Beantwoording technische vragen OPZ Gemeentelijk Rioleringsplan 2023-2027

Beantwoording Technische vragen

Geachte raadsfractie OPZ, U heeft technische vragen gesteld over het Gemeentelijk Rioleringsplan 2023-2027 dat in de raadscommissie van 5 september 2023 behandeld wordt. Hieronder treft u cursief uw vragen aan met daaronder niet-cursief de antwoorden. Vraag 1 “De gemalen, schuiven en spindels en huis- en kolkaansluitingen zijn nog niet volledig opgenomen in GeoVisia”. Vraag: Wat zijn de beletsels en wanneer worden die weggenomen? De gemalen zijn allemaal in beeld en de beschikbare gegevens daarvan zijn vastgelegd in een ander beheerbestand. Deze moeten worden aangevuld en overgezet naar GeoVisia, het beheersysteem voor riolering van de gemeente Zandvoort en Haarlem. Van de schuiven en spindels ed. zijn geen gegevens vastgelegd. Bij de rioolinspecties worden ze vastgelegd. Pas daarna kunnen deze gegevens worden vastgelegd. Gegevens over huisaansluitingen worden na actualisatie in GeoVisia opgenomen. Dit proces zal meerdere jaren in beslag nemen. Vraag 2 “De samenwerking met het Hoogheemraadschap van Rijnland is over het algemeen goed verlopen.” Vraag: Waarmee / waardoor kan de samenwerking worden verbeterd? Op dit moment vindt de samenwerking vaak ad hoc plaats naar aanleiding van gebeurtenissen, projecten of incidenten. Het is wenselijk om de overleggen op de drie niveaus, bestuurlijk, beleidsmatig en operationeel, structureel te maken.

Vraag 3 “Niet alle projecten die op de planning stonden van het vorige GRP zijn uitgevoerd. Dit komt door de integrale aanpak van de projecten, die zorgt voor meer complexiteit in het opzetten en uitvoeren van het project.” Vraag: Van 18 GRP-projecten zijn er 10 niet of deels uitgevoerd. Met welke consequenties? De kwaliteit van de riolen in de voorgenomen projecten is doorgaans zo goed dat uitstel van uitvoering niet leidt tot risico’s voor de omgeving. Met de inspecties die de laatste jaren zijn uitgevoerd en ook nu nog worden uitgevoerd brengen we de kwaliteit van de riolen goed in beeld zodat ingrepen daar worden gedaan waar ze het hardst nodig zijn.

1/5

Vraag 4 “Het is onze bedoeling om te komen tot een contract dat meer ruimte geeft om af te wijken, zodat risicogestuurd en gebiedsgericht kan worden gewerkt.” Vragen: a. Als afwijken van planmatig onderhoud nodig is om risicogestuurd / gebiedsgericht te kunnen werken, geeft dit dan niet aan dat het ontbreekt aan voldoende actueel inzicht in de aard en omvang van planmatig onderhoud? b. Zo niet, waarom niet? ad a.

ad b.

Strikt genomen is dit juist. Daarom wordt het inspectieprogramma in de planperiode doorgezet. Uit de rioolinspecties kan volgen dat bepaalde riolen zo slecht zijn dat ze versneld vervangen moeten worden. Daarvoor is een zekere flexibiliteit in de programmering van rioolonderhoud een voorwaarde. Een voorbeeld hiervan is het riool in de Trompstraat dat door de specifieke omstandigheden ter plaatse heel veel slechter is dan op basis van leeftijd verwacht mocht worden. Als het inspectieprogramma is afgerond zijn alle riolen ouder dan 40 jaar in beeld. Daarnaast kan tot vervanging van een riool in een straat of een gebied worden overgegaan als in een politiek bestuurlijke afweging tot een gebiedsgerichte aanpak is besloten en het riool meer dan 60 jaar oud is. Zie a.

