Werkzaak Rivierenland jaarrekening 2023
Tekst van het document
jaarrekening
2023
1 Inhoud 1 2 3 4 5 6
7
8
9 10 11
2
Inhoud Voorwoord Bestuurlijke samenvatting In één oogopslag Leeswijzer Programma verantwoording 6.1 Programma bestuur en beleid 6.2 Programma Participatie 6.3 Programma Wet sociale werkvoorziening 6.4 Programma beschut werk 6.5 Programma inkomensvoorziening 6.6 Programma overhead 6.7 Programma algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Paragrafen 7.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 7.2 Financiering 7.3 Onderhoud kapitaalgoederen 7.4 Bedrijfsvoering 7.5 Verbonden partijen Jaarrekening 2023 8.1 Balans per 31 december 8.2 Toelichting op de balans 8.3 Waarderingsgrondslagen 8.4 Overzicht van baten en lasten 8.5 Toelichting op de baten en lasten 8.6 Investeringskredieten 8.7 Projecten 2023 8.8 Incidentele baten en lasten 8.9 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserve Wet normering topinkomens Rechtmatigheidsverantwoording Bijlagen 11.1 Sisa Verantwoording 11.2 Gemeentelijke bijdrage bedrijfsvoering 11.3 Aantallen per 31 december 2023 11.4 Effect balans inkomensdebiteuren 11.5 Overzicht naar taakveld 11.6 Verdeling bedrijfsvoeringskosten
2 4 6 14 16 17 17 25 28 29 30 32 34 36 36 44 45 46 53 58 58 60 70 74 75 90 91 92 93 94 96 100 100 106 107 108 109 110
12
13
14
Jaarrekening 2023 Stichting Werkzaak Plus 12.1 Bestuursverslag 12.2 Waarderingsgrondslagen en bepaling van het resultaat 12.3 Balans per 31 december 2023 12.4 Resultatenrekening 2023 12.5 Toelichting op de balans per 31 december 2023 12.6 Toelichting op resultatenrekening 2023 Jaarrekening 2023 stichting Flex & Zeker 13.1 Bestuursverslag 13.2 Waarderingsgrondslagen en bepaling van het resultaat 13.3 Balans per 31 december 2023 13.4 Resultatenrekening 2023 13.5 Toelichting op de balans per 31 december 2023 13.6 Toelichting op resultatenrekening 2023 Lijst met afkortingen
112 112 113 115 116 116 118 120 120 121 123 124 124 126 128
Succes verhalen Werk versterkt herstel Mick redt bananen van de prullenbak Chaib is het visitekaartje van Werkzaak Rivierenland Medewerker met tablet Cirtex op nieuwe locatie Samenwerken aan werkgeversevenement Taalfestival
Werkzaak Rivierenland jaarrekening 2023
19 24 35 55 61 98 111
3
2 Voorwoord Werkzaak Rivierenland voert voor de Rivierenlandse gemeenten de Participatiewet en de Wet sociale werkvoorziening effectief uit. Zo geven we invulling aan de Nederlandse ambitie voor een inclusieve arbeidsmarkt. Ik ben blij dat we jullie goede financiële resultaten presenteren in deze jaarrekening. Minstens zo belangrijk zijn de honderden mensen die via onze dienstverlening weer meedoen, zich ontwikkelen, waardevol zijn voor werkgevers en positief bijdragen aan de maatschappij. De win-win-win voor werkzoekenden, werkgevers en gemeenten noemen we dat in ons oude en nieuwe Meerjarenbeleidsplan.
Nationale ombudsman:
“Mee willen doen is voor iedereen heel belangrijk. Om dat te bereiken moet je onnodige regels afschaffen en samenwerken”
4
Een nobele en moeilijke taak Primair opereren we in het sociaal domein. We kunnen ons werk alleen goed uitvoeren als we de raakvlakken met vele andere domeinen benutten, denk aan, bestaanszekerheid, onderwijs, migratie, economische zaken en het vestigingsbeleid voor werkgevers. En voor de uitvoering zien wij kansen in innovatie, technologie en de nieuwe economie die circulair en inclusief is. Samenleven is samenwerken Het zijn werkwoorden die wederkerigheid vereisen: iets voor elkaar over hebben. Wie zorgt voor wie? Is het de taak van werkgevers of de overheid om voor de mensen te zorgen? Of ligt deze taak bij ons allemaal, als samenleving? Ik neig naar het laatste. Waarom? Omdat ik mensen zag opbloeien en groeien als we samenwerkten en de verschillende domeinen doorkruisten. We hebben in Rivierenland bestuurders, politici en werkgevers met een bewonderenswaardige betrokkenheid bij de inclusieve arbeidsmarkt. Tegelijk zijn er werkgevers die kwetsbaren in een businessmodel plaatsen. Is dit verkeerd? Ik aarzel. Op een bijeenkomst inspireerde de 85-jarige organisatiedeskundige Henry Mintzberg mij. Hij benadrukte dat contact tussen organisaties én de samenleving het belangrijkste aspect is. Luisteren naar elkaar.
Wat heeft de ander nodig om zijn werk goed te doen? En in een bredere context over meerdere domeinen heen: wat heeft de ander nodig voor een menswaardig bestaan? Deze vragen zijn groots, het antwoord is eenvoudig: balans Balans tussen marktwerking en individualisme, tussen zorg en controle door de staat. Kijk naar de Verenigde Staten en China. Beide uitersten zijn wat mij betreft niet de weg. Ergens daartussen ligt de juiste koers. Met een balans tussen bedrijven en organisaties waarbij we politiek en uitvoering in één hand houden om te zorgen voor de inwoners. Zo’n organisatie is Werkzaak. Het door de Rivierenlandse gemeenten opgerichte Werkzaak kreeg onlangs een groots compliment van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. We zijn een voorbeeld voor vele gemeenten. Dat siert Rivierenland. Er is genoeg te doen Laten we samenwerkend, domeinen overschrijdend, goed naar elkaar luisterend vooruit blijven bewegen. En de win-win-win voor werkzoekenden, werkgevers en gemeenten blijven voeden. Er is genoeg te doen. Kunnen we bijvoorbeeld (minima)aanvragen simpel maken en (speciaal voor de wethouders economie) heel breed inzetten op circulair- en maatschappelijk verantwoord ondernemen.
Elfriede Boer, directeur Werkzaak Rivierenland
Werkzaak Rivierenland jaarrekening 2023
5
3 Bestuurlijke samenvatting Iedereen moet kunnen werken en mee doen in de maatschappij. Ook mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Wij begeleiden mensen in en naar werk, die daar ondersteuning bij nodig hebben. We zorgen dat ze zich kunnen ontwikkelen in werk en door het bieden van scholing. Ook bieden we zelf werkplekken. Nog liever plaatsen we mensen, waar nodig met ondersteuning vanuit ons, bij reguliere werkgevers.
Onze aanpak zorgt voor miljoenen besparing op rijksvergoeding Het aantal huishoudens dat in de bijstand zit is laag in onze regio. Dit blijkt ook uit de Divosa Benchmark. Onze aanpak om mensen zo regulier mogelijk te plaatsen, eventueel met loonkostensubsidie en of begeleiding, draagt daar aan bij en heeft een positieve invloed op het maatschappelijk effect en de financiën. Dit wordt ook onderschreven in het rapport Maatschappelijke kosten- en baten analyse Loonkostensubsidie dat door Berenschot is uitgevoerd in opdracht van Cedris en Divosa. In dit rapport wordt een maatschappelijke kosten-baten analyse uitgevoerd, waarbij gekeken wordt wat de kosten zijn voor het inzetten van een loonkostensubsidie en wat de besparing is door inzet van loonkostensubsidie. Omdat werkzoekenden aan het werk gaan met een loonkostensubsidie wordt er onder andere bespaard op de bijstandsuitkering en neemt de ontvangst van de inkomstenbelasting toe bij het Rijk. Verder levert het voordelen op buiten het domein van werk en inkomen, namelijk mindere vraag naar zorg en de verbetering van de algemene kwaliteit van leven. De werkzoekenden krijgen een boost in het zelfvertrouwen door de participatie in de maatschappij. Doelstellingen De doelstellingen voor 2023 waren opgesteld bij het maken van de kadernota 2023 eind 2021 en bleken uiteindelijk zeer ambitieus.
