Vst Begrotingswijziging 2022 en begroting 2023 GGD Gelderland-Zuid

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Begrotingswijziging 2022 en begroting 2023 GGD GelderlandZuid

Kern van het raadsvoorstel Kan de gemeenteraad akkoord gaan met de voorgestelde zienswijze op de concept begrotingswijziging 2022 en de programmabegroting 2023 van de GGD GelderlandZuid? Gerelateerde raadsstukken Om deze adviesnota te kunnen beoordelen heeft de gemeenteraad de volgende stukken nodig:   

De brief aan de raden namens de GGD met uitleg over de concept begrotingswijziging 2022 en de programmabegroting 2023. De concept programmabegroting 2023 van de GGD Gelderland-Zuid. Het adviesrapport van de Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen.

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Begrotingswijziging 2022 en begroting 2023 GGD GelderlandZuid

Zaaknummer

: 300294

Datum collegevergadering

: 10 mei 2022

Datum raadsbesluit

: 9 juni 2022

Datum raadsvergadering

: 9 juni 2022

Portefeuillehouder

: Wethouder Bragt

Inlichtingen bij

: Gemeente Zaltbommel, afdeling Samenleving ZBM, Sten van Loenen

Voorstel Overeenkomstig het advies van het college: Inzake de begrotingswijziging 2022 1. Geen stem uit te brengen over voorstellen aangaande diensten die Zaltbommel niet afneemt bij de GGD (Bijzondere Zorg en het prenataal huisbezoek); 2. In te stemmen met de stijging van de lasten voor een concerncontroller à € 60.000; 3. In te stemmen met een stijging van de lasten voor de Toezicht Kinderopvang à € 120.349. Inzake de programmabegroting 2023 4. Geen stem uit te brengen over voorstellen aangaan diensten die Zaltbommel niet afneemt bij de GGD (huisvesting consultatiebureaus, prenataal huisbezoek en de WVGGZ); 5. In te stemmen met daling van de lasten voor Toezicht Kinderopvang à € 47.739 6. In te stemmen met een stijging van de lasten voor indexaties à € 113.330; 7. In te stemmen met een stijging van de lasten door groter verzuim à € 35.000; 8. In te stemmen met incidentele middelen voor data gestuurd werken à € 175.000; 9. Niet in te stemmen met de voorgestelde begroting voor Veilig Thuis (incl. de besparingen en lastenstijgingen), maar om bij de berekening uit te gaan van: a. De realisatie en verhoudingen over 2021 voor alle diensten; b. 2% groei in te calculeren voor adviezen en meldingen o.b.v. de realisatie 2021; c.

Onderscheid te maken tussen chat adviezen en reguliere adviezen en voor de chat adviezen een kostprijs te hanteren conform de huidige pilotfase (€99 in plaats van €186 voor reguliere adviezen); 10. Niet in te stemmen met een stijging van de lasten voor een inkoopfunctie à € 67.000; 11. Niet in te stemmen met een stijging van de lasten voor informatiebeveiliging à € 54.000; En bovenstaande beslispunten kenbaar te maken aan de GGD door: 12. In te stemmen met de zienswijze op de concept begrotingswijziging 2022 en de programmabegroting 2023 van de GGD Gelderland-Zuid.

Inleiding De GGD Gelderland-Zuid (de GGD) is de uitvoerder van de regionale samenwerking voor taken binnen de publieke gezondheid. De 14 deelnemende gemeenten werken met elkaar samen om de gezondheid van haar inwoners te bevorderen en gezondheidsproblemen zoveel mogelijk te voorkomen. De financiële cyclus van de GGD omvat een begroting en een jaarrekening. De GGD dient vóór 1 april een conceptbegroting voor het komende kalenderjaar toe te zenden aan de raden van de deelnemende gemeenten. Participatie Niet van toepassing. Argumenten 1.1 Zaltbommel neemt enkele diensten niet af bij de GGD. Diensten zoals bemoeizorg en jeugd gezondheidzorg 0-4 worden door de gemeente Zaltbommel bij andere partijen afgenomen. De financiële consequenties zijn dus ook niet voor Zaltbommel. Het is daarom ook niet nodig om mee te stemmen over de voorstellen. 2.1 Het DB is na een wijziging in het Besluit Begroting Verantwoording gemeenten (BBV) verplicht om een aantal taken zelf uit te voeren waar de accountant dit voorgeen deed. De GGD moet meer werk verrichten ten aanzien van de rechtmatigheidsverklaring. Om rechtmatigheidsrisico’s beter af te hechten heeft de GGD voorgesteld een concerncontroller aan te nemen die de helft wordt gefinancierd door de GGD en voor de andere helft door de VRGZ. In oktober 2021 heeft het DB reeds ingestemd met het voorstel.

