en deze zijn op aanvraag beschikbaar voor het Hoogheemraadschap van Rijnland.

3.3.3

Onderhoud: Reiniging, inspectie en reparatie

We onderhouden alle rioleringsobjecten om ervoor te zorgen dat ze goed blijven functioneren. Onze onderhoudspartner reinigt en inspecteert periodiek zoals vastgelegd is in het onderhoudscontract. Inspectieresultaten worden beoordeeld door de gemeente, om daarna een plan van aanpak te maken. In het huidig contract is nog geen reparatie opgenomen. Het is de bedoeling dat bij inspectie geconstateerde gebreken direct worden verholpen. Dit wordt in een contractaanpassing opgenomen. De huidige onderhoudsfrequenties zijn samengevat in tabel 3-2.

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 24/66

Asset management

Tabel 3-2 Onderhoudsfrequenties per object. Het huidige onderhoud is vastgelegd in het contract met Spaarnelanden. Het bijzonder onderhoud is hierop aanvullend.

Object

Onderhoud

Frequentie

Soort Huidig onderhoud volgens contract met DDO-partner: Vrijvervalriolen

Reiniging

1x per 10 jaar

Inspectie

1x per 10 jaar

Reparaties

N.a.v. inspecties

Reinigen putten

1x per 10 jaar Doorlopend

Kolken

Reparaties Huisen kolkaansluitingen Zuigen

Gemalen

Reiniging

8x per jaar

Inspectie

8x per jaar

Reparatie

N.a.v. inspecties of storing

Reiniging

Niet

Inspectie

Niet

Reparatie

N.a.v storing

Reiniging

1x per 5 jaar

Inspectie

1x per 5 jaar

Peilbuizen

onderhoud

1x per 5 jaar

Telemetrie-systeem

onderhoud

Doorlopend

Pers- en drukleidingen

Randvoorzieningen

1-2x per jaar

Bijzonder onderhoud aanvullend op contract met DDO-partner: Schuiven en spindels

Persleidingen

Bergingsbakken

Infiltratiekoffers

Kolken

Inventariseren

Eenmalig

Reiniging

1x per jaar

Inspectie

1x per jaar

Reparaties

N.a.v. inspecties

Reinigbaar maken

Eenmalig

Reiniging

1x per 10 jaar

Inspectie

1x per jaar

Reiniging

1x per 2 jaar

Inventariseren

Eenmalig

Reiniging

1x per 5 jaar

Inspectie

1x per 5 jaar

Reparatie

Doorlopend

Om het onderhoud te optimaliseren, geven we de komende periode extra aandacht aan bepaalde onderdelen van het systeem (Bijzonder onderhoud in tabel 3-2). Dit zijn de schuiven & spindels, persleidingen, bergingsbakken (constructief), IT-riolen, infiltratiekoffers en de kolken. Wat we gaan doen is:

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 25/66

Asset management

• •

• • •

De schuiven en spindels brengen we in kaart en gaan we jaarlijks controleren. Als het nodig is voeren we reparaties uit; De persleidingen maken we reinigbaar. Hiervoor bouwen we op enkele locaties ‘lanceerinrichtingen’ voor foampigs, waarmee de persleiding kan worden gereinigd. We verwachten de persleidingen alleen te reinigen als daar een aanleiding voor is; De bergingsbakken gaan we periodiek inspecteren op constructieve aspecten. Het reinigen doen we vervolgens 1x per 10 jaar; De infiltratiekoffers brengen we in beeld en we maken er een onderhoudsplan voor; De kolken brengen we weer op kwaliteit. Hiervoor gaan we per gebied kijken welke kolken moeten worden aangepakt en voeren dan de benodigde aanpassingen door.

3.3.4

Prestatie-eisen

De inspecties in onze gemeente worden uitgevoerd door een extern bedrijf. Met een beoordelingstabel en prestatie-eisen wordt bepaald of het nodig is om een riool aan te pakken. Als het nodig is om een riool aan te pakken, dan kijken we eerst naar de leeftijd. Is het riool jonger dan 60 jaar, dan kiezen we in principe voor reparaties en relinen. Bij een leeftijd tussen 60 en 80 jaar kiezen we voor reparaties en relinen, tenzij de weg gelijktijdig wordt aangepakt. Is het riool 80 jaar of ouder, dan kiezen we in principe voor vervangen. Hiervoor gebruiken we het volgende schema.

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 26/66

Asset management

Nee

Is rioolinspectie gedaan?