Op dat moment was de economische situatie anders dan de realiteit in 2023. De instroom van jongeren tot 27 jaar was hoger dan verwacht, wat aansluit op de landelijke ontwikkeling. Ook ontstond er krapte op de arbeidsmarkt, die tijdens de coronaperiode uitbleef. Als laatste bleek de complexiteit bij de mensen die zich meldden bij Werkzaak veel groter dan verwacht. Hierdoor is de doelstelling voor instroom, detacheringen en uitstroom niet gehaald. We hebben onze realisatie vergeleken met het meest redelijke referentiekader, de benchmark van Divosa. Hierin worden de prestaties vergeleken met die van andere sociaal ontwikkelbedrijven in Nederland. Daarin blijkt dat de instroom in 2023 als percentage van de omvang van het totale bestand op 31 december 2023 bij Werkzaak 18,8% was, terwijl dit landelijk op 27,4% lag. Het aantal plaatsingen met loonkostensubsidie in 2023 ten opzichte van het totale bijstandsbestand per 31 december 2023 bedroeg bij Werkzaak 18,4%, terwijl dit landelijk op 15,1% lag. Op het gebied van uitstroom naar werk ten opzichte van de totale uitstroom, realiseerde Werkzaak een uitstroom van 35,9%, terwijl dit landelijk op 35,3% lag. Hiermee laat Werkzaak zien dat we op alle doelstellingen beter scoren dan het landelijk gemiddelde.
6
Doelen 2023
doelstelling
42%
535
429
260
realisatie
45,3%
469
392
252
Werkzaak Rivierenland jaarrekening 2023
7
Sociale werkvoorziening en beschut Op onze productielocatie in Geldermalsen werken ongeveer 280 medewerkers met een indicatie Wet sociale werkvoorziening. We zien dat deze groep geleidelijk aan kleiner wordt en meer is aangewezen op fysiek minder belastend werk. Afgelopen jaar zijn we gestart met nieuwe werkpakketten die aansluiten bij deze veranderende behoefte. Een voorbeeld daarvan is het inpakken van zeepjes. In 2023 heeft Werkzaak ruim 130 werkzoekenden met een indicatie beschut werken begeleid. Beschut werk is bedoeld voor mensen die door fysieke-, verstandelijke- of psychische beperkingen een zodanig hoge mate van begeleiding of aanpassing van de werkplek nodig hebben, dat niet van een werkgever mag worden verwacht dat hij deze persoon in dienst neemt. Werkzaak ondersteunt de medewerkers door technologische oplossingen om het werk makkelijker te maken. Ongeveer 50% van deze groep werkt intern bij Werkzaak. De overigen werken bij een reguliere werkgever met ondersteuning of worden nog begeleid naar passend werk. Inkomensvoorziening Het aantal uitkeringsgerechtigden (reguliere bijstand, IOAW, IOAZ) daalde in 2023 met 31. Dit is een daling van 1,27%. Daarmee doet Werkzaak het beter dan de landelijke stijging van 0,58% (Brons: CBS). De aanvraag voor een Bbz-uitkering kan nu digitaal.
De inkomstenformulieren voor uitkeringsgerechtigden kunnen voortaan doorgeven worden via Mijn Werkzaak. We verbeterden de informatiebijeenkomsten voor uitkeringsgerechtigden die instromen in de bijstand. De caseload van Inkomensconsulenten is nu gemeentelijk ingedeeld. Dit verbetert de samenwerking met ketenpartners en dienstverlening aan uitkeringsgerechtigden. Technologie en Inclusie Ons programma Technologie & Inclusie zorgt voor de keuze en realisatie van werkende nieuwe technologieën. Dit doen we door inzet van verschillende technologieën, zoals een heftrucksimulator en digitale werkinstructies op de werkplek. Hierdoor kunnen meer mensen ingewikkelder werk doen en ontwikkelen ze meer zelfvertrouwen en plezier in het werk. We kunnen meer mensen inzetten op waardevol, moeilijker en zinvol werk. Dat is goed voor hen en voor werkgevers. En voor de maatschappij omdat mensen sneller uitstromen uit de bijstand en bijdragen aan omzet. Circulaire ondernemers We werkten samen met circulaire ondernemers die kansen bieden voor onze doelgroep. Bij de consortiumsamenwerking Cirtex (Circulair textielcentrum) werken inmiddels vijftig doelgroep medewerkers van Werkzaak, waarvan ongeveer de helft een betaalde werkplek heeft en de anderen een ontwikkeltraject volgen.
Vanaf 1 oktober 2023 huurt Cirtex een groot pand waar de totale textielverwerking uit Rivierenland van 1,8 miljoen kilo per jaar gerealiseerd kan worden. Daarnaast werken we in een publieke private samenwerking met midden en klein bedrijven om tot een circulaire textielketen in Rivierenland te komen. Voor Sunbeam assembleren wij onderleggers voor zonnepanelen. En wij doen mee aan projecten van de Avri (zoals Cirtex, Pleintje van morgen en proef scheiding gft). Armoede en schulden We hebben ingezet op de samenwerking met schuldhulpverlening van de gemeenten en het UWV. Werkcoaches spreken met werkzoekenden over armoede en schulden. Ze volgden een training motiverende gesprekstechnieken en werken met een leidraad. We verwijzen mensen actief naar de juiste hulpverlening. Ook in onze trainingen Mentorwijs voor werkgevers behandelen we het thema armoede en schulden om de deskundigheid van werkgevers te vergroten.
8
IPS In het project Sterk door werk Rivierenland werken wij samen met GGZ, RIBW, UWV en gemeenten om inwoners met een onderkende psychische of psychiatrische aandoening aan het werk te krijgen en te houden. Dit doen we via de bewezen IPS-methodiek (Individuele plaatsing en steun). In 2023 startten 23 nieuwe IPS-trajecten. In totaal zijn er vanaf 1 augustus 2021 nu 52 IPS-trajecten gestart (36 via Werkzaak en 16 via UWV). Leerlab en leren In het Leerlab zijn we gestart met methodisch werken. Voor iedere werkzoekende wordt samen met de werkcoach een leerplan gemaakt met concrete leerdoelen. Deze doelen worden gemonitord en zo nodig bijgesteld. Ook hier geldt dat als we de klant beter in beeld hebben, we succesvoller kunnen interveniëren. We passen hierbij het integratief gedragsmodel (IGM) toe, een bewezen effectief instrument om mensen te motiveren en binnen hun mogelijkheden te plaatsen op passend werk. Met de in 2022 toegekende subsidie Tel mee met Taal richtten we binnen Werkzaak een taallab in. Vanuit het taallab organiseren we taaloefenmomenten. Deze zijn ingezet in het leerlab van Werkzaak en op de werkvloer van werkgevers. Project CircuLEREN is een breed regionaal samenwerkingsverband. Werkzaak leverde een bijdrage met mentorwijstrainingen voor praktijkbegeleiders en leidinggevenden en verzorgde de training werknemersvaardigheden.
Ook verzorgden we de (digitale) nieuwsbrief CircuLEREN. Statushouders De instroom van statushouders in 2023 (136) was een kwart minder dan in 2022 (172), maar meer dan in 2021 (114). Statushouders verblijven langer in een AZC en ontvangen geen uitkering waardoor ze niet bij ons in beeld zijn. Dit geldt ook voor statushouders die volgens de hotel- en accommodatieregelingen (HAR) worden opgevangen. We deden pilots voor statushouders (Voorschakel Werk, VIT-traject, docententraject), creëerden meer ontwikkelplekken als eerste opstap naar een betaalde baan (Cirtex, Groepsplaatsingen) en stimuleerden het gebruik van Nederlandse taal op verschillende manieren. Beleid, bezwaar en beroep Het aantal bezwaren daalt vanaf 2018 (79) sterk. In 2023 kwamen we uit op 36 bezwaren. Dit lage aantal bezwaren (op een totaal van duizenden besluiten) is een indicatie van een kwalitatief hoogwaardige dienstverlening en het gevolg van het bieden van maatwerkoplossingen. Ons beleid stond in 2023 voor een belangrijk deel in het teken van de wijziging van de Participatiewet door Breed Offensief. Voor de aangesloten gemeenten stelden we verordeningen op en we maakten nieuwe beleidsregels re-integratie voor Werkzaak. Bij het maken van beleid wordt de regionale cliëntenraad nauw betrokken en om advies gevraagd zodat het uit te voeren beleid ook begrijpelijk en uitlegbaar is.