3.1 Gemeenten krijgen extra middelen vanuit het Rijk om de toezicht op gastouderopvang locaties te versterken. Het toezicht op gastouderverblijven was in heel Nederland weinig intensief. Op veel plekken werd jaarlijks slechts 5% van de gastouders gecontroleerd. Het Rijk heeft de wens om jaarlijks minimaal 50% van alle gastouders te controleren. Om deze ambitie te behalen zijn er extra middelen in het gemeentefonds gestort. Door deze extra middelen kost het intensiveren van het toezicht de gemeente onder aan de streep niets. 4.1 Zaltbommel neemt enkele diensten niet af bij de GGD. Diensten zoals bemoeizorg en jeugd gezondheidzorg 0-4 worden door de gemeente Zaltbommel bij andere partijen afgenomen. De financiële consequenties zijn dus ook niet voor Zaltbommel. Het is daarom ook niet nodig om mee te stemmen over de voorstellen.

5.1 De risicoprofielen zijn gedaald waardoor er minder kosten worden gemaakt. Aan de ene kant wordt Toezicht Kinderopvang duurder (begrotingswijziging 2022), door de ambitie om 50 procent van alle gastouders te gaan controleren. Aan de andere kant zijn de risicoprofielen gedaald, waardoor de kosten voor het toezicht houden dalen. 6.1 De hoogte van de indexatie is conform eerder gemaakte afspraken. 8.1 Data-gestuurd werken staat benoemd in de Meerjarenstrategie 2020-2023 van de GGD. In de Meerjarenstrategie 2020-2023 van de GGD Gelderland-Zuid wordt ‘Informatiegestuurde aanpak van maatschappelijke opgaven’ genoemd als één van de strategische thema’s. Om door te kunnen ontwikkelen op het gebied van data- en

informatie gestuurd werken is een investering in data-tooling en bijbehorende capaciteit van belang. 8.2 Er is steeds meer data beschikbaar en meer toepassingen van data mogelijk. Vanuit gemeenten is een groeiende vraag naar informatie en duiding van data om bij te dragen aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken en voor het opstellen van lokaal (gezondheids)beleid. Daarnaast is een groeiende hoeveelheid aan data beschikbaar en zijn er steeds meer mogelijkheden om data te ontsluiten, verwerken, verrijken en presenteren. Koppeling van data levert verdiepende en vernieuwende informatie en inzichten op. 8.3 Het project heeft meer tijd nodig om goed van de grond te komen. Voor 2022 zijn er incidentele middelen beschikbaar gesteld. Aan de GGD is de opdracht gegeven om duidelijk de meerwaarde van data gestuurd werken voor de gemeente aan te tonen. Op basis daarvan kunnen gemeenten besluiten om op structurele basis in te zetten op de doorontwikkeling van data gestuurd werken. Om de GGD een goede kans te geven de meerwaarde aan te tonen is één jaar financiering niet reëel. 8.4 Het is te premature om nu al over te gaan op structurele middelen voor data gestuurd werken. De GGD stelt voor om het opgenomen bedrag voor data gestuurd werken in de begroting van 2022 à € 175.000 voor 2023 structureel op te nemen in de begroting.

Gemeenten hebben tijdens de vaststelling van de programmabegroting 2022 de GGD verzocht aan te tonen wat inzetten op data gestuurd werken oplevert voor gemeenten. Het project is nog niet zo lang van start, waardoor de opbrengsten voor gemeenten ook nog niet concreet zijn. Eerst moet de GGD de meerwaarde en de opbrengst van data gestuurd werken aantonen. Daarna pas kunnen gemeenten een weloverwogen beslissing maken over het structureel inzetten op data gestuurd werken. 9.1 Uitgaan van de realisatie is duidelijk en transparant. De GGD baseert de begroting 2023 voor Veilig Thuis op een mix van aannames, extrapolaties en voornemens, waardoor het niet transparant meer is hoe ze aan bepaalde aantallen komen. De Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen Nijmegen die ieder jaar een rapport opstelt over de jaarrekening en begroting van de GGD adviseert om uit te gaan van de realisatie 2021. Voor de diensten die samenhangen met het aantal meldingen, de zogeheten vervolgdiensten, wordt geadviseerd uit te gaan van de verhoudingen 2021. Het gaat dan om de diensten ‘Overdracht na veiligheidsbeoordeling’, ‘Voorwaarde en Vervolg’ en ‘Onderzoek’. Hiermee vervalt ook het besparingsvoorstel van de GGD. De besparing die met bovenstaande methode wordt behaald (€ 414.200) is groter dan de besparing zoals voorgesteld door de GGD (€ 314.079).

