Bijlage 1 Brief aan college – Transitie Zandvoorts Museum

Stichting Zandvoorts Museum Aan het College van Burgemeester en Wethouders van Zandvoort t.a.v. Mevr. Linda Demmers Postbus 2 2040AA Zandvoort Zandvoort: Onderwerp:

5 maart 2025 Toekomstperspectief huisvesting Zandvoorts Museum

Geacht College, In dit document vragen wij opnieuw uw aandacht voor de concrete huisvestingssituatie van het Zandvoorts Museum. In de afgelopen twee jaar is er veel aandacht geweest voor de huisvesting van het Zandvoorts Museum, in het bijzonder met betrekking tot de mogelijke beschikbaarheid van het voormalige HDMZ-museumgebouw. Wij doen dit juist nu omdat er ontwikkelingen hebben plaatsgevonden die een mogelijke transitie voor alle partijen mogelijk maakt. In diverse constructieve overleggen met wethouder G.J. Bluijs, en zijn betrokken ambtenaren, was ook de huidige eigenaar van het HDMZ pand, de heer Van den Broek, soms aanwezig. De heer Van den Broek heeft aangegeven stappen te willen doen om een verhuizing van het Zandvoorts Museum naar zijn HDMZ pand te realiseren. Ook de wethouder heeft aangegeven dat hij de gemeenteraad voorstellen wil doen om een verhuizing van ons museum mogelijk te maken. Het bestuur heeft eind vorig jaar een grondig onderzoek laten uitvoeren naar de te verwachten kosten in de huidige situatie, waarbij deze kosten zijn vergeleken met de kosten van een mogelijke verhuizing naar de HDMZ-locatie. Het bijgevoegde rapport aan het einde van deze brief, geeft hiervan een gedetailleerd overzicht. Onze conclusie is dat een verhuizing naar het HDMZ leidt tot een toonaangevend en modern museum.

De verhuizing naar het HDMZ kan daarenboven budgettair neutraal worden gerealiseerd, met name in vergelijking met de blijvende beperkingen en de te verwachten hoge kosten voor verduurzaming van het huidige pand. Wij hopen het College van B&W hiervan te kunnen overtuigen en verzoeken u om een weloverwogen besluit richting een transitie naar het HDMZ pand te nemen. Hoogachtend, Het bestuur van de Stichting Zandvoorts Museum,

VRAAGSTELLING Het Zandvoorts Museum zou graag willen verhuizen naar het moderne HDMZ-pand om het museum en haar toonaangevende exposities een moderne uitstraling te geven. Dat betekent ook een betere en bredere toegankelijkheid voor het publiek. Het geeft voor de Gemeente, bedrijven en bewoners een prachtige representatieve uitstraling, zowel nationaal als internationaal. In de museumvisie van directeur A. Ruhé wordt duidelijk dat het tentoonstellingsprogramma met alle randactiviteiten een jaarronde voorziening wordt, waarbij duidelijk ook wordt gekeken naar een interessant programma in de vaak minder drukke wintermaanden.

AANLEIDING Stichting Zandvoort Museum is sinds 2017 gevestigd in een oud pand uit 1897 op de Swaluëstraat 1 in Zandvoort. Om de functie als modern museum in het pand te kunnen continueren en toegankelijkheid aan deze tijd aan te passen, zijn ingrijpende, kostbare en substantiële verbeteringen van het pand noodzakelijk. Anderzijds is het voormalige HDMZ pand, gelegen aan de Louis Davidsstraat 19 in Zandvoort en in eigendom van de heer E. van den Broek, beschikbaar en zou de eigenaar graag zien dat er een museum in zijn pand wordt gehuisvest. Dit gebouw is door de architect bewust als museum gebouwd en de ruimtes zijn ook expliciet voor een museum ingericht. Onderhandelingen over de aankoop van het pand tussen de eigenaar en de Gemeente Zandvoort zijn destijds helaas niet geslaagd. In de afgelopen twee jaar heeft de wethouder van Cultuur, de heer G.J. Bluijs, het Zandvoorts Museum bestuur meerdere malen gepolst hoe wij t.o.v. een overgang naar het HDMZ gebouw staan. Vanaf het eerste gesprek hierover heeft het bestuur van het museum steeds enthousiast op gereageerd en in diverse rapportages aangegeven graag te willen verhuizen. Het laatste halfjaar zijn er verkennende gesprekken geweest met wethouder Bluijs en de daarbij betrokken ambtenaren, de eigenaar van het HDMZ pand en een delegatie van het bestuur van het Zandvoorts Museum.

