Werkzaak Rivierenland Accountantsverslag 2023 (concept)
Tekst van het document
Accountantsverslag Werkzaak Rivierenland Boekjaar 2023
Aan de leden van het algemeen bestuur van Gemeenschappelijke Regeling Werkzaak Rivierenland Postbus 321 4190 CH Geldermalsen ONDERWERP: Accountantsverslag 2023
Geachte leden van het algemeen bestuur, In overeenstemming met de opdracht tot de controle van de jaarrekening 2023 van gemeenschappelijke regeling Werkzaak Rivierenland, zoals overeengekomen in onze opdrachtbevestiging d.d. 11 juli 2023, bieden wij u hierbij het accountantsverslag aan. Het accountantsverslag bevat bevindingen en conclusies die naar aanleiding van onze werkzaamheden naar voren zijn gekomen. De bevindingen in dit verslag zijn besproken met de portefeuillehouder financiën en een afvaardiging van de ambtelijke organisatie.
Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zijn graag bereid de inhoud van deze rapportage nader toe te lichten. Hoogachtend, Baker Tilly (Netherlands) N.V.
Ondertekening alleen in definitieve versie Drs. B. Smeenk RA
In onze controle staan de volgende punten nog open: • Controle rechtmatigheidsverantwoording en impact hiervan op de controleverklaring (vanwege niet doorgaan wetswijzigingen BBV en BADO) • Data-analyses inzake werking interne beheersing functiescheiding bij muteren bankanalyses • Vaststellen dat wijzigingen in de aangepaste jaarrekening zijn doorgevoerd • Review Linda/Barry
2
Inhoudsopgave
1. Bestuurlijke samenvatting
5. Bevindingen interne beheersing
2. Opdracht, scope en uitkomsten
3. Belangrijkste bevindingen
6. Overige onderwerpen
Bijlagen
4. Financiële positie
3
Bestuurlijke samenvatting
Bestuurlijke samenvatting Financiële kengetallen en signaleringwaarden
5
Bestuurlijke samenvatting Wij (zijn voornemens) bij de jaarrekening 2023 een goedkeurende verklaring te verstrekken voor de getrouwheid van de jaarrekening. De ongecorrigeerde verschillen blijven onder de goedkeuringstoleranties.
Het jaarverslag is cf. NV COS 720 verenigbaar met de jaarrekening en voldoet aan de laatste actuele voorschriften.
Het Besluit Begroting en Verantwoording is in alle opzichten nageleefd in 2023. Werkzaak Rivierenland heeft er voor gekozen de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening en de toelichting hierop in de paragraaf bedrijfsvoering onderdeel te laten zijn van het jaarverslag, ondanks dat dit conform de BBV in formele zin nog niet verplicht is. Op deze wijze heeft de organisatie invulling gegeven aan de aanbeveling van het Rijk om de verantwoording op te nemen, zoals de wetgever had beoogd. Op deze wijze wordt ook invulling gegeven aan de lokale afspraken tussen het dagelijks en algemeen bestuur, zoals opgenomen in de aangepaste verordeningen. Tevens kan de toezichthouder en het Rijk gebruik maken van de opgenomen verantwoording. Uit onze controle met betrekking tot ons oordeel ten aanzien van de getrouwheid blijkt één bevinding. Deze bevinding ziet op de juiste afgrenzing van de omzet. Uit de vastleggingen op productiebonnen of andere documentatie is niet altijd exact te achterhalen wanneer de werkzaamheden uitgevoerd zijn en de levering heeft plaatsgevonden. Hierdoor is het voor ons niet vast te stellen of de omzet daadwerkelijk in het juiste boekjaar is verantwoord. Op basis van onze werkzaamheden hebben we geëvalueerd dat deze onzekerheid kan leiden tot een maximale fout ter hoogte van € 120.000 (hogere opbrengsten in 2023).
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2023 in overeenstemming is met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2023 van de gemeenschappelijke regeling Werkzaak Rivierenland voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Wij hebben geen controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage geconstateerd.
6
Bestuurlijke samenvatting Het boekjaar 2023 sluit met een financieel resultaat van € 2,3 miljoen (voordelig). De totale vermogenspositie van de gemeenschappelijke regeling Werkzaak Rivierenland bedraagt € 6,4 miljoen (2022: € 5,8 miljoen) met een solvabiliteitsratio van 27% (2022: 17%). Het dagelijks bestuur concludeert in de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing dat de weerstandscapaciteit met € 2,5 miljoen conform de met de deelnemende gemeenten gemaakte afspraken is. 1 januari 2023 is het boekjaar waarop de gemeenschappelijke regeling voor het eerst dient te rapporteren in het kader van de Rechtmatigheidsverantwoording. Wij constateren dat de gemeenschappelijke regeling deze verantwoording heeft opgenomen in de jaarrekening en de bevindingen heeft toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Wij concluderen dat deze verantwoording een getrouw beeld geeft. Wij willen u erop wijzen dat het totaal van de rechtmatigheidsbevindingen uit komt op € 0,2 miljoen. Deze bevinding ziet toe op een overschrijding van de lasten op programma ‘Sociale werkvoorziening’. Deze overschrijding is wel passend binnen het beleid van Werkzaak Rivierenland. Wij adviseren u kennis te nemen van de toelichting die het dagelijks bestuur opgenomen heeft in de paragraaf bedrijfsvoering.
