Vst Conceptbegroting GGD Gelderland-Zuid 2022

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Concept begroting GGD Gelderland-Zuid 2022

Kern van het raadsvoorstel Kan de gemeenteraad akkoord gaan met de voorgestelde zienswijze op de concept programmabegroting 2022 van de GGD Gelderland-Zuid? Gerelateerde raadsstukken Om deze adviesnota te kunnen beoordelen heeft de gemeenteraad de volgende stukken nodig:        

De brief aan de raden namens de GGD met uitleg over de concept programmabegroting. De concept programmabegroting 2022 van de GGD Gelderland-Zuid. De omschrijving van de taken die de GGD voor zichzelf zien in het kader van de Omgevingswet. De onderbouwing van de GGD t.b.v. de extra FTE voor de omgevingswet. De PowerPoint van de GGD inzake de taken die zij voor zichzelf zien in het kader van de Omgevingswet. De PowerPoint van de GGD inzake informatie gestuurd werken. De extra onderbouwing van de GGD inzake het informatie gestuurd werken. Het adviesrapport van de Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen van de gemeente Nijmegen

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Concept begroting GGD Gelderland-Zuid 2022

Zaaknummer

: 178653

Datum collegevergadering

: 18 mei 2021

Datum raadsbesluit

: 17 juni 2021

Datum raadsvergadering

: 17 juni 2021

Portefeuillehouder

: Wethouder Bragt

Inlichtingen bij

: Gemeente Zaltbommel, afdeling Samenleving ZBM, Sten van Loenen

Voorstel Op advies van het college: Ten aanzien van de concept begroting 2022: 1. In te stemmen met de verhoging van de deelnemersbijdrage als gevolg van de indexering à € 528.766,-; 2. Kennis te nemen van de gepresenteerde besparingen voor 2022 à € 560.000,-; 3. Niet in te stemmen met de verghoging huisvestingskosten (nieuwbouw) in 2022 à € 48.650,-; 4. In te stemmen met de bijdrage voor data- en informatie gestuurd werken van € 175.275,-, maar deze toekenning voor 2022 als incidenteel te beschouwen; 5. In te stemmen met de extra bijdrage voor informatieveiligheid à € 145.000,-; 6. Niet in te stemmen met extra deelnemersbijdrage voor ondersteuning t.b.v. de Omgevingswet à € 300.000,-; 7. In te stemmen met de extra bijdrage voor het Rijksvaccinatieprogramma à € 103.236,-. En daarmee: 8. In te stemmen met de zienswijze op de conceptbegroting 2021 van de GGD Gelderland-Zuid; 9. De financiële consequenties te verwerken in de begroting van de gemeente Zaltbommel.

Inleiding De GGD Gelderland-Zuid (de GGD) is de uitvoerder van de regionale samenwerking voor taken binnen de publieke gezondheid. De 14 deelnemende gemeenten werken met elkaar samen om de gezondheid van haar inwoners te bevorderen en gezondheidsproblemen zoveel mogelijk te voorkomen. De financiële cyclus van de GGD omvat een begroting en een jaarrekening. De GGD dient vóór 1 april een conceptbegroting voor het komende kalenderjaar toe te zenden aan de raden van de deelnemende gemeenten. Participatie Niet van toepassing. Argumenten 1.1 De uniforme bijdrage is geïndexeerd met 2,21% conform vastgestelde methodiek door het Algemeen Bestuur. Het Algemeen Bestuur heeft in zijn vergadering van december 2017 ingestemd met de indexeringsmethodiek. Dat betekent dat voor het begrotingsjaar 2022 voor het uniforme deel een index wordt toegepast van 2,21 procent.

