Accountantsverslag 2025
Tekst van het document
Digitally signed by Bob Leeuwenkamp on 12 Jun 2026
Accountantsverslag 2025 Gemeente Zandvoort, 12 juni 2026
Digitally signed by Bob Leeuwenkamp on 12 Jun 2026 Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade 1 3072 AP Rotterdam Postbus 2031 3000 CA Rotterdam Nederland Tel: 088 288 2888 www.deloitte.nl
Aan de gemeenteraad van de gemeente Zandvoort Postbus 2 2040 AA ZANDVOORT Onderwerp Accountantsverslag 2025 Datum 12 juni 2026 Ons kenmerk 26065CF18C/TMO Behandeld door Audit partner B. Leeuwenkamp MSc RA 06 1201 1643 BLeeuwenkamp@deloitte.nl
Geachte leden van de raad, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag aan met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2025 van de gemeente Zandvoort. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2025 van de gemeente Zandvoort. De jaarrekening 2025 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Zandvoort. Bij deze jaarrekening hebben wij op 12 juni 2026 een goedkeurende controleverklaring voor het getrouwe beeld verstrekt. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging gedateerd d.d. 17 oktober 2025 en met ons auditplan, dat op 16 oktober 2025 is besproken met uw auditcommissie. Wij hebben het concept van dit accountantsverslag ambtelijk besproken met uw portefeuillehouder financiën, met de directie, concerncontroller en met de betrokken medewerkers van uw Audit Team d.d. 22 mei 2026. Wij hebben dit rapport toegelicht aan de auditcommissie tijdens de vergadering d.d. 9 juni 2026. Hoogachtend, Deloitte Accountants B.V.
Audit manager B. de Nijs MSc RA 06 1210 4989 BdeNijs@deloitte.nl
B. Leeuwenkamp MSc RA
Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 24362853.
Digitally signed by Bob Leeuwenkamp on 12 Jun 2026
Inhoudsopgave
Kernboodschappen jaarrekeningcontrole
4
Bestuurlijke samenvatting
5
• Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen
6
Bevindingen jaarrekening
12
• De financiële positie van uw gemeente
13
• Belangrijkste bevindingen uit onze controle
19
Interne beheersing
26
• Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing
27
Bijlagen
28
• Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen
29
• Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle
30
• Bijlage A3 – Tekortkomingen in de toelichtingen
31
• Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025
32
• Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging
35
© 2026 Deloitte Nederland
Accountantsverslag 2025
26065CF18C/TMO/3
Digitally signed by Bob Leeuwenkamp on 12 Jun 2026
Kernboodschap jaarrekeningcontrole De basis voor onze controle is het auditplan 2025 dat met de auditcommissie is besproken. In dit accountantsverslag geven wij u inzicht in de belangrijkste bevindingen bij de jaarrekening en de (ontwikkeling van de) interne beheersing van de gemeente Zandvoort. Wij hebben tijdens onze jaarrekeningcontrole de rekeningsaldi en transactiestromen samenhangend met de balans en het overzicht van baten en lasten gecontroleerd. In deze kernboodschap koppelen wij ons overstijgende beeld terug van deze controle en geven wij beknopt een managementsamenvatting voor de gemeente Zandvoort. In het hoofdstuk ‘Bevindingen jaarrekeningcontrole 2025’ hebben wij onze bevindingen meer in detail toegelicht, evenals onze adviezen voor de verdere doorontwikkeling van de organisatie gedurende 2026.
Categorie
Onderwerp
Observatie en/of aanbeveling
Algemeen
1. Controleverklaring
1.
Wij hebben op 12 juni 2026 een goedkeurende controleverklaring verstrekt bij de jaarstukken 2025.
2. Rechtmatigheid
2.
Het college heeft in haar rechtmatigheidsverantwoording rechtmatigheidsfouten gerapporteerd lager dan de verantwoordingsgrens.
3. Onrechtmatigheden 2025
3.
Financiële onrechtmatigheden: begrotingsoverschrijdingen (€ 48.500), overschrijding investeringskredieten (€ 223.000) en aanbestedingsfouten (€ 398.000).
4. Fraude & integriteit
4.
De gemeente heeft een frauderisicoanalyse opgesteld en besteedt adequaat aandacht aan frauderisico’s en integriteit.
5. Controlewerkzaamheden fraude
5.
Wij hebben controlewerkzaamheden uitgevoerd op frauderisico’s. Deze controlewerkzaamheden hebben geen aanwijzingen voor fraude opgeleverd.
1. Financiële positie
1.
De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2025 circa 41% van het balanstotaal (ultimo 2024: 47% van het balanstotaal) en is verslechterd ten opzichte van 2024. Het eigen vermogen is in 2025 beperkt toegenomen.
2.
De werkelijke lasten zijn circa 2% lager dan de begrote lasten. De verschillen zijn toereikend toegelicht in de jaarstukken.
3.
Uit de jaarrekening blijkt dat in 2025 de realisatie van investeringen is gestegen (gerealiseerde investeringen van € 13,4 miljoen in 2025 ten opzichte van € 8,4 miljoen in 2024). Bij het vaststellen van de Begroting 2026 is de jaarschijf 2025 van het Investeringsplan bijgesteld naar € 14,2 miljoen. In 2025 is het bestedingspercentage op basis van € 13,4 miljoen aan werkelijke investeringen, 94%.
4.
De financiële kengetallen netto schuldquote en solvabiliteitsratio zijn verslechterd ten opzichte van de begroting, met name vanwege de aangetrokken lening voor de aankoop van Holland Casino.
1. Aanbestedingen
1.
De gemeente heeft twee inkoopopdrachten op onjuiste wijze aanbesteed.
2. Sociaal domein
2.
De gemeente heeft maatregelen getroffen om dit boekjaar tijdiger over relevante gegevens te beschikken over de hoogte van de zorgkosten en over de prestatielevering.
3.
De parameters en ramingen van de grondexploitaties zijn deugdelijk onderbouwd. De verwachte plansaldi zijn aannemelijk. Ten aanzien van Entree Palaceplein benadrukken wij het risico van een te optimistische grondwaardeberekening van het hotel. Uw gemeente heeft dit risico onderkend en houdt hiermee rekening in de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. Daarnaast constateren wij, in lijn met vorig boekjaar, voor een tweetal stelposten voor civiele kosten een onzekerheid van € 159.650.
1.
Gedurende 2025 is deels opvolging gegeven aan eerdere observaties. Met ingang van 2026 worden verschillende legacy systemen vervangen en is de gemeente voornemens om eerdere observaties op te volgen. Wij nemen hier gedurende de controle van 2026 kennis van.
2.
De gemeente heeft adequate stappen ondernomen ter voorbereiding op NIS2 en middelen beschikbaar gesteld, echter blijft capaciteit een aandachtspunt.
Financiën
2. Realiteitsgehalte begroting 3. Investeringen 4. Kengetallen
Bevindingen
3. Grondexploitaties
IT-omgeving
1. Vervanging legacy systemen 2. Cyber Security en informatieveiligheid
© 2026 Deloitte Nederland
Accountantsverslag 2025
26065CF18C/TMO/4
kernboodschap jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Bob Leeuwenkamp on 12 Jun 2026
Bestuurlijke samenvatting Bestuurlijk relevante bevindingen en aanbevelingen jaarrekeningcontrole
© 2026 Deloitte Nederland
Accountantsverslag 2025
26065CF18C/TMO/5
Digitally signed by Bob Leeuwenkamp on 12 Jun 2026
Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Getrouwheid
Rechtmatigheid
Financiële positie
Realiteitsgehalte begroting
© 2026 Deloitte Nederland
Accountantsverslag 2025
•
Wij hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt voor het getrouwe beeld van de jaarrekening, inclusief de daarin opgenomen rechtmatigheidsverantwoording van het college.
