Wegenbeheerplan 2024-2029
Tekst van het document
Inhoudsopgave 1 Inleiding.............................................................................................................................................. 3 1.1 Aanleiding......................................................................................................................................... 3 1.2 Doelstelling....................................................................................................................................... 3 1.3 Leeswijzer......................................................................................................................................... 3 2 Samenvatting..................................................................................................................................... 4 2.1 Areaal............................................................................................................................................... 4 2.2 Kwaliteit............................................................................................................................................ 4 2.3 Financiën.......................................................................................................................................... 4 2.4 Aanbevelingen..................................................................................................................................
5 3 Areaalgegevens................................................................................................................................. 6 3.1 Algemeen......................................................................................................................................... 6 3.2 Areaalgegevens................................................................................................................................ 6 4 Ambitie............................................................................................................................................... 8 4.1 Kwaliteitsniveau................................................................................................................................ 8 4.2 Meetmethode kwaliteit...................................................................................................................... 9 4.3 Duurzaamheid.................................................................................................................................. 9 4.4 Toegankelijkheid............................................................................................................................. 10 5 Kwaliteit............................................................................................................................................
11 5.1 Algemeen........................................................................................................................................ 11 5.2 Technische kwaliteit geheel areaal................................................................................................. 11 5.3 Technische kwaliteit per soort verharding.......................................................................................12 5.4 Kwaliteit per beleidsaspect............................................................................................................. 12 6 Financiële middelen........................................................................................................................ 15 6.1 Algemeen........................................................................................................................................ 15 6.2 Financiële planning......................................................................................................................... 15 6.3 Jaarlijks budget............................................................................................................................... 16
Wegenbeheerplan 2024 - 2028
1
6.4 Kosten lange termijn....................................................................................................................... 18 6.5 Voorziening Wegen........................................................................................................................ 19
Wegenbeheerplan 2024 - 2028
2
1 Inleiding
1.1 Aanleiding Voor u ligt het wegenbeheerplan 2024 – 2028 dat inzicht biedt in de huidige situatie, een doorkijk geeft tot en met het jaar 2028 en een terugkijk geeft naar het jaar 2018. Eind 2018 is het wegenbeheerplan 2018-2023 vastgesteld waarin de planning van wegenbouwkundige werkzaamheden beschreven is met de daarbij behorende financiële middelen. We kozen ervoor om het wegenbeheerplan in 2022 te updaten om financiële verrassingen in de komende jaren te voorkomen (uitgezonderd de kostenstijgingen, daarover verderop meer). Met de herziening in 2022 is het onderhoudsbudget voor de wegen gekoppeld aan een financiële voorziening om zo het onderhoud efficiënter te kunnen plannen.
1.2 Doelstelling Het doel van dit plan is om inzicht te geven in de huidige kwaliteit van het verhardingsareaal van de gemeente Zaltbommel en op netwerkniveau de onderhoudsbehoefte te bepalen. De (financiële) onderhoudsbehoefte dient uiteindelijk weer als basis om tot een gedegen (integraal) uitvoeringsplan te komen binnen de daarbij behorende beschikbaar gestelde financiële middelen. Dit beheerplan gaat niet over eventuele functieveranderingen of andere veranderingen aan het wegennet. De functieveranderingen komen voort uit andere plannen zoals het Gemeentelijk Verkeersen vervoersplan (GVVP), masterplan fietsen of andere ruimtelijke ontwikkelingen. De verschillende werkzaamheden worden afgestemd in het Jaarplan Openbare Ruimte (JOR).
1.3 Leeswijzer Hoofdstuk 2 bevat een samenvatting. Hoofdstuk 3 geeft inzicht in de arealen. Hoofdstuk 4 geeft de ambitie weer in combinatie met de CROW wegbeheersystematiek. Hoofdstuk 5 behandelt de diverse kwaliteiten van de verhardingen en vergelijkt deze met elkaar. Hoofdstuk 6 bepaalt de benodigde financiële middelen voor de komende vijf jaar (inclusief het lopende boekjaar).
Wegenbeheerplan 2024 - 2028
3
2 Samenvatting
2.1 Areaal De gemeente Zaltbommel heeft in 2023 2.308.840 m2 aan verhardingen in beheer. In 2018 had de gemeente Zaltbommel 2.081.921 m2 in beheer. Dit komt neer op een toename van 2,2% per jaar. Dit heeft voornamelijk te maken met diverse woning- en industrie-uitbreidingen. Daarnaast zijn ook diverse wegen verbreed die te maken hebben met het Provinciaal Inpassingsplan Glastuinbouw (PIP). Verder is met de invoering van de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) het areaal nauwkeuriger in beeld gebracht.
