Document · PDF

Accountantsverslag 2023 - 24 juni 2024 (getekend)

Raadscommissie 11 juni 2024, gemeente ZandvoortBij agendapunt: Jaarverslag en Jaarrekening 202312.910 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Digitally signed by Arjan Schutgens on 21 Jun 2024

Accountantsverslag 2023 Gemeente Zandvoort, 21 juni 2024

Digitally signed by Arjan Schutgens on 21 Jun 2024 Deloitte Accountants B.V. Wilhelminakade 1 Postbus 2031 3000 CA Rotterdam Nederland Tel: 088 288 2888 www.deloitte.nl

Aan de gemeenteraad van de gemeente Zandvoort Postbus 2 2040 AA ZANDVOORT Onderwerp Accountantsverslag 2023 Datum 21 juni 2024 Ons kenmerk 2406859DD9/DD Behandeld door drs. A.J. Schutgens RA 06 1201 1605 ASchutgens@deloitte.nl B. Leeuwenkamp MSc RA 06 1201 1643 BLeeuwenkamp@deloitte.nl

Geachte leden van de raad, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag aan met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2023 van de gemeente Zandvoort. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening 2023 van de gemeente Zandvoort. De jaarrekening 2023 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Zandvoort. Bij deze jaarrekening hebben wij op 21 juni 2024 een goedkeurende controleverklaring voor het getrouwe beeld verstrekt. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging gedateerd d.d. 12 oktober 2023 en met ons auditplan, dat op 28 september 2023 is besproken met uw accountantscommissie. Wij hebben het concept van dit accountantsverslag ambtelijk besproken met uw portefeuillehouder financiën, met de directie, concerncontroller en met de betrokken medewerkers van uw Audit Team d.d. 17 mei 2024 en 23 mei 2024. Wij hebben dit rapport ook toegelicht aan de accountantscommissie tijdens de vergadering d.d. 5 juni 2024. Hoogachtend, Deloitte Accountants B.V.

drs. A.J. Schutgens RA

Op alle opdrachten verricht door Deloitte, behoudens M&A Diensten, zijn de Algemene Voorwaarden Dienstverlening Deloitte Nederland, januari 2020 gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 24362837 van toepassing. Deloitte Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Rotterdam onder nummer 24362853. Deloitte Accountants B.V. is a Netherlands affiliate of Deloitte NSE LLP, a member firm of Deloitte Touche Tohmatsu Limited.

Digitally signed by Arjan Schutgens on 21 Jun 2024

Inhoudsopgave

Speerpunten accountantscommissie

• Speerpunten accountantscommissie

Bestuurlijke samenvatting

• Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen

Bevindingen jaarrekening

• De financiële positie van uw gemeente

• Belangrijkste bevindingen uit onze controle

Interne beheersing

• Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing

Bijlagen

• Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen

• Bijlage A2 - Onzekerheden in de controle

• Bijlage A3 – Tekortkomingen in de toelichtingen

• Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023

• Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging

Digitally signed by Arjan Schutgens on 21 Jun 2024

Speerpunten accountantscommissie De afspraken die de gemeente heeft gemaakt met parkeerservice over de wijze van afleggen van verantwoording door parkeerservice U heeft een uitvoeringsovereenkomst met Parkeerservice. In de uitvoeringsovereenkomst is opgenomen dat uw gemeente maandelijks een rapportage ontvangt. Daarnaast is er een leden dashboard, op basis waarvan u toegang heeft tot real-time informatie. Wij hebben kennis genomen van de maandrapportage van augustus 2023. Deze bevat:

•

Financiële rapportage: •

balansstanden;

•

w/v met opbrengsten en kosten uitgesplitst naar diverse onderdelen;

•

overzicht rekening courant positie.

Diverse toelichtingen: •

uitsplitsing opbrengsten met mutaties t.o.v. voorgaand jaar;

•

uitsplitsing naar de diverse categorieën (vergunningen, abonnementen, uitrijkaarten, etc.) met kosten/opbrengsten per maand;

•

afdrachten btw;

•

afdrachten van parkeerservice naar de gemeente.

Coöperatie ParkeerService U.A. legt jaarlijks verantwoording af aan de hand van ‘Rapportage Parkeeropbrengsten gemeente Zandvoort’ die door een extern accountant wordt voorzien van een Rapport van feitelijke bevindingen (NV COS 4400N). Dit betreft een opdracht tot het verrichten van overeengekomen specifieke werkzaamheden met betrekking tot financiële informatie. Hieruit volgen feitelijke bevindingen, zonder dat een oordeel wordt gegeven of zekerheid wordt verschaft bij de rapportage. Eventuele bijzonderheden worden onderzocht en verklaard door uw interne Audit Team.

Coöperatie ParkeerService U.A. rapporteert in de financiële verantwoording een parkeeropbrengsten 2023 ad € 8,6 miljoen. Binnen deze parkeeropbrengsten is een opbrengstenstroom straatparkeren mobiel opgenomen ad € 3,8 miljoen vanuit Servicehuis Pareer- en verblijfsrechten U.A. Bij de verantwoording van SHPV is over de opbrengstenstroom ad € 3,8 miljoen een controleverklaring verstrekt. In de controleverklaring is als oordeel opgenomen dat de jaaropgaaf 2023 met betrekking tot de gemeente Zandvoort van Coöperatie Servicehuis Parkeer- en verblijfsrechten U.A. in alle van materieel belang zijnde aspecten is opgesteld in overeenstemming met de in het overzicht toegelichte grondslagen. Daarnaast ontvangt u van dezelfde extern accountant een controleverklaring bij de ‘Financiële rapportage inzake afdracht parkeergelden’ van Stichting Derdengelden ParkeerService. Deze rapportage en controleverklaring hebben betrekking op de parkeergelden die door Coöperatie ParkeerService U.A. namens Stichting Derdengelden ParkeerService zijn afgedragen aan gemeente Zandvoort. In de controleverklaring is als oordeel opgenomen dat de afdracht van parkeergelden aan de gemeente Zandvoort over 2023 in alle van materieel belang zijnde aspecten opgesteld in overeenstemming met de betalingen vanaf de bankrekening(en) van Stichting Derdengelden ParkeerService aan de gemeente Zandvoort.

Inzicht in geplande versus gerealiseerde kosten en opbrengsten van de grondexploitaties, inclusief belangrijke wijzigingen ten opzichte van voorgaand jaar Wij informeren u in dit accountantsverslag over de grondexploitaties, waaronder geplande versus gerealiseerde kosten en opbrengsten én belangrijkste wijzigingen.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Arjan Schutgens on 21 Jun 2024

Bestuurlijke samenvatting Bestuurlijk relevante bevindingen en aanbevelingen jaarrekeningcontrole

Digitally signed by Arjan Schutgens on 21 Jun 2024

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Getrouwheid

Rechtmatigheid

Welke verbeteringen zien wij?

Welke aandachtspunten zien wij?

•

Wij hebben een goedkeurende controleverklaring verstrekt voor het getrouwe beeld van de jaarrekening, inclusief de daarin opgenomen rechtmatigheidsverantwoording van het college.