Wij adviseren u erop toe te zien dat de organisatie opvolging geeft aan de benoemde acties om de naleving van de rechtmatigheid te verbeteren. Wij constateren dat het onderliggende dossier ter onderbouwing van de rechtmatigheidsverantwoording bij oplevering toereikend was om het oordeel te kunnen onderbouwen. Ten behoeve van de uitgevoerde interne controlewerkzaamheden en de onderliggende dossiervorming hebben wij enkele beperkte aanbevelingen die in de paragraaf ‘Rechtmatigheidsverantwoording’ in dit accountantsverslag staan toegelicht.
7
Opdracht Scope en uitkomsten
Opdracht, scope en uitkomsten 2.1 Reikwijdte van de controle De jaarstukken van uw gemeenschappelijke regeling bestaan uit: - Het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen). - De jaarrekening inclusief rechtmatigheidsverantwoording - De verplichte bijlagen voor de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (SiSa) en het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld. Met de opdrachtbevestiging d.d. 11 juli 2023 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2023. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. 2.2 Overzicht toleranties De materialiteit bij de uitvoering van onze controle is € 996.000 Deze materialiteit sluit aan op het door het algemeen bestuur vastgestelde controleprotocol. Grondslag
Bedrag
1% lasten inclusief toevoegingen reserves
€ 996.000
Goedkeuringstolerantie onzekerheden 3% lasten inclusief toevoegingen reserves
€ 2.988.000
Goedkeuringstolerantie fouten
Rapporteringstolerantie
5% van de goedkeuringstolerantie
2.3 Kernpunten en significante risico’s in de controle Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen, onder andere met betrekking tot de volgende kernpunten van de controle: Schattingen en toelichtingen van de overlopende posten in de jaarrekening. WNT-verantwoording. Onrechtmatige en/of onnauwkeurige betalingen inkopen en uitkeringen. Getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording. 2.4 Uitkomsten Bij de jaarrekening 2023 van de gemeenschappelijke regeling Werkzaak Rivierenland verstrekken wij een goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid. Bij onze controle constateren wij één bevinding met betrekking tot de afgrenzing van de opbrengsten. Dit leidt tot een mogelijke fout van € 120.000 waarvan de opbrengst verantwoord is in 2024, terwijl dit mogelijk in 2023 als een opbrengst verantwoord had moeten worden.
€ 49.800
Wij wijzen op het feit dat u gekozen hebt om de toleranties voor de rechtmatigheidsverantwoording vast te stellen op andere percentages dan de percentages die gehanteerd worden voor de controle op de getrouwheid. Dit leidt ertoe dat de opgestelde rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de volgende toleranties:
Goedkeuringstolerantie fouten Rapporteringstolerantie
Grondslag
Bedrag
3% lasten inclusief toevoegingen reserves
€ 2.988.000
Conform afspraak in de financiële verordening
€ 100.000 9
Opdracht, scope en uitkomsten Frauderisico’s
Proces jaarrekeningcontrole
Hieronder lichten wij toe hoe wij in de controleaanpak ingespeeld hebben op mogelijke risico’s ten aanzien van fraude.
Afgelopen jaar is voor uw organisatie het eerste jaar van de rechtmatigheidsverantwoording geweest. Wij hebben in voorbereiding op de controle diverse malen contact gehad over deze wetswijziging. Hierin hebben wij onder andere besproken welke verwachtingen wij hadden over de onderbouwing van de verantwoording. Voor onze bevindingen ten aanzien van de rechtmatigheidsverantwoording verwijzen wij naar het hoofdstuk ‘Belangrijke bevindingen’.
In onze controle zijn wij vanuit onze controlestandaarden verplicht om ten minste één risico op managementoverride te definiëren in de controle. En risico op managementoverride wordt in onze controle opgenomen omdat het management en/of bestuur zich in een unieke positie bevind om fraude te plegen. Zij zijn in staat de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersingsmaatregelen te doorbreken, die anderszins effectief lijken te werken. Een motief van het management of bestuur hierbij kunnen zijn om op die wijze een betere financiële situatie of prestatie te presteren.
Wij constateren dat de samenwerking plezierig is verlopen. Wij willen de medewerkers van Werkzaak Rivierenland bedanken voor de medewerking. Met de organisatie zullen wij de controle evalueren en bespreken waar het proces efficiënter en effectiever kan.
Gezien de aard van uw organisatie ligt het voornaamste risico op managementoverride op de waardering en verantwoording van de overlopende posten. In de controle hebben wij om die reden het volgende risico opgenomen: −
Managementoverride: Risico op onjuiste afgrenzing van de overlopende posten doordat het resultaat gestuurd wordt vanwege ruimte in de begroting
Wij hebben in de controle geen andere fraude-risico’s onderkent.
10
Schattingen Management schattingen Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het dagelijks bestuur belangrijke schattingen en licht deze toe in de jaarrekening. Wij hebben de schattingen die het dagelijks bestuur heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2023 beoordeeld en gecontroleerd. De belangrijkste schattingen in de jaarrekening betreffen:
Schatting
Beoordeling 2023
Beoordeling 2022
Onze zienswijze m.b.t. significante kwalitatieve aspecten en de (mogelijk) kwantitatieve omvang
De waardering van de inkomensdebiteuren
Wij constateren dat de waardering van de inkomensdebiteuren evenwichtig is bepaald
Voorzieningen
Wij constateren dat de voorzieningen evenwichtig wij bepaald.