2.2 Kwaliteit De gemeente Zaltbommel conformeert zich aan de CROW-richtlijnen (CROW publicatie 147) volgens haar vastgestelde kwaliteitsambitie (zie hoofdstuk 4). 95,1% van het verhardingsareaal van de gemeente Zaltbommel voldoet op dit moment aan de CROW-norm. 4,9% voldoet niet. Uitgesplitst naar verhardingssoort, voldoet 2,7% van het asfaltverharding (2018:1,9%) en 6% van elementenverharding (klinkers/tegels) (2018: 16,4%) niet aan de CROW-norm. 1.0% 3.9%
A+
14.9%
A 54.2% 26.1%
B C D
Conclusie: Het gehele wegenareaal bevindt zich op een zeer goed kwaliteitsniveau. De afgelopen jaren hebben we sterk ingezet op het onderhoud van de elementenverhardingen, het percentage “onvoldoende” daalde van 16,4% naar 6%.
2.3 Financiën De totale groot onderhoudsbehoefte voor verhardingen op basis van de uitgevoerde globale visuele weginspectie en de maatregeltoets bedraagt € 8.001.964 voor de komende vijf jaar, gemiddeld is dat € 1,6 miljoen per jaar. Dit is exclusief het aanpassen van de weginrichting naar aanleiding van verkeersbesluiten. Herstel na werkzaamheden voor projecten en/of het (ver)leggen of vervangen van kabels en leidingen wordt geregeld met de zogenaamde degeneratiegelden die geen onderdeel zijn van het onderhoudsbudget maar wel aan het budget worden toegevoegd als het niet in het zelfde jaar van werkzaamheden hersteld wordt.
Wegenbeheerplan 2024 - 2028
4
Het is ook nodig om klein onderhoud uit te voeren, en onderhoud aan de bermen, halfverhardingen en wegmarkeringen. Hiervoor moet € 118.500,- per jaar gereserveerd moeten worden. De enorme kostenstijgingen in de periode sinds eind 2021 zijn zorgwekkend en een risico. In dit beheerplan gaan we uit van de prijzen van eind 2023. In de programmabegroting van de gemeente moet de prijsstijging minimaal jaarlijks gecompenseerd worden.
2.4 Aanbevelingen De huidige beheermethode leidt tot een goede technische kwaliteit. Voortzetting van deze methode is dan ook op zijn plaats. Als de geplande onderhoudsmaatregelen niet uitgevoerd worden kan dat leiden tot achterstallig onderhoud en toegenomen kans op (letsel)schade bij weggebruikers. Het is dus zaak om alle maatregelen tijdig uit te voeren.
Wegenbeheerplan 2024 - 2028
5
3 Areaalgegevens 3.1 Algemeen De gemeente Zaltbommel telt 30.349 inwoners (per 1 januari 2022) en heeft een oppervlakte van 89,74 km2 (waarvan 2,23 km2 water). De gemeente omvat de noordwestelijke helft van de Bommelerwaard. In het noorden grenst Zaltbommel aan de Waal, in het zuiden aan de Maas en in het Westen aan de Afgedamde Maas. De gemeente bestaat uit 12 kernen met een groot buitengebied.
3.2 Areaalgegevens De gemeente Zaltbommel heeft in 2023 2.308.840 m2 aan verhardingen in beheer. Het totale verhardingsareaal bestaat uit 50% asfaltverharding, 43% elementverharding, 2% betonverharding en 5% overige verharding (puin/grind/schelpen/halfverharding, etc.) (zie afbeelding 3.1 tot en met 3.4). In 2018 had de gemeente Zaltbommel totaal 2.081.921 m2 in beheer. In 5 jaar tijd is het verhardingsareaal met 10,9 % toegenomen, ongeveer 2,2% per jaar (in de periode 2015-2018 was dit 2,6%). Dit heeft voornamelijk te maken met diverse woning- en industrie-uitbreidingen. Daarnaast zijn ook al een aantal wegen voor de tuinbouw verbreed die binnen het Provinciaal Inpassingsplan vallen. Verder is met de komst van de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) het areaal nauwkeuriger in beeld gebracht.