•

De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 866.000 respectievelijk € 2.598.000.

•

Wij hebben naar aanleiding van onze controle van de WNT geen niet-gecorrigeerde feitelijke afwijkingen geïdentificeerd die de materialiteitsgrens conform het controleprotocol WNT te boven gaan.

•

De gehanteerde verantwoordings- en rapportagegrens bedraagt € 866.000 respectievelijk € 43.000 (5% van verantwoordingsgrens).

•

Het college van B&W heeft in haar rechtmatigheidsverantwoording geen fouten gerapporteerd groter dan de verantwoordingsgrens.

•

Wij hebben de conclusies van het college in ons getrouwheidsoordeel betrokken waaruit geen materiële tekortkomingen zijn gebleken.

•

In de paragraaf bedrijfsvoering zijn de bevindingen groter dan de rapporteringstolerantie (van 5% van de verantwoordingsgrens) toegelicht door het college.

•

Wij hebben geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd ten aanzien van de SiSa-bijlage die als bijlage bij de jaarstukken is opgenomen. In Bijlage B - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2023 is de voorgeschreven tabel met fouten en onzekerheden opgenomen.

In lijn met onze kernboodschap zien wij de volgende verbeteringen: •

Uw interne Audit Team (derde lijn) is na vertrek van medewerkers weer op het door u gewenste capaciteitsniveau gebracht. Dit heeft ertoe geleid dat u uw interne audits tijdig heeft kunnen uitvoeren. Dit leidt tot een verdere verbetering van onze samenwerking, waarbij wij in staat zijn om belangrijke controle-onderwerpen te prioriteren en te anticiperen op (potentiële) knelpunten. Uw interne- en onze externe controle sluiten hierdoor beter op elkaar aan. Daarnaast heeft uw interne Audit Team stappen gezet in het implementeren van kwaliteitswaarborgen, zoals collegiale reviews en vaktechnische overleggen en implementeert uw Audit Team innovatieve toepassingen om de (verbijzonderde) interne controles te vereenvoudigen. Uw Audit Team is – op termijn – voornemens om te streven naar een IIA (Institute of Internal Auditors) certificering.

•

Wij hebben vroegtijdig in het controleproces de controle van specifieke uitkeringen (SiSa) en een groot deel van de controle van het sociaal domein afgerond. Het verantwoordings- en controleproces is hiermee efficiënter en effectiever verlopen. Daarnaast stemmen wij vraagstukken tijdig met elkaar af, zoals ten aanzien van de rechtmatigheidsverantwoording, rechtmatigheid van aanbestedingen en overige aandachtspunten voor de verantwoording.

•

De voorspellende waarde van de begroting en het capaciteitsvraagstuk is bij uw college goed onder de aandacht. U bent als gemeenteraad (tijdig) geïnformeerd over wijzigingen in de begroting middels een decemberrapportage. Zie tevens ons aandachtspunt ten aanzien van de voorspellende waarde in het (primitieve) begrotingsproces.

•

Bewustwording ten aanzien van fraude en integriteit staat hoog op uw agenda. U besteedt hieraan aandacht door samen met een extern bureau workshops te organiseren voor de organisatie.

In lijn met onze kernboodschap onderkennen wij de volgende belangrijke aandachtspunten: •

Specifieke uitkeringen (SiSa): In 2023 zien wij wederom een toename van het aantal SiSa-regelingen tot een totaal van 19 regelingen, waardoor de omvang en complexiteit van de controle door zowel ambtelijke organisatie als voor ons wordt vergroot. Wij benadrukken het belang dat uw organisatie gedurende het jaar al start met de verantwoordingsdossiers conform gestandaardiseerde (centrale) werkinstructie.

•

Ten opzichte van de primitieve begroting bestaan (relatief) grote verschillen aan zowel de lasten- als batenkant. Het spanningsveld tussen ambitie en realisatie blijft een aandachtspunt.

•

Wij benadrukken het belang van het tijdig vertalen en uitwerken van de gemeentelijke visie ten aanzien van de grondexploitaties naar de concrete grondexploitaties.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Arjan Schutgens on 21 Jun 2024

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Financiële positie

Realiteitsgehalte begroting

Kwaliteit verslaggeving

•

De reservepositie ultimo 2023 is toegenomen ten opzichte van 2022.

•

De beschikbare weerstandscapaciteit ultimo 2023 bedraagt € 18,6 miljoen (2022: € 10,7 miljoen). Deze weerstandscapaciteit is hoger dan de door de gemeente Zandvoort onderkende en aanwezige risico’s van € 5,6 miljoen (2022: € 6,1 miljoen). Het weerstandsvermogen is op basis hiervan toereikend om de risico’s op te kunnen vangen.

•

Uw jaarrekening toont wat betreft de baten en lasten een verschil tussen de begroting en realisatie, en kent dit jaar een voordelig rekeningresultaat 2023 ad € 8,9 miljoen (2022: voordelig € 6 miljoen). Op basis van de jaarstukken zien wij dat dit positieve resultaat voor 50% wordt veroorzaakt door autonome ontwikkelingen, zoals aanvullende Algemene Uitkeringen en een voordeel op het beleidsveld parkeren. Met de kanttekening dat uw begroting middels een de (optionele) decemberrapportage is bijgesteld, waardoor begroting en realisatie dichter bij elkaar komen te liggen. Voor wat betreft de resterende 50% van het positieve resultaat, blijft onze aanbeveling de voorspellende waarde van de begroting en het daar bij passende capaciteitsvraagstuk nog beter op elkaar af te stemmen.

•

Wij verwijzen naar de ‘Toelichting baten en lasten’ in de jaarrekening voor een nadere toelichting bij de verschillen tussen begroting en realisatie.

•

Ons advies blijft om aandacht te hebben voor de balans tussen ambitie en capaciteit. U erkent dat budgetten, capaciteit en taken in samenhang moeten worden overwogen om een realistische begroting te krijgen.

•

Uw meerjaren investeringsraming blijft een punt van aandacht. Volgens uw investeringsplan 2023-2027 zoals opgenomen in de begroting 2024 verwacht u in de jaren 2024 tot en met 2027 gemiddeld ruim € 14 miljoen te investeren op jaarbasis. In 2023 zien wij een afname van gerealiseerde investeringen (€ 3,9 miljoen in 2023) ten opzichte van vorig jaar (€ 8,8 miljoen in 2022). Uw gemeente is zich bewust van de opgave wat betreft het realiseren van de toenemende investeringsopgave. Dit vraagt aandacht om een beschouwing te doen van uw realisatiekracht. Dit betekent bovendien dat u mogelijk dient te prioriteren in het moment waarop investeringen plaatsvinden.