•
De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 1,7 miljoen.
•
Wij hebben naar aanleiding van onze controle van de WNT geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd die de materialiteitsgrens conform het controleprotocol WNT te boven gaan.
•
De gehanteerde verantwoordings- en rapportagegrens bedraagt € 1,7 miljoen respectievelijk € 85.651 (5% van verantwoordingsgrens).
•
Het college van B&W heeft in haar rechtmatigheidsverantwoording fouten gerapporteerd lager dan de verantwoordingsgrens. Het totaal van onrechtmatigheden bedraagt € 674.900, waarvan uw college, op basis uw Financiële verordening, € 48.500 van de onrechtmatigheden als acceptabel aanmerkt.
•
Wij hebben de conclusies van het college in ons getrouwheidsoordeel betrokken waaruit geen materiële tekortkomingen zijn gebleken.
•
In de paragraaf bedrijfsvoering zijn de bevindingen groter dan de rapporteringstolerantie (van 5% van de verantwoordingsgrens) toegelicht door het college.
•
Wij hebben geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd ten aanzien van de SiSa-bijlage die als bijlage bij de jaarstukken is opgenomen. In Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2025 is de voorgeschreven tabel met fouten en onzekerheden opgenomen.
•
De reservepositie ultimo 2025 is toegenomen ten opzichte van 2024.
•
De beschikbare weerstandscapaciteit ultimo 2025 bedraagt € 25,7 miljoen (2024: € 22,3 miljoen). Deze weerstandscapaciteit is hoger dan de door de gemeente Zandvoort onderkende en aanwezige risico’s van € 6,1 miljoen (2024: € 5,4 miljoen). Het weerstandsvermogen is op basis hiervan toereikend om de risico’s op te kunnen vangen.
•
Uw jaarrekening toont wat betreft de baten en lasten een verschil tussen de begroting en realisatie, en kent dit jaar een voordelig rekeningresultaat 2025 ad € 1,5 miljoen (2024: voordelig € 5,3 miljoen). Wij verwijzen naar de ‘Toelichting baten en lasten’ in de jaarrekening voor een nadere toelichting bij de verschillen tussen begroting en realisatie.
•
De afgelopen jaren is sprake van positieve resultaten ten opzichte van de (met name primaire) begroting. Daarnaast is een aangroei van het vermogen over de afgelopen jaren zichtbaar en nemen de vooruit ontvangen subsidies toe tot € 4,4 miljoen. Dit is bijna 4% van uw balanstotaal. De (ambtelijke) beschikbare capaciteit is daarmee niet altijd in balans met de financiële middelen die uw gemeente tot haar beschikking heeft.
•
Met name bij de investeringen zien we dat de besloten ambities en de gerealiseerde resultaten uit elkaar liggen. Hoewel het investeringsvolume is gestegen van € 8,4 miljoen in 2024 naar € 13,4 miljoen in 2025, blijft sprake van een verschil tussen het beschikbare krediet en het gerealiseerde investeringsvolume. Met de grote opgaven die op de gemeente af komen neemt het belang toe van realistisch begroten. Investeringen die wel worden begroot, maar niet kunnen worden gerealiseerd, leiden tot lagere kapitaallasten dan begroot. Daarnaast kan het niet realiseren van investeringen binnen de gestelde tijd in de toekomst leiden tot te krappe investeringskredieten als gevolg van prijsstijgingen. Uw college is zich hiervan bewust en actualiseert het investeringsplan bij de voorjaarsnota 2026 om ook de toekomstige jaren investeringen realistisch te plannen en prioriteren.
26065CF18C/TMO/6
kernboodschap jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Bob Leeuwenkamp on 12 Jun 2026
Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Interne beheersing
•
Onze belangrijkste bevindingen ten aanzien van de interne beheersing zijn met u (gemeenteraad) gedeeld en zijn besproken in de auditcommissie aan de hand van onze managementletter 2025 d.d. 1 december 2025. In het voorliggende accountantsverslag vindt u onze bevindingen naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole.
Sociaal domein
•
De verantwoorde bestedingen vanuit de zorgaanbieders zijn getrouw verantwoord.
•
Met ingang van boekjaar 2023 bent u voor complexe jeugdhulp en individuele begeleiding (Wmo) overgestapt naar een taakgerichte uitvoeringsvariant. Door middel van periodieke besprekingen en monitoring van consortia krijgt u inzicht in de uitgevoerde taken en wordt specifiek voor jeugd het overeengekomen (lumpsum) budget voor (de consortia van) zorgaanbieders bepaald in het opvolgend boekjaar en vastgelegd in een ondertekende overeenkomst. Wij hebben in onze managementletter geadviseerd om het proces (van overeenstemming met zorgaanbieders) tijdig te starten om een eventuele onzekerheid weg te nemen. Wij merken dat wij gedurende de controle de benodigde controle-informatie tijdig hebben ontvangen. Wij hebben dit nader toegelicht in het onderdeel “Sociaal domein”.
•
In 2025 zetten de landelijke kostenstijgingen in het zorgdomein (Wmo en Jeugd) door. Waar deze eerdere jaren vooral door volumegroei veroorzaakt werden, is nu vooral de toegenomen zorgzwaarte in de jeugdzorg bepalend: meer jeugdigen hebben intensievere, langere en duurdere trajecten, wat leidt tot hogere structurele lasten voor Zandvoort.
•
Complicerende factoren zijn stijgende tarieven door oplopende loonkosten en huisvestingslasten bij aanbieders en aanhoudende arbeidsmarktkrapte. Hierdoor ontstaan capaciteitsbeperkingen: de feitelijke besteding wordt niet langer uitsluitend door de zorgvraag maar ook door het leverbare aanbod bepaald, waardoor beschikbare middelen niet altijd direct tot gewenste zorg leiden. Gemeenten hebben hier slechts beperkt invloed op.
•
Uw gemeente monitort kosten, volumes en trajectduur met dashboards en periodieke gesprekken met aanbieders en consortia om vroegtijdig te signaleren en bij te sturen. Gezien de situatie kiest de gemeente voor twee sporen: (1) versterken van operationele sturing – meer monitoring en preventie van overschrijdingen/onrechtmatigheden; (2) beleidsmatige, structurele oplossingen – investeren in preventie en sociale basis, vereenvoudigen van toegang en reduceren van doorlooptijd.
Grondexploitatie
Voor de grondexploitatie hebben wij het proces, de dossiervorming en de onderbouwingen beoordeeld waarop het management de geactualiseerde schattingen heeft gebaseerd. Wij hebben onder andere een analyse gemaakt van de realisatie in en de geactualiseerde schattingen ultimo 2025 versus de schattingen in de jaarrekening 2024 (‘backtesting’). Ook hebben wij de door de gemeente toegepaste parameters voor onder andere de toerekening van kosten- en opbrengstenstijgingen gecontroleerd, waarbij wij door ons ingeschakelde specialisten betrokken hebben bij het beoordelen ervan. Tevens hebben wij detailwerkzaamheden verricht op belangrijke schattingsonderdelen in de voor de accountantscontrole relevante grondexploitatie-begrotingen, waarbij aandacht besteed is aan de aannemelijkheid van de gedane veronderstellingen en aan de juiste toepassing van het Besluit Begroting en Verantwoording hierin. Wij zijn van mening dat de waardering van de grondexploitaties op basis van de hiervoor beschreven werkzaamheden en bevindingen juist is. Daarbij benadrukken wij het (door uw gemeente onderkende) marktrisico, specifiek voor Entree Palaceplein. Wij hebben ten aanzien van de door u ingerekende civiele kosten van grondexploitatie Entree Palaceplein, in lijn met vorig boekjaar, een tweetal stelposten met betrekking tot kabels en leidingen (€ 51.500) en riolering (€ 108.150) als onzeker aangemerkt.