Klantwaarde onderzoeken werkgevers en werkzoekenden Werkzaak voert klantwaarde onderzoeken uit. Jaarlijks onder werkgevers en driejaarlijks onder werkzoekenden. Zo achterhalen we hoe klanten onze dienstverlening ervaren. We stimuleren binnen Werkzaak een cultuur waarin het normaal is om na dienstverlening aan de klant feedback te vragen. De opgehaalde informatie stelt ons instaat om continu onze dienstverlening te verbeteren. In 2023 gaven werkgevers onze dienstverlening de volgende rapportcijfers: Tevredenheid 7,6, Loyaliteit 8,1
Werkzaak Rivierenland jaarrekening 2023
9
Financieel Subsidieresultaat In het subsidieresultaat wordt zichtbaar wat het resultaat is van onze investeringen in de ontwikkeling van werkzoekenden met belangrijke voordelen voor de werkgever en de gemeenten. We laten in het subsidieresultaat de kosten zien die we maken voor deze investeringen. De gemeenten ontvangen hiervoor een rijksvergoeding. Voor 2023 laat het subsidieresultaat een voordelig resultaat zien van afgerond 1,66 miljoen euro ten opzichte van de bestuursrapportage. Subsidieresultaat Begroting
Begrotings-
Begroting na
Jaarrekening
Verschil
Voordeel
2023
wijziging 2023
wijziging
2023
BUIG
4.413.000
-1.792.900
2.620.100
3.981.100
1.361.000
V
BBZ
26.400
-
26.400
233.500
207.100
V
Bijzondere Bijstand
-225.000
-
-225.000
-17.100
207.900
V
SW
1.201.000
563.600
1.764.600
1.650.900
-113.700
N
/ Nadeel
Totaal
5.415.400
-1.229.300
4.186.100
5.848.400
1.662.300
V
Stelpost BUIG
2.850.000
-2.850.000
-
-
-
-
Subsidieresultaat
2.565.400
1.620.700
4.186.100
5.848.400
1.662.300
V
781.500
528.550
1.310.100
1.990.600
680.500
V
1.783.900
1.092.150
2.876.000
3.857.800
981.800
V
Resultaat BUIG ingroeimodel 50 % Subisideresultaat na ingroeimodel BUIG
Hieronder verklaren we de verschillen per onderdeel. Cijfermatig onderbouwen we dit in de verschillende programma’s. Resultaat BUIG In de begroting gingen we uit van een positief resultaat van 5,415 miljoen euro, voor de stelpost BUIG van 2,850 miljoen euro. In de bestuursrapportage stelden we dit bij naar een positief resultaat van 4,186 miljoen euro. We verwachtten op dat moment een hoger aantal uitkeringsgerechtigden ten opzichte van de prognose in de begroting, die gebaseerd is op de verwachte ontwikkeling van het aantal bijstandsuitkeringen volgens het CPB. Ook hielden we in de bestuursrapportage rekening met een hoger uitkeringsbedrag door de indexering van het minimumloon, wat hoger was dan waar we in de begroting 2023 van uit gingen. Uiteindelijk sloten we 2023 af met een subsidieresultaat van 5,848 miljoen euro, wat een voordelig resultaat is van 1,662 miljoen euro ten opzichte van de bestuursrapportage. Dit komt omdat het aantal uitkeringsgerechtigden én het uitkeringsbedrag per uitkeringsgerechtigde lager was dan in de bestuursrapportage verwacht. Daarnaast is in de definitieve BUIG de compensatie van het Rijk hoger dan waar we in de bestuursrapportage uit voorzichtigheid rekening mee hadden gehouden.
Resultaat Bijstand voor zelfstandigen (Bbz) en Bijzondere bijstand Voor het resultaat Bbz en Bijzondere bijstand is er voordelig resultaat doordat er minder aanvragen waren, dan waar we in de bestuursrapportage van uit zijn gegaan, terwijl de aflossingen op de verstrekte Bbz kredieten wel in lijn lagen met wat we verwacht hadden.
10
Resultaat Wet sociale werkvoorziening (Wsw) De kosten binnen het programma Wet sociale werkvoorziening zijn hoger dan we hadden verwacht in de bestuursrapportage. Dit komt voornamelijk omdat de gemiddelde salarislast per persoon hoger was door de aanvullende indexering van het loon gedurende het jaar. Deze stijging was nog niet bekend op het moment dat de bestuursrapportage opgesteld werd. Resultaat BUIG ingroeimodel Het resultaat BUIG ingroeimodel is het gevolg van de afspraken in het algemeen bestuur, die vastgelegd zijn in de bestuurlijke agenda. Het ingroeimodel is in het leven geroepen om in een periode van vier jaar (2022 tot en met 2025) de omschakeling te maken van de afrekening op basis van werkelijke lasten en baten per gemeente naar een afrekening op basis van (volledige) solidariteit op de BUIG. Dat betekent dat uiteindelijk tekorten en overschotten van de individuele gemeenten ten laste of ten bate komen van alle gemeenten waar Werkzaak de Participatiewet voor uitvoert. Daarom wordt het resultaat gecorrigeerd op het subsidieresultaat en verwerkt in het bedrijfsvoeringsresultaat. De berekening van de bijdragen op basis van solidariteit is in de periode van vier jaar als volgt. 2022: 25% / 2023: 50% / 2024: 75% / 2025: 100%.
Bedrijfsvoeringsresultaat Voor 2023 laat het bedrijfsvoeringsresultaat een voordelig resultaat zien van afgerond 2,383 miljoen euro ten opzichte van de bestuursrapportage. Bedrijfsvoeringsresultaat Begroting
Begrotings-
Begroting na
Jaarrekening
2023
wijziging 2023
wijziging
2023
20.274.800
832.200
21.107.000
19.660.700
1.446.300
V
Kosten doelgroepprofessionals
612.100
-262.100
350.000
380.400
-30.400
N
Omzet vs inleenvergoeding
-4.961.300
525.500
-4.435.800
-4.723.000
287.200
V
Herverdeling resultaat BUIG
-781.500
-528.600
-1.310.100
-1.990.600
680.500
V
15.144.100
567.000
15.711.100
13.327.500
2.383.600
V
Organisatiekosten
Totaal
Verschil
Voordeel / Nadeel
Hieronder verklaren we de verschillen per onderdeel. Cijfermatig onderbouwen we dit in de verschillende programma’s. Organisatiekosten Voor 2023 is een voordelig resultaat zichtbaar van afgerond 1,45 miljoen euro ten opzichte van de bestuursrapportage. Dit verschil wordt voornamelijk veroorzaakt door lagere salariskosten. In de bestuursrapportage is de formatie-uitbreiding opgenomen die ontstaat omdat een aantal functies binnen Werkzaak voorheen ingevuld konden worden door doelgroepmedewerkers. Dit waren voornamelijk administratieve functies binnen de verschillende afdelingen, waarvoor medewerkers vanuit de Sociale werkvoorziening ingezet zijn. Als deze doelgroepmedewerkers met pensioen gaan of uitstromen naar reguliere plekken, moeten deze functies opnieuw ingevuld worden. Omdat er geen nieuwe instroom is vanuit de doelgroepmedewerkers die onder de Sociale werkvoorziening en beschut vallen, moeten we deze functies invullen met ambtelijk personeel. Er is pas later in het jaar gestart met de invulling van de vacatures nadat de bestuursrapportage was vastgesteld. Ook duurt het invullen van vacatures langer, door de krappe arbeidsmarkt. Daarnaast hebben we vanuit het UWV niet voorziene bijdragen ontvangen in verband met ziekte en zwangerschappen van personeelsleden. En het detacheren van personeel bij externe partners, heeft inkomsten gegenereerd die niet waren begroot.