Bij de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat uw jaarstukken 2023 voldoen aan de vereisten uit het BBV. Wij hebben bij onze werkzaamheden de jaarstukken integraal doorgenomen en hebben daarbij – naast de verenigbaarheid van jaarverslag en jaarrekening – vanuit het belang en begrip van de gebruikers van de jaarstukken vooral gelet op de toegankelijkheid en begrijpelijkheid van de daarin opgenomen toelichtingen en analyses. Tijdens de controle hebben wij het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingsvraagstukken geëvalueerd. Hierbij valt te denken aan het proces om tot schattingen te komen, zoals bij de grondexploitatie en de voorzieningen. Bij processen waarbij wij dat nodig achtten, hebben wij specialisten betrokken. Bij onze controle van de post Voorraden onderhanden werk (grondexploitatie) hebben wij gebruik gemaakt van de inzet van specialisten uit voorgaande jaren, voor zover conclusies relevant zijn voor onze controle van huidig boekjaar.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Arjan Schutgens on 21 Jun 2024

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen Interne beheersing

•

Op basis van de interim-controle 2023 hebben wij tekortkomingen geïdentificeerd in de interne-beheersingsmaatregelen voor de financiële verslaggeving. Onze belangrijkste bevindingen zijn met u (gemeenteraad) gedeeld, en zijn besproken in de accountantscommissie middels onze managementletter 2023 van d.d. 22 november 2023. In het voorliggende accountantsverslag vindt u onze bevindingen naar aanleiding van de jaarrekening-controle.

Sociaal domein

•

De verantwoorde bestedingen vanuit de zorgaanbieders zijn getrouw verantwoord.

•

Met ingang van boekjaar 2023 bent u voor complexe jeugdhulp en individuele begeleiding (Wmo) overgestapt naar een taakgerichte uitvoeringsvariant. Door middel van periodieke besprekingen en monitoring van consortia krijgt u inzicht in de uitgevoerde taken en wordt het definitieve lumpsum budget voor (de consortia van) zorgaanbieders bepaald in het opvolgend boekjaar en vastgelegd in een ondertekende overeenkomst. Wij hebben in onze managementletter geadviseerd om het proces (van overeenstemming met zorgaanbieders) tijdig te starten om een eventuele onzekerheid weg te nemen. Gedurende onze controle hebben wij de getekende overeenkomsten grotendeels ontvangen. Wij hebben dit nader toegelicht in het onderdeel “Sociaal domein”.

•

Binnen het zorgdomein (WMO en Jeugd) is een landelijke ontwikkeling zichtbaar waarbij de lasten de afgelopen jaren fors zijn toegenomen. Waar dit in eerste instantie hoofdzakelijk kwam door een toenemende zorgvraag zien wij in 2023 dat er met name sprake is van een toenemende zorgzwaarte met betrekking tot de jeugdzorg. Dit betekent dat cliënten vaak een zwaardere en daarmee duurdere vorm van zorg behoeven. Deze zelfde ontwikkeling is zichtbaar voor de gemeente Zandvoort en heeft financiële consequenties. Per 1 januari 2023 bent u voor de complexe jeugdhulp en individuele begeleiding (WMO) overgegaan naar de taakgerichte uitvoeringsvariant (met lumpsum bekostiging). Ondanks de druk op de zorg en de wachttijden is de lumpsum kaderstellend geweest. De financiële inbreng van de gemeenten in de lumpsum is wel aangepast.

•

Complicerende factor bij het inschatten van de ontwikkeling van zorgkosten in de komende jaren is de verwachte ontwikkeling van de tarieven van zorgaanbieders. Zorgaanbieders hebben op dit moment te maken met sterk oplopende kosten als gevolg van loonstijgingen en oplopende huisvestingslasten. Dit leidt ertoe dat financiële posities van zorginstellingen in toenemende mate onder druk komen te staan wat naar verwachting een prijsopdrijvend effect heeft op de tarieven. Uw gemeente analyseert deze ontwikkelingen door middel van data-analyse binnen afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling. Daarnaast zijn er landelijk reeds jeugdzorgaanbieders die niet meer aan de financiële verplichtingen kunnen voldoen waarbij aan gemeenten op basis van het convenant ‘Bevorderen continuïteit jeugdhulp’ een (verplichte) bijdrage aan deze instellingen wordt opgelegd.

•

Daarnaast is een toenemende schaarste in beschikbaarheid van zorgpersoneel zichtbaar. Dit leidt er toe dat de toenemende zorgvraag steeds vaker niet meer in balans is met het zorgaanbod. Zowel in de WMO als Jeugdzorg is deze ontwikkeling zichtbaar. In toenemende mate zal daardoor niet de zorgvraag bepalend zijn in de omvang van de zorguitgaven maar ook het aanbod. Dit is een breed maatschappelijk probleem waarbij het voor gemeenten slechts beperkt mogelijk is hierin keuzes te maken.

Grondexploitatie

Voor de grondexploitatie hebben wij het proces, de dossiervorming en de onderbouwingen beoordeeld waarop het management de geactualiseerde schattingen heeft gebaseerd. Wij hebben onder andere een analyse gemaakt van de realisatie in en de geactualiseerde schattingen ultimo 2023 versus de schattingen in de jaarrekening 2022 (‘backtesting’). Ook hebben wij de door de gemeente toegepaste parameters voor onder andere de toerekening van kosten- en opbrengstenstijgingen gecontroleerd, waarbij wij door ons ingeschakelde specialisten betrokken hebben bij het beoordelen ervan. Tevens hebben wij detailwerkzaamheden verricht op belangrijke schattingsonderdelen in de voor de accountantscontrole relevante grondexploitatie-begrotingen, waarbij aandacht besteed is aan de aannemelijkheid van de gedane veronderstellingen en aan de juiste toepassing van het Besluit Begroting en Verantwoording hierin. Wij zijn van mening dat de waardering van de grondexploitaties op basis van de hiervoor beschreven werkzaamheden en bevindingen juist is en consistent is met voorgaand jaar. De belangrijke thema’s hebben wij verder uitgewerkt in het onderdeel “Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie)”. Dit betreft onder meer de macro economische ontwikkelingen en de impact hiervan op het verwachte resultaat van de grondexploitaties.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Arjan Schutgens on 21 Jun 2024

Belangrijkste bevindingen, conclusies en aanbevelingen IT-omgeving

Overig

Frauderisicoanalyse

•

Wij hebben geen significante tekortkomingen gesignaleerd in de automatiseringsomgeving.

•

Wij hebben gedurende onze controle vastgesteld dat uw gemeente verschillende acties heeft uitgevoerd om de betrouwbaarheid en continuïteit te versterken, zoals het versterken van toegangsrechten en de beheersing van hoge rechten accounts. Daarentegen hebben wij gedurende onze interim-controle nieuwe tekortkomingen geïdentificeerd op het gebied van periodieke monitoring van actieve gebruikers en bijbehorend functieprofiel en het tijdig inactief maken van accounts. Deze bevindingen zijn in onze managementletter beschreven. De bestaande systemen waar onze IT bevindingen op toezien bieden onvoldoende functionaliteiten om de genoemde tekortkomingen op te lossen. Uw organisatie onderkent dit punt en onderzoekt alternatieven om de geïdentificeerde tekortkomingen te mitigeren.