Vraag 5 “Op enkele locaties in de duinen liggen lozingspunten van de riolering. Dit lijken vooral hemelwaterlozingen te zijn, maar mogelijk gaat het soms ook om gemengd rioolwater. We vinden het onwenselijk dat deze lozingspunten er zijn, omdat ze water lozen in een belangrijk natuurgebied. Samen met PWN wordt per lozingspunt een afweging gemaakt naar de effecten van de lozing en de kosten om het aan te pakken.” Vraag: Wat zijn de consequenties & globale kosten voor het aanpakken van de in de duinen aanwezige lozingspunten? Het onderzoek naar deze lozingspunten moet nog worden uitgevoerd. Pas als dat is afgerond is duidelijk wat er moet worden gedaan en welke kosten dat met zich meebrengt. U zult daarover worden geïnformeerd, waarbij een investeringsvoorstel zal worden gedaan als blijkt dat er maatregelen moeten worden uitgevoerd. Vraag 6 “Als het voor de particulier niet mogelijk is om maatregelen te treffen tegen de grondwateroverlast en geen enkele andere partij hier een rol in heeft, dan kan de gemeente een taak hebben. Hierbij draait het dan om de vraag of er structurele overlast is die de gemeente met doelmatige maatregelen in openbaar gebied kan verminderen.” 2/5

Vragen: a. Zijn de inspanningen van de gemeente toereikend om aansprakelijkheid op dit punt te kunnen uitsluiten? b. Zo niet, wat is daartoe vereist? ad a.

ad b.

Hoewel aansprakelijkheid op voorhand nooit volledig is uit te sluiten, kunnen we als gemeente door gemeentebreed grondwateronderzoek en/of door onderzoek bij de voorbereiding van projecten mogelijke gevolgen van handelen in beeld brengen. De vervanging van het grondwatermeetnet is hiervoor een randvoorwaarde. Zie a.

Vraag 7 “In Zandvoort wordt het daarom gestimuleerd om het hemelwater van bestaande bouw af te koppelen. Dit vermindert de druk op het gemeentelijke rioolstelsel en vermindert daarmee de kans op wateroverlast.” Vraag: Wat te doen als hemelwater (op eigen terrein) niet in de bodem wordt geïnfiltreerd maar op de openbare ruimte (trottoirs) wordt geloosd? In plaats van te verminderen, verhoogt dit immers de druk op het gemeentelijk rioolstelsel… Op plaatsen waar we IT-riolering (geperforeerde hemelwaterriolen die het hemelwater in de bodem infiltreren) hebben aangelegd zorgt lozing van particulier hemelwater op straat niet voor extra druk op het gemengde stelsel. In de komende decennia zal bij rioolvervanging in vrijwel iedere straat in Zandvoort IT-riool worden aangelegd. Vraag 8 Kosten Rioleringszorg In de planperiode 2015 / 2022 ging het om een bedrag van € 16.771.900 (7 jaar, inclusief € 331.000 aan onderzoek) In de planperiode 2023 / 2027 gaat het om een bedrag van € 20.730.000 (4 jaar, exclusief € 795.000 aan onderzoek) De kosten in de planperiode 2023 – 2027 nemen, zeker indien afgezet tegen de voorgaande planperiode van 7 jaar, exponentieel toe. Vraag: Op welke wijze is een dergelijke explosieve kostentoename in de toekomst te voorkomen? In het GRP voor de afgelopen planperiode werd uitgegaan van snelle stijging van investeringen en daarmee van de benodigde heffing.

Deze is deels achterwege gebleven waardoor de kostentoename zich verplaatst naar de komende planperiode. Daarnaast is in afbeelding 3-6 te zien dat de vervangingsomvang van de riolering in Zandvoort snel op loopt waarna die vervanging op dat hoge niveau blijft tot ca 2040. De omvang wordt voornamelijk bepaald door de aanlegjaren. De snelle stijging in de planperiode wordt veroorzaakt door het 3/5

achterblijven van investeringen in de afgelopen planperiodes en door een aantal grote integrale projecten die voor deze periode gepland staan. In figuur 5-1 is het te verwachten verloop van de kosten te zien. Die stijgen ook na de planperiode doordat het investeringsniveau voor vervangingen hoog blijft. Vraag 9 “Binnen de gemeente Zandvoort wordt drinkwater gewonnen door Waternet en in de toekomst eventueel door PWN. Een groot (deel) van de gemeente bestaat uit grondwater-beschermingsgebied of waterwingebied. Ook bezitten we een groot oppervlak van Natura2000 gebied. Om deze redenen letten (we) goed op de kwaliteit van het grondwater en het hemelwater dat we infiltreren in de ondergrond.” Vraag: In welke mate en op welke wijze wordt het (door perceeleigenaren) geïnfiltreerde hemelwater gemonitord? Voor particulieren is geen monitoring van de kwaliteit van infiltrerend water voorzien. Vraag 10 “In het vorige GRP werd gesteld dat er geen grondwaterklachten zijn, daarom waren er geen werkzaamheden voor meegenomen. Er zijn echter wel grondwaterklachten.” Vragen: a. Van wie zijn deze grondwaterklachten afkomstig en wat is de aard, ernst en omvang daarvan? b. Wat / wie is / zijn voor deze klachten verantwoordelijk? 3) c. Met welke inspanningen van wie moeten die klachten op welke termijn worden weggenomen? ad a.

