Bijlage 1. Aanbiedingsbrief VRK d.d. 10 april 2026
Tekst van het document
Retouradres: Postbus 5514, 2000 GM Haarlem
Gemeenteraden en colleges
datum kenmerk opsteller e-mailadres telefoonnummer onderwerp
10 april 2026 MK/mk/SBD D2026-013972 M.F. Kreuk mfkreuk@vrk.nl 06-10318381 Verzoek om zienswijze
Geachte raad, Hierbij biedt het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) de ontwerpprogrammabegroting 2027-2030 en het jaarverslag 2025 aan. Over twee zaken wordt hierbij uw zienswijze gevraagd. Welke zienswijzen gevraagd: 1. 2.
Over de programmabegroting 2027-2030 Over de bestemming van het resultaat van de jaarrekening 2025
Programmabegroting 2027 -2030 Algemene toelichting Met de programmabegroting 2027-2030 wil de VRK inzicht bieden in de taken die de organisatie in 2027 uitvoert en de financiële kaders waarbinnen dat gebeurt. Bij het opstellen van voorliggende programmabegroting bleek het financiële kader op meerdere onderdelen op gespannen voet te staan met de taken die aan de VRK zijn toebedeeld. Om de uitvoering van de taken van de VRK op een voldoende niveau te houden zijn er fundamentele bestuurlijke keuzes nodig. Het blijven uitvoeren van wat wettelijk vereist is, op het huidige niveau, vraagt om meer financiële middelen dan nu beschikbaar zijn. Geen gemakkelijke boodschap, omdat de VRK zich ervan bewust is dat de gemeenten intern al voor grote financiële uitdagingen staan. De vraagstukken doen zich voor bij alle drie de bestuurscommissies van de VRK, de bestuurscommissie voor Openbare Veiligheid (brandweer en crisisbeheersing), de bestuurscommissie voor Publieke Gezondheid (meeste GGD-taken) en de bestuurscommissie Maatschappelijke Zorg en Veiligheid. De verschillende onderdelen van de VRK bedienen veel verschillende gemeentelijke beleidsvelden, met vanuit gemeenten meerdere financiële stromen.
Aan iedere financiële stroom (verschillende inwonerbijdragen, subsidies, productvergoedingen) is een opdracht verbonden, die weer verbonden is aan wettelijke taken van gemeenten en daaraan verbonden wettelijke normen. Daarin prioriteren kan alleen als het bestuur kiest welke taken onder het afgesproken (wettelijke) niveau of zelfs helemaal niet meer uitgevoerd hoeven te worden. Dit is niet aan het Algemeen Bestuur alleen, maar aan het bestuur van de VRK in alle geledingen samen.
Het bestuur van de VRK heeft in de loop van de tijd alle mogelijkheden uitgeput om binnen de financiële kaders ruimte uit te nutten om ontwikkelingen zelf te bekostigen. Door herhalende verzoeken uit het verleden van gemeenten om te bezuinigingen, en omdat lang door de VRK gepoogd is nieuwe ontwikkelingen binnen de eigen begroting op te vangen, ligt deze weg nu helaas niet meer open. Verder wordt nog opgemerkt dat om de begroting ook meerjarig te laten sluiten, de VRK vanaf 2028 nog een bezuiniging van € 250.000 zal moeten realiseren binnen de bedrijfsvoering. Een en ander leidt ertoe dat er binnen de drie bestuurscommissies van de VRK zeer fundamentele discussies worden gevoerd over de taakuitvoering die gemeenten van de VRK mogen verwachten en de bekostiging die de VRK daarvoor van gemeenten mag verwachten (als voornaamste financier van de VRK). Een moeilijke discussie gezien de financiële problematiek van gemeenten en het feit dat ook collegewisselingen aan de orde zijn. De discussies zijn nog niet afgerond, en vragen nog de nodige tijd en energie, ook voor afstemming met de gemeenten. Dit betekent dat de risicoparagraaf een aantal nieuwe financiële risico's kent. De drie bestuurscommissies werken eraan om die risico's zoveel mogelijk te mitigeren door het maken van heldere keuzes in de loop van 2026.
Met begrotingswijzingen zal dan een begroting voor 2027 ontstaan die meer helderheid geeft over de taken die de VRK kan oppakken in dat jaar en het niveau van uitvoering dat verwacht mag worden. Dit vraagt bestuurlijke keuzes van gemeenten. Het gaat daarbij niet alleen om financiën, maar om het niveau van publieke veiligheid en gezondheid dat wij gezamenlijk willen waarborgen. Nominale ontwikkelingen / loon- en prijsindexering Voor prijsindexering volgt de VRK ‘Prijs overheidsconsumptie, netto materieel (IMOC)’. De bijstelling op prijsindexering voor de jaren 2023 t/m 2027 bedraagt 0,8 % ten opzichte van het prijsniveau zoals verwerkt in de programmabegroting 2026.