9.2 Veilig Thuis maakt geen onderscheid in de kostprijs tussen chat adviezen en reguliere adviezen. De Chatfunctie van Veilig Thuis is in 2020 gestart als pilot en wordt momenteel niet gefinancierd door gemeenten. Chats worden in de cijfers van VT meegeteld als advies. In 2023 loopt de pilotfase af en wordt de dienst opgenomen in de begroting. Hiervoor rekent VT een kostprijs gelijk aan de reguliere adviezen (€186). In de pilotfase kon VT deze chatdienst echter aanbieden voor een veel lagere kostprijs (€99). Gezien dit grote verschil zou het logischer zijn om wel onderscheid te maken tussen chat adviezen en reguliere adviezen en voor de chats een andere kostprijs te hanteren. Om tot een reële kostprijs voor de diensten van VT te komen is er in 2019 een kostprijs onderzoek uitgevoegd naar alle diensten. Op basis van dit onderzoek en vergelijkingen met kostprijsonderzoeken in andere VT regio’s is de uiteindelijke kostprijs vastgesteld. De chatdienst is echter nieuw en niet meegenomen in deze weegmomenten. Het is dus

ook niet evident dat een chat advies even zwaar gewogen moet worden als een regulier advies. 9.3 De realisatie van het aantal meldingen bij veilig Thuis over 2021 ligt veel lager. De kosten voor Veilig Thuis hangen nauw samen met het aantal meldingen. Voor 2023 wil Veilig Thuis uitgaan van 2970 meldingen. Het daadwerkelijke aantal meldingen over heel 2021 lag echter een stuk lager (2564). De GGD schrijft in de aanbiedingsbrief dat er in de maand januari 2022 een hoger aantal meldingen waren bij Veilig Thuis. Volgens de GGD legitimeert dit het uitgangspunt van 2970 meldingen. Uit de gegevens van Veilig Thuis blijkt echter dat het aantal meldingen over het hele 1 e kwartaal van 2022 weer veel lager ligt. Op basis van de meest recente prognose lijkt de begroting dus niet uit te gaan van reële aantallen en is het transparanter om uit te gaan van de realisatie over 2021. 10.1 De concerncontroller gaat zich ook al bezig houden met rechtmatigheidsrisico’s. De GGD schrijft de ‘inkoopfunctie’ binnen de GGD te willen versterken om o.a. rechtmatigheidsrisico’s te verminderen. Met de begrotingswijziging 2022 wordt reeds ingestemd met het aanstellen van een concerncontroller die ook de opdracht heeft om rechtmatigheidsrisico’s te verminderen. 10.2 De onderbouwing voor de voorgestelde lastenstijging is te summier.

De GGD onderbouwt niet waar het gevraagde bedrag op is gebaseerd en hoe ze het gaan besteden. Hierdoor is het niet duidelijk waar een gemeente precies mee in zou stemmen. 11.1 De onderbouwing voor de voorgestelde lastenstijging is te summier. De GGD onderbouwt niet waar het gevraagde bedrag op is gebaseerd en hoe ze het gaan besteden. Hierdoor is het niet duidelijk waar een gemeente precies mee in zou stemmen. Kanttekeningen/risico’s Algemeen Het Algemeen Bestuur beslist op basis van art. 11, lid 5 van de gemeenschappelijke regeling bij meerderheid van stemmen. Meerdere gemeenten dienen een vergelijkbare zienswijze als de onze te hebben, wil dit effect hebben op de conceptbegroting. De inschatting is dat veel gemeenten op de verschillende beslispunten vergelijkbare standpunten innemen. 8.1 De onderbouwing voor data gestuurd werken is nog steeds zwak. De GGD heeft voor 2022 al incidenteel budget gekregen voor de doorontwikkeling van data gestuurd werken. Zaltbommel heeft destijds goedkeuring gegeven met de kanttekening dat de GGD beter moest omschrijven waar ze de middelen aan uit gingen geven. Dit is niet afdoende gebeurd en ook uit de begroting 2023 is niet goed op te maken waar het gevraagde budget precies op gebaseerd is en waar het aan uitgegeven gaat worden. In de voorliggende zienwijze op de begroting 2023 wordt de GGD verzocht om hier alsnog inzicht in te geven.