ad b.

ad c.

Vanuit het centrum van Zandvoort zijn er klachten gekomen over hoge grondwaterstanden in de winter. Deze leiden tot water in de kruipruimtes, waardoor de woningen op de begane grond vochtig kunnen worden. Ook zijn er klachten ingediend door circa 20 bewoners van de Koningstraat en de Van Ostadestraat. Hier gaat het vooral om lekkage van kelders. Volgens het huidig en ook het voorgestelde beleid is de woningeigenaar verantwoordelijk voor de oplossing. Bij natte kruipruimtes kunnen wanden worden behandeld en begane grondvloeren dampdicht worden gemaakt. Dit is bij de oude woningen in het centrum overigens technisch niet heel eenvoudig te realiseren. Bij klachten over water in de kelders is de woningeigenaar altijd verantwoordelijk. De gemeente onderzoekt bij ingrepen in en aan de riolering wat de uitgangssituatie is en welke gevolgen die ingrepen hebben voor de grondwaterstand in de buurt.

4/5

Vraag 11 “Bij alle scenario’s is er een tijdelijke extra tariefstijging nodig vanaf 2039 om te voorkomen dat de voorziening langdurig negatief is. Dit is een tijdelijke stijging die ook later leidt tot een tijdelijke daling.” Tot dusver kenmerken de achtereenvolgende GRP’s zich door grote – veelal onvoorziene – kostenstijgingen. Vraag: Op welke wijze kunnen explosieve kostenstijgingen worden voorkomen en – ook over een langere periode –er een meer geleidelijke kostenstijging worden bereikt? De afgelopen jaren is veel energie gestoken in het verbeteren van de beheergegevens en in het verbeteren van het inzicht in de kwaliteit van de riolering. Het voorstel in dit GRP is dat voort te zetten zodat een goed beeld ontstaat van de vervangingsbehoefte en van de locaties waar moet worden ingegrepen om de stelsels beter te laten functioneren. Daarmee krijgen we beter grip op de toekomstige investeringsbehoefte en daarmee ook op de benodigde kostenstijgingen. Overigens is de belangrijkste factor voor de huidige stijging de toerekening van de BTW aan investeringen, wat tot nu toe nog niet gebeurde. Vraag 12 “De laatste jaren hebben we ervaren dat het rioolonderhoud nog niet naar tevredenheid verloopt. Dit komt voor uit de organisatorische veranderingen die er zijn geweest en de afspraken die er zijn gemaakt met de onderhoudspartner.

De komende jaren worden deze afspraken herzien om hiermee te komen tot een betere organisatie. Dit kan resulteren in een aanpassing van de kosten.” Vragen: a. Wat gaat er wijzigen aan de organisatie en de afspraken met de onderhoudspartner? b. Op voorgaande pagina’s zijn langjarig kostenscenario’s vermeld. Betekent de opmerking: “dit kan resulteren in een aanpassing van de kosten”, dat er nog extra kosten bovenop de al begrote kosten worden voorzien? ad a.

ad b.

De belangrijkste organisatorische verandering van de afgelopen periode was de overdracht van de uitvoering van beheer naar de gemeente Haarlem. Zo’n verandering wordt voor de komende periode niet voorzien. De komende tijd wordt gebruikt om met de onderhoudspartner meer duidelijkheid te krijgen in te leveren prestaties in relatie tot het beschikbare budget; Ja dat kan. Als de conclusie uit de besprekingen met Spaarnelanden is dat het gewenste onderhoudsniveau niet kan worden bereikt met het huidige beschikbare budget is de keuze of een lager niveau binnen het huidig beschikbare budget of verhoging van het budget om het gewenste niveau te bereiken.

5/5