Die hebben geleid tot een positieve aanbeveling voor een transitie van het Zandvoorts Museum naar het HDMZ gebouw.

BEOOGD EFFECT Een verhuizing naar het moderne HDMZ gebouw betekent het volgende: • • • • •

Zandvoort heeft een modern Zandvoorts Museum met een prachtige, moderne en effectieve expositieruimte dat voldoet aan de huidige kwaliteits- en duurzaamheidseisen. In tegenstelling tot het huidige museum wordt het Zandvoorts erfgoed (de eigen collectie) beter gepresenteerd en daarnaast wordt deze collectie beter beschermd voor de toekomst (depot). Het biedt de Gemeente en het Zandvoortse bedrijfsleven een representatieve ruimte voor (gemeentelijke) representatie-ontvangsten en andere (gemeentelijke) bijeenkomsten. Een mogelijke “Cultuurhub” creëren: het ontwikkelen van een samenhangend centrum waar kunst, cultuur, erfgoed, marketing en media elkaar versterken. Versterken van de Zandvoort-beleving: door in het museum samen te werken met andere partijen uit Zandvoort, wordt een authentieke en aantrekkelijke ervaring geboden die bezoekers en toeristen het volledige spectrum van Zandvoort laten ervaren.

•

•

•

Verhogen van inkomsten: het optimaliseren van de marketing, mede door strategische samenwerking met andere partijen zoals bijv. Zandvoort Marketing en ZFM Zandvoort biedt kansen voor crosspromotie en met name voor verhoogde bezoekersaantallen en dito inkomsten. Door uitbreiding van de faciliteiten, wordt een significante stijging van de bezoekersaantallen en inkomsten uit entree, de museumwinkel en ook horeca verwacht ten opzichte van de huidige situatie van het Zandvoorts Museum. Ook in het kader van educatie voor het middelbaar onderwijs zal het museum aantrekkelijker zijn vanwege de multi-mediale voorzieningen die het gebouw biedt.

TOELICHTING Achtergrondinformatie Het Zandvoort Museum is al vele jaren gevestigd in een oud pand op de Swaluëstraat 1 in Zandvoort. Om de functie als modern museum in het pand te kunnen continueren en toegankelijkheid aan deze tijd aan te passen, zijn ingrijpende, kostbare en substantiële verbeteringen van het pand noodzakelijk. Ook indien die worden gerealiseerd blijven de toegankelijkheid voor mindervaliden en ouderen beperkt en de logistieke mogelijkheden beperkt. Anderzijds is het HDMZ pand, gelegen aan de Louis Davidsstraat 19 in Zandvoort en in eigendom van de heer Van den Broek, beschikbaar, zou de eigenaar graag zien dat er een museum in zijn pand wordt gehuisvest en is hij bereid om met een zeer lage huurprijs genoegen te nemen. Het pand is qua duurzaamheid, inrichting en museaal niveau op een zeer hoge standaard en bovendien nagelnieuw. Onderhandelingen over de aankoop van het pand tussen de oorspronkelijke eigenaar en de Gemeente Zandvoort zijn destijds afgeketst. De wethouder van Cultuur, de heer G.J.Bluijs heeft het ZVM meerdere malen gepolst hoe wij tegenover een overgang naar het HDMZ gebouw zouden staan. Het Bestuur van het Zandvoorts Museum heeft daarbij altijd aangegeven een verhuizing toe te juichen. Onze eerste gesprekken en rapportages daarover gaan nog terug naar de periode waarin de Gemeente een eerste bod heeft gedaan voor aankoop van het gebouw.

Zoals bekend, werd dit bod afgewezen. Vanaf het eerste uur heeft het Zandvoorts Museum aangegeven zeker geïnteresseerd te zijn in deze verhuizing. Het gebouw biedt immers zoveel meer mogelijkheden en daarnaast ook volledige bescherming van de collectie, het erfgoed van de Gemeente Zandvoort. In de afgelopen jaren zijn er daarentegen in ons huidige pand vele calamiteiten geweest vanwege bouwkundige en technische gebreken.