De belangrijke thema’s hebben wij verder uitgewerkt in het onderdeel “Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie)”.
© 2026 Deloitte Nederland
Accountantsverslag 2025
26065CF18C/TMO/7
kernboodschap jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Bob Leeuwenkamp on 12 Jun 2026
Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Kwaliteit verslaggeving
Bij de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat uw jaarstukken 2025 voldoen aan de vereisten uit het BBV. Wij hebben bij onze werkzaamheden de jaarstukken integraal doorgenomen en hebben daarbij – naast de verenigbaarheid van jaarverslag en jaarrekening – vanuit het belang en begrip van de gebruikers van de jaarstukken vooral gelet op de toegankelijkheid en begrijpelijkheid van de daarin opgenomen toelichtingen en analyses. Tijdens de controle hebben wij het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingsvraagstukken geëvalueerd. Hierbij valt te denken aan het proces om tot schattingen te komen, zoals bij de grondexploitatie en de voorzieningen. Bij processen waarbij wij dat nodig achtten, hebben wij specialisten betrokken. Bij onze controle van de post Voorraden onderhanden werk (grondexploitatie) hebben wij gebruik gemaakt van de inzet van specialisten uit voorgaande jaren, voor zover conclusies relevant zijn voor onze controle van huidig boekjaar.
Welke verbeteringen zien wij?
Welke aandachtspunten zien wij?
© 2026 Deloitte Nederland
Accountantsverslag 2025
Wij zien dat uw gemeente de volgende verbeteringen heeft gerealiseerd: •
Verdere verbetering van onze samenwerking, waarbij wij in staat zijn om samen tijdig (potentiële) knelpunten te signaleren en hierop te anticiperen. De onderlinge communicatie is open en transparant over zowel onderwerpen die kwalitatief op orde zijn als onderwerpen met aandachtspunten waarop wij de juiste focus leggen.
•
Wij hebben vroegtijdig in het controleproces de controle van specifieke uitkeringen (SiSa) afgerond. Het verantwoordings- en controleproces is hiermee efficiënter en effectiever verlopen. Daarnaast stemmen wij vraagstukken tijdig met elkaar af, zoals ten aanzien van de rechtmatigheidsverantwoording, rechtmatigheid van aanbestedingen en overige aandachtspunten voor de verantwoording (zoals de impact van pensioenoverdracht naar het ABP per 01-01-2028).
•
De gemeente Zandvoort besteedt op een goede manier aandacht aan de thema’s fraude en integriteit, en treedt daarover tijdig met ons in contact. Zoals ook gemeld in onze Managementletter zien wij een verdere doorontwikkeling en professionalisering van frauderisicomanagement binnen uw gemeente en is een externe commissie voor integriteit aangesteld om (integriteit) onderzoeken te verrichten.
Daarnaast onderkennen wij de volgende belangrijke aandachtspunten: •
Wij benadrukken het belang van het tijdig vertalen en uitwerken van de gemeentelijke visie ten aanzien van de grondexploitaties naar de concrete grondexploitaties.
•
Ten opzichte van de primitieve begroting bestaan (relatief) grote verschillen aan zowel de lasten- als batenkant. Het spanningsveld tussen ambitie en realisatie blijft een aandachtspunt.
26065CF18C/TMO/8
kernboodschap jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Bob Leeuwenkamp on 12 Jun 2026
Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen IT-omgeving
Frauderisicoanalyse
Overig
© 2026 Deloitte Nederland
Accountantsverslag 2025
•
Wij hebben geen significante tekortkomingen gesignaleerd in de automatiseringsomgeving.
•
Net als in voorgaande jaren hanteren wij tijdens onze controle op voorhand een aanpak waarbij wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden buiten de IT-omgeving plannen, om in te spelen op de onderkende risico’s. Wij hebben gedurende onze controle vastgesteld dat uw gemeente beperkt acties heeft ondernomen om de betrouwbaarheid en continuïteit van de gegevensverwerking te versterken op thema’s zoals het verbeteren van toegangsrechten en de beheersing van hoge rechten accounts. Dit is voornamelijk het gevolg van de voorgenomen vervanging van uw financieel pakket per 1 januari 2026. Hierdoor lopen bestaande observaties mee in de algehele inrichting van het nieuwe pakket (Lumen Civitas). De benoemde bevindingen zijn in onze managementletter beschreven. De bestaande systemen waar onze IT bevindingen op toezien bieden onvoldoende functionaliteiten om de genoemde tekortkomingen op te lossen. Gedurende de controle van 2026 zullen wij een gedegen IT audit uitvoeren op de conversie, inrichting en algehele IT beheersingsmaatregelen van het nieuwe financieel pakket.
•
Er is veel voortgang geboekt op het gebied van cyber- en informatiebeveiliging en Zandvoort is op sommige terreinen koploper. De gemeente heeft ambitie, inzicht en verschillende plannen/projecten, maar de uitvoering gaat nog niet overal snel genoeg. Daarom benadrukken we nogmaals dat Zandvoort (met service-organisatie Haarlem) brede en voortdurende aandacht moet geven aan informatiebeveiliging, zeker gezien de NIS2-verplichtingen.
•
U besteedt op een goede manier aandacht aan de thema’s fraude en integriteit. U bespreekt de frauderisicoscan met de portefeuillehouder financiën, agendeert deze in de auditcommissie (afgelopen jaar nog behandeld in de accountantscommissie) en stelt deze vast in het college van B&W. Hieruit blijkt dat op bestuurlijk niveau aandacht wordt besteed aan het onderwerp ‘fraude’. U heeft de afgelopen jaren invulling gegeven aan onze adviespunten.
•
Wij constateren dat integriteit en bewustwording van het thema in de organisatie, hoog op uw agenda staan. Iedere medewerker ontvangt een aanbod van workshops over de thema’s fraude en integriteit, waaronder verplichte workshops. Tevens worden verschillende lunchlezingen aangeboden rondom het thema integriteit. De afgelopen jaren zien wij dat een kwaliteitsimpuls is gegeven aan uw meldpunt integriteit en wijze van registratie van integriteitsmeldingen.
•
Zie de bijlagen A bij dit accountantsverslag waaruit blijkt welke (niet)-gecorrigeerde bevindingen, onzekerheden en tekortkomingen in de toelichtingen wij hebben geconstateerd.
•
In bijlage C is onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging te vinden.
26065CF18C/TMO/9
kernboodschap jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Bob Leeuwenkamp on 12 Jun 2026
Speerpunten auditcommissie Inzicht in geplande versus gerealiseerde kosten en opbrengsten van de grondexploitaties, inclusief belangrijke wijzigingen ten opzichte van voorgaand jaar Wij informeren u in dit accountantsverslag over de grondexploitaties, waaronder geplande versus gerealiseerde kosten en opbrengsten én belangrijkste wijzigingen. Realisatiekracht investeringen Wij informeren u in dit accountantsverslag over de realisatiekracht met betrekking tot investeringen.
