Zienswijze Kaderbrief 2027 GGD Gelderland-Zuid

Uw brief van

: 14 oktober 2025

Uw kenmerk

: GGD/DIR/2024/2697/MP

Ons kenmerk : 1475266 Afdeling/team : Samenleving ZBM

GGD Gelderland-Zuid Professor Bellefroidstraat 22 6525 AE Nijmegen

Onderwerp: Kaderbrief 2027 GGD Gelderland-Zuid

Zaltbommel, 29 januari 2026 Geachte directie,

Hogeweg 11 Postbus 10.002 5300 DA Zaltbommel Tel: 14 0418 info@zaltbommel.nl www.zaltbommel.nl BTW NL 8072.88.111.B.01 KvK Midden-Nederland nr. 30276781 Bankrelatie: IBAN: NL75BNGH0285081616 BIC: BNGHNL2G

Op 14 oktober 2025 hebben wij uw kaderbrief 2027 ontvangen. We waarderen de uitgebreide brief waarin u de verwachte ontwikkelingen voor de GGD Gelderland-Zuid schetst. Volgens de gemeenschappelijke regeling van de GGD Gelderland-Zuid hebben de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten de mogelijkheid om een zienswijze op de kaderbrief in te dienen. Voor u ligt de zienswijze van de gemeenteraad van Zaltbommel op de kaderbrief 2027, waarin wij puntsgewijs onze reacties toelichten. Nieuwe bestuursperiode Komend jaar markeert de overgang naar een nieuwe bestuursperiode. Daarmee is dit de laatste zienswijze die deze gemeenteraad aan u aanbiedt. Wij zijn u dankbaar voor de samenwerking in de afgelopen jaren en willen onze waardering uitspreken voor het werk van de GGD Gelderland-Zuid. De samenwerking is voor ons van groot belang, omdat wij hierdoor taken beter en efficiënter kunnen uitvoeren voor onze inwoners en ondernemers. Wij vinden het van belang dat het nieuwe bestuur de ruimte krijgt om eigen afwegingen te maken. Daarom vragen wij u om terughoudend te zijn met nieuwe beleidsontwikkelingen, zodat deze keuzes aan het nieuwe bestuur kunnen worden overgelaten. Ook verzoeken wij u bij eventuele besluitvorming rekening te houden met de komst van dit nieuwe bestuur. In maart 2026 vinden de verkiezingen plaats.

We verwachten dat er rekening wordt gehouden met de inwerkperiode van het nieuwe bestuur. Financiële situatie gemeenten Wij herkennen ons in de geschetste onduidelijkheid ten aanzien van zowel de financiële situatie van gemeenten als de ontwikkelingen binnen de publieke gezondheidszorg. Zoals ook in eerdere zienswijzen is aangegeven, blijven we geconfronteerd met een negatief financieel vooruitzicht. De inkomsten die gemeenten vanuit het Rijk ontvangen worden structureel met miljarden verminderd (circa 5%). Dit gebeurt terwijl de uitdagingen op diverse beleidsterreinen fors toenemen en de kosten voor materiaal en personeel blijven stijgen. Gezamenlijk hebben we daarom ook gekeken naar de taken en middelen van verbonden partijen. Afgelopen jaar heeft u hier invulling aangegeven op basis van het kader dat de gemeenten in Regio Rivierenland hebben meegegeven. Eerder hebben we u gevraagd om toekomstscenario’s te ontwikkelen die inzicht gaan geven in de mogelijke besparingen, investeringen en gevolgen voor de kwaliteit en dienstverlening van de taakuitvoering.

Wij willen ook de komende jaren continue aandacht vragen voor dit vraagstuk. Het is van essentieel belang dat de GGD kritisch blijft kijken naar haar eigen financiële situatie en organisatie. Door met elkaar in gesprek te blijven, kunnen wij de kwaliteit en continuïteit van de zorg zo optimaal mogelijk waarborgen. Algemeen Krapte op de arbeidsmarkt We hopen dat het u blijft lukken om de juiste medewerkers aan te trekken. Wij waarderen dat uw organisatie in 2027 nadrukkelijk inzet op het aantrekken, behouden en ontwikkelen van gekwalificeerd personeel. Als dit knelpunten oplevert in de dienstverlening en financiële kaders, vragen we u dit op tijd met de betrokken gemeenten te bespreken. Innovatie op terrein van Artificial Intelligence (AI) We zijn blij te horen dat u kunstmatige intelligentie wilt inzetten binnen de GGD. Dit biedt mooie kansen om zowel de efficiëntie als de kwaliteit van de zorg verder te verbeteren. Onderzoek gezamenlijke bedrijfsvoering VRGZ – GGD Gelderland Zuid Wij constateren dat de GGD niet tijdig alle gemeenten heeft betrokken bij het proces rondom de mogelijke afsplitsing van de gezamenlijke bedrijfsvoering van de GGD en de VRGZ (Veiligheidsregio Gelderland-Zuid). Hierdoor kunnen wij als gemeenten de consequenties van deze afsplitsing niet voldoende beoordelen.

