Vst Definitieve vestiging Wvg Brakel-West

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Definitieve vestiging Wvg Brakel-West

Kern van het raadsvoorstel De wens bestaat om in Brakel-West woningbouw te realiseren. Ter bescherming van dit proces heeft, het college op 6 juli 2021 besloten om het zogenaamde voorkeursrecht op basis van de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg) te vestigen. In het kort komt dit erop neer dat de betrokken gronden niet aan een derde mogen worden verkocht, maar eerst aan de gemeente moeten worden aangeboden. De vestiging van het voorkeursrecht door het college is voorlopig. Wanneer de raad besluit tot definitieve vestiging geldt het voorkeursrecht in beginsel voor de duur van drie jaren Indien binnen deze drie jaar een bestemmingsplan wordt vastgesteld blijft het voorkeursrecht van rechtswege van toepassing gedurende tien jaar (vanaf de datum van inwerkingtreding van het bestemmingsplan). Het besluit over de daadwerkelijke definitieve vestiging van het voorkeursrecht door de raad is in dit voorstel verwerkt. Gerelateerde raadsstukken - Activeren grondexploitatie Brakel-West (204865)

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Definitieve vestiging Wvg Brakel-West

Zaaknummer

: 212653

Datum collegevergadering

: 6 september 2021

Datum raadsbesluit

: 30 september 2021

Datum raadsvergadering

: 30 september 2021

Portefeuillehouder

: Wethouder Van Leeuwen

Inlichtingen bij

: Gemeente Zaltbommel, afdeling Realisatie en Beheer ZBM, Gert-Jan van der Maas

Voorstel 1. De gronden zoals weergegeven op bijgevoegde grondplantekening en in bijgevoegde lijst met eigenaren en beperkt gerechtigden, op basis van artikel 2 en 4 van de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg), aan te wijzen als gronden waarop het voorkeursrecht van toepassing is. 2. De uitvoering van dit besluit alsmede het informeren van rechthebbenden op te dragen aan het college van burgemeester en wethouders, met inachtneming van de voorschriften van de Wet voorkeursrecht gemeenten. Inleiding Met ons besluit op 6 juli 2021 is het voorkeursrecht in Brakel-West voorlopig gevestigd. Ter behoud van de gewenste regie, wordt aan u gevraagd om het voorkeursrecht definitief te vestigen. Vanaf dat moment duurt het voorkeursrecht voort en dienen wij te besluiten om bij aanbieding van één of meer betreffende gronden al dan niet in onderhandeling te treden met de aanbieder. Het doel is het realiseren van nieuwe woningbouw in Brakel-West. Bij de ontwikkeling van deze woningbouwlocatie wenst de gemeente de regie te behouden. Deze regierol kan worden versterkt door het aanwijzen van gronden op basis van de Wvg, zoals nu gebeurt. Door de aanwijzing wordt de uitgangspositie van de gemeente ter plaatse versterkt.

De mogelijkheden tot het voeren van een actieve grondpolitiek nemen toe en daarmee de mogelijkheden tot gewenste toedeling van de gronden, het stellen van voorwaarden bij uitgifte van gronden ten aanzien van de bestemming, gebruik en dergelijke. In de tweede plaats is het voorkeursrecht gedurende het proces van planontwikkeling een beschermingsinstrument waardoor ongewenste ontwikkelingen kunnen worden voorkomen. Tevens worden verkopen aan derden, die de ontwikkeling van het woningbouw kunnen frustreren, voorkomen. In de structuurvisie “Buitengebied Zaltbommel”, zoals door u vastgesteld op 19 september 2019, is hiertoe al een visiekaart opgenomen (zie hierna). Op deze visiekaart zijn verschillende locaties opgenomen die zijn aangeduid als “zoekzone wonen inclusief bestaande bebouwing”, waaronder ook de uitbreiding van Brakel-West. Wij wensen nu de ontwikkeling van dit terrein ter hand te nemen. De beoogde nieuwe bestemming is een niet-agrarische bestemming (woningbouw), waardoor voldaan is aan het eerste vereiste van de Wvg. Tevens wordt voldaan aan het tweede vereiste: het huidige gebruik (agrarisch) wijkt af van de toekomstige bestemming (woningbouw). Door vestiging van dit recht moet de gemeente in elk geval door de huidige eigenaar met voorrang in de gelegenheid worden gesteld om de grond te verwerven, indien deze eigenaar de grond wil verkopen.