•

Op het gebied van Cyber security en informatiebeveiliging stellen wij vast dat er veel voortgang is gemaakt, maar dat er ook nog belangrijke uitdagingen zijn. Deze worden met de komst van NIS2 steeds relevanter en hebben hiermee tevens een ‘verplicht’ karakter gekregen. De gemeente Zandvoort heeft ambitie en inzicht in wat er moet gebeuren en er zijn diverse plannen/projecten om dit te realiseren, maar de daadwerkelijke realisatie en het neerzetten van de basis gaat nog niet op alle gebieden snel genoeg. Wij benadrukken daarom nogmaals dat het van groot belang is dat gemeente Zandvoort voldoende aandacht schenkt aan informatiebeveiliging in brede zin, niet in de laatste plaats vanwege de eisen die NIS2 hieraan stelt.

•

Zie de bijlagen A bij dit accountantsverslag waaruit blijkt welke (niet)-gecorrigeerde bevindingen, onzekerheden en tekortkomingen in de toelichtingen wij hebben geconstateerd.

•

In bijlage C is onze volledige onafhankelijkheidsbevestiging te vinden.

•

U besteedt op een goede manier aandacht aan de thema’s fraude en integriteit. U bespreekt de frauderisicoscan met de portefeuillehouder financiën, agendeert deze in de accountantscommissie en stelt deze vast in het college van B&W. Hieruit blijkt dat op bestuurlijk niveau aandacht wordt besteed aan het onderwerp ‘fraude’. U heeft de afgelopen jaren invulling gegeven aan onze adviespunten.

•

Wij constateren dat integriteit en bewustwording van het thema in de organisatie, hoog op uw agenda staan. Iedere medewerker ontvangt een aanbod van workshops over de thema’s fraude en integriteit, waaronder verplichte workshops. De afgelopen jaren zien wij dat een kwaliteitsimpuls is gegeven aan uw meldpunt integriteit en wijze van registratie van integriteitsmeldingen.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Arjan Schutgens on 21 Jun 2024

Bevindingen jaarrekening

Digitally signed by Arjan Schutgens on 21 Jun 2024

De financiële positie van de gemeente De vermogenspositie van uw gemeente is toegenomen Het BBV, de verslaggevingsregels voor gemeenten, maakt een duidelijk onderscheid tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten over het boekjaar 2023 bedraagt € 6,7 miljoen voordelig. Per saldo is tussentijds € 2,2 miljoen aan de reserves onttrokken, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2023 circa € 8,9 miljoen voordelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. In het overzicht hiernaast hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2023 circa 47% van het balanstotaal (ultimo 2022: 43% van het balanstotaal) en is daarmee licht toegenomen ten opzichte van 2023. Saldo baten en lasten Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar is weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente het gerealiseerde resultaat.

Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemming. Deze tussentijdse resultaatbestemming bestaat uit de onttrekkingen aan en stortingen in reserves gedurende het boekjaar. Deze mutaties in reserves vinden plaats op basis van door de gemeenteraad genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de eerdere politieke besluitvorming. Wat het voorgaande concreet betekent voor uw gemeente hebben wij in het overzicht hiernaast weergegeven.

Eigen vermogen (x € 1 miljoen)

2023

2022

2021

2020

Eigen vermogen per 1 januari

38,5

34,7

36,0

21,5

Tussentijdse resultaatbestemming

-/- 2,2

-/- 1,9

14,3

Gerealiseerd resultaat

8,9

6,0

0,6

0,2

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten

6,7

3,8

-/- 1,3

14,5

Eigen vermogen per 31 december

45,2

38,5

34,7

36,0

Exploitatieresultaat (x € 1 miljoen)

Totale baten

81,2

Totale lasten

-/- 74,4

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten

6,7

Af: stortingen in reserves

-/- 12,3

Bij: onttrekkingen aan reserves

14,4

Saldo mutaties reserves

2,2

Gerealiseerd resultaat

8,9

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Arjan Schutgens on 21 Jun 2024

De financiële positie van de gemeente Het overzicht van baten en lasten over het boekjaar 2023 laat een voordelig gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten van € 6,7 miljoen zien, ten opzichte van een begroot voordelig saldo van € 0,7 miljoen (begroting na wijziging).

Gerealiseerd totaalsaldo baten en lasten (x € 1 miljoen) 15 10

De jaarrekening 2023 sluit – na verwerking van de mutaties in reserves – met een voordelig gerealiseerd resultaat van circa € 8,9 miljoen.

In de programmaverantwoording geeft het college per programma en op beleidsveldniveau een verklaring voor de gerealiseerde afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging.

(5)

In de rechtmatigheidsverantwoording heeft het college een overzicht opgenomen van overschrijdingen van de lasten op programmaniveau (conform financiële verordening). Daarbij heeft het college onderscheid gemaakt tussen overschrijdingen die zij aanmerkt als acceptabel en niet acceptabel. In de paragraaf bedrijfsvoering geeft het college een nadere toelichting op de niet acceptabele begrotingsafwijkingen boven de vastgestelde rapportagegrens.

2020

2022

2023

Saldo mutaties in reserves (x € 1 miljoen) 15 10

Totaalsaldo van baten en lasten (in € 1 miljoen) € 15,0 € 13,0 € 11,0 € 9,0 € 7,0 € 5,0 € 3,0 € 1,0 -€ 1,0 -€ 3,0 -€ 5,0

2021

5 (5) 2020

2021

2022

2023

Gerealiseerd resultaat (x € 1 miljoen) 15

10 5

2021

2022

2023

(5)

Begr na wijz

2020

Werkelijk kernboodschap jaarrekeningcontrole

2021

2022

2023 Accountantsverslag 2023 – 2406859DD9/DD/13

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Arjan Schutgens on 21 Jun 2024

De financiële positie van de gemeente Kengetallen voor gemeente Zandvoort (begroot en werkelijk over de periode 2019-2023)

Solvabiliteit De solvabiliteit geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Als sprake is van een forse schuld en veel eigen vermogen (totaal van algemene en bestemmingsreserves), hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn voor de financiële positie. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente.

Solvabiliteit

Grondexploitatiequote 16%

50%

14% 40%

Grondexploitatiequote De grondexploitatiequote geeft aan hoe groot de grondpositie (waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten van de gemeente. In de regel geldt: hoe hoger de grondexploitatiequote, hoe groter het risico dat de gemeente loopt. Netto schuldquote Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de ‘druk’ van de rentelasten en aflossingen op de exploitatie.

12% 10%

30%

8% 20%

6% 4%

10%

2% 0%

0% 2020

Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is ook van belang te kijken naar de structurele baten en lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de opbrengsten uit de onroerende zaakbelasting. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van leningen) te dekken.