Als opdrachtgevers van de GGD willen wij in de gelegenheid worden gesteld om een weloverwogen standpunt in te nemen over de financiële consequenties, haalbaarheid en uitvoerbaarheid van dit vraagstuk. Wij vragen u daarom het Algemeen Bestuur een uitvoeringsplan met verschillende inrichtingskeuzes voor te leggen, waarin wij als gemeenten zijn betrokken, zodat wij zorgvuldig tot besluitvorming kunnen komen. Verwachte hogere exploitatiekosten kantoorautomatisering In onze zienswijzen op zowel de begroting 2024 als de kaderbrief van 2026 hebben wij u verzocht om het huidige lastenniveau voor de kantoorautomatisering te handhaven. Wij hebben er begrip voor dat de exploitatiekosten duurder worden door aangescherpte wettelijke eisen, maar de dekking voor deze uitzetting zal gevonden moeten worden binnen de bestaande begroting. Risicoprofiel U geeft aan rekening te houden met een toename van het risicoprofiel van de GGD. Tot onze verbazing heeft u het risico van een eigen bedrijfsvoeringorganisatie hier al opgenomen terwijl besluitvorming hierover nog moet plaatsvinden. Door een toename van het risicoprofiel, moeten wij er rekening mee houden dat de eigen reserve van de GGD niet alle risico’s zelf kan opvangen. Wij verzoeken u hier actief op te sturen door een actueel risicoanalyse op te laten stellen waarin de financiële, personele en juridische risico’s worden onderbouwt.

Inhoudelijke ontwikkelingen en risico’s Ontwikkelingen Covid-19 vaccinaties Conform de afspraken die voor 2026 zijn gemaakt met het oog op de bezuinigingen, adviseren wij om tijdig in gesprek te gaan met de betreffende gemeenten. Vaccinatie-activiteiten gebundeld bij de GGD en uitbreiding Rijksvaccinatieprogramma U geeft aan dat de vaccinatieactiviteiten in 2027 zijn gebundeld, zoals afgesproken in de bezuinigingsmaatregelen van de begroting 2026. Wij vertrouwen erop dat u met de grootst mogelijke zorgvuldigheid blijft zorgen dat de dienstverlening voor inwoners goed toegankelijk blijft ondanks de ontwikkelingen rondom het Rijksvaccinatieprogramma. Toekomstbestendige werkwijze Jeugdgezondheidszorg (JGZ) Wij zijn verheugd dat de nieuwe werkwijze van jeugdgezondheidszorg bijdraagt aan een stevige positie van JGZ waardoor in 2027 weer aan het Landelijk Professioneel Kader (LPK) kan worden voldaan. In eerdere jaren steunden we de keuze van het Dagelijks Bestuur van de GGD om de huidige opzet van de JGZ-contactmomenten niet te wijzigen vanwege de financiële gevolgen. Wij waarderen het dat in 2027 binnen de beschikbare begroting wél kan worden voldaan aan het LPK.

Jeugdgezondheidszorg (JGZ) -9 mnd – 4 jaar in Rivierenland Vanaf 2026 zal de gemeente Zaltbommel de Jeugdgezondheidszorg voor kinderen van -9 maanden tot en met 4 jaar onderbrengen bij de GGD. Wij werken graag samen om de financieringssystematiek te ontwikkelen. Forensische geneeskunde U geeft aan dat de ontwikkelingen binnen de forensische geneeskunde invloed kunnen hebben op de huidige samenwerking, maar dat de precieze consequenties nog onzeker zijn. Wij vertrouwen erop dat de GGD, ondanks deze uitdagingen, de uitvoering van de forensische geneeskunde op een goede manier blijft waarborgen en gemeenten tijdig betrekken. Stijgende instroom bij meldpunt Bijzondere Zorg Gemeente Zaltbommel maakt geen gebruik van de diensten van de Bijzondere Zorg. In voorgaande jaren hebben wij herhaaldelijk aangegeven dat wij als gemeenten meebetalen voor tekorten in andere gemeenten. We waarderen dat onze oproep is meegenomen en dat voortaan alleen de deelnemende gemeenten bijdragen bij een overschrijding van de kosten. Wel merken wij op dat u spreekt van een maximumbedrag. Wij verzoeken u om de gemaakte afspraken in het AB van september jl. vast te leggen in de begroting. Tijdens dit overleg is afgesproken dat bij overschrijding van de maximumgrens, het tijdig aan het AB wordt voorgelegd en dat de extra kosten uitsluitend worden gedragen door de deelnemende gemeenten.