Werkzaak Rivierenland jaarrekening 2023
11
Kosten doelgroepprofessionals Deze kosten zijn in 2023 hoger dan verwacht in de bestuursrapportage. Dit komt mede door de stijging van de salariskosten. Omzet versus inleenvergoeding Door het binnenhalen van ander werk, zijn we er in geslaagd om de negatief bijgestelde omzet in de bestuursrapportage te beperken. Dit levert een voordelig resultaat op van 83.000 euro, na aftrek van de kosten van de omzet. We realiseerden deze omzet met een kleiner aantal mensen dat we fulltime aan het werk hadden dan verwacht. Daardoor hebben we een voordelig resultaat op de inleenvergoedingen van 204.000 euro. Het totale voordelig resultaat van omzet versus inleenvergoeding is hierdoor 287.200 euro. Herverdeling resultaat BUIG Dit is het bedrag wat als resultaat BUIG ingroeimodel wordt herverdeeld naar het bedrijfsvoeringsresultaat. Hiermee wordt invulling gegeven aan het solidariteitsbeginsel en dragen de gemeenten, waar Werkzaak de Participatiewet voor uitvoert, gezamenlijk de lasten en baten voor de BUIG. Het bedrag wordt toegelicht in het onderdeel Resultaat Ingroeimodel BUIG bij het subsidieresultaat. Totaal financieel resultaat Per saldo ontstaat er een voordelig resultaat van afgerond 3,365 miljoen euro ten opzichte van de bestuursrapportage. Ook ten opzichte van de oorspronkelijke begroting is een positief resultaat zichtbaar van afgerond 3,890 miljoen euro Financieel Resultaat Begroting
Begrotings-
Begroting na
Jaarrekening
Verschil
2023
wijziging 2023
wijziging
2023
Subsidieresultaat
-2.565.400
-1.620.700
-4.186.100
-5.848.400
1.662.300
V
Bedrijfsvoeringsresultaat
15.925.600
1.095.600
17.021.200
15.318.100
1.703.100
V
Financieel Resultaat
13.360.200
-525.100
12.835.100
9.469.700
3.365.400
V
/ Nadeel
“Investeren in mensen loont”
12
Voordeel
Financiële afrekening gemeenten In de bestuurlijke agenda is afgesproken dat we de bedrijfsvoeringskosten en opbrengsten (omzet) voor de doelgroep Wsw afrekenen op basis van het profijtbeginsel. Dit houdt in dat de gemeenten betalen naar rato van het aantal Wsw’ers. De overige kosten rekenen we toe aan de gemeenten die deelnemen voor de Participatiewet. Op het moment dat er een tekort ontstaat tussen de lasten die een gemeente heeft en de Rijksbijdrage die de gemeente ontvangt, wordt dit tekort door alle gemeenten gezamenlijk gedragen op basis van het solidariteitsbeginsel. In 2023 is dit voor het eerst het geval. Voor de BUIG was er één tekortgemeente. Alle andere gemeenten hebben een BUIG overschot. Het solidariteitsbeginsel waartoe bestuurlijk is besloten, behelst dat het tekort van de tekortgemeente wordt gedragen door de andere gemeenten die de Participatiewet hebben overgedragen aan Werkzaak. Dit wordt verwerkt via het bedrijfsvoeringsresultaat. In onderstaand overzicht is zichtbaar wat de ontwikkeling is van de verschillende resultaten over de jaren 2016 tot en met 2023 en hoe die zich verhouden tot de rijksbijdragen die de gemeenten ontvangen. Ook is zichtbaar dat Werkzaak in 2023 weer minder uitgaf dan de middelen die de gemeenten hebben ontvangen voor de uitvoering van de taken die Werkzaak uitvoert. Financieel Resultaat 2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
BUIG Netto kosten BUIG
41.429.000 42.211.000 40.780.000 39.165.800 41.127.300 41.063.600 40.212.400 44.677.400
Rijksvergoeding BUIG
37.242.000 39.519.000 41.041.400 40.077.600 46.076.000 45.422.600 44.349.700 48.658.500
Rijksvergoeding BUIG vangnet 2.018.000 Resultaat BUIG
550.000
-2.169.000 -2.142.000
261.400
911.800
4.948.700
4.359.000
4.137.300 3.981.100
Wsw Netto lasten Wsw
27.364.000 24.732.000 22.115.000 22.725.200 22.168.200 20.457.900 20.011.700 20.102.700
Rijksvergoeding Wsw
26.283.000 24.064.000 22.045.900 22.247.500 21.757.700 21.336.500 21.261.600 21.753.600
Resultaat Wsw
-1.081.000
-668.000
-69.100
-477.700
-410.500
878.600
1.249.900 1.650.900
2.193.500
2.869.000
3.625.000
4.003.500
4.821.400
4.251.400
4.732.600
6.155.400
2.193.500
2.869.000
3.625.000
4.003.500
4.821.400
4.251.400
4.732.600
8.167.800
Participatiebudget Lasten werkzaak Rijksvergoeding Participatiebudget
-408.400
Correctie rijksbijdrage 5% Resultaat Participatiebudget
-
-
8.512.000
9.071.000
-
-
-
-
- 1.604.000
Bedrijfsvoering Netto bijdrage bedrijfsvoering
9.996.000 11.235.600 12.991.300 13.994.100 14.771.900 15.318.100
Rijksvergoeding gemeentefonds 9.538.693
9.944.587 10.831.550 11.782.502 12.191.225 12.610.246 13.531.400 11.811.700
Resultaat bedrijfsvoering
1.026.693
873.587
835.550
546.902
-800.075 -1.383.854 -1.240.500 -3.506.400
Totaal saldo
-2.223.307 -1.936.413
1.027.850
981.002
3.738.125
Werkzaak Rivierenland jaarrekening 2023
3.853.746
4.146.700 3.729.600
13
4 In één oogopslag
Resul t
aat
2023
11.888 miljoen 42%
14
469
Werkzaak Rivierenland jaarrekening 2022
3,81 miljoen
BUIG 3.981.100
252
Rekening t.o.v. Rijk 5.848.400
260
Resultaat 1.662.300
535
392
Begroting 4.186.100
429
1,26 mln
Resultaat 2.383.600
1,10 mln
8,50 8,59 mln mln
Begroting 15.711.100
2,09 mln.
Rijk 13.327.500
1,5 mln.
ontwikkelen
45,3%
15
5 Leeswijzer In de begroting 2023 legden de gemeenten de voornemens voor 2023 vast. In deze jaarstukken leggen wij hierover verantwoording af. Conform artikel 24 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten bestaan de jaarstukken uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag bestaat uit: • Programmaverantwoording • Paragrafen De jaarrekening bestaat uit: • Balans en toelichting • Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting • Rechtmatigheidsverantwoording • Overzicht van de bijdragen van de deelnemende gemeenten (bijlage 11.2) • Overzicht naar taakveld (bijlage 11.5) Het jaarverslag De programmaverantwoording geeft je inzicht in het gerealiseerde programmabeleid en welke acties daaraan bijdroegen. De programmaverantwoording bestaat uit: 1 Bestuur en beleid 2 Participatie 3 Beschut werk 4 Inkomensvoorziening 5 Overhead 6 Algemene dekkingsmiddelen Elk programma kent de volgende opbouw: • Wat hebben we bereikt? • Wat hebben we daarvoor gedaan? • Wat heeft het gekost? Je leest hier een weergave op hoofdlijnen. In de jaarrekening vind je de verdieping. Iedere paragraaf een ander perspectief De paragrafen geven je een dwarsdoorsnede van de financiële aspecten van de begroting en de jaarstukken. Iedere paragraaf beschrijft het vanuit een ander perspectief.
Je leest welke beleidslijnen voor beheersmatige aspecten grote financiële gevolgen kunnen hebben of van belang zijn voor het realiseren van de programma’s. De jaarrekening De jaarrekening geeft per programma inzicht in de opbouw van het jaarresultaat dat via een gezuiverd exploitatieresultaat vóór bestemming leidt tot een jaarresultaat na bestemming. Gezuiverd exploitatieresultaat is een resultaat zonder de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves. Andere onderdelen van de jaarrekening zijn: • Balans met een toelichting op de balansposten • Overzicht van incidentele baten en lasten • Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (bijlage 11.1) De bedragen in de tabellen onder de kolom verschil bij de programma’s en de jaarrekening geven het verschil aan ten opzichte van de begroting na wijziging. De kolom voordeel/nadeel geeft het voordelig (V) of nadelig (N) verschil. 16
6 Programma verantwoording 6.1
Programma bestuur en beleid
Het programma bestuur en beleid richt zich op de beleidsontwikkelingen en de bestuurlijke verantwoording van de planning en controlcyclus.
Wat hebben we bereikt? Werkzaak ontwikkelt en verbetert continu haar dienstverlening met het oog op de toekomst. Iedereen doet mee is onze ambitie en vormt de basis. We innoveren binnen de zeven strategische thema’s uit het Meerjarenbeleidsplan 2020-2023: technologie, sociaal ondernemerschap, circulaire economie, welvaartverdeling, geluk, leven lang leren en migratie. Drie duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties inspireren ons bij het verder verhogen van de kwaliteit van onze dienstverlening: het bieden van waardig werk, het aangaan van partnerschappen om doelstellingen te bereiken en het bieden van kwaliteitsonderwijs. Wat hebben we daarvoor gedaan? Technologie Ons programma Technologie & Inclusie zorgt voor de keuze en realisatie van werkende nieuwe technologieën. We experimenteren met technologieën die onze doelgroep ondersteunen bij het vinden van werk of tijdens het uitvoeren van werk. Technologieën die goed werken zijn geïmplementeerd: vertaaloplossingen, beroepenoriëntatie met Virtual Reality bril, heftrucksimulator, montagetool voor vereenvoudigde productie van verwarmingselementen en met een 3D-printer gemaakte productie-ondersteunende onderdelen. We maken digitale werkinstructies voor een tablet op de werkplek en een operator support system begeleidt mensen stap voor stap bij moeilijk assemblagewerk.
Hierdoor kunnen meer mensen ingewikkelder werk doen en ontwikkelen ze meer zelfvertrouwen en plezier in het werk. We kunnen meer mensen inzetten voor waardevol, moeilijker en zinvol werk. Dat is goed voor hen en voor werkgevers. En voor de maatschappij, omdat mensen sneller uitstromen uit de bijstand en bijdragen aan omzet. Sociaal ondernemerschap Het onderzoek naar sociaal ondernemers is afgerond. In een bijeenkomst met sociaal ondernemers bespraken we hoe we sociaal ondernemen in Rivierenland verder kunnen versterken. In strategische sessies over werkgeversdienstverlening maakten we keuzes voor de toekomst. Voor de doelgroep die Werkzaak begeleidt, zijn sociaal ondernemers belangrijke partners. Maatschappelijk verantwoord ondernemen biedt kansen voor onze doelgroep, nu en in de toekomst.