9.1 Het aantal afgenomen diensten bij Veilig Thuis kan mogelijk hoger uitvallen dan de realisatie over 2021. Hoewel de meest recente prognose voor het aantal meldingen over 2022 geen grote stijgingen laat zien, kan dit in de praktijk anders uitvallen. Het is mogelijk dat er na het versoepelen van de coronaregels een inhaalslag komt in het aantal meldingen bij Veilig Thuis, waardoor het totaal aantal meldingen hoger uit gaat vallen en de prognose voor 2023 bijgesteld moet worden.

Om toch enige marge te behouden is het advies om voor de meldingen en adviezen 2 procent groei te hanteren. Risico’s vanwege hogere aantallen meldingen en adviezen, worden hiermee beperkt. 11.1 Informatiebeveiliging is belangrijk. Voor een overheidsinstantie is het belangrijk om de informatiebeveiliging goed op orde te hebben. In de afgelopen jaren is dit pijnlijk duidelijk geworden met het datalek binnen de GGD crisis organisatie in 2020. In de zienswijze wordt de GGD verzocht om tijdens het AB van 30 juni duidelijker aan te geven waar het gevraagde budget aan uitgegeven gaat worden. Het gaat hier om het afgeven van een signaal aan de GGD over de wijze waarop de lastenverhogingen worden aangevraagd. Dit doet de GGD veelal zonder een duidelijke te maken waar het gevraagde bedrag uit opgebouwd is. Indien de uitleg afdoende is kan het AB lid van de gemeente Zaltbommel alsnog ter plaatse instemmen met het voorstel van de GGD. Inclusie Niet van toepassing. Programma duurzaamheid Niet van toepassing. Financiën (incl. BTW-effect) In onderstaande tabel is inzichtelijk gemaakt wat de financiële consequenties zijn van het voorstel van GGD Gelderland-Zuid en onze zienswijze daarop.

Beslispunt Begrotingswijziging 2022 Bijzondere Zorg Controller Prenataal huisbezoek Toezicht kinderopvang

Voorstel GGD Voorstel GGD Conform zienswijze Conform zienswijze GGD (totaal) Zaltbommel GGD (totaal) Zaltbommel € € € €

295.670 € 59.765 € 64.474 € 120.349 €

€ 2.609 € € 8.755 €

295.670 € 59.765 € 64.474 € 120.349 €

2.609 8.755

Begroting 2023 Indexering Diensten Veilig Thuis Overhead Prenataal huisbezoek Rijksvaccinatieprogramma Toezicht kinderopvang Wvggz Besparingsnotitie Besparing taken VT Mutatie inwoners / CB

€ € € € € € € € € €

113.330 € 312.376 € 155.807 € 64.764 € -59.490 € -47.739 € 153.722 € -155.000 € -314.079 € 26.524 €

4.730 € 16.485 € 6.851 € € -4.611 € -6.615 € € -7.836 € -16.754 € 9.593 €

113.300 € -414.200 € 88.807 € 64.764 € -59.490 € -47.739 € 153.722 € -155.000 € € 26.524 €

4.730 -21.857 4.686 -4.611 -6.615 -7.836 9.593

Totaal

€

790.473 €

13.207 €

310.946 €

-10.546

Bedrijfsvoering Inhoudelijk is het collegevoorstel afgestemd met:  Afdeling Financiën  Afdeling Samenleving

Uitvoering Planning Op 31 maart 2021 hebben wij de concept begrotingswijziging 2022 en de concept programmabegroting 2023 van de GGD ontvangen. Conform de Gemeenschappelijke Regeling GGD Gelderland-Zuid worden de stukken voorgelegd aan de raden van de deelnemende gemeenten, zodat zij hun zienswijze hierop kunnen geven. Het Algemeen Bestuur (AB) zal de concept begrotingswijziging 2022 en concept programmabegroting 2023 op 30 juni 2022 in zijn vergadering vaststellen. De zienswijze op de concept programmabegroting wordt met een raadsvoorstel aan de gemeenteraad voorgelegd. In de raadsvergadering van 9 juni wordt de zienswijze officieel vastgesteld. Communicatie De zienswijze wordt per brief aan het dagelijks bestuur van de GGD Gelderland-Zuid gezonden ter voorbereiding van de vergadering van het Algemeen Bestuur op 30 juni 2022. Nota van wijzigingen

Bijlagen Document nr.: 328522 1. Aanbiedingsbrief concept begrotingswijziging 2022 en programmabegroting 2023 GGD Gelderland-Zuid Document nr.: 328524 2. Concept programmabegroting 2023 GGD Gelderland-Zuid Document nr.: 338937 3. Adviesrapport GGD GZ jaarstukken 2021 en begroting 2023 Document nr.: 328523 4. Overzicht opmerkingen gemeenten n.a.v. de Kaderbrief 2023