Veilig Thuis / Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming De ervaringen van de proeftuin ‘Samen Verder’ in de gemeente Zaltbommel zijn heel positief. Zo worden onder andere meldingen snel en doeltreffend opgepakt. Door de inzet van een Veilig Thuis medewerker in het Samen Verder team (proeftuin) van Zaltbommel hebben we niet te maken met een wachtlijst. Wij steunen uw oproep aan andere gemeenten om deze aanpak verder te verbreden in de regio. Consequenties van de formatiebegroting Veilig Thuis Wij nemen kennis van de voorgestelde technische wijziging in de begrotingssystematiek voor Veilig Thuis. Wij verzoeken u om gemeenten tijdig te informeren over de financiële en administratieve gevolgen van deze wijziging. Gezondheidsbevordering en preventie U vraagt ons om een heroverweging te doen in de verdeling tussen de uniforme en facultatieve inzet. Wij begrijpen uw voorstel en overweging. Het geeft u meer structurele financiële ruimte om te bouwen aan gezondheidsbevordering. Op dit moment is het Aanvullend Zorg en Welzijn Akkoord (AZWA) zowel inhoudelijk als financieel op veel onderdelen nog onvoldoende uitgewerkt. We verwachten daarom dat de begroting van 2027 te vroeg is om hier al overeenstemming over te hebben. Nu Niet Zwanger Wij zijn blij te horen dat het programma Nu Niet Zwanger goed loopt. U vraagt om de AZWA middelen door te zetten naar de GGD.

Momenteel is er voor gemeenten echter nog onvoldoende financiële duidelijkheid over de AZWA middelen in 2027 de jaren die daarop volgen. Toezicht kinderopvang en Wmo-toezicht Wij nemen kennis van de ontwikkelingen omtrent het toezicht op de kinderopvang en Wmo-toezicht. Nieuwe wet- en regelgeving Wij nemen kennis van de ontwikkelingen rondom de informatiebeveiligingswetgeving, nieuwe archiefwet en toenemende privacyvraagstukken. Financiële uitgangspunten voor 2027 Inwoneraantallen U stelt voor om een correctie toe te passen voor inwoneraantallen. In onze zienswijze op de kaderbrief 2025 hebben wij reeds kritisch op dit voorstel gereageerd. Voor zover ons bekend, zijn in 2025 geen

verdere stappen ondernomen. Wij adviseren u om het voorstel nader te onderbouwen en voor te leggen aan het AB. Loon- en prijscompensatie 2027 We nemen kennis van de loon- en prijscompensatie, deze zijn conform de gemaakte afspraken. Rechtmatigheid Bij gemeenschappelijke regelingen is de rechtmatigheidsverantwoording onderdeel van de jaarrekening. De rechtmatigheidsverantwoording van ons college kan worden beïnvloed door niet rechtmatig handelen van een instelling, waarmee een gemeente is verbonden indien: • in de regeling, statuten, oprichtingsakte of overeenkomst is geregeld dat voorwaarden aan de bijdrage zijn verbonden waaraan de instelling zich moet houden om niet gehele of gedeeltelijke vermindering van de bijdrage van de gemeente te krijgen; • de verbonden partij een mandaat heeft om namens en met gemeentelijke middelen geld te besteden, waarbij de gemeente feitelijk opdrachtgever is; feitelijk is de verbonden partij een serviceorganisatie van de deelnemende gemeenten; • de verbonden partij een eigen rechtspersoonlijkheid heeft en een aanbesteding verricht terwijl deze verbonden partij binnen de gezagsstructuur van de gemeentewerkzaamheden verricht voor de gemeente; • de verbonden partij geen eigen rechtspersoonlijkheid heeft en de opdracht daarmee feitelijk is verstrekt door de gemeente.

In al deze gevallen gaat een geconstateerde rechtmatigheidsfout bij de verbonden partij ook meetellen in de rechtmatigheidstoets van de mandant oftewel onze gemeente. Sinds 2025 ligt de verantwoordingsgrens op 2%. Dit is de maximale drempel voor de totale omvang van financiële rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden die een gemeente mag hebben. Wat betekent dit nu voor u als onze verbonden partij? 1. Dat het dagelijks bestuur op het hart gedrukt wordt dat er altijd rechtmatig moet worden gehandeld en verantwoord. 2. Dat er bij de verbonden partij interne controle plaats vindt op het monitoren van het rechtmatig handelen. 3. Dat, indien mogelijk, geconstateerde fouten of onduidelijkheden moeten worden opgelost binnen hetzelfde boekjaar. 4. In de jaarrekening van de verbonden partij verslag moeten worden gedaan door het dagelijks bestuur over de rechtmatigheid van haar handelen. 5. De betreffende jaarrekening zo vroeg mogelijk en uiterlijk op 1 mei van het opvolgende boekjaar opgesteld dient te zijn en te zijn aangeleverd bij de gemeente. Afsluiting Wij vertrouwen erop dat de GGD Gelderland-Zuid onze zienswijze verwerkt in haar conceptbegroting 2027.

Met vriendelijke groet, de gemeenteraad van Zaltbommel,

E.A. (Bianca) Kooijman Plv. raadsgriffier

M. (Marnix) Bakermans voorzitter