11
Belangrijkste bevindingen
Bevindingen Afgrenzing productieopbrengsten Tijdens de controle hebben wij gecontroleerd of de opbrengsten van de productiehallen in het juiste boekjaar verantwoord wordt. Dit hebben wij o.a. gedaan door aan de hand van pakbonnen 2024 vast te stellen wanneer de werkzaamheden voor deze artikelen uitgevoerd zijn en de producten geleverd zijn. Tijdens onze controle bleek dat op de pakbonnen niet altijd duidelijk vastligt wat het leveringsmoment is geweest. Uit gesprekken die wij gevoerd hebben blijkt tevens dat er begin januari pakbonnen (met datum 2024) gedocumenteerd worden die toezien op leveringen uit december 2023. Door deze onduidelijkheid in de registratie is het niet eenduidig te achterhalen in welk boekjaar deze omzet verantwoord moet worden. Op basis van de totale opbrengsten ‘productie’ en de opbrengsten over januari 2024 concluderen wij dat dit leidt tot een mogelijke fout van € 120.000 in de verantwoorde opbrengsten 2023. Aangezien sprake is van een mogelijke fout is deze niet gecorrigeerd in de jaarrekening.
Loonkosten subsidie voorgaande jaren Wij constateren dat in de jaarrekening een bedrag van € 1,4 miljoen opgenomen is als ‘nog te betalen loonkosten’. Dit bedrag bestaat uit een schuld van € 0,3 miljoen uit loonkostensubsidie uit 2023 en voor € 1,1 miljoen uit loonkostensubsidies uit 2022 en eerder. Wettelijk is vastgelegd dat tot 5 jaar na afloop van de periode aanspraak gemaakt kan worden op de toegezegde loonkostensubsidie. Het is om die reden terecht dat er nog een schuld opgenomen is over voorgaande jaren. Wij constateren dat er afgelopen jaar nog voor € 330.000 betaald is over 2022 en eerder. Wij signaleren dat de schuld ouder dan 5 jaar (€ 49.000) vrijgevallen is in het resultaat van 2023. Op basis van onze controlewerkzaamheden concluderen wij dat het schattingselement in de ‘nog te betalen’ loonkosten niet materieel is.
Wij adviseren u om dit proces te evalueren en eenduidige instructies op te stellen teneinde te kunnen vaststellen in welk boekjaar de activiteiten uitgevoerd zijn. Dit kan door duidelijk het tijdstip van leveren toe te voegen aan de pakbonnen. Reclassificatie saldo schatkistbankieren In de concept jaarrekening was onder de overlopende passiva een post van € 250.000 opgenomen als schuld. Deze schuld ontstond doordat op één van de laatste dagen van het boekjaar een saldo van schatkistbankieren overgeboekt was naar de bankrekening. Volgens de dagafschriften was deze nog niet afgeboekt vanuit schatkistbankieren, maar al wel ontvangen op de bankrekeningen. Uit de jaaroverzichten van Schatkistbankieren bleek echter dat deze al wel afgeschreven was. Dit heeft geleid tot een presentatiecorrectie in de jaarrekening. Wij adviseren u bij het opstellen van de jaarrekening kritisch te kijken naar de tussenrekeningen en vast te stellen of het saldo terecht op de tussenrekening verantwoord wordt.
13
De rechtmatigheidsverantwoording Inleiding In de jaarstukken 2023 is door het dagelijks bestuur verantwoording afgelegd over de rechtmatigheid van de baten en lasten.
De rechtmatigheidsverantwoording Bij onze werkzaamheden hebben wij de volgende bevindingen en aanbevelingen geconstateerd.
Deze verantwoording bestaat uit: De rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in de jaarrekening; en De toelichting op de rechtmatigheidsverantwoording in de paragraaf − bedrijfsvoering
Voorwaardencriterium Wij constateren dat uw organisatie een controleplan heeft waarin bepaald is dat er op alle significante transactiestromen verbijzonderde interne controles (VIC) worden uitgevoerd. Tijdens de controle hebben wij vastgesteld dat onze conclusies (ten aanzien van de getrouwheid) overeenkomen met de conclusies vanuit de VIC.
−
Door een wijziging van de gemeentewet in 2023 is deze verantwoording een verplichting voor uw organisatie. De jaarstukken worden opgesteld conform de BBV. Deze verslaggevingstandaard is nog niet geactualiseerd naar de ‘nieuwe’ gemeentewet, waardoor het conform de BBV nog niet verplicht is deze verantwoording toe te voegen aan de jaarstukken. De organisatie heeft er voor gekozen (zoals het Ministerie aanbevolen heeft) om de rechtmatigheidsverantwoording desondanks toch op te nemen in de jaarrekening en toe te lichten in de paragraaf bedrijfsvoering. Op deze wijze wordt ook invulling gegeven aan de lokale afspraken tussen het dagelijks en algemeen bestuur, zoals opgenomen in de aangepaste verordeningen. Tevens kan de toezichthouder en het Rijk gebruik maken van de opgenomen verantwoording. Wij willen u erop wijzen dat, vanwege deze wijziging van de gemeentewet, het oordeel in de controleverklaring niet meer toeziet op de rechtmatigheid. De conclusies inzake rechtmatigheid zijn toegelicht door het dagelijks bestuur op pagina 54 en 55 van de jaarrekening. Wij hebben, als onderdeel van de controle op de jaarrekening, de getrouwheid van deze verklaring gecontroleerd. De toelichting op de rechtmatigheidsverantwoording is door de organisatie opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering.