© 2026 Deloitte Nederland
Accountantsverslag 2025
26065CF18C/TMO/10
kernboodschap jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Bob Leeuwenkamp on 12 Jun 2026
© 2026 Deloitte Nederland
Accountantsverslag 2025
26065CF18C/TMO/11
Digitally signed by Bob Leeuwenkamp on 12 Jun 2026
Bevindingen jaarrekening
© 2026 Deloitte Nederland
Accountantsverslag 2025
26065CF18C/TMO/12
Digitally signed by Bob Leeuwenkamp on 12 Jun 2026
De financiële positie van de gemeente De vermogenspositie van uw gemeente is verslechterd Het BBV, de verslaggevingsregels voor gemeenten, maakt een duidelijk onderscheid tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten over het boekjaar 2025 bedraagt € 0,2 miljoen voordelig. Per saldo is tussentijds € 1,3 miljoen aan de reserves onttrokken, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2025 circa €1,5 miljoen voordelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. In het overzicht hiernaast hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2025 circa 41% van het balanstotaal (ultimo 2024: 47% van het balanstotaal) en is verslechterd ten opzichte van 2024. Dit wordt mede veroorzaakt door de aankoop Holland Casino in boekjaar 2025. Saldo baten en lasten Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar is weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente het gerealiseerde resultaat.
Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemming. Deze tussentijdse resultaatbestemming bestaat uit de onttrekkingen aan en stortingen in reserves gedurende het boekjaar. Deze mutaties in reserves vinden plaats op basis van door de gemeenteraad genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de eerdere politieke besluitvorming. Wat het voorgaande concreet betekent voor uw gemeente hebben wij in het overzicht hiernaast weergegeven.
© 2026 Deloitte Nederland
Accountantsverslag 2025
26065CF18C/TMO/13
kernboodschap jaarrekeningcontrole
Eigen vermogen (x € 1 miljoen)
2025
2024
2023
2022
Eigen vermogen per 1 januari
49,3
45,2
38,5
34,7
Tussentijdse resultaatbestemming
-/-1,3
-/- 1,0
-/- 2,2
-/- 2,2
Gerealiseerd resultaat
1,5
5,1
8,9
6,0
Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten
0,2
4,1
6,7
3,8
Eigen vermogen per 31 december
49,5
49,3
45,2
38,5
Exploitatieresultaat (x € 1 miljoen) Totale baten
85,8
Totale lasten
-/- 85,6
Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten
0,2
Af: stortingen in reserves
-/- 2,3
Bij: onttrekkingen aan reserves
3,6
Saldo mutaties reserves
1,3
Gerealiseerd resultaat
1,5
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Bob Leeuwenkamp on 12 Jun 2026
De financiële positie van de gemeente Het overzicht van baten en lasten over het boekjaar 2025 laat een voordelig gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten van € 0,2 miljoen zien, ten opzichte van een begroot nadelig saldo van € 1,5 miljoen (begroting na wijziging).
Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten (x € 1 miljoen)
10
De jaarrekening 2025 sluit – na verwerking van de mutaties in reserves – met een voordelig gerealiseerd resultaat van circa € 1,5 miljoen.
5
In de programmaverantwoording geeft het college per programma en op beleidsveldniveau een verklaring voor de gerealiseerde afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging.
(5)
In de rechtmatigheidsverantwoording heeft het college een overzicht opgenomen van overschrijdingen van de lasten op programmaniveau (conform financiële verordening). Daarbij heeft het college onderscheid gemaakt tussen overschrijdingen die zij aanmerkt als acceptabel en niet acceptabel. In de paragraaf bedrijfsvoering geeft het college een nadere toelichting op de niet acceptabele begrotingsafwijkingen boven de vastgestelde rapportagegrens.
2021
2022
2024
2025
Saldo mutaties in reserves (x € 1 miljoen)
5
Totaalsaldo van baten en lasten (in € 1 miljoen)
2023
-
€ 10,0 (5) 2021
2022
2023
2024
2025
2024
2025
Gerealiseerd resultaat (x € 1 miljoen)
€ 5,0 10
€ 0,0
5
2022
2023
2024
2025
-
-€ 5,0
(5)
Begroot © 2026 Deloitte Nederland
Accountantsverslag 2025
26065CF18C/TMO/14
Begr na wijz
2021
Werkelijk kernboodschap jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
2022
2023
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Bob Leeuwenkamp on 12 Jun 2026
De financiële positie van de gemeente Kengetallen voor gemeente Zandvoort (begroot en werkelijk over de periode 2019-2023)
Solvabiliteit De solvabiliteit geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Als sprake is van een forse schuld en veel eigen vermogen (totaal van algemene en bestemmingsreserves), hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. Grondexploitatiequote De grondexploitatiequote geeft aan hoe groot de grondpositie (waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten van de gemeente. In de regel geldt: hoe hoger de grondexploitatiequote, hoe groter het risico dat de gemeente loopt. Netto schuldquote Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de ‘druk’ van de rentelasten en aflossingen op de exploitatie.
Solvabiliteit 16%
50%
14%
40%
12% 10%
30%
8%
20%
6% 4%
10%
2%
0%
2021
Structurele exploitatieruimte
2022 Begroot
Voor de beoordeling van de financiële positie is ook van belang te kijken naar de structurele baten en lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de opbrengsten uit de onroerende zaakbelasting. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van leningen) te dekken.
Grondexploitatiequote
2023
2024
2025
70%
2025
Werkelijk
8,00%
60%
6,00%
50%
4,00% 2,00%
10%
0,00% 2021
2022 Begroot
kernboodschap jaarrekeningcontrole
2024
10,00%
80%
20%
26065CF18C/TMO/15
2023
Structurele exploitatieruimte
30%
© 2026 Deloitte Nederland
2022 Begroot
Netto Schuldquote
0%
2021
Werkelijk
40%
Accountantsverslag 2025
0%
Bestuurlijke samenvatting
2023
2024
2025
2021
Werkelijk
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
2022
2023
Begroot
Werkelijk
Bijlagen
2024
2025
Digitally signed by Bob Leeuwenkamp on 12 Jun 2026
De financiële positie van de gemeente Voorspellende waarde van uw begroting
Saldo baten en lasten | primitieve begroting vs realisatie (x € 1 miljoen)
De jaarrekening 2025 sluit met een positief gerealiseerd resultaat van circa € 1,5 miljoen. U bent in 2025 middels de decemberrapportage geïnformeerd over de (grote) afwijkingen op beleidsveldniveau die zich hebben voorgedaan na de Najaarsnota 2025. Ten opzichte van de primitieve begroting bestaan (relatief) grote verschillen aan zowel de lasten- als batenkant.
10 5 -
De gemeenteraad heeft de focus gelegd op het realiseren van de gestelde doelen. De realiteit hiervan is echter niet altijd in balans met de beschikbare capaciteit en mogelijkheden. Hiermee is de begroting meer gebaseerd op uw politiek-bestuurlijke ambities dan op wat uw gemeente daadwerkelijk met de beschikbare middelen en capaciteit kan realiseren.