Verhardingstypen Overig; 5% Beton; 2%
Asfalt; 50%
Elementen; 43%
Asfalt
Elementen
Beton
Overig
Afbeelding 3.1: verhardingsareaal gemeente Zaltbommel Als we het totale areaal van de gemeente Zaltbommel weergeven in oppervlaktes op basis van de verhardingssoorten, gebruikersfuncties en onderdeel types zie het er als volgt uit: verhardingssoort
m2
Asfalt
1.153.622
Elementen
995.661
Beton
43.409
Overig
115.582
totaal
2.308.840
Wegenbeheerplan 2024 - 2028
6
Afbeelding 3.2: oppervlaktes per verhardingssoort onderdeeltype
m2
Aanliggend fietspad
8.760
Aanliggend voetpad
215.333
Bushalte
205
Drempel
13.862
Fietsstrook
3.253
Inrit
101.568
Molgoot
402
Onbekend
8.288
Parallelweg
13.338
Parkeerstrook
57.195
Parkeerterrein
21.141
Parkeervak
79.313
Parkeervak Parkeerterrein
16.691
Plein
3.369
Punaise
4.363
Rabatstrook
47.707
Rijbaan
1.392.418
Rijbaan Parkeerterrein
25.742
Rotonde
7.819
Speelplaats / speelterrein
4.302
Taludtrap
314
Verhoogd Kruisingsvlak
43.194
Verkeersgeleider
4.642
Vrijliggend fietspad
93.351
Vrijliggend voetpad
141.809
Woonerf
458
Totaal
2.308.840
Afbeelding 3.3: oppervlaktes per onderdeeltype
Wegenbeheerplan 2024 - 2028
7
4 Ambitie 4.1 Kwaliteitsniveau Hieronder staan in kleur de definities van kwaliteitsniveaus zoals beschreven in de CROW richtlijn. In de kwaliteitsambitie openbare ruimte, die in 2012 is vastgesteld door de gemeenteraad, is vastgelegd dat de gemiddelde kwaliteit voor alle elementen van de openbare ruimte op niveau basis moet liggen.
Hoog
Basis
Laag
Alle wegen zijn in een zeer goede staat. Er is geen achterstallig onderhoud.
Er wordt veel geld geïnvesteerd in het onderhoud van de wegen. Hierbij wordt proactief gehandeld.
Alle wegen voldoen aan de gestelde eisen. Er zijn schades aan wegen maar niet in dusdanige vorm dat gevaar optreedt.
Het investeringsniveau richt zich op het basisonderhoud. Er vindt gericht onderhoud plaats naar aanleiding van inspecties.
Er zijn wegen met schades die gevaar kunnen opleveren voor de weggebruikers.
Er wordt onvoldoende geïnvesteerd om de wegen op peil te houden. De kwaliteit zal langzaam afnemen wat leidt tot kapitaalsvernietiging
Afbeelding 4.1: kwaliteitsniveaus
CROW wegbeheersystematiek
Gemeente Zaltbommel
Technische kwaliteit
Beeldkwaliteit
Ambitieniveau
Voldoende
Voldoende
A+ (zeer goed)
Zeer hoog
Voldoende
A (goed)
Hoog
Matig
Matig
B (voldoende)
Basis
Onvoldoende
Als het vastgestelde kwaliteitsniveau van de gemeente Zaltbommel vergeleken wordt met de technische kwaliteit volgens de CROW wegbeheersystematiek ziet dit er als volgt uit:
Onvoldoende
C (matig)
Laag
Achterstallig
D (te slecht)
Zeer laag
Afbeelding 4.2: verhouding CROW beeldkwaliteit – ambitieniveau Zaltbommel
Wegenbeheerplan 2024 - 2028
8
De gemeente Zaltbommel conformeert zich aan de landelijke CROW wegbeheersystematiek. Dit betekent dus dat de verhardingen visueel op technische kwaliteit globaal beoordeeld zijn en de richtlijnen (norm) gehanteerd worden volgens de CROW wegbeheer systematiek. De kwaliteit Matig is de ondergrens van verantwoord wegbeheer.
4.2 Meetmethode kwaliteit Wij meten de kwaliteit door elke 3 jaar een globale visuele inspectie uit te voeren. Het hele areaal is opgedeeld in 11.986 wegvakonderdelen. Elk onderdeel wordt separaat geïnspecteerd, met uitzondering van inritten buiten de bebouwde kom, halfverhardingen (schelpen, puin, grind etc) en onverharde delen. De inspectie wordt uitgevoerd volgens de methodiek omschreven in CROW publicatie 146 “Globale visuele inspectie”, zoals toegepast door de meeste wegbeheerders in Nederland. De inspectie wordt uitgevoerd door gespecialiseerde en gecertificeerde inspecteurs van een onafhankelijk inspectiebedrijf.