Ten behoeve van de controle op de getrouwheid van de rechtmatige inkopen hebben wij de spendanalyse van uw organisatie doorgenomen. Wij kunnen ons vinden in de getrokken conclusies, maar signaleren wel mogelijkheden om het dossier ter onderbouwing van de rechtmatigheid van de inkopen (de zogenaamde spendanalyse) verder te verbeteren. Dit kan door de crediteuren voor uitvoering van de detailcontrole nader te specificeren en crediteuren loonkostensubsidie, belastingen en crediteuren zonder besteding in het te controleren boekjaar aan de voorkant uit de analyse te halen. Hiervoor geldt uiteraard wel dat de audittrail en aansluiting naar de jaarrekening zichtbaar moet blijven. Begrotingsrechtmatigheid Wij constateren dat de organisatie een analyse heeft uitgevoerd en gedocumenteerd ten aanzien van de begrotingsrechtmatigheid. Werkzaak Rivierenland kent slechts 1 moment voor een bijstelling van de begroting. Afgelopen najaar heeft de commissie BBV nadere uitspraken gedaan over het begrip tijdigheid. Hierin is toegelicht dat alle over- en onderschrijdingen van zowel baten als lasten onrechtmatig zijn, indien zij niet tijdig zijn gemeld. Wij adviseren om in de financiële verordening nadere afspraken te maken over deze ‘tijdigheid’, bijvoorbeeld door afspraken te maken over tussentijdse rapportages waarin gerapporteerd wordt over verwachte afwijkingen.
Hiermee wordt het voor de organisatie ook eenvoudiger de naleving te controleren en hierover te rapporteren.
14
De rechtmatigheidsverantwoording M&O criterium Wij constateren dat de organisaties M&O beleid heeft ingeregeld om misbruik met verstrekte uitkeringsgelden te voorkomen. Dit beleid is verankert in de procedures van verstrekken en beëindigen van uitkeringen. Tijdens de VIC’s wordt de naleving hiervan getoetst. Vanuit dit proces is door de organisatie voor € 100.000 aan uitkeringslasten teruggevorderd in 2023. In de controle hebben wij geen bijzonderheden geconstateerd. Toelichting paragraaf bedrijfsvoering Ten aanzien van de toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering constateren wij dat er enkele acties voor de organisatie beschreven zijn die naar aanleiding van de VIC opgevolgd moeten worden. Gezien de beperkte bevindingen bij de controle op de rechtmatigheid is dit terecht. Wij adviseren de organisatie wel om in de financiële verordening scherper te definiëren hoe ten aanzien van de rechtmatigheid omgegaan wordt met het begrip ‘tijdigheid’. Gezien het laatste moment van een formele begrotingswijziging reeds vroeg in het boekjaar valt, adviseren wij afspraken te maken over het informeren van afwijkingen ten opzichte van de begroting in een tussentijdse bestuursrapportage.
15
Jaarverslag Jaarverslag In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties zichtbaar. De paragrafen maken deel uit van het jaarverslag en vallen dus niet onder de controle van de jaarrekening. Primair object van de accountantscontrole (op grond van Artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening, waaronder het overzicht van baten en lasten met toelichting en de balans met toelichting, zoals in de jaarstukken 2023 is opgenomen. Voor de accountantscontrole onderzoeken wij het jaarverslag om vast te stellen of het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat en of het jaarverslag alle informatie bevat die op grond van de Gemeentewet en de Nederlandse Standaard 720 is vereist. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Wij hebben geen strijdigheden geconstateerd tussen de in het jaarverslag opgenomen informatie en het beeld van de jaarrekening en geen materiele afwijkingen gesignaleerd. Verbonden partijen Tijdens onze controle besteden wij specifieke aandacht aan de transacties met verbonden partijen van gemeenschappelijke regeling Werkzaak Rivierenland. In het kader van onze controle hebben wij vastgesteld dat: De (significante transacties met) verbonden partijen toereikend zijn toegelicht in de jaarrekening en paragraaf verbonden partijen.
Geen sprake is van indicaties voor ongeautoriseerde significante transacties met verbonden partijen, welke indicaties geven voor fraude. Geen sprake is van indicaties dat de van toepassing zijnde wet- en regelgeving niet is nageleefd.
Hieronder zijn onze conclusies en aanbevelingen inzake het jaarverslag opgenomen: Element jaarverslag Vereisten BBV Verenigbaar
Onze waarneming Uw jaarverslag bevat de vereiste informatie op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en 26 BBV. Uw jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de informatie in het jaarverslag
Overeenstemming
overeenstemmen met de resultaten van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden.
Paragrafen
Alle verplichte paragrafen zijn opgenomen en zijn kwalitatief van voldoende niveau. De toelichtingen zijn goed leesbaar en geven een adequate
Informatiewaarde
analyse tussen het uitgevoerde beleid en de financiële gevolgen.
Incidentele baten en lasten
De toelichting op de incidentele baten en lasten voldoet aan … Wij constateren dat in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing ook aangegeven is welke frauderisico’s de
Fraude
organisatie onderkent en hoe met deze risico’s wordt omgegaan.