Werkzaak Rivierenland jaarrekening 2023
17
Circulaire economie We werkten samen met circulaire ondernemers die kansen bieden voor onze doelgroep. Voor Sunbeam assembleren wij onderleggers voor zonnepanelen. Het pleintje van morgen is een samenwerking met Avri en de Verschilmakerij. Verlichtingsmasten en straatmeubilair worden hergebruikt. Werkzoekenden zijn ingezet voor de assemblage. Bij de consortiumsamenwerking Cirtex (Circulair textielcentrum) werken doelgroep medewerkers van Werkzaak. Vanaf 1 oktober 2023 huurt Cirtex een groot pand waar de textielverwerking van 1,8 miljoen kilo per jaar gerealiseerd kan worden. Het ReactEU-subsidieproject 2022-2023 rondden we af. Cirtex bood de eindrapportage voor definitieve subsidievaststelling aan provincie Gelderland aan. Momenteel evalueren we met alle partners de consortiumsamenwerking. We onderzoeken of we een nieuwe subsidieaanvraag gaan doen. We werken nog aan de financiële afwikkeling en liquidatie van de coöperatie Puur Betuws. Na definitieve vaststelling van de Regiodeal subsidie (vermoedelijk in 1e kwartaal van 2024) wordt deze innovatie afgesloten en de verbonden partij relatie in de begroting verbroken. Welvaartverdeling We hebben ingezet op de samenwerking met Schuldhulpverlening van de gemeenten en het UWV. Schulden bespreekbaar maken is vaak de sleutel voor het signaleren van de problematiek.
Werkcoaches spreken met werkzoekenden over armoede en schulden en bieden ruimte voor dit onderwerp. Ze volgden onder andere een training motiverende gesprekstechnieken en werken met een leidraad. We verwijzen mensen actief naar de juiste hulpverlening. Schulden is een terugkerend onderwerp in clusteroverleggen en intervisiebijeenkomsten. We blijven aandacht besteden aan deskundigheidsbevordering van onze werkcoaches. Ook in onze trainingen Mentorwijs voor werkgevers behandelen we het thema armoede en schulden om de deskundigheid van werkgevers te vergroten. Werkgeversadviseurs bespreken armoede en schulden met werkgevers, vooral bij werkgevers waar veel mensen met lagere inkomens werken. We signaleren dat sommige werkzoekenden het spannender vinden om te gaan werken door onzekerheid over de financiële gevolgen bij de overgang van uitkering naar werk. Werkzaak ondersteunt met informatie en ontwikkelt een calculatietool. De dienstverleningsovereenkomst Schuldhulpverlening voor West Maas en Waal is in goed overleg beëindigd op 1 juli 2023. Geluk Circa veertig procent van onze bijstandsgerechtigden heeft psychische klachten. (bron: Factsheet psychische kwetsbaarheid en werk, 24 mei 2018).
Mensen met psychische problemen hebben een grotere kans in de bijstand te komen en een kleinere kans om uit te stromen richting duurzaam werk dan mensen zonder deze klachten (bron: Gezondheidsproblemen in WW en Bijstand, maart 2019, SEO).
18
Werk versterkt herstel
Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat starten met betaalde arbeid (first place, then train) grote positieve effecten heeft op de (mentale) gezondheid. Werk hebben helpt mensen met een psychische aandoening bij hun herstel. Werk brengt inkomen, financiële zelfstandigheid, sociale contacten, voldoening, persoonlijke waardering en nieuwe ervaringen. Het versterkt eigenwaarde, structuur en routine.
Werkzaak Rivierenland jaarrekening 2023
Hoogleraar Burdorf liet in zijn onderzoek zien dat bij cliënten met een ernstig psychische aandoening die meer dan 32 uur gingen werken de mentale gezondheid met 36% toenam en de mate van geluk met 47% over een periode van 2 jaar. Binnen zijn onderzoeksgroep bleken de mensen zonder werk zo’n 183 euro per maand aan zorg te betalen. Van de groep mensen die van start gingen met betaald werk daalden de zorgkosten van 183 naar 83 euro per maand.
19
In het project Sterk door werk Rivierenland bundelen GGZ-instellingen, RIBW, gemeenten, UWV en Werkzaak Rivierenland de krachten om meer mensen met een onderkende psychische of psychiatrische aandoening aan het werk te krijgen en te houden. Dit doen we via de IPS-methodiek (Individuele plaatsing en steun). Een bewezen methodiek die behandeling en begeleiding door de GGZ en begeleiding bij het krijgen en behouden van werk tegelijk inzet en zo elkaar versterken. De IPS-begeleider is lid van het behandelteam. Mensen met een psychische aandoening komen via IPS vaker aan een betaalde baan dan via gebruikelijke arbeidsre-integratie. Binnen 30 maanden had 44 procent van de deelnemers met IPS-begeleiding betaald werk, tegenover 25 procent van de deelnemers die andere begeleidingsvormen kregen (Michon et al., 2014). Resultaten 2023 • Alle partijen zijn gedreven om meer mensen met een psychische kwetsbaarheid aan het werk te krijgen en te houden. In de samenwerking vertrouwen en benutten we de expertise van de ander. De GGZ heeft bijvoorbeeld de expertise over de psychische aandoeningen en Werkzaak heeft de expertise over de werkgeversbenadering en de arbeidsmarkt. UWV heeft veel expertise over de financiering en het proces van IPS. • In 2023 deelden we informatie over IPS, voorbeelden en ervaringen in een magazine.
• De aanpak in onze regio is een van de best practices in Nederland. Door het regionaal team met IPS-begeleiders én twee IPS-trajectbegeleiders van Werkzaak bieden we ook IPS aan cliënten van kleinere GGZ-instellingen zonder eigen IPS-trajectbegeleiders. De wachtlijsten in de GGZ zijn lang, waardoor klachten vaak verergeren. We onderzoeken of we IPS alvast kunnen inzetten via de huisarts, de praktijkbegeleider van de huisarts of een psycholoog van Werkzaak. We experimenteren met regionale subsidie uit het project Dichterbij dan je denkt. • In 2023 startten 23 nieuwe IPS-trajecten. In totaal zijn er vanaf 1 augustus 2021 nu 52 IPS-trajecten gestart (36 via Werkzaak en 16 via UWV). Op 31 december 2023 waren 13 trajecten in de oriëntatiefase: onderzoeken of IPS geschikt is. We lopen achter op de ambitie van 100 trajecten in 2023. • Het is te vroeg om iets over het uitstroomresultaat van de IPS-trajecten zelf te zeggen, omdat 98% van de trajecten een trajectduur van 36 maanden heeft. Op 31 december 2023 was de gemiddelde looptijd pas 12 maanden en had 33% van de mensen in traject betaald werk. Van de vijf beëindigde IPS-trajecten had 60% betaald werk. Dit zijn veelbelovende tussenresultaten. • De lopende trajecten en trajecten in 2024 worden gefinancierd vanuit tijdelijk extra beschikbare (rijks) middelen.
Een werkgroep komt in 2024 met een voorstel voor structurele financiering. Leven lang leren Leerlab In het Leerlab zijn we gestart met methodisch werken. Voor iedere werkzoekende wordt samen met de werkcoach een leerplan gemaakt waarin concrete leerdoelen worden opgenomen. Deze doelen worden gemonitord en zo nodig bijgesteld. Ook hier geldt dat als we de klant beter in beeld hebben, we veel succesvoller kunnen interveniëren. We zijn blij dat de nieuwbouw van ons Leerlab op onze vestiging in Geldermalsen is gestart. Op deze nieuwe locatie kunnen we leren en ontwikkelen vanaf medio 2024 nog beter faciliteren. Tel mee met Taal In 2022 hebben we de subsidie Tel mee met Taal aangevraagd en ook toegekend gekregen. Met deze subsidie richten we binnen Werkzaak een taallab in. Vanuit het taallab organiseren we taaloefenmomenten. Deze worden zowel in het leerlab van Werkzaak als op de werkvloer van werkgevers georganiseerd. Samen met de werkzoekende maken we een persoonlijk plan gericht op het vergroten van de taalvaardigheid en monitoren we de voortgang. Ook ontwikkelen we nieuwe oefenmaterialen, vooral gericht op werk. Denk hier bijvoorbeeld aan vaktaal en algemene werknemersvaardigheden. We werken hier zo veel mogelijk samen met aanbieders op het gebied van taal in de regio. Denk aan de bibliotheek, de leer- en taalhuizen, roc, etc.