2021

2022

Begroot

Werkelijk

2023

2020

2021

2022

Begroot

Werkelijk

2023

Structurele exploitatieruimte

Netto Schuldquote 10,00%

80% 70%

8,00%

60% 50%

6,00%

40% 30%

4,00%

20%

2,00%

10% 0,00%

0% 2020

2021

2022

Begroot

Werkelijk

2023

2020

2021

2022

Begroot

Werkelijk

2023

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Arjan Schutgens on 21 Jun 2024

De financiële positie van de gemeente Voorspellende waarde van uw begroting

Saldo baten en lasten | primitieve begroting vs realisatie (x € 1 miljoen)

De jaarrekening 2023 sluit met een positief gerealiseerd resultaat van circa € 8,9 miljoen. U bent in 2023 middels de decemberrapportage geïnformeerd over de (grote) afwijkingen op beleidsveldniveau die zich hebben voorgedaan na de Bestuursrapportage 2023. Ten opzichte van de primitieve begroting bestaan (relatief) grote verschillen aan zowel de lasten- als batenkant. Vergelijk is gemaakt met primitieve begroting, om inzicht te verlenen in het de voorspellende waarde van de begroting. De bijgestelde begroting zit dicht op het moment van verantwoording in de jaarrekening ligt en biedt daarmee minder inzicht in de initieel geplande.

10 5 (5) 2021

De begroting is voor uw gemeente een belangrijk sturingsinstrument. Het is een kaderstellend document waarmee de gemeenteraad financiële en beleidsmatige kaders vaststelt waarbinnen het college haar beleid en doelen kan realiseren. U heeft als gemeenteraad de focus gelegd op het realiseren van de gestelde doelen. U onderkent het belang dat budgetten, capaciteit en taken in samenhang worden bezien en dat uw organisatie toewerkt naar een begroting die is gebaseerd op een realistische planning van activiteiten.

2022

2023

Baten | primitieve begroting vs realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1 miljoen) 100 75

Een belangrijk aandachtspunt hierin betreft de investeringsbegroting en realisatie. Uit de jaarrekening blijkt dat in 2023 de realisatie van investeringen is gedaald (gerealiseerde investeringen van € 3,9 miljoen in 2023 ten opzichte van € 8,8 miljoen in 2022). De realisatie van investeringen blijft daarmee ook achter op begroting, ten opzichte van de begroting 2023 ad € 6,2 miljoen. Uw meerjaren investeringsraming blijft een punt van aandacht. Volgens uw Strategische Investeringsagenda 2023-2027 zoals opgenomen in de begroting 2024 verwacht u in de jaren 2024 tot en met 2027 gemiddeld ruim € 14 miljoen te investeren op jaarbasis. Dit vraagt aandacht om een beschouwing te doen van uw realisatiekracht.

50 25 2021

2022

2023

Lasten | primitieve begroting vs realisatie (excl. mutaties reserves) (x € 1 miljoen) 100 75 50 25 2021

2022

2023 Accountantsverslag 2023 – 2406859DD9/DD/15

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Arjan Schutgens on 21 Jun 2024

De financiële positie van de gemeente Weerstandscapaciteit (x € 1 miljoen)

Het weerstandsvermogen is toegenomen in vergelijk met vorig boekjaar Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit op basis van de door de gemeente geschatte risico’s. Beiden zijn gemuteerd in 2023; de ratio weerstandsvermogen ligt hoger dan vorig boekjaar. Beschikbare weerstandscapaciteit De door uw gemeente berekende beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt € 18,6 miljoen (2022: € 10,7 miljoen). De beschikbare weerstandscapaciteit is net als de benodigde weerstandscapaciteit toegenomen ten opzichte van voorgaand jaar.

20 15 10 5

Benodigde weerstandscapaciteit De inventarisatie van risico’s – die in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag is opgenomen – geeft een indicatie van de financiële omvang van de belangrijkste (specifieke) risico’s, inclusief een schatting van de kans dat het geïdentificeerde risico zich voordoet, om daarmee de benodigde weerstandscapaciteit te kunnen bepalen. Daarbij geeft het college een doorlopend inzicht in de grootste risico’s (qua financiële impact en kans) voor uw gemeente, en is vermeld welke risico’s zijn vervallen en/of nieuw zijn geïdentificeerd. Ook is een inhoudelijke toelichting gegeven op nieuw gedefinieerde en gewijzigde risico’s in de top van de belangrijkste risico’s. Uw gemeente heeft op basis van deze risico-inventarisatie berekend wat de benodigde weerstandscapaciteit is. Het berekende bedrag voor specifieke risico’s bedraagt € 5,6 miljoen (2022: € 6,1 miljoen). Ten opzichte van 2022 is hiermee sprake van een lichte afname. Uw weerstandscapaciteit van € 18,6 miljoen is toereikend in relatie tot de berekende risico’s van € 5,6 miljoen. Dit heeft het college inhoudelijk nader toegelicht in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ van het jaarverslag.

2020

2021

Benodigde weerstandscapaciteit

2022

2023

Beschikbare weerstandscapaciteit Ratio weerstandscapaciteit

5,00 4,00 3,00 2,00 1,00 2020

2021

2022

Ratio weerstandscapaciteit

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

2023 Accountantsverslag 2023 – 2406859DD9/DD/16 Bijlagen

Digitally signed by Arjan Schutgens on 21 Jun 2024

Rechtmatigheidsverantwoording Beoogd was dat in de jaarrekening 2023 van decentrale overheden, op grond van aangepaste wet- en regelgeving, een verantwoording over de financiële rechtmatigheid ('rechtmatigheidsverantwoording') zou worden opgenomen. Maar relevante regelgeving over de accountantscontrole en oordeelsvorming in de controleverklaring is niet tijdig aangepast. Vanaf het boekjaar 2023 heeft u op basis van uw financiële verordening in de jaarrekening een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen waarin het college zich verantwoordt over de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties (inclusief begrotingsrechtmatigheid). Een uitgebreidere toelichting op de onrechtmatigheden en de vervolgacties om deze op te lossen/te voorkomen is opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering van het jaarverslag. Verantwoordings- en rapportagegrens De gemeenteraad heeft de verantwoordings- en rapporteringsgrens vastgesteld. De verantwoordingsgrens heeft het college gehanteerd bij het opmaken van de rechtmatigheidsverantwoording en de uiteindelijke conclusie daaromtrent. Fouten en onduidelijkheden die de verantwoordingsgrens niet overschrijden, zorgen voor een positieve uiting van het college waaruit blijkt dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen.

De rapporteringsgrens bepaalt de diepgang van de toelichting van het college in de paragraaf bedrijfsvoering. Uit de in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording blijkt dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede balansmutaties rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde verantwoordingsgrens. Normenkader Het college heeft het van toepassing zijnde normenkader in kaart gebracht. Dit normenkader is door de gemeenteraad vastgesteld in haar vergadering d.d. 19 december 2023.

Wij hebben vastgesteld dat dit normenkader leidend is geweest voor het college om te komen tot de rechtmatigheidsverantwoording en de toelichtingen in de paragraaf bedrijfsvoering. Daarnaast hebben wij vastgesteld dat het college de financiële verordening heeft geactualiseerd. Deze is door de gemeenteraad middels wijzigingsbesluit vastgesteld in haar vergadering d.d. 23 januari 2024. In de financiële verordening zijn specifieke richtlijnen opgenomen over de wijze en diepgang van rapporteren over rechtmatigheid en de wijze waarop het college om dient te gaan met begrotingsafwijkingen. Deze komen hierna nader aan bod.