16
SiSa-bijlage en WNT SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2023. De hierbij geconstateerde fouten en onzekerheden dienen op grond van het Bado in het verslag van bevindingen te worden opgenomen indien de navolgende rapporteringstolerantie per specifieke uitkering wordt overschreden: − € 12.500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan € 125.000 is. − 10% indien de omvangbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk aan € 1.000.000 is. − € 125.000 indien de omvangbasis groter dan € 1.000.000 is. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. De SiSa-bijlage dient door uw gemeenschappelijke regeling samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli aanstaande elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Door middel van een voorgeschreven tabel dienen wij te rapporteren over onze bevindingen ten aanzien van de in de jaarrekening opgenomen SiSa-bijlage. In bijlage A bij dit rapport zijn deze bevindingen in de voorgeschreven tabel opgenomen. U kunt deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar het CBS.
WNT verantwoording Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet normering topinkomens (WNT) gecontroleerd. Op basis van deze wet zijn de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector en de uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan topfunctionarissen wettelijk gemaximeerd. De topfunctionaris is in loondienst. Er hebben zich gedurende 2023 geen wijzigingen voorgedaan. Voor topfunctionarissen geldt naast de maximering van de bezoldiging en eventuele uitkering wegens beëindiging van het dienstverband een publicatieverplichting in de jaarrekening. Deze publicatieverplichtingen geldt eveneens voor bezoldiging van niet-topfunctionarissen met een dienstbetrekking, indien hun bezoldiging het algemene bezoldigingsmaximum (naar rato van de omvang van het dienstverband) overschrijdt. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2023 niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Wij willen benadrukken dat de naleving van de anticumulatiebepaling (het nagaan of topfunctionarissen van uw gemeenschappelijke regeling betrokken zijn bij andere organisatie c.q. nevenactiviteiten hebben welke onder de WNT vallen) overigens geen onderdeel uitmaakt van de controle van de accountant. De WNTtoezichthouders kunnen hier wel zelfstandig onderzoek naar doen en zo nodig handhavend optreden.
17
Financiële positie
Ontwikkelingen in de jaarcijfers Verloop van het eigen vermogen van uw gemeenschappelijke regeling Het eigen vermogen, inclusief het gerealiseerde resultaat, bedraagt per 31 december 2023 volgens de jaarrekening € 6,4 miljoen en heeft zich de afgelopen jaren als volgt ontwikkeld: Grafiek ontwikkeling eigen vermogen (x € 1.000) 7.000 6.000 5.000 4.000 3.000
Analyse van het resultaat Het resultaat voor mutaties in de reserves laat een positief saldo zien. Het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten bedraagt afgerond € 2,3 positief. In de begroting was rekening gehouden met een resultaat van € 0,5 miljoen negatief resultaat In de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening wordt in de paragraaf 8.5 ‘Toelichting op de baten en lasten’ in hoofdlijnen een verklaring gegeven voor de afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. Als onderdeel van de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2023 wordt overzichtelijk aangegeven welke baten en lasten als incidenteel zijn aan te merken. Voor een nader gedetailleerd inzicht van de afwijkingen en de verklarende toelichting hierop verwijzen wij u naar de toelichtingen per programma, zoals opgenomen in de toelichting op het overzicht van baten en lasten in uw jaarrekening.
2.000 1.000 0 2020
2021
2022
2023
Algemene reserve Bestemmingsreserve Gerealiseerd resultaat
Van de totale reserves ter hoogte van € 6,4 miljoen is € 2,5 miljoen opgenomen als algemene reserve. Het saldo van deze reserve is ten opzichte van voorgaand jaar gestegen met € 0,4 miljoen. Per saldo is gedurende 2023 € 0,75 miljoen gedoteerd aan de reserves. Deze dotatie (ten laste van het resultaat) vormt samen met het totaal saldo van baten en lasten (€ 2,4 miljoen voordelig) het gerealiseerde resultaat van € 2,8 miljoen.
19
Financiële positie Weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gemaakt van de financiële positie van de gemeenschappelijke regeling. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling) uw financiële positie.
Het kengetal schuldquote is licht verbeterd in 2023 (van 2,12 % naar 0,84%). De solvabiliteit stijgt naar 27,3% in 2023. De VNG hanteert een signaalwaarde als de solvabiliteit onder de 20% komt. Hiermee voldoet u wee) aan de minimale waarden die de VNG hanteert. Op basis van het kengetal “structurele exploitatieruimte” blijkt dat er beperkte structurele begrotingsruimte is om tekorten of extra lasten binnen de huidige begroting op te vangen. Dit kengetal wordt berekent door de totale exploitatie af te zetten tegen het eigen vermogen en wordt daardoor beïnvloed doordat ook alle uitkeringslasten hierin meegewogen worden.