(5) 2022
2023
2024
2025
Baten | primitieve begroting vs realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1 miljoen)
Uw organisatie is zich bewust van deze problematiek. In dit licht adviseren wij u te blijven analyseren waar dit door komt en eventueel maatregelen te nemen om de voorspellende waarde van de begroting van zowel de investeringen als de baten en lasten en de uitvoeringskracht ervan dichter bij elkaar te brengen.
100
Een belangrijk aandachtspunt hierin blijft de investeringsbegroting en realisatie. Uit de jaarrekening blijkt dat in 2025 de realisatie van investeringen is gestegen (gerealiseerde investeringen van € 13,4 miljoen in 2025 ten opzichte van € 8,4 miljoen in 2024). De realisatie van investeringen ligt in 2025 in lijn met de (bijgestelde) begroting (jaarschijf 2025 in de begroting 2026 bijgesteld naar € 14,2 miljoen). Uw meerjaren investeringsraming blijft bij uw college onder de aandacht. Uw college actualiseert het investeringsplan bij de voorjaarsnota 2026 om ook de toekomstige jaren investeringen realistisch te plannen en prioriteren.
80
60 2022
2023
2024
2025
Lasten | primitieve begroting vs realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1 miljoen) 100
80
60 2022
© 2026 Deloitte Nederland
Accountantsverslag 2025
26065CF18C/TMO/16
kernboodschap jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
2023
2024
Interne beheersing
2025
Bijlagen
Digitally signed by Bob Leeuwenkamp on 12 Jun 2026
De financiële positie van de gemeente Weerstandscapaciteit (x € 1 miljoen)
Het weerstandsvermogen is toegenomen in vergelijk met vorig boekjaar Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit op basis van de door de gemeente geschatte risico’s.
30
Beschikbare weerstandscapaciteit
25
De door uw gemeente berekende beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt € 25,8 miljoen (2024: € 22,3 miljoen).
20
Benodigde weerstandscapaciteit
15
De inventarisatie van risico’s – die in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag is opgenomen – geeft een indicatie van de financiële omvang van de belangrijkste (specifieke) risico’s, inclusief een schatting van de kans dat het geïdentificeerde risico zich voordoet, om daarmee de benodigde weerstandscapaciteit te kunnen bepalen. Daarbij geeft het college een doorlopend inzicht in de grootste risico’s (qua financiële impact en kans) voor uw gemeente, en is vermeld welke risico’s zijn vervallen en/of nieuw zijn geïdentificeerd. Ook is een inhoudelijke toelichting gegeven op nieuw gedefinieerde en gewijzigde risico’s in de top van de belangrijkste risico’s.
10
Uw gemeente heeft op basis van deze risico-inventarisatie berekend wat de benodigde weerstandscapaciteit is. Het berekende bedrag voor specifieke risico’s bedraagt € 6,1 miljoen (2024: € 5,4 miljoen). Uw weerstandscapaciteit van € 25,8 miljoen is toereikend in relatie tot de berekende risico’s van € 6,1 miljoen. Dit heeft het college inhoudelijk nader toegelicht in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag.
5 -
2021
2022
2023
Benodigde weerstandscapaciteit
2024
2025
Beschikbare weerstandscapaciteit Ratio weerstandscapaciteit
5,00 4,00 3,00 2,00 1,00 -
2021
2022
2023
2024
2025
Ratio weerstandscapaciteit © 2026 Deloitte Nederland
Accountantsverslag 2025
26065CF18C/TMO/17
kernboodschap jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Bob Leeuwenkamp on 12 Jun 2026
© 2026 Deloitte Nederland
Accountantsverslag 2025
26065CF18C/TMO/18
Digitally signed by Bob Leeuwenkamp on 12 Jun 2026
Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf 2023 nemen gemeenten de rechtmatigheidsverantwoording op in de jaarrekening. Aan de hand hiervan legt het college verantwoording af over het rechtmatig handelen (o.b.v. het normenkader) in het boekjaar. Verantwoordings- en rapportagegrens De gemeenteraad heeft de verantwoordings- en rapporteringsgrens vastgesteld. De verantwoordingsgrens heeft het college gehanteerd bij het opmaken van de rechtmatigheidsverantwoording en de uiteindelijke conclusie daaromtrent. Fouten en onduidelijkheden die de verantwoordingsgrens niet overschrijden, zorgen voor een positieve uiting van het college waaruit blijkt dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen. De rapporteringsgrens bepaalt de diepgang van de toelichting van het college in de paragraaf bedrijfsvoering. Uit de in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording van de gemeente Zandvoort blijkt dat de onrechtmatigheden de verantwoordingsgrens niet te boven gaan. Normenkader Het college heeft het van toepassing zijnde normenkader in kaart gebracht. Dit normenkader is door de gemeenteraad vastgesteld in haar vergadering d.d. 16 december 2025. Wij hebben vastgesteld dat dit normenkader leidend is geweest voor het college om te komen tot de rechtmatigheidsverantwoording en de toelichtingen in de paragraaf bedrijfsvoering.
Daarnaast hebben wij vastgesteld dat het college de financiële verordening heeft geactualiseerd. Deze is door de gemeenteraad middels wijzigingsbesluit vastgesteld in haar vergadering d.d. 16 december 2025. In de financiële verordening zijn specifieke richtlijnen opgenomen over de wijze en diepgang van rapporteren over rechtmatigheid en de wijze waarop het college om dient te gaan met begrotingsafwijkingen. Deze komen hierna nader aan bod.
© 2026 Deloitte Nederland
Accountantsverslag 2025
26065CF18C/TMO/19
Begrotingscriterium
Begrotingsrechtmatigheid
Bij de rechtmatigheidsverantwoording vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. Financiële beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan de baten, lasten en balansmutaties, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en de hiermee samenhangende programma’s (begrotingscriterium). Uitgangspunt hiervoor is het niveau waarop de raad de budgetten in de begroting en bij investeringen geautoriseerd heeft. In de begroting zijn de bedragen voor de lasten en baten vermeld die door de raad zijn vastgesteld op beleidsveldniveau. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting.
€ 48.500, die uw college op basis van uw financiële verordening als acceptabel aanmerkt.
De gemeenteraad en het college hebben afspraken gemaakt in welke situatie lastenoverschrijdingen onrechtmatig maar acceptabel zijn (lastenoverschrijdingen zijn en blijven onrechtmatig, maar zijn onder voorwaarden acceptabel, wat betekent dat het college deze niet hoeft toe te lichten in de paragraaf bedrijfsvoering). Wij hebben vastgesteld dat het college specifieke werkzaamheden heeft uitgevoerd ten aanzien van het begrotingscriterium, zijnde controle op overschrijdingen op beleidsveldniveau waaronder een nulproef en controle op kredietoverschrijdingen. Hieruit blijkt het volgende: Kredietoverschrijdingen € 223.000, bestaat uit onrechtmatige bestedingen op het krediet rondom de renovatie van Theater De Krocht. Dit project heeft recentelijk uitgebreide media-aandacht gehad en is in de gemeenteraad besproken. De gemeenteraad heeft besloten om in 2026 een extern onderzoek te laten verrichten naar de gang van zaken rondom dit project. De ambtelijke organisatie en het intern auditteam heeft een interne evaluatie uitgevoerd naar dit project en geconcludeerd dat geen vermoedens van fraude of integriteitskwesties bekend zijn. Wel hebben verschillende interne beheersingsmaatregelen in deze casus niet gewerkt. Wij delen deze conclusie.
kernboodschap jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld aan de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De eisen c.q. voorwaarden zijn afkomstig uit de relevante wet- en regelgeving zoals opgenomen in het normenkader, en hebben betrekking op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Gemeenten stellen via de financiële verordening en/of onderliggende nota’s kaders vast die van invloed zijn op verslaggeving. Het gaat hier om de invulling van de ruimte die het BBV geeft voor eigen gemeentelijke kaders. Denk hierbij aan grenzen voor het activeren van investeringen, afschrijvingstermijnen, omgang met reserves en voorzieningen en dergelijke. Deze vallen onder het getrouwe beeld en vallen per definitie onder de reikwijdte van de reguliere accountantscontrole. Ook voorwaarden die direct van invloed zijn op de verslaggeving c.q. het getrouwe beeld van de jaarrekening worden niet opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.