20
CircuLEREN Project CircuLEREN is een samenwerkingsverband tussen roc Rivor, Zorgcentra de Betuwe, Van der Valk Hotel Tiel, Ziekenhuis Rivierenland, Lingecollege Tiel, KWC Culemborg en Werkzaak Rivierenland. Doel was het creëren van een veilige sectordoorsnijdende leer- en werkomgeving, die meer mensen aan het werk helpt en uitval van scholieren, studenten en nieuwe werknemers op de arbeidsmarkt vermindert. Dat is zeker gelukt. Studenten doorlopen sneller hun studie, vallen minder uit, zijn eerder op de arbeidsmarkt en hebben een betere positie op de arbeidsmarkt met een beter inkomen. Werkgevers kunnen hun vacatures sneller invullen en maken kennis met de nieuwste inzichten, de leerwerkbedrijven profiteren van beter opgeleide eigen medewerkers (stagebegeleiders) en gemeenten profiteren door minder uitkerings- en zorgkosten. Werkzaak leverde een bijdrage met mentorwijstrainingen voor praktijkbegeleiders en leidinggevenden en verzorgde de training werknemersvaardigheden. Ook verzorgden we de (digitale) nieuwsbrief CircuLEREN. In Smaakzaak namen we de stageplek en begeleiding over van een student die intensievere begeleiding nodig had dan de werkgever kon bieden. Het project is gefinancierd door het Regionaal Investering Fonds. Migratie De instroom van statushouders in 2023 (136) was een kwart minder dan in 2022, (172) maar meer dan in 2021 (114).
Statushouders verblijven langer in een AZC en ontvangen geen uitkering waardoor ze niet bij ons in beeld zijn. Dit geldt ook voor statushouders die via crisisopvang volgens de hotel- en accommodatieregelingen (HAR) worden opgevangen. We zijn meer betrokken bij de regionale overleggen over inburgering en we agenderen daar de problemen en uitdagingen die wij tegenkomen in ons dagelijks werk. Werkzaak deed deze pilots: • Voorschakel Werk - Kennismaking met de Nederlandse arbeidsmarkt, bedrijfsbezoeken ter oriëntatie, de kracht van een netwerk, brieven en cv schrijven en bemiddeling naar een eerste werkplek. • VIT-traject - Opleiden en bemiddelen naar IT met een samenwerkingspartner. • Docententraject - Hoogopgeleide statushouders met (eventuele) docentenachtergrond binnen afzienbare tijd laten uitstromen naar onderwijs als docent, onderwijsassistent of TOA of onderwijs gelieerd. We creëerden meer ontwikkelplekken als eerste opstap naar een betaalde baan. Bijvoorbeeld via Cirtex en Groepsplaatsingen. Deze ontwikkelplekken versterken verdere ontwikkeling van werknemersvaardigheden en taalontwikkeling van de werkzoekende.
We verkleinen de belemmering van taal op verschillende manieren: • Inzet van cultuurverbinder • Technologie zoals vaktaalapp, vertaalapparaten en digitale werkinstructies • Gesprekken met werkgevers om belemmeringen door taal op te lossen • Taaltrainer bij Leerlab die ook meedenkt op de werkvloer
Werkzaak Rivierenland jaarrekening 2023
21
Bezwaar en beroep Het aantal bezwaren is vanaf 2018 sterk aan het dalen. De belangrijkste redenen hiervoor zijn: Verbetering van de kwaliteit van beleid en uitvoering, zowel aan de kant van de arbeidsinschakeling als aan de kant van de inkomensondersteuning. Bijvoorbeeld het contact met werkzoekenden bij een voor hen negatief besluit (afwijzing uitkering, oplegging vordering e.d.). En betere aansluiting bij actuele ontwikkelingen zoals maatwerk en de menselijke maat. Een derde van de bezwaren in 2023 was gegrond en dus twee derde ongegrond. Aantal zaken 2019
2020
2021
2022
2023
Bezwaren
79
114
62
43
36
Klachten
27
34
15
14
16
Beroep
9
5
5
5
2
Hoger beroep
2
2
1
0
0
De verhouding informeel opgelost versus formeel opgelost schommelt jaarlijks rond de 50/50%. Het informeel afhandelen van bezwaren leidt in de meeste gevallen tot meer tevredenheid bij de werkzoekende, ook als het besluit toch in stand blijft. Dit kan bestaan uit extra uitleg in een persoonlijk contact, zoals telefonisch of e-mail. De formele weg wordt alleen gekozen als daar echt aanleiding voor is. Een afhandeling is informeel als de heroverweging leidt tot een bijstelling zonder dat er sprake is van formeel horen en een formeel bezwaartraject. Afhandeling bezwaren 2019
2020
2021
2022
2023
Informeel opgelost
44%
66%
50%
49%
40%
Formeel opgelost
56%
34%
50%
51%
60%
Beleid Op gebied van beleid heeft 2023 voor een belangrijk deel in het teken gestaan van de wijziging van de Participatiewet door Breed Offensief. We hebben verordeningen voor de aangesloten gemeenten opgesteld en nieuwe beleidsregels Re-integratie voor Werkzaak gemaakt. Deze beleidsregels zullen naar verwachting in de eerste helft van 2024 door het Dagelijks Bestuur worden vastgesteld. Hetzelfde geldt voor de beleidsregels Terugvordering en de beleidsregels Studietoeslag waarvoor in 2023 vergaande voorbereidingen zijn getroffen. Ook zijn de beleidsregels Giften gewijzigd – deze zijn in 2023 vastgesteld en gepubliceerd.
22
Beleidsindicatoren De volgende beleidsindicatoren halen we van de website waarstaatjegemeente.nl. In onze regio zijn ondanks de beschikbaarheid van minder banen minder mensen aangewezen op een uitkering ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Het relatief lage ratio lopende re-integratievoorzieningen heeft te maken met de bewuste keuze van Werkzaak om zwaarder in te zetten op begeleiding door werkcoaches en zelf ontwikkeld instrumentarium zoals leerwerkroutes. Dat in tegenstelling tot gemiddeld in het land waar meer trajecten extern worden ingekocht. Gemeente Netto
Aantal
arbeidsparticipatie
bijstandsuitkeringen
Werkloze jongeren
Kinderen in
Lopende reintegratie-
Banen
uitkeringsgezin
voorzieningen
(afgezet tegen
op de 1000 inw.
beroepsbevolking)
op de 1000 inw.
Culemborg
72,9%
28,7
1%
5%
8,5
756,0
Maasdriel
75,3%
12,7
0%
3%
5,9
635,2
Tiel
72,4%
38,2
1%
6%
14,2
874,7
West Betuwe
74,9%
13,4
1%
3%
7,5
862,3
West Maas en Waal
73,4%
14,5
1%
4%
7,9
587,8
Zaltbommel
75,2%
17,2
1%
3%
7,2
851,3
Werkzaak Rivierenland
74,0%
21,5
1%
4%
8,9
791,4
Nederland
72,2%
34,5
1%
6%
19,2
825,4
Wat heeft het gekost? Bestuur en beleid (bedragen in €) Jaarrekening
Begroting
2022
Begrotings- Begroting na Jaarrekening
2023 wijziging 2023
wijziging
2023
Verschil
Voordeel / Nadeel
Lasten
28.500
100.100
-
100.100
89.700
10.400
V
Baten
-
-
-
-
-
-
-
Saldo van baten en lasten
-28.500
-100.100
-
-100.100
-89.700
10.400
V
Toevoeging aan reserves
-
-
-
-
-
-
-
Onttrekking aan reserves
-
-
-
-
-
-
-
Mutatie reserves
-
-
-
-
-
-
-
-28.500
-100.100
-
-100.100
-89.700
10.400
V
Totaal
Voor de analyse verwijzen we naar hoofdstuk 8.5.
Werkzaak Rivierenland jaarrekening 2023
23
Mick redt bananen van de prullenbak
Mick stopte vroegtijdig met de middelbare school. “Ik voelde mij er niet thuis en had weinig zelfvertrouwen. Toen ik 18 werd begon ik bij Werkzaak. Hier kreeg ik de persoonlijke begeleiding die ik nodig had en ontdekte ik mijn talenten!”
Mick vond zijn motivatie terug en wilde graag weer meedoen en zijn rijbewijs halen. “Werkzaak kijkt in de praktijk naar wat je kan. Zo bouwde ik werkritme op. Ik leerde op tijd komen en waar mijn talenten liggen. Werkcoach Jeroen gaf me goede begeleiding. Het was heerlijk om weer bezig te zijn!”
“Mick pakte alles aan en deed zo veel ervaring met werken op!”