De volgende rapporten hebben gediend als ondersteuning van de gesprekken tussen het bestuur van het Museum en de wethouder:

1. Bestuur Zandvoorts Museum; Nota Zandvoorts Museum naar HDMZ ?... 1e verkenning d.d. 12-04-2024 2. Rapport Toornend 3. Bestuur Zandvoorts Museum; Nota Toekomstperspectief Zandvoorts Museum inclusief bouwkundige rapportage door Architectenbureau Springtij i.s.m. RVB Bouwkosten Advies d.d. 15-09-2024

Rapport Toornend. Als reactie op onze eerste verkenning heeft de gemeente advies gevraagd van dit bureau. Toornend Partners stelt daarin dat de huurpropositie onvoldoende aantrekkelijk is om onze eerdere verkenning m.b.t. een verhuizing uit te werken en komt met de volgende tegenwerpingen: 1. De exploitatiekosten zullen waarschijnlijk hoger zijn dan geraamd. Dit vanwege hogere huisvestingskosten vanwege huurdersonderhoud, hogere kosten van organisatie en vrij kostbare kosten van een hoogwaardigere programmering; 2. Er is deels een verbouwing nodig om de tentoonstellingsruimte te vergroten; 3. Aan de andere kant vindt men dat de te verwachten hogere inkomsten uit bezoekersaantallen en horeca nogal bescheiden geraamd zijn. Het bestuur van het Zandvoorts Museum is van mening dat dit onjuiste veronderstellingen zijn en merkt daarover het volgende op: Ad1. Men heeft het over een jaarlijkse post van gecorrigeerde huisvestingskosten van € 36.000,--. In onze begroting is voor die posten evenwel in totaal al ca. € 30.000,-- geraamd, dus dit is niet opportuun. Verder stelt men dat er ca. € 20.000,-- per jaar als reservering voor integraal huurdersonderhoud zou moeten worden geraamd. We hebben het hier over een splinternieuw gebouw dat van binnen nauwelijks onderhoudsgevoelig is. Voorts is in onze exploitatiebegroting een normale post opgenomen voor huurdersonderhoud.

Dus ook deze post is niet relevant. Wat betreft de hogere organisatiekosten hebben wij al rekening gehouden met een extra post voor personeel van € 44.500,-- per jaar. Wij bestrijden verder dat er veel hogere kosten van programmering van het museale concept zijn. Wij hebben daarvoor namelijk al extra bedragen opgenomen in onze exploitatiebegroting. Bovendien willen wij helemaal geen star museaal concept, maar juist veel afwisseling door innovatieve culturele ervaring te creëren. Verder door eveneens gebruik te maken van nieuw aanstormend talent, van AI- en videokunstenaars tot geur- en smaakbelevers, enz. Wij hebben de afgelopen jaren al bewezen dat wij uitstekende tentoonstellingen kunnen presenteren. Dat lukt ons door fondsenwerving, zodat wij het leeuwendeel van die kosten buiten de normale exploitatie kunnen dekken. Ad 2. Wij vinden de logistiek en de indeling van het HDMZ op hoog museaal niveau en hebben geen enkele behoefte aan verbouwing. Het gebouw is immers gebouwd / ingericht als beoogd museum. Ad 3. We hebben in eerste instantie bescheidenheid in acht genomen voor de extra inkomsten die door het nieuwe museale concept en de horeca mogelijk zijn. Maar ook die hebben we in de nieuwe exploitatiebegroting nog eens kritisch bekeken en ondanks dat we hierbij voorzichtig blijven, kan dit jaarlijks ca € 30.000,-- netto extra inkomsten opleveren.

Totaal sluit bijgaande nieuwe exploitatiebegroting1 met een extra jaarlijkse financiële last voor de gemeente van ca. € 36.000,--. Er is in dit geval dus veel minder extra subsidie nodig dan bij verbetering/verduurzaming van ons huidige pand ( € 134.000,--). Bovendien komt er bij verkoop of verhuur van ons huidige pand voor de gemeente een bedrag vrij in de orde van € 2 tot € 2,5miljoen.

Recent hebben opnieuw een aantal gesprekken tussen partijen plaatsgevonden waarbij betrokkenen dusdanige stappen hebben gezet dat alle partijen positief zijn over een verhuizing van het Museum naar het HDMZ. Hierbij blijven het financiële risico voor alle partijen beperkt.