Hierbij kan worden gedacht aan het niet naleven van voorwaarden met betrekking tot recht, hoogte, duur, termijnen, normbedragen, doelgroep en grondslag bij bijvoorbeeld bijstandsverlening, maatschappelijke ondersteuning, inkomensoverdrachten en het opleggen van belastingen dat tot gevolg heeft dat de bijhorende lasten of opbrengsten onjuist of onvolledig zijn. Het niet naleven van deze voorwaarden heeft direct invloed op het getrouwe beeld van deze posten in de jaarrekening. Het onderwerp ‘aanbestedingen’ dat niet onder het getrouwheidsoordeel van de accountant valt, hebben wij onderstaand nader toegelicht inclusief de wijze waarop het college dit onderwerp in haar werkzaamheden heeft betrokken.
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Bob Leeuwenkamp on 12 Jun 2026
Rechtmatigheidsverantwoording Aanbestedingen Uw gemeente voert in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording en specifiek de controle op de naleving van de Europese aanbestedingsregels jaarlijks een uitgebreide ‘spendanalyse’ uit. Voor de jaarrekeningcontrole is door de afdeling financiën een spendanalyse voorbereid, waarbij de organisatie op basis van de onderliggende contracten, in voorgaande jaren uitgevoerde controles en bij interne juristen ingewonnen adviezen is getoetst of over 2025 de Europese aanbestedingsrichtlijnen zijn nageleefd. Vervolgens voert uw intern Audit Team hierop een audit uit. Op basis van de door u uitgevoerde controlewerkzaamheden – waarvan wij de getrouwheid van de getrokken conclusies vaststellen – concluderen wij dat op basis van uw interne controle over 2025 sprake is van een aantal afwijkingen van de aanbestedingsrichtlijnen voor een totaalbedrag van € 398.000 (2024: € 980.000). Vorig boekjaar is ervoor gekozen om de totale contractwaarde als onrechtmatigheid mee te wegen. De totale omvang van de fout in 2025 ligt hierdoor lager dan vorig jaar en heeft betrekking op een tweetal crediteuren. De afwijking bestaat voor een bedrag van € 398.000 uit in boekjaar 2025 nieuw geconstateerde Europese aanbestedingsafwijkingen.
Wij adviseren u om vast te stellen waar beïnvloeding en bijsturing mogelijk is en acties te nemen om doorwerking van onrechtmatigheden in de toekomstige jaren te voorkomen.
Daarnaast is uw organisatie op dit moment bezig met de voorbereidingen op de implementatie van een contractregistratiesysteem. De nieuwe applicatie biedt uw inkopers signaleringsfuncties om aflopende contracten te identificeren en is in staat om contract compliance te verhogen ten einde een integere en betrouwbare contractenregistratie te voeren. De implementatie van het nieuwe systeem biedt een kans om de decentrale inkoopfunctie te heroverwegen en het proces te centraliseren. Hierbij zien wij een actueel inkoopbeleid en toereikende capaciteit en deskundigheid van het (centrale) inkoopteam als aandachtspunt. Inkopen en aanbestedingen, met name binnen de publieke sector, zijn inherent gevoelig voor risico’s op fraude en corruptie. Voor inkopen waarbij indicaties bestaan dat deze zijn overeengekomen in strijd met de van toepassing zijnde interne procedures en (Europese aanbestedings)richtlijnen, onderkennen wij het risico dat sprake is van zelfverrijking, onrechtmatige bevoordeling van derden, het overbetalen voor goederen of diensten, of betaling voor niet-geleverde prestaties. Dit risico vereist specifieke aandacht tijdens onze controle vanwege de potentiële impact op de getrouwheid van de financiële overzichten.
Op basis van onze werkzaamheden hebben wij geen indicaties voor een afwijking van materieel belang in de financiële overzichten als gevolg van fraude of corruptie met betrekking tot inkopen en aanbestedingen. Op basis van onze eigen (gegevensgerichte) controlewerkzaamheden hebben wij geen andere afwijkingen geconstateerd.
Wij constateren dat de Europese aanbestedingsafwijkingen veelal voortkomen uit het overschrijden van de contracttermijn en/of doelwaarde. Ons adviespunt uit de managementletter 2025 blijft daarmee van kracht. Wij adviseren u om te onderzoeken of de inkoopfunctie gecentraliseerd kan worden om uniformiteit aan te brengen in de creatie, registratie, monitoring en beheersing van (decentrale) inkopen. Hiermee kunt u op concernniveau sturen en monitoren op de rechtmatigheid van inkopen.
© 2026 Deloitte Nederland
Accountantsverslag 2025
26065CF18C/TMO/20
kernboodschap jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Bob Leeuwenkamp on 12 Jun 2026
Sociaal domein Actualiteiten binnen zorgdomein Binnen het zorgdomein (Wmo en Jeugd) zet de landelijke kostenstijging zich in 2025 onverminderd door. Waar de toename in eerdere jaren vooral werd gedreven door volumegroei, zien wij in 2025 dat met name de zorgzwaarte in de jeugdzorg is toegenomen: meer jeugdigen hebben een intensiever en daarmee duurder zorgtraject nodig, met veelal langere duur en hogere gemiddelde kosten per cliënt. Deze ontwikkeling doet zich ook in Zandvoort voor en vertaalt zich in hogere structurele lasten binnen het sociaal domein. Uw gemeente monitort kosten, volumes en trajectduur via dashboards en verbindt deze informatie aan periodieke tertaalgesprekken met aanbieders, zodat vroegtijdige signalen kunnen worden opgepakt en bijsturing mogelijk is. Een complicerende factor bij het inschatten van de toekomstige zorgkosten is de tariefontwikkeling bij zorgaanbieders. Aanbieders worden geconfronteerd met stijgende loonkosten en oplopende huisvestingslasten, waardoor financiële posities onder druk komen te staan en tariefaanpassingen te verwachten zijn. Tegelijkertijd is er aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt: capaciteitsbeperkingen en personeelstekorten beperken het vermogen van aanbieders om aan de vraag te voldoen.
Daardoor wordt de feitelijke besteding niet langer uitsluitend bepaald door de zorgvraag, maar in toenemende mate ook door het leverbare aanbod. Het gevolg is een spanningsveld waarin beschikbare middelen niet altijd direct kunnen worden omgezet in de gewenste zorgverlening. Dit speelt zowel in de Wmo als in de jeugdzorg en is een breed maatschappelijk vraagstuk waar gemeenten slechts beperkt op kunnen sturen. Dit onderstreept het belang van strategische keuzes die verder reiken dan kostenbeheersing alleen: blijven investeren in preventie en de sociale basis, de toegang vereenvoudigen en gegevensgestuurd werken aan doorlooptijdreductie. Uw gemeente reageert hierop langs twee sporen. Enerzijds wordt ingezet het versterken van de operationele sturing. Dit omvat onder andere het versterken van de monitoring, om overschrijdingen en onrechtmatigheden te voorkomen. Anderzijds wordt beleidsmatig gewerkt aan structurele oplossingen die eenvoud, snelheid en samenhang bevorderen.