Eerst rioolinspectie uitvoeren

Ja Wat is de aanleiding om een riool te willen vervangen?

Kwaliteit Omgeving

Kwaliteitsspoor

Omgevingsspoor Kan rioolvervanging aan ontwikkelingen in omgeving gekoppeld worden?

Is vervanging binnen 3-5 jaar noodzakelijk?

Ja

Ja

Nee

Nee

Nee

Kan rioolvervanging aan ontwikkelingen in omgeving gekoppeld worden?

Is vervanging binnen 3-5 jaar noodzakelijk? Ja

Ja

Nee

Rioolvervanging plannen in afstemming met ontwikkeling in omgeving (integraal inplannen met andere domeinen)

Rioolvervanging plannen

3.3.5

Vervanging en renovatie

Als uit de afwegingen blijkt dat vervanging (of relining) nodig is dan wordt dit opgenomen in het MIOP (Meerjaren Investerings en OnderhoudsProgramma). Daarnaast kijken we ook naar andere plannen die op onze riolering van invloed zijn zoals plannen voor klimaatadaptatie, ruimtelijke ontwikkelingen, wegen, groen of de energietransitie. We gebruiken hiervoor ook de Strategie Aanpak Wateroverlast genoemd in paragraaf 4.3.2. We stemmen renovatie- en vervangingswerken af op andere werken in de openbare ruimte. Dit vermindert de overlast en bespaart kosten. Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 27/66

Asset management

Vrijvervalriolering We hebben een strategische vervangingsplanning opgesteld om in grote lijn te kunnen zien wat er op ons afkomt. De uitgangspunten hiervan zijn: • De technische levensduur van de vrijvervalriolering is op 80 jaar gezet. In het vorige GRP was dit nog 60 jaar, maar gezien de huidige leeftijden en de technische toestand van de riolering zien we 80 jaar als een betere inschatting. De riolen met een slechte kwaliteit pakken we binnen het MIOP aan; • De eenheidsprijzen per meter vervanging zijn gebaseerd op de kostenkengetallen van stichting Rioned. Deze komen uit 2015 en zijn geïndexeerd naar prijspeil 2023. Bij vervanging van gemengde stelsels leggen we standaard een IT-riool aan naast een DWA-leiding, hier is rekening mee gehouden; • We gaan uit van 100% vervanging en 0% relining. Dit doen we vanwege de afkoppelopgave en vanwege het meteen kunnen vervangen van de huis- en kolkaansluitingen. In de praktijk kan het voorkomen dat riolen worden gerelined, als dit handiger is voor de uitvoering.

Figuur 3-6

Geraamde investeringskosten vrijvervalriolering in blokken van 10 jaar. Vooral in de planperiode zijn er veel projecten op de planning waardoor ook de hoogste uitgaven in deze periode liggen.

Gedurende de planperiode is een bedrag van gemiddeld € 4,1 miljoen per jaar gereserveerd voor projecten. Voor de periode daarna ramen we gemiddeld € 1,7 miljoen per jaar voor het vervangen van de vrijvervalriolering. Om voorbereid te zijn op een wijkgerichte aanpak hebben we per wijk gekeken in welke periode de meeste riolen de technische levensduur bereiken. Dit hebben we op kaart gezet.

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 28/66

Asset management

Figuur 3-7 Indicatie vervangingsperiode van vrijvervalriolering o.b.v. verwachte technische levensduur.

Gemalen Voor het vervangen van de rioolgemalen gaan we uit van vervanging van de bouwkundige delen na 45 jaar en van de mechanisch-elektrische onderdelen na 15 jaar. Er is geen apart budget gereserveerd voor het vervangen van gemalen. Persleidingen Voor het vervangen van de persleidingen gaan we uit van een technische levensduur van 60 jaar. Er is geen apart budget gereserveerd voor het vervangen van persen drukleidingen. Waar we kunnen meekoppelen met de bovengrondse infrastructuur sluiten we aan bij het MIOP Projecten in de planperiode In de komende jaren (t/m 2027) staan meerdere rioleringsprojecten op de planning, een overzicht staat in tabel 3-3. Er zijn drie soorten projecten gedefinieerd: • MIOP-projecten; • Vervangingsprojecten ten behoeve van kwaliteit riool; • Projecten tegen wateroverlast. De aanpak van de Koninginneweg staat al in 2024 gepland, omdat we hier maatregelen treffen die belangrijk zijn om de kans op wateroverlast in het hele centrum te verminderen. Deze maatregel was het belangrijkste advies uit het hydraulische onderzoek van 2021. De aanpak van de Kostverlorenstraat staat na de planperiode gepland. Dit project is ook belangrijk om de kans op wateroverlast in het centrum te verminderen, maar is complex en vraagt daarom meer voorbereidingstijd. De voorbereiding start daarom al eerder.