4.3 Duurzaamheid We willen zuinig zijn op onze omgeving. Het onderhoud van wegen is noodzakelijk maar heeft een negatieve impact op onze leefomgeving, bijvoorbeeld door uitstoot van CO2 en fijnstof maar ook door winning van grondstoffen. We volgen de ontwikkelingen op de markt nauwgezet. We zijn nadrukkelijk volgend en niet leidend, onze personele capaciteit is daarin bepalend.
Bij de inrichting van wegen houden we rekening met klimaatverandering, we beperken de gevolgen van wateroverlast en hittestress waar mogelijk. We proberen onderhoudswerkzaamheden zo veel mogelijk af te stemmen op onderhoudswerk aan riolering, groen, openbare ruimte of kabels en leidingen. Omdat riolering de langste levensduur heeft en het meest kapitaalintensief is, beschouwen we de vervangingsplanning van de riolering als leidend. Bij het onderhoud van de wegen bepalen we de meest duurzame en kostenefficiënte onderhoudsmaatregel. Soms kan dat conservering van het asfalt zijn, soms vervanging van de hele of gedeeltelijke verharding. Veel materialen die wij toepassen zijn circulair, bijna alle materialen zijn recyclebaar. We hergebruiken klinkers en tegels waar mogelijk. We hergebruiken gefreesd (oud) asfalt in onderlagen van nieuw asfalt. Daar waar klinkers of tegels niet meer herstraat kunnen worden wordt het materiaal gebroken tot granulaat en gebruikt als funderingsmateriaal of grondstof voor nieuw beton. Het herstraten van klinkers of tegels is fysiek zwaar werk. Wij laten zo veel mogelijk van het (her)straatwerk machinaal uitvoeren. Bij het uitvoeren van onderhoud aan asfaltverhardingen kan teerhoudend asfaltgranulaat (TAG) vrijkomen.
Vanwege de risico’s van dit materiaal voor mens en milieu verwijderen we teer uit de asfaltketen en voeren we teerhoudend asfalt af naar een installatie waar het thermisch wordt verwijderd. We kijken naar efficiëntere manieren om wegen te inspecteren en te monitoren. We zien steeds meer gebruik van elektrisch materieel en toepassing van asfaltmengsels met een hoger percentage gerecycled materiaal en asfalt dat met een lagere temperatuur verwerkt kan worden.
Wegenbeheerplan 2024 - 2028
9
4.4 Toegankelijkheid Bij nieuwe inrichting of bij grootschalig onderhoud richten we wegen en voetpaden zo toegankelijk mogelijk in. Denk hierbij aan opritten naar trottoirs voor mindervaliden, kinderwagens of rollators.
Wegenbeheerplan 2024 - 2028
10
5 Kwaliteit
5.1 Algemeen In dit hoofdstuk wordt inzicht gegeven over de technische kwaliteit van de verhardingen op basis van de uitgevoerde globale visuele weginspectie midden 2023. We kijken hier vooral naar asfalt en elementenverhardingen omdat -afgezien van beton- andere verhardingstypen niet in de inspectiesystematiek voorkomen. Betonverhardingen bekijken we niet in detail want ze vertegenwoordigen slechts een klein deel van het areaal en ze scoren nagenoeg 100%. Dit laatste wordt veroorzaakt doordat de verhardingen voor een zeer groot deel in de afgelopen 5 jaar aangelegd zijn.
5.2 Technische kwaliteit geheel areaal De technische kwaliteit van het gehele areaal van de gemeente Zaltbommel bestaat uit ongeveer 80,3% voldoende, 14,9% matig en 4,9% onvoldoende, zie ook onderstaand afbeelding 5.1.
1.0% 3.9%
A+
14.9%
A 54.2% 26.1%
B C D
Afbeelding 5.1: technische kwaliteit alle verhardingen
Bovengenoemde technische kwaliteitscijfers betekenen dat 3,9% van het gehele areaal niet voldoet aan de CROW richtlijnen (in 2018 was dit nog 8,1%). Dit gedeelte zit dus onder de “ondergrens” van verantwoord wegbeheer waarop actie op ondernomen moet worden. Een dergelijk percentage is zeer acceptabel. Ter nuancering: als we ervan uitgaan dat elk wegvak gemiddeld eens in de 15 jaar onderhoud nodig heeft dan zal elk jaar 6,7% van het hele areaal op dit niveau zitten. Op 14,9% van het totale areaal zit een kwaliteitsniveau “matig” (in 2018: 4,8%). Als we hier aandacht voor houden en tijdig onderhoud plegen voorkomen we dat dit de ondergrens van verantwoord wegbeheer passeert.