© 2026 Deloitte Nederland
Accountantsverslag 2025
26065CF18C/TMO/21
Dit laatste spoor vindt haar oorsprong in een uitgevoerd onderzoek naar de effectiviteit en doelmatigheid van de taakgerichte bekostigingsvariant rondom ‘complexe’ jeugdhulp. Uit het onderzoek – uitgevoerd door een onafhankelijke partij - is gebleken dat (i) de omslag naar lumpsumbekostiging in lijn is met landelijke ontwikkelingen en beleidsdoelen, (ii) dat de samenwerking tussen gemeenten en consortia evolueert van een klassieke opdrachtgever-opdrachtnemer relatie naar meer strategisch partnerschap en (iii) dat de huidige contracten ruimte open laten voor interpretatie met als gevolg knelpunten in de uitvoering. In het onderzoek zijn dan ook de volgende drie concrete aanbevelingen meegegeven: •
De afbakening van (regionale) taken en verantwoordelijkheden.
•
De inrichting van een bekostigingsstructuur die aansluit bij taakgerichte ambities, inclusief complexe casuïstiek.
•
De verbetering van sturingsinformatie en governance, met aandacht voor een duidelijke verdeling van rollen en mandaten.
Uw ambtelijke organisatie herkent deze punten en heeft deze geprioriteerd voor de resterende contractperiode om de interne beheersing en monitoring van de consortia verder te verbeteren. Vaststelling lumpsum budget en finale kwijting - Jeugdhulp U past een taakgerichte uitvoeringsvariant toe binnen de jeugdhulp. Gedurende afgelopen jaarrekeningcontroles hebben wij geconstateerd dat op het moment van de uitvoering van de controle in een aantal gevallen nog geen overeenstemming was met de gecontracteerde consortia over het toegekende lumpsum budget. De overeenstemming over het lumpsum budget krijgt zijn weerslag in een wederzijds ondertekend document, waarin de financiële afspraken over het boekjaar definitief zijn vastgelegd en finale kwijting wordt verleend. Wij zien het vastleggen van finale kwijting als een contractueel middel om te voorkomen dat aanspraak wordt gedaan op historische afspraken.
kernboodschap jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Door middel van finale kwijting wordt dit juridisch ‘afgesloten’, echter sluit dit niet aan bij het kaderstellende karakter van lumpsum financiering. Binnen dit domein wordt geen finale kwijting verleend en vindt beheersing, monitoring en verantwoording plaats door middel van alternatieve en veelal data gedreven beheersingsmaatregelen. In onze afgelopen managementletters adviseerden wij uw college om het proces van het komen tot een definitieve afrekening met uw (consortia van) zorgaanbieders tijdig te starten, zodat in de jaarrekening geen onzekerheid bestaat over de afrekening met deze zorgaanbieders en/of over de schuldpositie in de jaarrekening en verschillende procesmatige verbeteringen door te voeren. Gedurende de controle hebben wij geconstateerd dat voor alle consortia finale kwijting is verleend en verschillende procesmatige verbeteringen zijn doorgevoerd. Wij vragen wel aandacht voor de drie aanbevelingen uit het eerder genoemde rapport. Zorg in Natura op basis van P*Q Naast de taakgerichte uitvoeringsvariant, past u voor de resterende stroom binnen Jeugdzorg en Wmo de uitvoeringsgerichte bekostigingsvariant toe. Op basis van uw interne controles verkrijgt u zekerheid ten aanzien van de levering van zorg.
Dit doet u onder meer aan de hand van keukentafelgesprekken, opvolgen van klachtenregistratie en signalen en verkrijgen van productieverantwoordingen van zorgaanbieders met bestedingen groter dan € 200.000. U evalueert in lijn met de SDO-notitie (sectorcommissie decentrale overheden) voor uw eigen interne beheersing dat de prestatielevering voor zorgaanbieders met besteding groter dan € 200.000, waar bij de productieverantwoording een anders dan goedkeurende controleverklaring is afgegeven, (gedeeltelijk) als onzeker te kwalificeren. Op basis hiervan identificeert u voor boekjaar 2025 géén onzekerheden ten aanzien van prestatielevering bij Wmo en Jeugdzorg. Wij komen tot dezelfde conclusie.
Interne beheersing
Bijlagen
Digitally signed by Bob Leeuwenkamp on 12 Jun 2026
Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) De voorraad onderhanden werk De balanspost met de belangrijkste schattingen in de jaarrekening betreft de voorraad onderhanden werk, waaronder de bouwgronden in exploitatie (grondexploitatie). Deze balanspost is door het saldo ultimo 2025 ad € 15,7 miljoen, waarop een voorziening in mindering is gebracht van € 8,8 miljoen, relevant voor de accountantscontrole, maar ook door de schattingen die een rol spelen bij het ramen van de in 2026 e.v. nog te realiseren baten ad € 20,0 miljoen (vorig boekjaar € 19,2 miljoen) en lasten ad € 11,9 miljoen (vorig boekjaar 10,9 miljoen). De nog te realiseren baten en lasten vormen samen met de boekwaarde de basis voor de waardering in de jaarrekening, oftewel het verwachte resultaat bij afsluiting van de projecten. Dit leidt tot een voorziening indien het college verwacht dat het project verlieslatend is en tot (tussentijdse) winstneming bij een verwachte winst. Voor de waardering van grondexploitatie dient de gemeente per individueel project te bepalen of de gemeente de boekwaarde plus de in de toekomst nog te realiseren kosten en opbrengsten, naar beste schatting, terugverdient. Ultimo 2025 gaat het om de vier individuele projecten Watertorenplein, Badhuisplein, Entree Palaceplein en Heimanshof.
De gemeente Zandvoort schat ultimo 2025 in dat de totale omvang van de niet terug te verdienen kosten op de gehele grondexploitatie circa € 8,8 miljoen bedraagt (2024: € 7,7 miljoen). Hiervoor is een voorziening getroffen. Deze voorziening is in mindering gebracht op de bouwgronden in exploitatie. Dit is in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording. De belangrijkste wijzigingen in de grondexploitaties zijn: Looptijden Heimanshof en Palaceplein zijn met 1 jaar verlengd;
•
Grondopbrengsten in de projecten Heimanshof en Entree Palaceplein zijn aangepast naar het actueel prijspeil;
•
Voor het Badhuisplein is een nieuwe taxatie gemaakt en zijn de kosten voor de aanleg van het openbaar gebied opnieuw geraamd;
•
Kostenramingen zijn geactualiseerd met de vastgestelde visies als uitgangspunt en zijn daarbij naar prijspeil 2026 gebracht;
•
Parameters voor de toekomstige kosten- en opbrengstenstijgingen en renteprognoses zijn bijgesteld naar de actualiteit.
© 2026 Deloitte Nederland
26065CF18C/TMO/22
De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot vijf P’s: •
Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt. Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn.
•
Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse gemaakt van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavels, appartementen, etc.) in de projecten, in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente?