De prijsindexering voor het jaar 2027 is geraamd op 2,2%, conform de CPB-meerjarenraming 2027-2030. Hiermee komt de totale prijsindexering voor 2027 e.v. op 3,0%. Loonindexering Op 2 februari 2026 is er een akkoord bereikt over de nieuwe arbeidsvoorwaarden. Deze zijn inmiddels ook vastgesteld en lopen van 1 augustus 2025 tot augustus 2027. Voor de berekening van de loonindexering is hiervan uitgegaan. Voor de resterende maanden van 2027 waarop de nieuwe voorwaarden geen betrekking hebben, is uitgegaan van de door de CPB verstrekte cijfers voor de loonvoet overheid. Het risico bestaat dat de uiteindelijk af te sluiten arbeidsvoorwaarden hoger uitvallen. Dit zou kunnen leiden tot een bijstelling van de begroting in 2027 zelf.
2
Gewogen indexcijfer: Het gewogen indexcijfer (lonen en prijzen) voor 2027 bedraagt op grond van bovenstaande berekeningen 2,66 % (zie tabel). Dit leidt tot een stijging gemeentelijke bijdragen van € 2.584.000.
Autonome ontwikkelingen De volgende autonome ontwikkelingen zijn opgenomen in de programmabegroting 2027: • Toename aantal inwoners § 4.1.1 • PTSS § 4.1.1 • Financieringsresultaat § 4.1.1 • Actualisatie MJIP § 4.1.1 • BDUR ontwikkelingen § 4.1.3 • Uitbreiding kwaliteitseisen Gastouderopvang § 4.1.4 • Suïcidepreventie § 4.1.4 Voor de aanpak van suïcidepreventie ontvangen de gemeenten extra middelen van het Rijk. Nieuw en versterkt beleid Een aantal ontwikkelingen wordt door de onderscheiden bestuurscommissies gezien als onontkoombaar, gezien externe ontwikkelingen die urgent vragen om actie op regionaal niveau. De inhoud van de inzet door de VRK en de gevoelde urgentie wordt nader toegelicht in de programmabegroting: Bestuurscommissie Maatschappelijke Zorg: •
Deelname Veilig Thuis ZSM
§ 4.1.2
€ 75.000
•
Formatie Veilig Thuis
§ 4.1.2
€ 825.000
Bestuurscommissie Openbare Veiligheid •
Regionaal programma natuurbrand
§ 4.1.3
€ 202.000 (loon + overig) / € 8.000 (kapitaalslasten, oplopend) Bestuurscommissie Publieke Gezondheid •
Afname inkomsten forensische inzet
§ 4.1.4
€ 127.000
De afname van de inkomsten op de forensische inzet wordt door de VRK zelf opgevangen. Omdat er binnen de VRK geen middelen zijn om de extra uitgaven op de andere ontwikkelingen op te vangen, betekenen de voornemens verhoging van de bijdrage vanuit de gemeenten.
3
Effect voor gemeenten
bedra gen * € 1.000 Gemeente Beverwi jk Bl oemenda a l Ha a rl em Ha a rl emmermeer Heems kerk Heems tede Ui tgees t Vel s en Za ndvoort
2027 6.323 3.162 28.270 26.371 5.397 3.639 1.636 11.088 3.102 88.988
2028 6.333 3.168 28.307 26.407 5.405 3.645 1.639 11.103 3.106 89.113
2029 6.337 3.170 28.325 26.426 5.410 3.648 1.640 11.110 3.108 89.175
2030 6.337 3.170 28.325 26.426 5.410 3.648 1.640 11.110 3.108 89.175
Jaarverslag 2025 Het jaarverslag 2025 ontvangt u ter informatie. De accountant heeft een goedkeurende verklaring afgegeven over het jaarverslag. Het jaar 2025 wordt afgesloten met een jaarrekeningresultaat van € 2.495.400. De primitieve begroting sloot met een positief saldo op € 543.400. In het verslag wordt verantwoording afgelegd over de resultaten en worden de afwijkingen verklaard. Deze worden per programma in het jaarverslag toegelicht. Context van het resultaat Het resultaat van € 2.495.400 is verklaarbaar uit een paar grote posten waarop de VRK onverwacht een voordeel boekte. Te weten een voordeel van € 700.000 bij de COVID-afrekening, € 640.000 voordeel bij salarissen door een lagere loonstijging dan bij de gemeenten, € 480.000 onderuitputting middelen versterking crisisbeheersing en daarnaast meerdere kleinere afwijkingen. Totaal is de afwijking nog geen 2% van de begroting van de VRK. De voordelen bij de COVID-campagne zijn ontstaan, doordat met een efficiënte werkwijze kon worden gewerkt tegen lagere kosten dan waarmee het Rijk in het normbedrag voor 2025 rekening hield. Die normbedragen worden jaarlijks bepaald, waarmee dit geen structureel voordeel oplevert. Het voordeel op salarissen ontstaat doordat rekening is gehouden met een stijging van de loonsom conform de stijging bij gemeenten.