Met dit aan u voorgestelde besluit geldt in beginsel een voorkeursrecht voor de duur van drie jaren, na inwerkingtreding van uw besluit tot bestendiging. Indien binnen deze periode een bestemmingsplan wordt vastgesteld, blijft het voorkeursrecht van rechtswege van toepassing 2

gedurende tien jaren vanaf de datum van inwerkingtreding van het bestemmingsplan. Op de betrokken gronden is niet eerder een voorkeursrecht gevestigd. Fragment structuurvisie

Burgerparticipatie Dit betreft trede nul. Met andere woorden: er heeft geen burgerparticipatie plaatsgevonden, omdat dit formele besluit zich er niet toe leent. Uiteraard zijn de partijen wel persoonlijk geïnformeerd. Argumenten 1.1. De gemeente houdt graag de regie op dit project. Om tot realisatie van woningbouw, eventueel in combinatie met maatschappelijke doeleinden, te kunnen komen, is het noodzakelijk om over alle betrokken onroerende zaken (gronden) te kunnen beschikken. Om te voorkomen dat eigenaren verkopen aan derden, waardoor de realisatie van woningbouw bemoeilijkt wordt, stellen wij voor het voorkeursrecht op te nemen. Het uitgangspunt bij deze toekomstige ontwikkeling en realisatie van het gebied is dat de gemeente de regie voert bij de ontwikkeling van het plangebied. Dit heet ook wel actieve grondpolitiek. Door het van toepassing verklaren van het voorkeursrecht behoudt de gemeente de grip op de ontwikkeling. Het voorkeursrecht wordt daarbij als ondersteuning ingezet ten behoeve van het verwervingsproces. 1.2. De prijs komt op een eerlijke wijze tot stand. Als een rechthebbende zijn grond of beperkt recht wil vervreemden, is hij verplicht om deze eerst aan de gemeente aan te bieden. De gemeente kan dan kopen tegen een marktconforme prijs. Leiden onderhandelingen niet tot een marktconforme prijs, dan kan prijsvaststelling via de rechtbank plaatsvinden. 1.3.

Er wordt voldaan aan de vereisten van de Wvg. De gemeente is bevoegd gronden aan te wijzen waarop de artikelen 10 tot en met 15, 24 en 26 Wvg van toepassing worden verklaard. Er moet wel worden voldaan aan twee criteria. Aan de gronden 3

moet namelijk een niet-agrarische bestemming worden toegedacht of gegeven en het huidige gebruik van de gronden moet afwijken van de toegedachte bestemming. Hiervan is sprake nu de gronden feitelijk agrarisch worden gebruikt en een woonbestemming beoogd is. Daarmee wordt voldaan aan de eisen. 1.4. Een definitieve vestiging door de raad is vereist. Het getroffen voorlopig voorkeursrecht door het college geeft de gemeente de mogelijkheid om vooruitlopend op een besluit van de raad reeds gronden aan te wijzen waarop een gemeentelijk voorkeursrecht rust. Dit eerder door ons genomen besluit heeft ingevolge artikel 6 lid 1 Wvg een geldigheidsduur van drie maanden. Na deze drie maanden vervalt het voorkeursrecht van rechtswege, tenzij u een besluit neemt tot definitieve vestiging van het voorkeursrecht. Daarom ligt aan u dit besluit voor, waarbij u binnen de genoemde periode het voorkeursrecht definitief van toepassing verklaart op grond van artikel 4 van de Wvg. Na het definitief vestigen van het voorkeursrecht door de gemeenteraad, geldt het voorkeursrecht voor de duur van drie jaar. Indien binnen deze drie jaar een bestemmingsplan wordt vastgesteld, blijft het voorkeursrecht van rechtswege van toepassing gedurende tien jaar vanaf de datum van inwerkingtreding van het bestemmingsplan. Het is niet onze bedoeling om eerst nog een structuurvisie vast te stellen. 1.5.

Er zijn geen zienswijzen ingediend tegen het collegebesluit. Voorafgaand aan uw besluit is aan de eigenaren en rechthebbenden de gelegenheid geboden om rechtsmiddelen in te zetten naar aanleiding van het ontwerpraadsvoorstel en –besluit en/of te worden gehoord. Op basis van het collegebesluit waarin het voorkeursrecht reeds voorlopig is gevestigd, zijn alle relevante en openbare stukken ter inzage gelegd en zijn de eigenaren en beperkt zakelijk gerechtigden over het voorkeursrecht geïnformeerd. Tegelijkertijd zijn de eigenaren en beperkt zakelijk gerechtigden geïnformeerd over de mogelijkheid om hun zienswijze te geven op het concept raadsvoorstel en te worden gehoord, alvorens het raadsbesluit wordt genomen. Naar aanleiding van de terinzagelegging zijn er geen zienswijzen ingediend. Derhalve is er geen reactie van de zienswijzen opgenomen in de bijlage bij dit voorstel. 2. De uitvoering moet aan het college worden opgedragen. Met uw besluit wordt aan het college opdracht gegeven om uw besluit praktisch tot uitvoering te brengen. Kanttekeningen 1.1. Het voorkeursrecht is geen garantie dat de gronden in eigendom komen Het voorkeursrecht geeft niet de garantie dat de gemeente ook eigenaar wordt van de gronden. De rechthebbenden kunnen immers niet worden verplicht tot het verkopen van de grond aan de gemeente.