•
•
•
•
Accountantsverslag 2025
Het controleproces van de waardering van de voorraad onderhanden werk
Prijs: de verkoopprijzen van woningen, en dus van grond, hebben langere tijd onder druk gestaan. Deze situatie is omgeslagen in een grote vraag naar woningen en grond, waardoor de grondprijs zich in een hoog tempo in positieve zin ontwikkelt. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke grondprijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de positieve marktontwikkelingen? Plankosten: door de toenemende vraag naar woningen en dus naar bouwcapaciteit is sprake van een toenemende stijging van de bouwkosten. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke prijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de hierbij horende prijsontwikkelingen? Parameters: zijn de parameters voor kosten en opbrengstenstijgingen opportuun, beredeneerd vanuit de huidige situatie en de best mogelijke inschatting van de toekomstige ontwikkeling van de grondprijzen en de plankosten?
De vijf P’s vormen de basis voor de actualisatie van de grondexploitaties zoals opgenomen in uw paragraaf ‘Grondbeleid’.
kernboodschap jaarrekeningcontrole
Aankoop Holland Casino In 2025 is het voormalig Holland Casino (Badhuisplein 7) aangekocht. De grond van het Casino is aangekocht met het oog op verdere uitbreiding van gebiedsontwikkeling (als onderdeel van Badhuisplein). Ondanks dat de hotellocatie deel uitmaakt van de Stedenbouwkundige Visie is deze ontwikkeling geen onderdeel van de grondexploitatie. Wel worden de woningbouwlocatie, het hotel en de openbare ruimte in het gebied integraal uitgewerkt tot een stedenbouwkundig plan. Medio 2026 zal ook de scope van de grondexploitatie worden uitgebreid. Hiervoor is een raadsvoorstel in voorbereiding. Conform het BBV is de grond verantwoord als ‘warme gronden’ onder de materiële vaste activa en na besluitvorming door de gemeenteraad wordt deze ingebracht in de grondexploitatie Badhuisplein. Analyse grondexploitaties Uit onderstaande figuur blijkt dat de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie in 2025 is toegenomen. De kosten worden voornamelijk veroorzaakt door de sloopkosten voor de manage in Heimanshof en plankosten, zowel extern als intern voor de verschillende grondexploitaties. Totale boekwaarde bouwgronden in exploitatie (x € 1 miljoen) 18 16 14 12 10 8
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Ontwikkeling boekwaarde 2019
2020
2021
2022
Interne beheersing
2023
2024
2025
Bijlagen
Digitally signed by Bob Leeuwenkamp on 12 Jun 2026
Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) Bij onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen voor het actualiseren van de grondexploitaties – vooral de uitgangspunten voor planning (fasering), programmering en prijsbeleid, maar ook de parameters voor kosten- en opbrengstenstijging en de gehanteerde rekenrente (rente-omslagmethode), hebben wij het volgende in overweging genomen:
Op grond van de POC-methode heeft uw gemeente in het boekjaar 2025 geen tussentijdse winst genomen op de grondexploitaties gezien er sprake is van verlieslatende complexen. Het project Heijmanshof is winstgevend, maar hiervoor zijn in verband met recente opening van de grondexploitatie (in 2024) nog geen opbrengsten gerealiseerd.
•
Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd.
•
Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen, met andere woorden: is er consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente?
Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat, en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier bijvoorbeeld al contracten of overeenkomsten aan ten grondslag of niet).
•
Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad.
•
Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).
De grondexploitaties zijn door het college voor de jaarrekening 2025 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd) en waar nodig zijn de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening noodzakelijk is. Tussentijdse winstneming De commissie BBV heeft de notitie ‘Grondbeleid in begroting en jaarstukken’ gepubliceerd. Hierin is opgenomen dat gemeenten voor tussentijdse winstneming de ‘Percentage Of Completion methode’ (POC-methode) moeten toepassen. Hierbij geldt dat gemeenten, indien aan een aantal voorwaarden is voldaan, tussentijds winst moeten nemen. Voor het toepassen van de POC-methode is het van belang dat uw gemeente het resultaat betrouwbaar kan schatten. Ook moet er sprake zijn van verkochte grond en gerealiseerde kosten.
© 2026 Deloitte Nederland
Accountantsverslag 2025
26065CF18C/TMO/23
Belangrijkste bevindingen inzake waardering grondexploitaties
Naast de hiervoor genoemde elementen spelen bij de risicoclassificatie van de individuele projecten ook de aard van het project, de programmering en de doorlooptijd een belangrijke rol. Zo zorgt binnenstedelijke herstructurering normaliter voor een grotere complexiteit, doordat de gemeente de bestaande ruimte herontwikkelt en dit type projecten hierdoor (financieel gezien) gevoeliger is voor risico’s dan volledig nieuw uit te leggen locaties. Een langere doorlooptijd van de projecten zorgt voor een hoger risicoprofiel, doordat de schatting van kosten en opbrengsten van de projecten subjectiever is naarmate de doorlooptijd toeneemt. In uw paragraaf grondbeleid staat aangegeven dat de projecten Badhuisplein en Entree Palaceplein een hoog risicoprofiel kennen, omdat ze zich nog in de beginfase bevinden. Een aanzienlijk deel van de kosten en vrijwel alle opbrengsten moeten nog gerealiseerd worden. Ook zijn er nog geen afspraken (waaronder financiële) vastgelegd in contracten. Uw college onderkent markt- en projectrisico’s en houdt hiermee rekening bij de berekening van uw benodigde weerstandscapaciteit. De beschikbare weerstandscapaciteit van Zandvoort is ruim hoger dan de benodigde weerstandscapaciteit. Gezien de fase waarin zowel Entree Palaceplein en Badhuisplein zich bevinden onderkennen wij het belang van de geïdentificeerde risico’s.
Op grond van onze risicoanalyse hebben wij geconcludeerd dat de grondexploitaties Badhuisplein en Entree Palaceplein de (kwantitatief financiële) belangrijkste projecten binnen uw gemeente zijn.
kernboodschap jaarrekeningcontrole
Bestuurlijke samenvatting
Bevindingen jaarrekening
Van deze projecten hebben wij de aannemelijkheid van de nog te realiseren kosten en opbrengsten getoetst en is tevens de getroffen verliesvoorziening gecontroleerd. Wij hebben op basis van de (beperkte) voortgang ten aanzien van de uitvoering van uw grondexploitaties en onze risico-inschatting voor de grondexploitatie Badhuisplein en Entree Palaceplein in 2024 (vorig boekjaar) onze specialisten ingeschakeld bij het beoordelen van de toepassing van de juiste methodiek, de aannames, de berekeningen en de consistente toepassing van de betrokken modellen. Wij hebben onze specialisten bij de controle 2024 ingezet ten aanzien van alle onderdelen/P’s: planning, programmering, prijs, plankosten en parameters. De inzet van onze specialisten is als gevolg van beperkte wijzigingen in de veronderstellingen en ramingen bruikbaar bij onze controle 2025. Bevinding vorig boekjaar: Entree Palaceplein –bruto aanvangsrendement en grondwaarde Voor het bruto aanvangsrendement (BAR) hanteren wij een bandbreedte van 6,15% tot 8,15%, op basis van marktreferenties die wij herkennen vanuit onze praktijk. Het door de gemeente gehanteerde BAR van 6% valt onder deze bandbreedte. Dit leidt mogelijk tot een meer optimische inschatting van de grondwaarde van het hotel. Het effect op de opbrengsten van het bijstellen van het BAR naar 6,15% bedraagt minimaal € 600.000.