De Operationeel Manager van The Banana Factory: “Mick heeft zich enorm ontwikkeld sinds zijn start bij ons en hij is een waardevolle toevoeging aan ons team. We zijn dan ook super tevreden over de samenwerking met Werkzaak”
Mick bleek autisme te hebben. “Ik werd vaak boos en ik had het niet naar mijn zin bij de dagbesteding. Daarom ging ik kickboksen om zo te werken aan mijn zelfbeheersing. Dat hielp mij enorm!”
24
Mick heeft inmiddels een vast contract en er startte nog iemand vanuit Werkzaak bij The Banana Factory
6.2
Programma Participatie
Wij maken geen onderscheid in de dienstverlening op basis van achtergrond van de doelgroep. De doelstellingen voor dit programma en de programma’s Wet sociale werkvoorziening en Beschut Werk komen daarom overeen. De programmatekst nemen we op in dit programma; bij de overige programma’s verwijzen we hiernaar.
Wat hebben we bereikt? We begeleiden werkzoekenden naar duurzame uitstroom waarbij ze zo regulier mogelijk aan het werk gaan. Hiermee dragen we bij aan een inclusieve arbeidsmarkt. Een startkwalificatie is hierbij belangrijk. Werkzaak is een vangnet voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt die ondersteuning nodig hebben om weer aan het werk te komen. In 2023 versterkten we de samenwerking met werkgevers die duurzame uitstroom van werkzoekenden mogelijk maken. Dit biedt meerwaarde voor Werkzaak en de werkgever. Werkzaak heeft en ontwikkelt instrumentarium dat bijdraagt aan participeren. Wat hebben we daarvoor gedaan? Duurzaam aan het werk Met begeleiding door werkcoaches en praktijkbegeleiders en de inzet van instrumenten vergroten we de kansen van onze werkzoekenden. Werkzaak heeft acht leerwerkroutes en een Leerlab met uitgebreid individueel en groepsaanbod voor ontwikkelen. Voor sociale activering gebruiken we het aanbod van zorg- en welzijnsaanbieders in de regio. Desondanks is er in ons bestand een verhoudingsgewijze stijging van statushouders en langdurig werkzoekenden. De krapte op de arbeidsmarkt vertaalt zich niet direct naar meer werk voor onze doelgroep. Er waren 100 werkzoekenden voor 135 vacatures. De kwalitatieve aansluiting tussen vacatures en aanbod aan arbeidskrachten is nog veel schever.
Arbeidsmigranten doen steeds meer het praktische of ongeschoolde werk. Zeker in onaantrekkelijk en zwaar werk zoals in de tuinbouw en distributiecentra waar concurrentie op prijs geldt, is weinig werk voor werkzoekenden met een afstand tot werk. In onze werkgeverscontacten proberen we om toch zoveel mogelijk matches te maken. Vaak ondersteund door loonkostensubsidie, jobcoaching of plaatsingsvergoedingen. Leerwerkroutes Onze leerwerkroutes ontwikkelen werkzoekenden die een springplank van werken en leren nodig hebben voor uitstroom naar werk. Deze werkzoekenden beginnen met een voortraject voor oriëntatie op de arbeidsmarkt en het ontwikkelen van werknemersvaardigheden. Door die voorbereiding kunnen meer mensen een leerwerkroute volgen. Voor het volgen van een leerwerkroute moet iemand werkfit zijn, een opleidingswens en een begeleidingsvraag hebben. Voor de selectie is ook motivatie en uitstroomperspectief van belang. Opleiden is ook van toegevoegde waarde als mbo-niveau 2 niet haalbaar is. We hebben ingezet op vakcertificaten, praktijkverklaringen en opleidingen vanaf mbo-niveau 1. En we hebben een diplomeringsroute en een certificeringsroute voor de werkzoekenden die niet in staat zijn om minimaal een mbo-opleiding niveau 1 af te ronden.
Werkzaak Rivierenland jaarrekening 2023
25
De leerwerkroutes hebben we beter aangesloten op statushouders, waarbij beter Nederlands leren ook onderdeel kan zijn van de leerwerkroute. De krapte op de huidige arbeidsmarkt maakt dat er meer mogelijkheden zijn om onze doelgroep te begeleiden naar werken en leren en in te steken op functiecreatie (bijvoorbeeld thuishulp). Werkzaak ziet uitdagingen in bepaalde sectoren die vast blijven houden aan mbo-2 of mbo-3 eisen. Marktontwikkelingen De markt voor werk uitbesteden is grillig en onzeker. Het blijft afstemmen tussen de markvraag en ons beschikbare aanbod. Onze opdrachtgevers hebben regelmatig problemen met het tijdig leveren van grondstoffen of halffabricaten voor de productie. We vangen dat vaak op met tijdelijke opdrachten. Ook zit er spanning op het behouden van goede mensen intern en doorstromen naar een werkplek bij een reguliere werkgever. Er is een mismatch tussen de beschikbare kandidaten en de vraag van werkgevers. Om de mismatch te overbruggen, zetten we in op ontwikkeling en (praktijk)scholing van de werkzoekenden, onder andere via leerwerkroutes. We richten ons vooral op kansrijke en toekomst bestendige sectoren, maar willen ook aansluiten bij de behoefte en wensen van de werkzoekenden. We bespreken met werkgevers hoe zij het werk eventueel anders kunnen organiseren zodat andere functies ontstaan voor beschikbare werkzoekenden. Dit heet functiecreatie.
We bieden de inzet van technologie aan om inclusiviteit mogelijk te maken. De krapte op de arbeidsmarkt biedt kansen en risico’s. Werkgevers bieden niet altijd de benodigde begeleiding om nieuwe medewerkers in te werken en begeleiden. Waardoor de match niet gemaakt wordt, of werknemers overvraagd worden en uitvallen. Projecten We hebben projecten ingediend bij de Regiodeal. Werkzaak kreeg subsidie voor uitbouw van de leerwerkroutes en het programma technologie en inclusie. Verder nam Werkzaak, via de coöperatie Puur Betuws en projecten van de Avri (o.a. Cirtex, Pleintje van morgen, proef scheiding gft), deel aan de Regio Deal, waarvoor subsidie is ontvangen. De programma periode van de Regio Deal is drie jaar en is afgerond in 2023. Jaarlijks verantwoorden we de ingediende projecten inhoudelijk en financieel.