2.1 De besparingen zijn conform de besluiten van het Algemeen Bestuur van december 2019. De besluiten met betrekking tot de besparingen zijn al in december 2019 genomen door het Algemeen Bestuur. 3.1 De bouw van het nieuwe hoofdkantoor van de GGD in Nijmegen heeft door de coronacrisis een jaar vertraging opgelopen. In april 2018 hebben het Dagelijks en Algemeen Bestuur reeds ingestemd met de uitzetting van middelen voor de nieuwbouw met een maximum van €234.000. Wanneer de bouw volgens planning verloopt stijgen de lasten van de GGD ieder jaar en is afgesproken dat er in tranches wordt toegewerkt naar deze maximale uitzetting. Op dit moment bedraagt de uitzetting €185.350. Het voorstel van de GGD is om in 2022 de laatste tranche van (€48.650) op te nemen in de begroting, waarmee de maximale uitzetting zou zijn bereikt. Echter, de bouw heeft een jaar stil gelegen als gevolg van de coronacrisis. Daarmee zijn de lasten van de GGD dus ook niet gestegen en is het niet noodzakelijk om de laatste tranche in de begroting 2022 op te nemen. In de zienswijze is het voorstel opgenomen aan de GGD om de uitzetting met een jaar uit te stellen, zodat deze weer gelijk loopt met de bouw en daadwerkelijke lastenstijging. 4.1 Zaltbommel vindt data-gestuurd werken belangrijk. In de zienswijze op de kaderbrief 2022 hebben wij aangegeven data-gestuurd werken een belangrijk onderwerp te vinden.

4.2 Data-gestuurd werken staat benoemd in de Meerjarenstrategie 2020-2023 van de GGD. In de Meerjarenstrategie 2020-2023 van de GGD Gelderland-Zuid wordt ‘Informatie-gestuurde aanpak van maatschappelijke opgaven’ genoemd als één van de strategische thema’s. Om door te kunnen ontwikkelen op het gebied van data- en informatie gestuurd werken is een investering in data-tooling en bijbehorende capaciteit van belang. 4.3 Er is steeds meer data beschikbaar en meer toepassingen van data mogelijk. Vanuit gemeenten is een groeiende vraag naar informatie en duiding van data om bij te dragen aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken en voor het opstellen van lokaal (gezondheids)beleid. Daarnaast is een groeiende hoeveelheid aan data beschikbaar en zijn er steeds meer mogelijkheden om data te ontsluiten, verwerken, verrijken en presenteren. Koppeling van data levert verdiepende en vernieuwende informatie en inzichten op. 5.1 Per 1 januari 2022 is het wettelijk verplicht om een CISO aan te stellen bij de GGD. Per 1 januari 2022 is certificering conform informatiebeveiligingsnorm NEN7510 verplicht volgens de Wet aanvullende bepalingen verwerking persoonsgegevens in de zorg (Wabvpz).

Ten behoeve hiervan en voor het uitvoeren van en toezien op het informatiebeveiligingsbeleid , is het ook een wettelijke verplichting om een Chief Information Security Officer (CISO) aan te stellen bij de GGD. 5.2 Verbetering op het gebied van informatieveiligheid is noodzakelijk. Er is de laatste tijd veel aandacht voor informatieveiligheid, mede ook door de datadiefstal uit de GGDsystemen die gebruikt worden voor de coronabestrijding. De vele applicaties die door de GGD gebruikt worden, vragen om structureel beheer en monitoring met betrekking tot informatiebeveiliging en privacy. 6.1 Er is onvoldoende gedaan met de reacties vanuit gemeenten op het onderdeel Omgevingswet in de GGDbegroting. Meerdere keren is vanuit diverse gremia aan de GGD aangegeven dat gemeenten zich niet kunnen vinden in dit onderdeel van de begroting. Zowel vanuit gezondheid als vanuit Omgevingswet is naar de GGD benoemd dat er nog teveel vraagtekens zijn om ondersteuning bij de Omgevingswet op deze manier op te nemen in de begroting. De GGD heeft onvoldoende geacteerd op deze signalen. 6.2 De onderbouwing van de financiële berekening is onvoldoende.

In de cijfers die de GGD hanteert is uitgegaan van een aantal verzoeken om advies per jaar. Het is onvoldoende onderbouwd waar dit aantal op is gebaseerd en hoe de GGD haar adviesrol hierin wil nemen (qua inzet/uren). Ook is onvoldoende onderbouwd waarin dit advieswerk aanvullend is op de adviesrol die de GGD nu al vervult. Er lijkt namelijk overlap te zijn in het soort advisering. 6.3 Aannames zijn vooraf onvoldoende afgestemd en getoetst met de gemeenten en lijken vooralsnog niet aan te sluiten bij de behoeften van gemeenten. Onder de Omgevingswet krijgt het beschermen van de gezondheid een nadrukkelijkere rol in de planvorming en in de afweging of meegewerkt wordt aan buitenplanse omgevingsvergunningen. De GGD heeft benoemd waar zij haar rol ziet aan tafel bij gemeenten, zonder dit vooraf goed met gemeenten te bespreken. Daarin doet de GGD een aantal aannames, zoals de aanname dat zij zal aanschuiven bij regionale omgevingstafels (en niet bij lokale omgevingstafels), waaraan complexe initiatieven integraal worden besproken. Vanuit gemeenten is echter nog niet helder of er überhaupt gewerkt gaat worden met een maandelijkse regionale omgevingstafel, of dat er vooral gekozen gaat worden voor lokale omgevingstafels. Daarbij is ook niet vooraf in te schatten welke verzoeken er bij gemeenten binnen gaan komen en welke partners daarbij nodig zijn aan de omgevingstafels.