Een extra reden om dit project na de planperiode uit te voeren is dat er een betere spreiding van werkzaamheden ontstaat, want er zijn ook een aantal rioolvervangingen die op korte termijn uitgevoerd dienen te worden.

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

Versie: concept D1 29/66

Asset management

De volledige lijst van projecten staat in de tabel. Het exacte uitvoeringsjaar kan verschuiven als dit beter uitkomt voor de uitvoering van de werkzaamheden. Voor de komende jaren verwachten we gemiddeld 2 km vrijvervalriool per jaar aan te pakken. Dit kan per jaar iets fluctueren, maar het is de bedoeling om een stabiele werkinspanning te krijgen door projecten zo te verschuiven dat deze 2 km wordt behaald. Tabel 3-3 Projecten voor riolering t/m 2027

Projecten (investeringen) Investering

Uitgaven

Jaar

Omschrijving investering

excl. BTW

2023

Projecten a.g.v. slechte kwaliteit riool;

2023

Bergingsbak Zwarte veld

€ 45.000

2023 2023

Riool achterpad Hobbemastraat, Jan Steenstraat (Zuidsteeg) Achterpaden

€ 625.000 -

2023

Putten KOS

€ 200.000

2023

Trompstraat

€ 75.000

2023

Kerkstraat Lijngoten

2023

MIOP

2023

Nieuwnoord

€ 635.00 Tot. 2023:

€ 1.780.000

2024

Projecten a.g.v. slechte kwaliteit riool

2024

Achterpaden

€ 100.000

2024

De schelp

€ 104.000

2024 2024

Bergingsbak Zwarte veld Projecten tegen wateroverlast

€ 250.000

2024

Putten KOS

€ 300.000

2024

Trompstraat

€ 300.000

2024

2024

Herinrichten Koninginneweg Aanpassen oppervlaktewater Duintjesveld (incl. afkoppelen) MIOP

2024

Nieuwnoord

2024

Thorbeckestraat (Fase 1)

2024

€ 150.000 € 100.000

€ 3.016000 € 214.000 Tot. 2024:

€ 4.533.000

2025

Projecten a.g.v. slechte kwaliteit riool

2025

Achterpaden

€ 100.000

2025

De schelp

€ 587.000

2025

MIOP

2025

Nieuwnoord

€ 3.016.000

2025

€ 214.000

2024

Thorbeckestraat (Fase 1), Badhuisplein & Strandweg (Fase 2), burg. Engelbertstraat (Fase 3) Projecten tegen wateroverlast

2024

Herinrichten Koninginneweg

€ 150.000 Tot. 2025:

€ 4.066.000

2026

Projecten a.g.v. slechte kwaliteit riool

2026

Achterpaden

2026

MIOP

2026

Nieuwnoord

€ 3.016.000

2026

Badhuisplein & Strandweg (Fase 2),

€ 337.000

2026

Burg. Engelbertstraat (Fase 3)

€ 1.459.000

2026

Brederodebuurt

€ 100.000

€ 106.000 Tot. 2026:

Sweco | 2023-2027 Projectnummer: 51010365 Datum: 07-07-2023

5.018.000

Versie: concept D1 30/66

Asset management

2027

Projecten a.g.v. slechte kwaliteit riool

2027

Achterpaden

2027

Projecten tegen wateroverlast

2027

Vervangen riool Kostverlorenstraat

2027

MIOP

2027

Nieuwnoord

€ 3.016.000

2027

Badhuisplein & Strandweg (Fase 2)

€ 337.000

2027

Burg. Engelbertstraat (Fase 3)

€ 1.459.000

2027

Brederodebuurt

€ 100.000 € 315.000

€ 106.000 € 5.333.000

Tot. 2027:

€ 20.730.000

Totaal

3.3.6

Onderzoeken

Deze planperiode voeren we meerdere onderzoeken uit om investeringsbeslissingen goed te kunnen onderbouwen. We hebben een structureel onderzoeksbudget van € 30.000 per jaar. Hiervan willen onder andere een incidenten-/calamiteitenplan opstellen. Aanvullend hierop hebben we een aantal onderzoeken opgenomen in de planperiode. Tabel 3-4: Onderzoeken binnen de planperiode Onderzoek