Hieronder hebben wij de ontwikkelingen in uw kengetallen en een relatie naar de landelijke ontwikkelingen weergegeven: Kengetallen
Gemeenschappelijke regeling 2023
2022
Netto schuldquote
0,84%
2,12%
Netto schuldquote gecorrigeerd
0,04%
1,30%
Solvabiliteit
27,3%
17,4%
Structurele exploitatieruimte
0,66%
0,87%
20
Financiële positie Weerstandsvermogen en risicobeheersing In de paragraaf "Weerstandsvermogen en risicobeheersing" in het jaarverslag is een toelichting opgenomen op de weerstandscapaciteit van de gemeenschappelijke regeling. Op basis van de inventarisatie van de geïdentificeerde risico’s, waarbij rekening wordt gehouden met kans op voordoen en financiële impact, wordt berekend welk bedrag benodigd is ter dekking van de geïdentificeerde risico's. Hierbij wordt verondersteld dat alle risico's zich nooit tegelijk voordoen. Wij kunnen ons vinden in dit uitgangspunt. Hieronder is het verloop over de afgelopen 4 jaar weergegeven inclusief een kwalificatie van de weerstandsratio. De weerstandscapaciteit is voornamelijk opgebouwd vanuit de algemene reserve. De weerstandsratio kwalificeert als “voldoende”. De grootste door uw gemeenschappelijke regeling geïdentificeerde risico ten aanzien van de bedrijfsvoering zijn: Kwetsbaarheid rondom ICT Infrastructuur − Bedrijfsonderbreking − In de paragraaf weerstandsvermogen en risico beheersing heeft de organisatie deze risico’s verder toegelicht. Aangezien de deelnemende gemeenten risicodragers zijn voor de lasten van de BUIG en de WsW zijn deze risico’s niet meegenomen in de berekening van de weerstandsratio van Werkzaak Rivierenland. 2023
2022
2021
2020
Weerstandscapaciteit
€ 2.500
€ 2.100
€ 2.100
€ 1.127
Risico’s
€ 2.500
€ 2.375
€ 2.800
€ 3.800
1,00
0,88
0,75
0,30
Weerstandsratio
Weerstandsratio
Betekenis
>= 2.0
Uitstekend
1.4 < 2.0
Ruim voldoende
1.0 < 1.4
Voldoende
0.8 < 1.0
Matig
0.6 < 0.8
Onvoldoende
< 0.6
Ruim onvoldoende
21
Bevindingen interne beheersing
Bevindingen interne beheersing Algemeen Naar aanleiding van onze tussentijdse controle over 2023 hebben wij op 8 februari 2024 jl. een management letter uitgebracht. Onze doelstelling van deze controle is om een beeld te krijgen of de interne beheersingsomgeving en de daarin opgenomen maatregelen van interne controle toereikend zijn in het kader van onze opdracht tot de controle van de jaarrekening van uw gemeenschappelijke regeling. Dit beeld is in belangrijke mate bepalend voor onze risico-inschatting en hiermee voor de omvang en diepgang van onze werkzaamheden die wij bij de jaarrekeningcontrole moeten uitvoeren teneinde de gewenste zekerheid te verkrijgen dat de jaarrekening géén materiële fouten bevat. Uit onze risico-inschatting komen een aantal risicogebieden naar voren die een verhoogd risico met zich meebrengen op een materiële fout in uw jaarrekening. Deze zijn in het hoofdstuk ‘opdracht, scope en uitkomsten’ toegelicht in dit accountantsverslag. Geautomatiseerde gegevensverwerking Wij rapporteren onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Hierbij dient opgemerkt te worden dat de accountantscontrole van de jaarrekening niet specifiek is gericht op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking.
De jaarrekeningcontrole heeft geen tekortkomingen in de continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking aan het licht gebracht.
23
Bevindingen interne beheersing Fraude en naleving wet- en regelgeving Het dagelijks bestuur is primair verantwoordelijk voor het voorkomen van fraude, het naleven van wet- en regelgeving en voor een cultuur van eerlijkheid en integriteit en dient zowel preventieve als repressieve beheersingsmaatregelen te nemen om de kans op fraude en overtreding van wet- en regelgeving zo veel mogelijk te beperken. Het algemeen bestuur is verantwoordelijk voor het toezicht op het dagelijks bestuur in de uitvoering van deze taken. Voor het uitoefenen van deze verantwoordelijkheid maakt het management gebruik van diverse beheersingsmaatregelen, zoals interne richtlijnen en gedragscodes, controle technische functiescheiding en periodieke rapportages over financiën. Ten behoeve van onze jaarrekeningcontrole identificeren wij de risico’s met betrekking tot fraude en overtreding van wet- en regelgeving en beoordelen wij de interne beheersings-maatregelen die gericht zijn op het voorkomen en signaleren van (materiële) fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. Voor zover relevant voor onze controle voeren wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden uit. Onze controle is echter niet specifiek gericht op het signaleren van fraude en niet-naleving van weten regelgeving.
Fraudebeheersing en onze observaties Om bestuurders en toezichthouders houvast te bieden heeft het NBA in februari 2022 de brochure “Frauderisicobeheersing” uitgebracht. Wij adviseren u om kennis te nemen van de 11 aanbevelingen die hierin zijn gedaan. Onderzoek laat zien dat het grootste deel van de fraudegevallen door middel van een ‘tip’ aan het licht komt. Dit maakt het belang van een fraudemeldpunt en klokkenluidersregeling groot. In het kader van onze controle hebben wij geen bevindingen te melden met betrekking tot de naleving van wet- en regelgeving. In de paragraaf ‘Overige bevindingen’ geven wij een nadere toelichting over de verplichting om in onze controleverklaring te rapporteren over fraude.
Wij hebben als onderdeel van de jaarrekeningcontrole 2023 uw inschatting inzake frauderisico’s met betrekking tot uw organisatie besproken.
24
Bevindingen interne beheersing Naleving wet- en regelgeving en overige Wij informeren het algemeen bestuur over illegale handelingen waarbij het hoger kader is betrokken en over fraude en illegale handelingen (of deze nu door het hoger kader of door andere werknemers zijn veroorzaakt) die een onjuistheid van materieel belang in de jaarrekening tot gevolg hebben. Gedurende de controle zijn geen significante punten gesignaleerd ten aanzien van feitelijke of vermoedelijke nietnakoming van wet- en regelgeving, voor zover deze van belang worden geacht voor de mate waarin het algemeen bestuur in staat is haar taken te vervullen.
Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht om eventuele effecten van dit risico ten behoeve van onze controle van de jaarrekening te mitigeren: − Detailcontrole op de inkopen en aanbestedingen om vast te stellen dat alle inkopen conform de geldende Europese aanbestedingsregels en de Aanbestedingswet 2012 zijn aanbesteed. − Door middel van een steekproef vaststellen of voor alle inkopen welke in rekening zijn gebracht aan de gemeenschappelijke regeling ook een prestatie is geleverd door de tegenpartij.
Corruptie en omkopingsrisico’s Uw gemeenschappelijke regeling maakt onderdeel uit van de overheidssector waarin corruptie vaker dan bij andere sectoren voorkomt. Dit komt onder andere omdat veel transacties met een relatief grote omvang plaatsvinden, de transparantie over marktprijzen niet in alle gevallen voldoende is om te beoordelen en frequent zaken gedaan wordt met andere corruptiegevoelige sectoren (vastgoed, constructie, infrastructuur et cetera). Hierdoor hebben wij dit als aandachtspunt in onze controle meegenomen.
Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bevindingen voortgekomen.
Corruptie is een wereldwijd probleem waarbij het uw verantwoordelijkheid is om corruptie binnen uw gemeenschappelijke regeling te voorkomen. Onze beroepsregels zijn in de praktijkhandreiking “Corruptie, werkzaamheden van de accountant” verder aangescherpt, hetgeen tot aanvullende werkzaamheden heeft geleid. Uw organisatie beschikt over beschreven procedures ten aanzien van de samenwerking met derden en een intern inkoop- en aanbestedingsbeleid aangevuld met trainingen voor de juiste mindset van de medewerkers. Zichtbare monitoring op de werking en naleving van dit beleid, is een aandachtspunt voor uw organisatie.
25
Overige onderwerpen
Overige onderwerpen ESG Het integreren van duurzaamheidsaspecten binnen uw organisatie en bedrijfsvoering wordt de toekomstige norm. De EU zet flink in op het afdwingen van transparantie over het gevoerde duurzaamheidsbeleid. Een voorbeeld daarvan: met ingang van het boekjaar 2025 moeten grote ondernemingen (volgens de jaarrekening criteria) rapporteren over de voortgang en realisatie van hun duurzaamheidsambities (CSRD) en over de bijdrage van hun producten en/of diensten aan een klimaatneutrale economie (EU Taxonomy).
We kunnen concluderen dat het ESG regelgevingskader volop in beweging is. Alles is erop gericht dat organisaties duurzaamheid in hun organisaties verankeren en rapporteren over uw bijdrage/impact op de thema’s Environment, Social en Governance. Vooruitlopend op de wettelijke verplichtingen is eerdere toepassing (op vrijwillige basis) toegestaan. Om sustainability in uw organisatie te integreren kunt u het ESG raamwerk zoals hieronder weergegeven doorlopen.
Hieronder geven wij een opsomming van de meest recente ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid. −
De nadere uitwerking van de CSRD is vorm gegeven in de European Sustainability Reporting Standards (ESRS). Op 31 juli 2023 heeft de Europese Commissie deze ESRS goedgekeurd, waarmee de invoering voor ondernemingen definitief is geworden.
−
De EU Taxonomy (een door de EU opgestelde lijst van producten en diensten die als ‘groen’ aangemerkt mogen worden) wordt ondertussen steeds verder uitgebreid. Aan de lijst worden voortdurend diverse economische activiteiten toegevoegd die gericht zijn op de transitie naar circulariteit, het duurzaam gebruik van water, de preventie en beheersing van vervuiling en de bescherming en het herstel van de biodiversiteit.
−
Een andere verordening die op termijn toepassing zal gaan vinden is de Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD). Deze verordening omvat verplichtingen voor ondernemingen om de impact van haar eigen activiteiten en die van haar waardeketen op het gebied van mensenrechten en natuur en klimaat te identificeren en vervolgens maatregelen te treffen om negatieve consequenties daarvan te voorkomen of te mitigeren. Een onderneming moet kunnen aantonen dat zij al het mogelijke heeft gedaan om hieraan te voldoen. Een belangrijk element uit de verordening is dat bestuurders aansprakelijk kunnen worden gesteld indien niet in voldoende mate gevolg aan deze verordening is gegeven.
Dit is een 8-stappenplan om te komen tot een geïntegreerde duurzaamheidsstrategie en uiteindelijk uw duurzaamheidsverslag. Baker Tilly ESG Advisory kan u bij al deze processtappen (al naar gelang uw behoefte) ondersteunen.
27
Bijlagen
Bijlage A – SiSa-bijlage Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2023 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeenschappelijke regeling samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2023 elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd.