6.4 Er is flexibiliteit en pragmatisme nodig in de verkenningsfase; dat staat haaks op het nu al structureel inregelen van extra capaciteit bij de GGD. Zowel gemeenten als de GGD zien dat er sprake is van een ingroeimodel om de definitieve inzet van de GGD helder te krijgen. Er is hier sprake van een zoektocht vanuit de gemeenten, met vragen als: Welke expertise hebben gemeenten nodig? Vragen we hiervoor inzet van de GGD? Hoe willen we de nieuwe/benodigde integrale afweging in planvorming en bij complexe omgevingsvergunningen inrichten? Er zijn nog geen concrete inzichten op deze vragen. De komende jaren zal elke gemeente op haar eigen tempo de benodigde transformatie doorlopen om met de Omgevingswet te kunnen werken. De ene gemeenten zal daarom al eerder starten met een omgevingsvisie- of plan dan de andere gemeenten en de ondersteuningsbehoefte kan daarin verschillen. De behoefte van de gemeente is om, bijvoorbeeld voor de eerste twee jaar, expertise bij de GGD in te huren op basis van de ondersteuningsbehoefte en deze inzet op factuurbasis te bekostigen. 7.1 De vaccinatiepercentages voor de HPV-vaccinatie zijn geactualiseerd. Nu is het HPV-vaccin alleen beschikbaar voor meisjes van 12/13 jaar. In de begroting is het beschikbaar komen voor jongens opgenomen. Ook worden kinderen vanaf 2022 eerder gevaccineerd, op hun 9 e in plaats van 13e.

Jongeren die het vaccin hebben gemist, kunnen deze inhalen. Kanttekeningen/risico’s Algemeen Het Algemeen Bestuur beslist op basis van art. 11, lid 5 van de gemeenschappelijke regeling bij meerderheid van stemmen. Meerdere gemeenten dienen een vergelijkbare zienswijze als de onze te hebben, wil dit effect hebben op de conceptbegroting. De inschatting is dat veel gemeenten op de verschillende beslispunten vergelijkbare standpunten innemen. 4.1 De conceptbegroting mist een onderbouwing van de gevraagde lastenstijging. De onderbouwing van de gevraagde extra middelen ontbreekt. Uit geen van de aangeleverde stukken wordt duidelijk hoe het bedrag van € 175.275 is opgebouwd. In de zienswijze is de kanttekening opgenomen dat dit nog wel moet gebeuren. 4.2 De uniforme bijdrage voor data gestuurd werken moet ten bate komen van uniforme taken. In de programmabegroting (blz. 17) is terug te lezen dat de GGD de uniforme bijdrage wil gebruiken om de OGGZ monitor door te ontwikkelen. OGGZ taken neemt Zaltbommel echter niet af bij de GGD. In de zienswijze is de opmerking opgenomen dat de uniforme bijdrage voor data gestuurd werken inzet moet worden voor uniforme taken die álle gemeenten afnemen bij de GGD. 4.3 Hoe de GGD de extra bijdrage gaat inzetten en welke voordelen dat concreet oplevert voor gemeenten is nog niet helder genoeg.