Wegenbeheerplan 2024 - 2028
11
5.3 Technische kwaliteit per soort verharding Als we naar de verschillende soorten verhardingen kijken, blijkt dat 2,7% (2018:1,9%) van de asfaltverharding en 6% (2018: 16,4%) van de elementenverharding niet voldoet aan de richtlijnen van het CROW, zie onderstaande afbeeldingen 5.2 en 5.3. 1.0%1.7% 13.8%
A+ A 51.9%
31.6%
B C D
Afbeelding 5.2: technische kwaliteit asfaltverharding 5.1% 0.9% 14.2% 17.4%
A+ A 62.5%
B C D
Afbeelding 5.3: technische kwaliteit elementverharding
Conclusie: Een “voldoende” niveau (alles wat qua kwaliteit voldoet aan de juridische norm) van 95% is zeer hoog. Alle verhardingen zijn kwalitatief goed. Waar we het asfaltonderhoud met name in de periode 20122018 naar het gewenste niveau gehaald hebben door gerichte investeringen, hebben we dat met de elementen in de afgelopen jaren gedaan. We zijn van 79,3% in 2018 voldoende naar 96% voldoende gegaan. Om dit te bereiken hebben we in alle dorpen en wijken veel geïnvesteerd in het elementenonderhoud. Voor de komende periode is het wel belangrijk om te voorkomen dat er kapitaalvernietiging ontstaat door achterstallig onderhoud, het is dus zaak om het huidige investeringsniveau te handhaven.
5.4 Kwaliteit per beleidsaspect De CROW wegbeheersystematiek heeft vier beleidsthema’s die gerelateerd zijn aan de technische kwaliteit van de verhardingen en waar het wegonderhoud invloed op heeft. Het betreft de beleidsthema’s:
Aanzien Comfort Veiligheid Duurzaamheid
Wegenbeheerplan 2024 - 2028
12
In onderstaand afbeelding 6.4 staan de beleidsthema’s beschreven en welke schade (technische kwaliteit) hier invloed op heeft. In veel gevallen zal een wegvak dat slecht scoort op een bepaald aspect ook slecht scoren op de andere aspecten, er zit dus een grote overlap in. Relatie beleidsthema’s en technische kwaliteit Thema
Omschrijving
Welke schade heeft invloed
Aanzien
Zodra schades zichtbaar zijn, wordt het algehele aanzien beïnvloed. Een wegvakonderdeel waar veel kleinschalige reparaties zijn uitgevoerd ziet er bijvoorbeeld een stuk minder aantrekkelijk uit dan een nieuw wegvak.
Wordt in hoge mate bepaald door de algehele onderhoudstoestand van een weg. Met name scheurvorming en randschade geven een minder aantrekkelijk aanzien.
Comfort
Het comfort wordt bepaald door de mate waarin de weggebruiker hinder ondervindt van de onderhoudstoestand van de weg. Met name ‘vlakheid’ heeft invloed op het comfort.
Wordt bepaald door de mate waarin de weggebruiker hinder ondervindt van de onderhoudstoestand van de weg. Met name oneffenheden, vlakheid (dwars- en langs) en spoorvorming hebben invloed op comfort.
Veiligheid
De mate van onderhoud heeft invloed op de veiligheid. Achterstallig onderhoud vergroot de kans op ongelukken en daarmee ook op schadeclaims. Een losliggend element of gaten in de weg zullen meer invloed op de veiligheid hebben dan rafeling op asfalt.
Wordt met name bepaald door ernstige oneffenheden, het schadebeeld vlakheid (dwars en langs) en spoorvorming.
Duurzaamheid
Duurzaamheid heeft betrekking op de technische instandhouding. Het schadebeeld ‘scheurvorming’ is bijvoorbeeld van invloed op de duurzaamheid. Bij niet tijdig herstellen van de schade zal een zwaardere en duurdere onderhoudsmaatregel noodzakelijk zijn of kan er uiteindelijk sprake zijn van kapitaalvernietiging.
Duurzaamheid heeft betrekking op de technische instandhouding van de verharding. Het schadebeeld ‘scheurvorming’ op asfalt en ‘voegvulling’ bij beton zijn hierop van invloed.