Begrotingscriterium Bij de rechtmatigheidsverantwoording vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. Financiële beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan de baten, lasten en balansmutaties, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en de hiermee samenhangende programma’s (begrotingscriterium). Uitgangspunt hiervoor is het niveau waarop de raad de budgetten in de begroting en bij investeringen geautoriseerd heeft. In de begroting zijn de bedragen voor de lasten en baten vermeld die door de raad zijn vastgesteld op programmaniveau. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting.

Wij hebben vastgesteld dat het college specifieke werkzaamheden heeft uitgevoerd ten aanzien van het begrotingscriterium, zijnde controle op overschrijdingen op programmaniveau waaronder een nulproef en controle op kredietoverschrijdingen. De gemeenteraad en het college hebben afspraken gemaakt in welke situatie lastenoverschrijdingen onrechtmatig maar acceptabel zijn (lastenoverschrijdingen zijn en blijven onrechtmatig, maar zijn onder voorwaarden acceptabel, wat betekent dat het college deze niet hoeft toe te lichten in de paragraaf bedrijfsvoering). Hieruit blijkt het volgende: Kredietoverschrijdingen

€ 0.

Misbruik en oneigenlijk gebruik-criterium Uw college heeft conform bijlage 4 van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV de opboeking van fraudevorderingen opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld aan de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De eisen c.q. voorwaarden zijn afkomstig uit de relevante wet- en regelgeving zoals opgenomen in het normenkader, en hebben betrekking op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Gemeenten stellen via de financiële verordening en/of onderliggende nota’s kaders vast die van invloed zijn op verslaggeving. Het gaat hier om de invulling van de ruimte die het BBV geeft voor eigen gemeentelijke kaders. Denk hierbij aan grenzen voor het activeren van investeringen, afschrijvingstermijnen, omgang met reserves en voorzieningen en dergelijke. Deze vallen onder het getrouwe beeld en vallen per definitie onder de reikwijdte van de reguliere accountantscontrole. Ook voorwaarden die direct van invloed zijn op de verslaggeving c.q. het getrouwe beeld van de jaarrekening worden niet opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.

Hierbij kan worden gedacht aan het niet naleven van voorwaarden met betrekking tot recht, hoogte, duur, termijnen, normbedragen, doelgroep en grondslag bij bijvoorbeeld bijstandsverlening, maatschappelijke ondersteuning, inkomensoverdrachten en het opleggen van belastingen dat tot gevolg heeft dat de bijhorende lasten of opbrengsten onjuist of onvolledig zijn. Het niet naleven van deze voorwaarden heeft direct invloed op het getrouwe beeld van deze posten in de jaarrekening. Het onderwerp ‘aanbestedingen’ dat niet onder het getrouwheidsoordeel van de accountant valt, hebben wij onderstaand nader toegelicht inclusief de wijze waarop het college dit onderwerp in haar werkzaamheden heeft betrokken.

Begrotingsrechtmatigheid € 553.000, die uw college op basis van uw financiële verordening als acceptabel aanmerkt. Accountantsverslag 2023 – 2406859DD9/DD/18 © 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Arjan Schutgens on 21 Jun 2024

Rechtmatigheidsverantwoording Aanbestedingen

Bestedingen in het kader van opvang van vluchtelingen

Uw gemeente voert in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording en specifiek de controle op de naleving van de Europese aanbestedingsregels jaarlijks een uitgebreide ‘spendanalyse’ uit.

Gedurende boekjaar 2022 en 2023 heeft u in verschillende gevallen een beroep gedaan op ‘dwingende spoed’ om opdrachten direct te gunnen aan leveranciers ten einde de grote vluchtelingenstroom snel en adequaat op te kunnen vangen. Het argument van ‘dwingende spoed’ in het proces van gunnen van opdrachten kan niet oneindig worden toegepast. Gedurende 2023 is namelijk langzamerhand het besef gekomen dat het conflict tussen Rusland en Oekraïne langer aanhoudt dan vooraf gedacht. Daarnaast neemt de landelijke en internationale opvangproblematiek niet af. U onderkent dat inmiddels geen sprake meer is van een incidentele problematiek, maar van een structurele problematiek. De verschuiving van incidenteel naar structureel brengt met zich mee dat het beroep op dwingende spoed bij het verstrekken van opdrachten niet meer passend is.

Voor de jaarrekeningcontrole is door de afdeling financiën een spendanalyse voorbereid, waarbij de organisatie op basis van de onderliggende contracten, in voorgaande jaren uitgevoerde controles en bij interne juristen ingewonnen adviezen is getoetst of over 2023 de Europese aanbestedingsrichtlijnen zijn nageleefd. Vervolgens voert uw Audit Team hierop een audit uit. Op basis van de uw uitgevoerde controlewerkzaamheden – waarvan wij de getrouwheid van de getrokken conclusies vaststellen – concluderen wij dat op basis van uw interne controle over 2023 sprake is van een aantal afwijkingen van de aanbestedingsrichtlijnen voor een totaalbedrag van circa € 124.000 (2022: € 45.000). De totale omvang van de fout ligt hiermee hoger dan vorig jaar. De afwijking bestaat voor een bedrag van € 57.500 uit doorwerkende rechtmatigheidsafwijkingen van vorig boekjaar en voor € 66.500 uit in boekjaar 2023 nieuw geconstateerde Europese aanbestedingsafwijkingen.

Wij constateren dat de fout (in beperkte mate) is toegenomen ten opzichte van vorig jaar en als gevolg van het aantal en de omvang van onrechtmatigheden een blijvend aandachtspunt vormt voor uw interne beheersing. Wij adviseren u om vast te stellen waar beïnvloeding en bijsturing mogelijk is en acties te nemen om doorwerking van onrechtmatigheden in de toekomstige jaren te voorkomen.

In de nieuw geconstateerde Europese aanbestedingsafwijkingen zijn bestedingen opgenomen met betrekking tot de opvang van (Oekraïense) vluchtelingen. De verwachting is dat deze bestedingen (gedeeltelijk) doorlopen in 2024 en dat eveneens nieuwe opdrachten gegund (gaan) worden. Met inachtneming van bovenstaande is het van belang dat bij de gunning van dergelijke opdrachten zoveel als mogelijk wordt aangesloten bij de Europese aanbestedingsregels en uw Strategisch inkoopbeleid.