Fout, onzekerheid of formele onrechtmatigheid
Nummer
Specifieke uitkering
C75B
Regiodeals 3e Tranche
G2B G3B
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_deel openbaar lichaam 2023 Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_ deel openbaar lichaam 2023
G12B
Kwijtschelding publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_ Deel openbaarlichaam 2023
Strekking controleverklaring rechtmatigheid Sisa verantwoording:
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid:
Goedkeurend
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout/onzekerheid
29
Bijlage A – SiSa-bijlage (vervolg - Tozo) Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2023 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeenschappelijke regeling samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2023 elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Fout of onzekerheid
Nummer
Specifieke uitkering
G4B
Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen
G4B
Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen
G4B
Tozo 2
G4B
Tozo 3
G4B
Tozo 4
G4B
Tozo 5
G4B
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T
G4B
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T
Strekking controleverklaring rechtmatigheid Sisa verantwoording:
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid:
Goedkeurend
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout/onzekerheid
30
Bijlage B – Ongecorrigeerde controleverschillen De hieronder opgenomen tabel met ongecorrigeerde controleverschillen is verstrekt aan het dagelijks bestuur en is als bijlage bij de Bevestiging bij de jaarrekening gevoegd. Wij hebben de ongecorrigeerde verschillen met het dagelijks bestuur besproken. Wij zijn van mening dat verschillen zoveel mogelijk door het dagelijks bestuur moeten worden gecorrigeerd, echter wij kunnen instemmen met de overwegingen van het dagelijks bestuur om deze verschillen niet te corrigeren, aangezien deze bedragen niet materieel zijn voor het inzicht van de jaarrekening. De geconstateerde fouten ten aanzien van getrouwheid en de onzekerheden zijn lager dan de door u vastgestelde controletolerantie van 1% respectievelijk 3% van de totale lasten. Positieve bedragen hebben een positief effect op het resultaat, een bedrag tussen haakjes heeft een negatief effect op het resultaat. Fouten Aard van de controleverschillen (x € 1.000)
Getrouwheid
Afgrenzing omzet productie (mogelijk verschil)
120
Totaal ongecorrigeerde controleverschillen
120
Effect niet gecorrigeerde controleverschillen voorgaande jaarrekening Totaal
0 120
31
Bijlage C – Gecorrigeerde controleverschillen De hieronder opgenomen tabel bevat alle afzonderlijk geïdentificeerde en gecorrigeerde controleverschillen boven de door ons gehanteerde rapporteringstolerantie van € 49.000 Fouten Aard van de controleverschillen (x € 1.000) Reclass schuld schatkistbankieren Totaal gecorrigeerde controleverschillen
€ 250 € 250
32
Bijlage D – Controleaanpak Controleaanpak en uitvoering Wij voeren onze controle uit met een mix van systeem- en gegevensgerichte werkzaamheden en een mix van vaste teamleden en ingeschakelde experts. Daarnaast beschikken wij als organisatie over verschillende kwaliteitsborgingsmaatregelen. Dit geheel tezamen leidt tot een kwalitatief goede controle. In ons controleplan en dit verslag is voor elk bijzonder aandachtsgebied in onze controle terug te lezen wat de kernpunten in onze controle zijn geweest die hebben bijgedragen aan de kwaliteit in onze controle. Daarnaast gaan wij in de volgende paragrafen van deze bijlage nog nader in op de samenwerking met de andere accountants en de ingeschakelde experts. Onze controleaanpak is onder andere gericht op het in kaart brengen van de voor de jaarrekening van belang zijnde risico’s. Op basis van onze gesprekken met het management over de belangrijke financiële en operationele ontwikkelingen is een aantal punten met een verhoogd risico voor de jaarrekening 2023 onderkend, deze zijn weergegeven op pagina 9 van dit verslag. Samenwerking met interne accountantsdienst/andere accountants Voor de jaarrekening van de gemeenschappelijke regeling Werkzaak Rivierenland maken wij geen gebruik van verbonden partijen/gemeenschappelijke regelingen of uitvoeringsorganisaties.
Inschakeling van interne / externe deskundigen Wij hebben in het kader van onze controle geen gebruik gemaakt van de werkzaamheden van interne en/of externe deskundigen.
33
Bijlage E – Onafhankelijkheid Bevestiging van onze onafhankelijkheid Op grond van dit verslag zijn wij van mening dat wij in relatie tot uw organisatie, in overeenstemming met de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en artikel 24a van de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), onafhankelijk hebben gefunctioneerd en dat de objectiviteit van onze oordeelsvorming in het afgelopen jaar niet is aangetast.
Schriftelijke bevestigingen Wij hebben aan het management schriftelijke bevestigingen gevraagd in het kader van onze controle. Deze bevestigingen hebben betrekking op de verantwoordelijkheid van het management voor het opstellen van de jaarrekening, voor het volledig verantwoorden van transacties en voor het aan ons verschaffen van alle relevante informatie. Wij hebben de schriftelijke bevestiging van het management verkregen.
Kwaliteitsborging Baker Tilly heeft diverse organisatorische maatregelen getroffen om haar onafhankelijkheid en die van haar medewerkers te waarborgen. Deze maatregelen omvatten onder meer: Jaarlijkse bevestiging van onafhankelijkheid door partners, professionals en − ondersteunende stafdiensten. Cliënt- en opdrachtacceptatieprocedures, waaronder een beoordeling of er − sprake is van mogelijk conflicterende diensten. In- en extern kwaliteitsonderzoek. − Twee registeraccountants betrokken bij wettelijke controleopdrachten. − Reviews door partners die niet betrokken zijn bij de opdracht ter waarborging van − een deugdelijk / deskundig oordeel. Op deze controleopdracht zijn geen specifieke maatregelen getroffen om onze onafhankelijkheid te waarborgen.
34
Contactgegevens drs. B. (Barry) Smeenk RA Externe Accountant b.smeenk@bakertilly.nl E.D. (Linda) de Vries Senior Manager l.devries@bakertilly.nl
Kantoorgegevens: Baker Tilly (Netherlands) N.V. Bijster 39 4817 HZ BREDA 076 – 525 00 00
35