Afbeelding 5.4: relatie beleidsthema’s en technische kwaliteit
Wegenbeheerplan 2024 - 2028
13
Op basis van de uitgevoerde globale visuele inspectie in 2023 ziet de technische kwaliteit voor de vier beleidsthema’s voor de gemeente Zaltbommel er als volgt uit:
Kwaliteitsscore per beleidsaspect Criterium
Voldoende %
Matig %
Onvoldoende %
Aanzien
93
3
4
Comfort
87
10
3
Veiligheid
93
4
3
Duurzaamheid
95
2
3
Gemiddeld
92
4,75
3,25
Afbeelding 5.5: uitkomsten technische kwaliteit beleidsthema’s
Kwaliteitsscore op aspect veiligheid per materiaalsoort Materiaalsoort
Voldoende %
Matig %
Onvoldoende %
Asfalt
91
5
4
Beton
100
0
0
Elementen
92
4
5
Overige
100
0
0
Afbeelding 5.6: uitkomsten technische kwaliteit op beleidsthema Veiligheid per materiaalsoort
Conclusie: Uit deze uitkomsten kan geconcludeerd worden dat alle beleidsthema’s over de volle breedte van het areaal goed scoren. Dit wordt vooral teweeg gebracht door de investeringen in de asfaltverhardingen en het grootschalig elementenonderhoud in de laatste jaren. De score op Comfort is gezakt, dit is voornamelijk het gevolg van veroudering van de wegen die geasfalteerd zijn in de periode 2015-2020, waarvan de toplaag door slijtage wat gerafeld is (verlies van steenslag in de toplaag).
Wegenbeheerplan 2024 - 2028
14
6 Financiële middelen
6.1 Algemeen Op basis van de uitgevoerde globale visuele weginspectie en de CROW wegbeheersystematiek is de technische kwaliteit vastgesteld. Hieruit is het moment van onderhoud en het daarbij behorende budget berekend voor alle wegvakonderdelen.
6.2 Financiële planning 6.2.1 Algemeen De basisplanning is een maatregelplanning voor de komende vijf jaar, waarbij als startjaar 2024 wordt toegepast, omdat de inspecties midden 2023 uitgevoerd zijn.
6.2.2 Uitgangspunten Om de totale kosten van de onderhoudsbehoefte te kunnen bepalen is gebruik gemaakt van maatregelprijzen die gebaseerd zijn op prijspeil van oktober 2023 excl. BTW. In de financiële behoefte hanteren we bij rioolvervangingen als uitgangspunt dat de weg nagenoeg is afgeschreven en dat de helft van de kosten van het herstel van de weg ten laste komen van het wegbeheer en de andere helft ten laste gaat van het rioolbeheer.
6.2.3 Inflatie Alle kosten in dit plan zijn berekend op basis van het prijspeil van eind 2023. Sinds de eerste helft van 2022 hebben we te maken gekregen met een ongekend hoge inflatie. Vooral in de asfaltwegen (gesloten verharding) zijn er zeer sterke schommelingen zichtbaar per kwartaal, zowel opwaarts als neerwaarts. Prijsontwikkeling grond-weg en waterbouw Stijging januari 2018-januari 2024
Juli 2021-juli 2022
Juli 2022-jan 2024
Wegen met open verharding
35,1%
10%
10,2%
Wegen met gesloten verharding
42,6%
34%
-8,2%
Afbeelding 6.1: stijging prijsindex Grond-, weg- en waterbouw (GWW); inputprijsindex 2015=100 https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/84538NED# De kosten van het maken van asfalt en straatstenen zijn sterk afhankelijk zijn van de olieprijs (bitumen, brandstof) en gas (productie van asfalt of gebakken klinkers heeft veel warmte nodig). We hebben nog onvoldoende beeld hoe de prijzen zich de komende jaren gaan ontwikkelen. Daarom is het raadzaam om jaarlijks in de gemeentebegroting de prijsschommelingen te verdisconteren.
6.2.4 Financiële behoefte groot onderhoud verhardingen Op basis van de recent uitgevoerde globale visuele weginspectie en een maatregeltoets blijkt dat de gemeente Zaltbommel een totale groot onderhoudsbehoefte heeft van € 8.001.961 voor de komende
Wegenbeheerplan 2024 - 2028
15
vijf jaar. Om deze totale onderhoudsbehoefte in vijf jaar te kunnen uitvoeren zou jaarlijks een budget van gemiddeld € 1.600.000. gereserveerd moeten worden, zie onderstaande afbeelding 6.2.