Wij constateren dat de Europese aanbestedingsafwijkingen veelal voortkomen uit het overschrijden van de contracttermijn en/of doelwaarde. Ons adviespunt uit de managementletter 2023 blijft daarmee van kracht. Wij dringen aan om maatregelen te implementeren ten aanzien van de primaire registratie van de contracten en de looptijden, waaronder verlengingsopties, zodat tijdig kan worden gesignaleerd dat opdrachten opnieuw moeten worden aanbesteed. Dit kan onderdeel zijn van de implementatie van uw nieuwe contractenmanagementsysteem. Ook vragen wij uw aandacht voor een toereikende inschatting van de opdrachtraming bij inkoop en aanbesteding. Accountantsverslag 2023 – 2406859DD9/DD/19 © 2024. For information, contact Deloitte The Netherlands.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Arjan Schutgens on 21 Jun 2024

Sociaal domein Actualiteiten binnen zorgdomein Binnen het zorgdomein (WMO en Jeugd) is een landelijke ontwikkeling zichtbaar waarbij de lasten de afgelopen jaren fors zijn toegenomen. Waar dit in eerste instantie hoofdzakelijk kwam door een toenemende zorgvraag zien wij in 2023 dat er met name sprake is van een toenemende zorgzwaarte met betrekking tot de jeugdzorg. Dit betekent dat cliënten vaak een zwaardere en daarmee duurdere vorm van zorg behoeven.

Deze zelfde ontwikkeling is zichtbaar voor de gemeente Zandvoort en heeft financiële consequenties. Per 1 januari 2023 bent u voor de complexe jeugdhulp en individuele begeleiding (WMO) overgegaan naar de taakgerichte uitvoeringsvariant (met lumpsum bekostiging). Ondanks de druk op de zorg en de wachttijden is de lumpsum kaderstellend geweest. De financiële inbreng van de gemeenten in de lumpsum is wel aangepast. Complicerende factor bij het inschatten van de ontwikkeling van zorgkosten in de komende jaren is de verwachte ontwikkeling van de tarieven van zorgaanbieders. Zorgaanbieders hebben op dit moment te maken met sterk oplopende kosten als gevolg van loonstijgingen en oplopende huisvestingslasten. Dit leidt ertoe dat financiële posities van zorginstellingen in toenemende mate onder druk komen te staan wat naar verwachting een prijsopdrijvend effect heeft op de tarieven. Daarnaast zijn er landelijk reeds jeugdzorgaanbieders die niet meer aan de financiële verplichtingen kunnen voldoen waarbij aan gemeenten op basis van het convenant ‘Bevorderen continuïteit jeugdhulp’ een (verplichte) bijdrage aan deze instellingen wordt opgelegd. Daarnaast doet er zich een aanhoudend probleem voor: zorginstellingen hebben moeite om aan deze stijgende vraag te voldoen.

Capaciteitsbeperkingen en een gebrek aan personeel belemmeren het vermogen van de gemeente om adequate zorg in te kopen, ondanks de beschikbare financiële middelen. Dit resulteert in een kloof tussen wat de gemeente wenst te bieden en wat feitelijk haalbaar is. Dit speelt in zowel WMO als Jeugdzorg. In toenemende mate zal daardoor niet de zorgvraag bepalend zijn in de omvang van de zorguitgaven maar ook het aanbod. Dit is een breed maatschappelijk probleem waarbij het voor gemeenten slechts beperkt mogelijk is hierin keuzes te maken.

Het is in belang van de gemeente essentieel om tot efficiënte en effectieve oplossingen komen die de financiële druk verminderen en tegemoetkomen aan de zorgnoodzaak. De situatie vereist een geïntegreerde aanpak waarbij financiële duurzaamheid en kwalitatieve zorgverlening centraal staan. Uw gemeente analyseert de ontwikkelingen binnen het zorgdomein met behulp van data-analyse binnen afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling. Indien (een deel van) de kosten structureel hoger blijkt uit te vallen, dan ontkomt u mogelijk niet aan het vrijmaken van structurele middelen om de verwachte toekomstige tekorten te dekken. Vaststelling lumpsum budget en finale kwijting - Jeugdhulp Het toepassen van de taakgerichte uitvoeringsvariant is nieuw in boekjaar 2023. Gedurende 2023 heeft u periodiek (in regionaal verband) met de consortia gesproken over het definitieve lumpsum budget en de benutting daarvan. De overeenstemming over het definitieve lumpsum budget krijgt zijn weerslag in een wederzijds ondertekend document, waarin de financiële afspraken over het boekjaar definitief zijn vastgelegd en finale kwijting wordt verleend.

Zorg in Natura op basis van P*Q Naast de taakgerichte uitvoeringsvariant, past u voor de resterende stroom binnen Jeugdzorg en Wmo de uitvoeringsgerichte bekostigingsvariant toe. Op basis van uw interne controles verkrijgt u zekerheid ten aanzien van de levering van zorg. Dit doet u onder meer aan de hand van keukentafelgesprekken, opvolgen van klachtenregistratie en signalen en verkrijgen van productieverantwoordingen van zorgaanbieders met bestedingen groter dan € 100.000. U evalueert in lijn met de SDO-notitie (sectorcommissie decentrale overheden) voor uw eigen interne beheersing dat de prestatielevering voor zorgaanbieders met besteding groter dan € 100.000, waar bij de productieverantwoording een anders dan goedkeurende controleverklaring is afgegeven, als onzeker kwalificeren. Op basis hiervan identificeert u geen onzekerheden ten aanzien van prestatielevering bij de Jeugdzorg en WMO.

In onze managementletter 2023 adviseerden wij uw college om het proces van het komen tot een definitieve afrekening met uw (consortia van) zorgaanbieders tijdig te starten, zodat in de jaarrekening geen onzekerheid bestaat over de afrekening met deze zorgaanbieders en/of over de schuldpositie in de jaarrekening. Ten aanzien van complexe jeugdzorg merken wij op dat wij gedurende de controle grotendeels hebben kunnen vaststellen dat finale kwijting is verleend tussen de consortia en de gemeente. Voor de resterende consortia verwacht u op korte termijn tot overeenstemming te komen. Vaststelling lumpsum budget en finale kwijting - Wmo Gedurende de uitvoering van de jaarrekeningcontrole hebben wij vastgesteld dat met het consortium inzake de uitvoering van individuele begeleiding (Wmo) finale kwijting is verleend over het totale lumpsum budget en prestatielevering van geleverde zorg.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Arjan Schutgens on 21 Jun 2024

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) •

De voorraad onderhanden werk De balanspost met de belangrijkste schattingen in de jaarrekening betreft de voorraad onderhanden werk, waaronder de bouwgronden in exploitatie (grondexploitatie). Deze balanspost is door het saldo ultimo 2023 ad € 13,8 miljoen, waarop een voorziening in mindering is gebracht van € 7,0 miljoen, relevant voor de accountantscontrole, maar ook door de schattingen die een rol spelen bij het ramen van de in 2024 e.v. nog te realiseren baten ad € 13,3 miljoen en lasten ad € 6,8 miljoen. De nog te realiseren baten en lasten vormen samen met de boekwaarde de basis voor de waardering in de jaarrekening, oftewel het verwachte resultaat bij afsluiting van de projecten. Dit leidt tot een voorziening indien het college verwacht dat het project verlieslatend is en tot (tussentijdse) winstneming bij een verwachte winst. Voor de waardering van grondexploitatie dient de gemeente per individueel project te bepalen of de gemeente de boekwaarde plus de in de toekomst nog te realiseren kosten en opbrengsten, naar beste schatting, terugverdient. Ultimo 2023 gaat het om de drie individuele projecten Watertorenplein, Badhuisplein en Entree Palaceplein. De gemeente Zandvoort schat ultimo 2023 in dat de totale omvang van de niet terug te verdienen kosten op de gehele grondexploitatie circa € 7,0 miljoen bedraagt (2022: € 7,2 miljoen). Hiervoor is een voorziening getroffen.