26
De ontwikkelingen van de plaatsingen met dienstverbanden en loonkostensubsidies is als volgt: Aantallen december
Begroting
Begrotings-
december
2022
2023 wijziging 2023
2023
126
133
109
Participatie Dienstverbanden Participatiewet Dienstverbanden WIW
120
4
4
4
4
Loonkostensubsidie (incl. beschut)
275
344
285
287
Totaal
405
481
409
400
Begrotings- Begroting na Jaarrekening
Verschil
Voordeel
Wat heeft het gekost? Participatie (bedragen in €) Jaarrekening
Begroting
2022
2023 wijziging 2023
wijziging
2023
/ Nadeel
Lasten
14.908.500 12.662.900
671.800 13.334.700 13.029.000
305.700
V
Baten
6.578.000
1.214.700
8.040.800
911.100
V
Saldo van baten en lasten
-8.330.500 -6.747.900
542.900 -6.205.000 -4.988.200
1.216.800
V
-
-
Toevoeging aan reserves
5.915.000
-
-
-
7.129.700 -
-
Onttrekking aan reserves
246.800
407.100
-26.800
380.300
237.800
-142.500
N
Mutatie reserves
246.800
407.100
-26.800
380.300
237.800
-142.500
N
516.100 -5.824.700 -4.750.400
1.074.300
V
Totaal
-8.083.700 -6.340.800
Voor de analyse verwijzen we naar hoofdstuk 8.5
Werkzaak Rivierenland jaarrekening 2023
27
6.3
Programma Wet sociale werkvoorziening
Wat hebben we bereikt? Medewerkers met een Wsw-indicatie werken bij een reguliere werkgever of op onze productielocatie in Geldermalsen. Samen met hun werkcoach zoeken de medewerkers naar de best passende werkplek waarbij we streven naar zo regulier mogelijk werk. In Geldermalsen werken ongeveer 280 medewerkers met een Wsw-indicatie. Deze groep wordt geleidelijk aan kleiner en is meer aangewezen op fysiek minder belastend werk. In 2023 zijn we gestart met een aantal nieuwe werkpakketten die aansluiten bij deze veranderende behoefte. Een voorbeeld daarvan is het inpakken van zeepjes. We begeleiden de groep bij hun ontwikkeling waarbij de focus ligt op passend en duurzaam werk. Ook zetten we instrumenten in voor gezond werken, financieel fit zijn en verminderen laaggeletterdheid. We leggen zoveel mogelijk regie bij de medewerker zelf. Wat hebben we daarvoor gedaan? De activiteiten zijn opgenomen in het programma Participatie. Aantallen december
Begroting
Begrotings-
december
2022
2023 wijziging 2023
2023
Dienstverbanden Wsw
633
639
638
604
Loonkostensubsidie
94
85
89
88
Totaal
727
724
727
692
Begrotings- Begroting na Jaarrekening
Verschil
Voordeel
Wet sociale werkvoorziening
Wat heeft het gekost? Participatie (bedragen in €) Jaarrekening
Begroting
2022
2023 wijziging 2023
wijziging
2023
/ Nadeel
Lasten
20.011.600 19.332.600
1.518.800 20.851.400 21.022.200
-170.800
N
Baten
26.262.300 25.360.500
1.433.900 26.794.400 26.978.000
183.600
V
Saldo van baten en lasten
6.250.700
6.027.900
-84.900 5.943.000 5.955.800
12.800
V
Toevoeging aan reserves
-
-
-
-
-
-
-
Onttrekking aan reserves
-
-
-
-
-
-
-
Mutatie reserves
-
-
-
-
-
-
-
6.250.700
6.027.900
-84.900 5.943.000 5.955.800
12.800
V
Totaal
Voor de analyse verwijzen we naar hoofdstuk 8.5
28
6.4
Programma beschut werk
Wat hebben we bereikt? In 2023 heeft Werkzaak ruim 130 werkzoekenden met een indicatie beschut werken begeleid. Beschut werk is bedoeld voor mensen die door fysieke-, verstandelijke- en/of psychische beperkingen een zodanig hoge mate van (structurele) begeleiding of aanpassing van de werkplek nodig hebben, dat niet van een werkgever mag worden verwacht dat hij deze persoon in dienst neemt. Werkzaak begeleidt deze groep naar en tijdens het werk en is wettelijk verplicht hun een arbeidsplaats (arbeidsovereenkomst) aan te bieden. Dit kan zowel intern op de productielocatie in Geldermalsen zijn als, via een detachering of met loonkostensubsidie, op een externe werkplek. In principe starten alle beschut geïndiceerden intern, mits het werk daar passend is voor hen. Ongeveer 50% van deze groep werkt intern bij Werkzaak. De overigen werken bij een reguliere werkgever met ondersteuning of worden nog begeleid naar passend werk. Het percentage beschut geïndiceerden dat werkt bij een reguliere werkgever wijkt in positieve zin af van het gemiddelde van 7,9% in Nederland (onderzoek Panteia maart 2023). De inzet van onze instrumenten voor werkzoekenden, focus op ontwikkeling van deze groep én de focus op de arbeidsmarkt dragen hieraan bij. Wat hebben we daarvoor gedaan? De activiteiten zijn opgenomen in het programma Participatie. Aantallen december
Begroting
Begrotings-
december
2022
2023 wijziging 2023
2023
Dienstverbanden beschut
101
105
106
119
Loonkostensubsidie beschut
15
0
14
17
Totaal
116
92
120
136
Verdeling over de werkplekken in aantallen stand
in FTE
in percentage
31-12-2023
stand 31-12-2023
stand 31-12-2023
Dienstverbanden intern
73
55,42
53,50%
Individuele detachering externe werkgever
6
4,00
3,86%
Groepsdetachering externe werkgever
40
31,64
30,54%
Loonkostensubsidie externe werkgever
17
12,54
12,10%
Totaal
136
103,59
100,00%
Wat heeft het gekost? Beschutregeling (bedragen in €) Jaarrekening
Begroting
2022
Begrotings- Begroting na Jaarrekening
2023 wijziging 2023
wijziging
Verschil
2023
Voordeel / Nadeel
Lasten
1.003.800
1.481.400
176.900
1.658.300
1.638.800
19.500
V
Baten
2.129.400
2.280.000
-401.600
1.878.400
1.971.600
93.200
V
Saldo van baten en lasten
1.125.600
798.600
-578.500
220.100
332.800
112.700
V
-
-
-
-
-
-
-
Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves
-
-
-
-
-
-
-
Mutatie reserves
-
-
-
-
-
-
-
1.125.600
798.600
-578.500
220.100
332.800
112.700
V
Totaal
Voor de analyse verwijzen we naar hoofdstuk 8.5 Werkzaak Rivierenland jaarrekening 2023
29
6.5
Programma inkomensvoorziening
Wat hebben we bereikt? Inwoners die in contact komen met Werkzaak voor een uitkering of vordering zijn tevreden over de dienstverlening. Wat hebben we daarvoor gedaan? • Brieven voor inwoners herschreven we in begrijpelijke taal (B1 niveau). • Bij de intake voor een uitkering brengen we samen met de inwoner snel in beeld of er voorliggende voorzieningen zijn en of er direct een betaalde baan mogelijk is. We bereiken hiermee het doel “werk gaat voor uitkering”, waarmee iemand meteen ook in zijn bestaan kan voorzien. De intake voor een uitkering doen we in de gemeente van de aanvrager. Dat stelt ons in staat korte lijnen te hebben met de gemeenten op gebied van zorg (WMO, jeugd, schuldhulpverlening) en lokale partners. • We houden bij de melding van de werkzoekende voor een uitkering rekening met de persoonlijke omstandigheden en zijn wat ruimer in de reactietermijn, doorlooptijd, van de melding. • De aanvraag voor een Bbz-uitkering kan digitaal. • Inkomstenformulieren kunnen uitkeringsgerechtigden met inkomsten digitaal doorgeven via Mijn Werkzaak. Voorheen moest dit op papier. Dit is eenvoudiger voor de uitkeringsgerechtigde én maakt ons proces van inkomstenverrekening efficiënter. • De doelstelling om maandelijks de uitkering uiterlijk de 10e van de maand te betalen is weer gehaald.
• We verbeterden de informatiebijeenkomst voor uitkeringsgerechtigden die instromen in de bijstand. Een werkcoach én een inkomensconsulent informeren over de rechten en verplichtingen van de bijstand. • De caseload van Inkomensconsulenten is gemeentelijk ingedeeld. Dit verbetert de samenwerking met ketenpartners en dienstverlening aan uitkeringsgerechtigde. • We starten de terugvordering altijd met persoonlijk contact, zodat we meer maatwerk leveren. • We denken mee over afbetalingsmogelijkheden en maken het betalen van terugvorderingen makkelijker. • We zijn gemakkelijk bereikbaar, iedere werkdag is er telefonisch spreekuur. Indicatoren Concrete doelstelling
Activiteiten
Doel
Realisatie
Rechtmatige en doelmatige verstrekking van
Werkzoekenden met recht op Participatiewet-
100%
100%
bijstand en salaris aan mensen die hier recht
uitkering die per 1ste van de maand voldoen
op hebben
aan de verplichtingen, ontvangen uitkering 42%
45%
1,5 miljoen
2,09 miljoen
1,1 miljoen
1,26 miljoen
uiterlijk 10de van de maand Instroompercentage
Actief inzetten op het toeleiden van mensen naar werk en hen de inkomensvoorziening of uitkering laten ontvangen waarop ze recht hebben (zoals WW)
Besparing realiseren op inkomensdeel uit
Zoveel mogelijk werkzoekenden met een
opgegeven inkomsten
PW/IOAW- uitkering (gedeeltelijk) aan het werk helpen. Het resultaat is besparing op BUIG-gelden.
Onterecht verstrekte bijstand, al dan niet door
Terugvordering van te veel en ten onrechte
gepleegde fraude terugvorderen
verstrekte uitkeringen
30
Aantallen dossiers december
Begroting
Begrotings-
december
2022
2023 wijziging 2023
2023
Aantal uitkeringsgerechtigden (reguliere bijstand, IOAW, IOAZ)
2.442
2.357
2.369
2.411
Totaal
2.442
2.357
2.369
2.411
Afgelopen jaar hebben we afgesloten met 2.411 dossiers uitkeringsgerechtigden (reguliere bijstand, IOAW, IOAZ). Op 1 januari 2023 was dit aantal 2.442. Het aantal is in 2023 met 31 dossiers gedaald. Dit is een daling van 1,27%. Daarmee doet Werkzaak het beter dan de landelijke stijging van 0,58% (CBS: december 2022 336.050 dossiers en prognose november 2023 338.000 dossiers). Wat heeft het gekost? Inkomensvoorziening (bedragen in €) Jaarrekening
Begroting
2022
Begrotings- Begroting na Jaarrekening
2023 wijziging 2023
wijziging
Verschil
2023
Voordeel / Nadeel
Lasten
49.085.900 50.152.500
1.922.400 52.074.900 50.552.500
1.522.400
V
Baten
43.450.000 45.833.200
1.791.000 47.624.200 48.348.000
723.800
V
Saldo van baten en lasten
-5.635.900 -4.319.300