Financiële behoefte groot onderhoud Jaar
Benodigd bedrag
2024
€ 1.637.246
2025
€ 2.262.663
2026
€ 1.079.006
2027
€ 1.788.532
2028
€ 1.234.514
Totaal
€ 8.001.961
Gemiddeld per jaar
€ 1.600.392
Afbeelding 6.2: financiële onderhoudsbehoefte verhardingen
6.3 Jaarlijks budget Naast groot onderhoud is ook budget nodig voor klein onderhoud, halfverhardingen, wegmarkering en het inspecteren van de wegen voor de volgende herziening van het wegenbeheerplan. Voorgesteld budget 2024
2025
2026
2027
2028
Groot onderhoud
1.600.000
1.600.000
1.600.000
1.600.000
1.600.000
Klein onderhoud
30.000
30.000
30.000
30.000
30.000
Onderhoud bermverharding
30.000
30.000
30.000
30.000
30.000
Halfverhardingen
13.500
13.500
13.500
13.500
13.500
Markeringen
45.000
45.000
45.000
45.000
45.000
Weginspectie
8.000
8.000
8.000
8.000
8.000
Totaal
1.726.500
1.726.500
1.726.500
1.726.500
1.726.500
Afbeelding 6.3: voorgestelde ontwikkeling budgetten 2024 t/m 2028
Wegenbeheerplan 2024 - 2028
16
6.3.1 Projecten Een aantal van de onderhoudsmaatregelen zijn samen te vatten als project. We kijken met name bij de projecten of het wenselijk én mogelijk is om aan te sluiten bij andere projecten of wensen. Hierbij kan gedacht worden aan vervanging van riolering of maatregelen aan de weginrichting op basis van het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (GVVP), of het Masterplan Fietspaden. Waar mogelijk zoeken we ook afstemming met onderhoud aan de verlichting of het groen. We benoemen hierbij een aantal projecten waarbij in het hiervoor genoemde budget voor groot onderhoud een bijdrage gedaan wordt. Projecten in begroting Voor de volgende twee projecten is geld opgenomen in de programmabegroting van de gemeente Zaltbommel, deze kosten zijn niet opgenomen in de kostenraming voor het groot onderhoud in dit wegenbeheerplan.
Herinrichting Steenweg Zaltbommel Herinrichting Steenweg-Parallelweg Bruchem Herinrichting Hendrikstraat Gameren
Samenhang met riolering De volgende projecten zijn gekoppeld aan de uitvoering van rioolvervanging. De in deze tabel genoemde kosten zijn de kosten die ten laste komen van het wegbeheer, en die opgenomen zijn in de kostenraming voor groot onderhoud in paragraaf 6.2.4. Project
Planjaar Bedrag
Gameren-Oost
2024
€ 282.350
Gisbert Schairtweg
2024
€ 129.000
Riolering De Vergt Fase 3 (Bachplein)
2024
€ 100.000
Riolering Tuinstraat Nederhemert woningbouw Maastuinen)
(combi 2025
€
29.600
Riolering De Vergt fase 4 (Vogelbuurt)
2025
€ 73.907
Riolering Emmastraat eo. Aalst
2025
€ 200.000
Riolering Zuilichem
2025
€ 170.703
Riolering De Vergt fase 5 (Rembrandtstraat e.o.)
2026
€ 175.181
Riolering Molenstraat Nederhemert
2027
€ 304.350
Riolering Kapelstraat Nederhemert
2028
€ 220.050
Afbeelding 6.4: projecten die samenhangen met rioleringswerkzaamheden
Wegenbeheerplan 2024 - 2028
17
Projecten waarvoor aanvullend krediet gewenst is De Ridderstraat in Gameren is uitgevoerd als asfaltweg. Het asfalt zal omstreeks 2025-2026 aan groot onderhoud toe zijn. Dat is een natuurlijk moment om na te denken over herinrichting van de weg, waarbij het asfalt mogelijk vervangen kan worden door gebakken klinkers. Dit beeld past beter in het beschermde dorpsgezicht en het verbetert de verkeersveiligheid omdat men langzamer rijden over klinkers dan over asfalt. Uiteraard moet een dergelijke investering overlegd worden met de bewoners. In dit plan is hiervoor nog geen budget gereserveerd. De kosten bedragen ongeveer € 625.000, dit bedrag zal in de perspectiefnota afgewogen moeten worden tegenover andere wensen.