Deze voorziening is in mindering gebracht op de bouwgronden in exploitatie. Dit is in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording. Het controleproces van de waardering van de voorraad onderhanden werk De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot vijf P’s: •

Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt. Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn.

•

Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse gemaakt van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavels, appartementen, etc.) in de projecten, in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente? Prijs: de verkoopprijzen van woningen, en dus van grond, hebben langere tijd onder druk gestaan. Deze situatie is omgeslagen in een grote vraag naar woningen en grond, waardoor de grondprijs zich in een hoog tempo in positieve zin ontwikkelt. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke grondprijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de positieve marktontwikkelingen? Plankosten: door de toenemende vraag naar woningen en dus naar bouwcapaciteit is sprake van een toenemende stijging van de bouwkosten. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke prijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de hierbij horende prijsontwikkelingen? Parameters: zijn de parameters voor kosten en opbrengstenstijgingen opportuun, beredeneerd vanuit de huidige situatie en de best mogelijke inschatting van de toekomstige ontwikkeling van de grondprijzen en de plankosten?

Totale boekwaarde bouwgronden in exploitatie (x € 1 miljoen) 16 14 12 10 8

6 4 2 Ontwikkeling boekwaarde 0

2019

2020

2021

2022

2023

De vijf P’s vormen de basis voor de actualisatie van de grondexploitaties zoals opgenomen in uw paragraaf ‘Grondbeleid’. Analyse grondexploitaties Uit nevenstaande figuur blijkt dat de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie in 2023 is toegenomen. De belangrijkste oorzaken hiervan zijn de investeringen die zijn gedaan in de grondexploitaties Badhuisplein (ad € 1,1 mln.) en Entree Palaceplein (ad € 1,0 mln). Daarnaast zijn de verkopen van gronden en overige opbrengsten (ad € 0,2 mln) en winstname (nihil) van invloed op de boekwaarde. De gerealiseerde investeringen zijn fors hoger dan de opbrengsten, waardoor de boekwaarde per saldo toeneemt ten opzichte van vorig boekjaar.

kernboodschap jaarrekeningcontrole

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Bijlagen

Digitally signed by Arjan Schutgens on 21 Jun 2024

Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie) Bij onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen voor het actualiseren van de grondexploitaties – vooral de uitgangspunten voor planning (fasering), programmering en prijsbeleid, maar ook de parameters voor kosten- en opbrengstenstijging en de gehanteerde rekenrente (rente-omslagmethode), hebben wij het volgende in overweging genomen: •

•

• •

Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd. Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen, met andere woorden: is er consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente? Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad. Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).

De grondexploitaties zijn door het college voor de jaarrekening 2023 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd) en waar nodig zijn de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening noodzakelijk is. Tussentijdse winstneming De commissie BBV heeft de notitie ‘Grondbeleid in begroting en jaarstukken’ gepubliceerd. Hierin is opgenomen dat gemeente voor tussentijdse winstneming de ‘Percentage Of Completion methode’ (POC-methode) moeten toepassen. Hierbij geldt dat gemeenten, indien aan een aantal voorwaarden is voldaan, tussentijds winst moeten nemen. Voor het toepassen van de POC-methode is het van belang dat uw gemeente het resultaat betrouwbaar kan schatten. Ook moet er sprake zijn van verkochte grond en gerealiseerde kosten.

Op grond van de POC-methode heeft uw gemeente in het boekjaar 2023 geen tussentijdse winst genomen op de grondexploitaties gezien er enkel sprake is van verlieslatende complexen. Belangrijkste bevindingen inzake waardering grondexploitaties Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat, en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier bijvoorbeeld al contracten of overeenkomsten aan ten grondslag of niet). Naast de hiervoor genoemde elementen spelen bij de risicoclassificatie van de individuele projecten ook de aard van het project, de programmering en de doorlooptijd een belangrijke rol. Zo zorgt binnenstedelijke herstructurering normaliter voor een grotere complexiteit, doordat de gemeente de bestaande ruimte herontwikkelt en dit type projecten hierdoor (financieel gezien) gevoeliger is voor risico’s dan volledig nieuw uit te leggen locaties. Een langere doorlooptijd van de projecten zorgt voor een hoger risicoprofiel, doordat de schatting van kosten en opbrengsten van de projecten subjectiever is naarmate de doorlooptijd toeneemt.

Op grond van onze risicoanalyse hebben wij geconcludeerd dat de grondexploitaties Badhuisplein en Entree Palaceplein de belangrijkste projecten binnen uw gemeente zijn. Van deze projecten hebben wij de aannemelijkheid van de nog te realiseren kosten en opbrengsten getoetst en is tevens de getroffen verliesvoorziening gecontroleerd. Tevens hebben wij in voorgaande jaren voor de grondexploitatie Badhuisplein en Entree Palaceplein specialisten ingeschakeld bij het beoordelen van de toepassing van de juiste methodiek, de aannames, de berekeningen en de consistente toepassing van de betrokken modellen, specifiek ten aanzien van de planning, programmering en prijs.

U heeft aangegeven dat de grondexploitaties actueel zijn gehouden op basis van de vastgestelde visies uit 2021. Voor Entree Palaceplein zijn de sloopwerkzaamheden afgerond en voor Badhuisplein worden de sloopwerkzaamheden begin 2024 afgerond. Daarnaast geeft u in de jaarrekening aan dat u minder ver bent gekomen dan gepland met het uitwerken van het plan op basis van de vastgestelde visie. In het coalitieprogramma 2022-2026 “Voor Zandvoort” wordt het belang van het tot uitvoer brengen van deze complexen benadrukt. Zie ook de volgende pagina voor inzicht in de financiële positie en onze inzichten.

U neemt u in de risicoparagraaf de marktrisico’s grondexploitaties en projectrisico’s Entree Palaceplein en Badhuisplein op. U geeft aan dat de benodigde weerstandscapaciteit sterk wordt beïnvloed door de toename van de risico’s bij de grondexploitaties. Gezien de fase waarin zowel Entree Palaceplein en Badhuisplein zich bevinden onderkennen wij het belang van de geïdentificeerde risico’s. De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2023 zijn verwerkt, zijn door ons getoetst en als aannemelijk aangemerkt Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente: •

Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten.

•

Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties.

•

Op specifieke onderdelen externe deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde grondprijzen en grondopbrengsten.

•

Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken planen civiele kosten.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14326254/1