Voorkeursscenario en Argumenten. 1.Het huidige pand van het Museum aan de Swaluëstraat behoeft een kostbare grote renovatie en verduurzaming. Voor een opsomming van de gebreken wordt verwezen naar de bevindingen uit recent onderzoek door Architectenbureau Springtij zoals uitgebreid is weergegeven in bijlage 1. 2. Het HDMZ pand is in eigendom is van de heer Van den Broek. De Gemeente wil geen huurder zijn. 3. Daardoor is het voorkeursscenario: *De heer Van den Broek verhuurt rechtstreeks aan het Zandvoorts Museum met een langdurig huurcontract zodat de continuïteit van het Zandvoorts Museum gewaarborgd is. *Voor de transitie verleent de Gemeente een eenmalig startbedrag voor de verhuizing, inrichting, multimedia en de marketing start-up van € 175.000,-. * Vanwege de andere, uitgebreidere functie van het museum is een aangepaste exploitatiebegroting (bijlage 3) opgesteld, waarin de lasten en baten sluitend kunnen worden gemaakt, maar waarvoor een jaarlijkse extra subsidie wordt gevraagd van € 36.000,-* De verhuizing naar het HDMZ zou in de zomer van 2025 kunnen plaatsvinden. Alternatief scenario en Kanttekeningen. 1. Het alternatieve scenario in plaats van een verhuizing, zal impliceren dat het Zandvoorts Museum op de huidige locatie gehuisvest zal blijven.

Dit op zich prachtige historische pand stamt uit 1897 en is gelegen midden in het oude centrum waar het museum is gevestigd. 2. Het huidige pand zal een volledige renovatie moeten ondergaan, ook op het gebied van o.a. veiligheid, toegankelijkheid en museumwaardigheid. Het museum zal dan tenminste een half jaar dicht moeten. 3. Het huidige pand aan de Swaluëstraat voldoet niet aan het Beleidsplan Duurzaamheid Zandvoort 2023-2026. Die verduurzaming is kostbaar en zal in de renovatie moeten worden meegenomen. FINANCIEN Financiëel economische paragraaf Naast het veel gunstigere museale aspect is ook het financieel/economische perspectief van een verhuizing van het Zandvoorts Museum naar het HDMZ gebouw aanmerkelijk beter. In het Toekomstperspectief Huisvesting Zandvoorts Museum hebben wij namelijk becijferd dat een duurzame verbetering van ons huidige pand een investering vergt van circa € 1,8 miljoen excl. BTW. Dat zou betekenen dat er per jaar ca. € 134.000,-- extra subsidie nodig is voor de exploitatie, terwijl ons gebouw dan qua inrichting, logistiek en museale mogelijkheden toch nog ver achter zou blijven bij het HDMZ pand.

Bij het alternatief van verhuizing naar HDMZ hoeft de Gemeente die grote investering in verduurzaming niet te doen, want zij kan het pand met zijn gunstige ligging lucratief verhuren of verkopen voor een ander doel, zoals horeca of een combinatie daarvan met woningen. Bij een verhuizing naar HDMZ hebben wij oorspronkelijk becijferd, dat er ook een verhoging van de subsidie nodig is om de exploitatie rond te krijgen, en wel tot een bedrag van € 92.000,--. Maar zoals hiervoor aangegeven kan een dergelijk bedrag gedekt worden uit de verhuur- of verkoopopbrengst van ons huidige pand, zodat de gehele operatie tenminste budgettair neutraal kan verlopen. Inmiddels is er in het overleg met alle partijen een doorbraak gekomen. Door een altruïstisch gebaar van de heer Van den Broek is de vraaghuur van HDMZ met € 25.000,-- verlaagd van € 75.000,-- tot € 50.000,--, oftewel met 1/3 deel.

Ook de portefeuillehouder, de heer Gert-Jan Bluijs, heeft zich bereid getoond om de gemeenteraad voor te stellen om de jaarlijkse subsidie aan het Zandvoorts Museum met ca. € 36.000,-- te verhogen. Voorts wil hij voor de benodigde investeringen voor de transitie (verhuizing, inrichting, e.d.) een eenmalige subsidie verstrekken van € 175.000,--. Aangezien de dekking van deze investering qua rente en afschrijving in de oorspronkelijke exploitatiebegroting tot een bedrag van ca. € 22.000,-- was opgenomen, valt dit ook vrij. Met nog wat kleinere aanpassingen kunnen wij daarom nu bijgaande sluitende exploitatiebegroting aan u presenteren. Hierin treft u tevens en overzicht van de verschillen met de oorspronkelijke exploitatiebegroting aan. Voor een meer uitgebreide toelichting verwijzen wij u kortheidshalve naar bijgaande stukken.