6.4 Kosten lange termijn Een weg heeft een technische levensduur van gemiddeld 60 jaar. Tussentijds vindt op verschillende momenten onderhoud plaats en aan het einde van de levensduur vindt vervanging van de wegconstructie plaats (reconstructie of rehabilitatie genoemd). Zaltbommel is zoals veel gemeenten in de jaren '60 en '70 sterk gaan groeien. De gemiddelde levensduur van de verhardingen, circa 50 á 60 jaar, in ogenschouw nemend, kan worden geconstateerd dat de gemeente Zaltbommel de komende jaren te maken krijgt met oplopende vervangingsinvesteringen. Om op een betrouwbare wijze de langetermijnkosten te kunnen berekenen is de volgende informatie noodzakelijk:
Aanlegjaar van de weg Constructieopbouw van de weg In het verleden uitgevoerde onderhoudsmaatregelen Toekomstige plannen met de weg en de aanverwante infrastructuur zoals riolering. Deze plannen hebben een kostenverlagend effect omdat werk met werk gemaakt wordt.
Op dit moment is van een belangrijk deel van de wegen (vooral in het buitengebied) de leeftijd en de onderhoudsgeschiedenis onbekend. Hierdoor is het nog niet mogelijk om op betrouwbare wijze de langetermijnkosten voor de periode vanaf 2029 te voorspellen. We verwachten ook niet dat we deze gegevens kunnen verkrijgen. De grove cijfers komen uit op bedragen rond vier miljoen euro per jaar vanaf 2029. Dit zijn bruto kosten waarbij niet gerekend wordt met samenhang met andere projecten. Onder ongeveer de helft van de wegen ligt riolering waardoor een deel van de reconstructiekosten gedekt wordt uit rioolwerkzaamheden. Een deel van de werkzaamheden valt ook samen met reconstructie van een gebied of route, zoals Munnikenland of het Provinciaal Inpassingsplan Glastuinbouw. Ook verwachten we dat in de periode tussen nu en 2045 een flink deel van de dijken opnieuw verzwaard moet worden, wat waarschijnlijk leidt tot vervanging van de wegen op die dijken. Alles bij elkaar zullen de kosten voor groot onderhoud stijgen richting 2 miljoen Euro per jaar rond 2030. Dit betekent dat gerekend moet worden op een substantiële toename van de jaarlast om de kwaliteit “basis” voor de wegen ook in de toekomst te kunnen handhaven.
Wegenbeheerplan 2024 - 2028
18
6.5 Voorziening Wegen Omdat het jaarlijkse onderhoud fluctueert terwijl het wenselijk is om een vast bedrag in de begroting te hanteren wordt het jaarlijkse budget gestort in de Voorziening Wegen. Alle kosten voor het wegbeheer worden onttrokken aan deze voorziening. De voorziening mag niet negatief staan. Het voordeel van een voorziening is dat het financieel-administratief eenvoudiger is om met werkzaamheden te schuiven tussen jaren als daar aanleiding toe is. Dat kan bijvoorbeeld als zich kansen voordoen met het aansluiten op (externe) projecten, of als het vanwege andere werkzaamheden niet wenselijk is om een weg af te sluiten. Het kan ook zijn dat een weg een jaartje langer mee kan, of dat een slechte winter zorgt voor een sneller dan verwachte achteruitgang van een weg, waardoor de weg eerder aan de beurt is. In dit wegenbeheerplan gaan we uit van een gemiddelde veroudering van wegen en inschatting van onderhoudskosten op basis van zichtbare schades. Een slechte winter of droge zomer kunnen leiden tot een sterke verslechtering van het areaal.
6.5.1 Degeneratiekosten De nutsbedrijven veroorzaken schade aan de verhardingen met hun graafwerkzaamheden, bijvoorbeeld door het nazakken van de gegraven sleuf. Wij brengen deze degeneratiekosten in rekening bij de bedrijven op basis van de lengte van de gegraven sleuf in combinatie met het soort bovenbedekking (asfalt, elementen, gras, struiken etc). Deze inkomsten moeten aan de voorziening toegevoegd worden omdat sommige schade binnen enkele jaren na de graafwerkzaamheden optreedt en dus hersteld moet worden.
Wegenbeheerplan 2024 - 2028
19
Bijlage 1 - lijst te onderhouden wegvakonderdelen NB: dit is een lijst met alle te onderhouden wegvakonderdelen en de onderhoudsmaatregel die deels op geautomatiseerde wijze bepaald is. Het doel van de lijst is het in beeld brengen van de verwachte onderhoudskosten en dient als onderbouwing voor de voorziening. Voor elk vak wordt op een later tijdstip nader bepaald welke onderhoudsmaatregel het meest efficiënt is, en voor welk oppervlak en in welke periode. De lijst is een momentopname, het is geen toezegging. Aan de lijst kunnen geen rechten ontleend worden.
Wegenbeheerplan 2024 - 2028
20