Het gaat enkel om de verplichting dat een perceel(-gedeelte) eerst aan de gemeente wordt aangeboden voordat het aan een derde kan worden verkocht. Indien de rechthebbenden niet tot vervreemding wensen over te gaan, dan dienen wanneer gewenst andere publiekrechtelijke middelen te worden aangewend ter verkrijging van de grond. Dit is mogelijk door bijvoorbeeld (verder) minnelijk overleg of onteigening, maar dat staat los van voorliggende procedure. 1.2. Het besluit heeft beperkende gevolgen voor de rechthebbenden. Het voorkeursrecht verplicht de betrokken eigenaren om bij een voorgenomen verkoop de betreffende percelen eerst aan het college aan te bieden. De notaris mag niet meewerken aan een transactie als het voorkeursrecht van toepassing is. De verkoper kan zijn perceel niet vrijelijk verkopen aan een derde. Het voorkeursrecht heeft echter geen gevolgen voor het gebruik van de gronden. Er geldt ook een aantal uitzonderingssituaties op de aanbiedingsplicht. Te denken valt aan verkoop aan eigen kinderen of uitvoering van een uiterste wilsbeschikking. Deze zijn in artikel 10 Wvg opgenomen. 1.3. Het is mogelijk dat betrokkenen bezwaar indienen. 4

Tegen uw besluit staat rechtsbescherming open voor belanghebbenden conform de reguliere regels van de Awb. Eigenaren en rechthebbenden hebben na de definitieve vestiging door de raad de mogelijkheid om een bezwaarschrift tegen het besluit in te dienen. Deze bezwaarschriften worden gebundeld behandeld. Artikel 6 lid 3 van de Wvg bepaalt dat in het geval er bezwaar of beroep aanhangig is tegen een besluit van het college tot voorlopige aanwijzing, dit bezwaar en beroep na definitieve vestiging door de gemeenteraad tevens wordt geacht te zijn gericht tegen het besluit van de gemeenteraad. Programma duurzaamheid Niet van toepassing. Financiën (incl. BTW-effect) Er zijn geen directe financiële nadelen of risico’s voor de gemeente als gevolg van de bestendiging van het voorkeursrecht. De financiële gevolgen doen zich pas voor als een partij percelen aanbiedt aan de gemeente en wij vervolgens daadwerkelijk tot verwerving overgaan. Eventuele aankopen en bijbehorende kosten komen ten laste van de grondexploitatie, welke ook in deze vergadering door u geactiveerd wordt. Om strategische redenen is deze besluitvorming opgeknipt. Bedrijfsvoering Voor de uitvoerende kant van de Wvg en de toekomstige ontwikkeling zelf, ligt de verantwoordelijkheid bij afdeling Realisatie. Leefomgeving is belast met het bestemmingsplan en vergelijkbare documenten.

Uitvoering Planning Met het voorliggend besluit wordt het voorkeursrecht in beginsel direct gevestigd voor de duur van drie jaar. Na het besluit volgt bekendmaking van het besluit, terinzagelegging, brief naar rechthebbenden en rechtsbescherming. Zie argumenten 1.4. voor overige tijdstippen. Persoonlijke levenssfeer Gezien de privacygevoelige informatie, worden bij dit besluit alsmede de terinzagelegging en publicatie van het raadsbesluit, op de perceellijsten de namen van de eigenaren geanonimiseerd. Een niet-geanonimiseerde lijst ligt voor de raadsleden op verzoek ter inzage bij de griffie. Handhaving Niet van toepassing. Communicatie In de Wet voorkeursrecht gemeenten en het Besluit voorkeursrecht gemeenten 2010 is bepaald dat de rechthebbenden dienen te worden geïnformeerd over het voorkeursrecht. Dit gebeurt per brief, waarin een zakelijke beschrijving van het voorkeursrecht wordt gegeven alsook van de rechtsmiddelen. Overigens zijn rechthebbenden reeds per (aangetekende en door ambtenaren persoonlijk bezorgde) brief geïnformeerd over de voorlopige aanwijzing. Hierin is ook vermeld dat rechthebbenden gehoord kunnen worden, alvorens u het raadsbesluit neemt tot definitieve vestiging van het voorkeursrecht. Gelijktijdig met de publicatie van voorliggend besluit, zullen rechthebbenden wederom een brief ontvangen met daarin de gevolgen van uw besluit.

Evaluatie / controle Niet van toepassing. Nota van wijzigingen Niet van toepassing. Bijlage(n) Digitaal bijgevoegd en ter inzage in de leeskamer: 5

1. Grondplantekening d.d. 31 augustus 2021; 2. Lijst met kadastrale gegevens en oppervlakten d.d. 31 augustus 2021 conform kadastrale recherche; en 3. Concept raadsbesluit.

6