De GGD heeft in een presentatie aan gemeenten uitgelegd wat zij willen gaan doen aangaande het thema data gestuurd werken. De GGD is echter nog niet in gesprek geweest met gemeenten over hun behoeften hierin. Het komende jaar moet dit nog plaats gaan vinden. Omdat het voor gemeenten nog moeilijk in te schatten is wat de inzet op data gestuurd werken precies gaat opleveren gaat er bij meerdere gemeenten het geluid op om de bijdrage incidenteel af te geven voor 2022. Na een evaluatie kan dan nagedacht worden over de verdere financiering voor de jaren daarna. De verwachting is dat gemeenten dan ook beter zicht zullen hebben op hun eigen behoeften aangaan de dit thema en het concreter wordt wat het oplevert voor gemeenten om op dit thema te investeren. In de zienswijze is de opmerking opgenomen om de bijdrage voor 2022 incidenteel te financieren. 6.1 Mogelijk kunnen andere gemeenten bij meerderheid besluiten om wel in te stemmen met de lastenstijging van ondersteuning Omgevingswet voor 2022. Het Algemeen Bestuur beslist op basis van art. 11, lid 5 van de gemeenschappelijke regeling bij meerderheid van stemmen. Meerdere gemeenten dienen een vergelijkbare zienswijze als de onze te hebben, wil dit een effect hebben op de conceptbegroting.

In het geval een meerderheid van de gemeenten wel instemt met de lastenstijging voor ondersteuning Omgevingswet voor 2022, komt deze ook ten laste van de gemeente Zaltbommel. Programma duurzaamheid Niet van toepassing. Financiën (incl. BTW-effect) In onderstaande tabel is inzichtelijk gemaakt wat de financiële consequenties zijn van het voorstel van GGD Gelderland-Zuid en onze zienswijze daarop. Het bedrag van € 18.910 is afkomstig uit de begrotingswijziging Veilig Thuis 2021. Voor de begroting 2022 hoeft hier geen besluitvorming over genomen te worden, maar in het totaaloverzicht is dit wel meegenomen. De lastenstijging van Veilig Thuis wordt gedekt vanuit de middelen van het Sociaal Domein. Verder is het onderscheid gemaakt tussen de structurele en incidentele lasten. De incidentele lasten gelden alleen voor het begrotingsjaar 2022. Voorgesteld wordt om al deze financiële consequenties te verwerken in de Perspectiefnota 2022.

Bedrijfsvoering Niet van toepassing.

Uitvoering Planning Op 31 maart 2021 hebben wij de concept programmabegroting 2022 van de GGD ontvangen. Conform de Gemeenschappelijke Regeling GGD Gelderland-Zuid worden de stukken voorgelegd aan de raden van de deelnemende gemeenten, zodat zij hun zienswijze hierop kunnen geven. Het Algemeen Bestuur (AB) zal de concept programmabegroting 2022 op 1 juli 2021 in zijn vergadering vaststellen. De zienswijze op de concept programmabegroting wordt met een raadsvoorstel aan de gemeenteraad voorgelegd. Op 17 juni 2021 is er een raadsvergadering waarin besloten wordt over de zienswijzen van alle gemeenschappelijke regelingen. Handhaving Niet van toepassing Communicatie De zienswijze wordt per brief aan het dagelijks bestuur van de GGD Gelderland-Zuid gezonden ter voorbereiding van de vergadering van het Algemeen Bestuur op 1 juli 2021. Het verzoek van het dagelijkse bestuur is om de zienswijze aan te leveren vóór 2 juni 2021. Aangezien de raadsvergadering over de zienswijze op 17 juni 2021 plaatsvindt, is met de GGD afgestemd dat de zienswijze en het raadsbesluit zo snel mogelijk na 17 juni worden toegezonden. Evaluatie / controle Niet van toepassing.

Nota van wijzigingen Bijlagen Documentnummer: 179465  Zienswijze Zaltbommel ten aanzien van de Begroting 2022 GGD Gelederland-Zuid Documentnummer: 176807  Brief raden concept begroting 2022 en begrotingswijziging 2021 GGD GZ 2022 Documentnummer: 176808  Programmabegroting 2022 GGD GZ concept 1.0 Documentnummer: 176809  Presentatie taken omgevingswet Documentnummer: 176810  Korte beschrijving extra GGD-werkzaamheden t.b.v. Omgevingswet Documentnummer: 176811  Onderbouwing uitbreiding fte in het kader omgevingswet Documentnummer: 176812  Presentatie Data- en Informatie gestuurd werken Documentnummer: 176813  Aanvulling op presentatie in het kader van data gestuurd werken Documentnummer: 177968  Adviesrapport AGR jaarstukken 2020 en begroting 2022