De afspraken van februari 2026 over de arbeidsvoorwaarden voor de veiligheidsregio’s (per 2025) pakken echter iets goedkoper uit. Voor 2025 leidt dit tot een incidenteel voordeel. Ook de andere voordelen zijn vooral incidenteel van aard. Daarmee blijft voor de VRK staan dat er geen dekking binnen eigen middelen is voor nieuwe ontwikkelingen en verzoeken. Met de bestaande middelen de huidige taken op voldoende niveau uitvoeren is nog steeds een ingewikkelde opgave, het niveau van de uitvoering van de vele taken die de VRK in opdracht van de gemeenten uitvoert blijft onder druk staan. Bestemming van het resultaat Het voorstel van het Algemeen Bestuur is om het rekeningresultaat terug te storten naar de gemeenten, rekening houdend met de volgende ontwikkelingen:
4
Aanvullen algemene reserve In de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie (artikel 212) is vastgelegd hoe hoog de algemene reserve van de VRK dient te zijn. Deze hoogte is gerelateerd aan de risico's die de VRK in de bedrijfsvoering loopt en is vastgesteld op de factor 0,7 van de geconstateerde risico's. De financiële risico’s voor 2027 zijn herbeoordeeld, de conclusie is dat de risico's voor de bedrijfsvoering zijn verhoogd. Dit wordt veroorzaakt door een toenemende kans op frictiekosten door personeel dat moet afvloeien en systemen die moeten worden afgebouwd, vanwege de krapper wordende overheidsfinanciën. Het hogere risicoprofiel leidt tot het voornemen de algemene reserve op te hogen, conform de verordening. Overige ontwikkelingen Daarnaast volgt uit de bespreking in de bestuurscommissies Publieke Gezondheid en de bestuurscommissie Maatschappelijke Zorg en Veiligheid het voorstel om te komen tot enkele incidentele oplossingen voor 2026, om zo de continuïteit van de taakuitvoering van de VRK binnen de begrotingskaders te kunnen realiseren. Tijdig voor 2027 is besluitvorming voorzien over de structurele oplossing (vermindering van personele inzet of verhoging van de dekking).
In de bestuurscommissie Openbare Veiligheid is verder geconstateerd dat de gevaren die natuurbrand met zich meebrengen voor de regio erom vragen dat al in 2026 gestart kan worden met de eerste activiteiten. Resultaat 2025
€ 2.495.400
Terugstorten resultaat gemeenten
€ 1.137.400
Aanvullen algemene reserve n.a.v. stijging
€ 552.000
risico’s Dekking verwacht tekort jeugdgezondheidszorg 2026, conform bespreking bestuurscommissie Publieke Gezondheid
€ 361.000
Dekking verwacht tekort Veilig Thuis 2026 (muv Uitgeest), conform bespreking bestuurscommissie Maatschappelijke Zorg en
€ 395.000
Veiligheid Intensivering opstartfase natuurbrand conform bespreking bestuurscommissie Openbare Veiligheid
€ 50.000
De bestemming van het jaarresultaat is geen besluit waarover conform regelingen een zienswijze dient te worden gevraagd aan de gemeenteraden in de regio. Omdat het voorgenomen besluit raakt aan strategische overwegingen binnen alle bestuurscommissies van de VRK, en daarmee het brede veld van taken die de gemeenten hebben op- en overgedragen aan de VRK, acht het bestuur het in dit geval toch wenselijk het gevoelen van de raden op dit punt op te halen. Meer informatie over de VRK in 2025 Naast bijgaand jaarverslag staat op de website van de VRK ook een publieksjaarverslag, met kerncijfers in één oogopslag. Dit publieksjaarverslag vindt u hier.
5
Het Algemeen Bestuur vergadert op 8 juli 2026 over de programmabegroting en de bestemming van het rekeningresultaat, en wil daar uw zienswijze en de reactie van het Dagelijks Bestuur daarop kunnen betrekken. Om dit goed mogelijk te maken, verzoek ik u om uiterlijk 17 juni het Dagelijks Bestuur VRK te informeren over uw zienswijze. Daar waar behoefte bestaat aan ondersteuning bij het beantwoorden van vragen die in uw eigen gemeente niet beantwoord kunnen worden, staat de directie van de VRK uw gemeente uiteraard van harte bij.
Hoogachtend, Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Kennemerland,
Mevrouw M.H.F. Schuurmans-Wijdeven, voorzitter
6