Vst Actualisatie Notitie uitgangspunten RES Rivierenland

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Actualisatie Notitie uitgangspunten RES Rivierenland

Kern van het raadsvoorstel In juni 2021 heeft u het Regionale Energiestrategie (RES) bod 1.0 vastgesteld. Met dit raadsvoorstel vragen wij u in te stemmen met regionale procesafspraken over samenwerking, participatie en besluitvorming om in 2023 te komen tot een RES 2.0 bod. Hierin wordt onder andere invulling gegeven aan de moties bij vaststelling van de RES 1.0 en er is meer ruimte voor innovatie en verbinding met andere thema’s. Daarnaast worden de eerder opgestelde en vastgestelde uitgangspunten ter kennisname herhaald, zoals het bod van 1,2 TWh. Deze staat niet ter discussie in deze uitgangspuntennotitie.

Gerelateerde raadsstukken 1. Regionale Energiestrategie FruitDelta Rivierenland, 1.0 bod (raadsbesluit 10-62021) 2. Motie 2021-06-10 A Zon op daken, regionale aanpak uitvoering (raadsbesluit 10-6-2021) 3. Concept Bod Regionale Energie Strategie (raadsbesluit 28-5-2020) 4. Notitie uitgangspunten Regionale Energie Strategie (raadsbesluit 12-12-2019) 5. Startnotitie Groene Groei Rivierenland (raadsbesluit (raadsbesluit 29-6-2017)

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Actualisatie Notitie uitgangspunten RES Rivierenland

Zaaknummer

: 247643

Datum collegevergadering

: 14 december 2021

Datum raadsbesluit

: 27 januari 2022

Datum raadsvergadering

: 27 januari 2022

Portefeuillehouder

: Wethouder Posthouwer

Inlichtingen bij

: Gemeente Zaltbommel, afdeling Leefomgeving ZBM, M. van Steenbergen

Voorstel 1 2

Kennis te nemen van de inhoudelijke uitgangspunten voor de Regionale Energiestrategie Rivierenland 2.0 en verder (hoofdstuk 1 en 2 van bijgevoegde notitie); In te stemmen met de procesafspraken over samenwerking, participatie en besluitvorming (hoofdstuk 3 en 4 van bijgevoegde notitie).

Inleiding Met de Regionale Energiestrategie FruitDelta Rivierenland (RES) willen we komen tot een duurzame elektriciteits- en warmtevoorziening in onze regio. De RES is een langjarig regionaal samenwerkingsproces. Tot nu toe zijn de onderstaande stappen gezet. Klimaatakkoord vastgesteld door VNG d.d. 29 november 2019. Hierin opgenomen de gezamenlijke RESaanpak van IPO, VNG en Unie van Waterschappen met als doelstelling 35 TWh grootschalig zon en wind op land als bijdrage aan de klimaatafspraken. Notitie Uitgangspunten RES Rivierenland eind 2019 vastgesteld door raden, gedeputeerde staten en DB Waterschap Rivierenland. In deze notitie zijn doel van de RES, werkwijze, organisatie, participatie, escalatiemodel besluitvorming en samenwerkingsagenda beschreven. Concept RES bod FruitDelta Rivierenland als tussenstap op basis van bestaande en in voorbereiding zijnde projecten voor wind en zon en beschrijving van de afwegingscriteria richting een hogere ambitie in de RES 1.0. Concept-bod 0,632 TWh vastgesteld door raden, Gedeputeerde Staten en DB Waterschap Rivierenland en ingediend bij Nationaal Programma RES d.d. 1 juni 2020. RES 1.0 FruitDelta Rivierenland met een definitief bod van 1,2 TWh, vastgesteld door de raden, provinciale Staten, en AB Waterschap Rivierenland.

Op 1 juli 2021 werd de RES 1.0 FruitDelta Rivierenland ingediend bij het Nationaal Programma RES (NPRES), nadat deze was vastgesteld door de gemeenteraden, PS van Gelderland en het AB van Waterschap Rivierenland. Hiermee legden we vast dat in Rivierenland in 2030 1,2 TWh duurzame energie uit wind en zon wordt opgewekt. Dit is onze regionale bijdrage aan de afspraken uit het Klimaatakkoord. In 2023 wordt een RES 2.0 opgeleverd. Deze staat in het teken van voortgang van de uitvoering van de afspraken uit de RES 1.0: halen we de ambitie? Moeten we nieuwe afspraken maken? Zijn er nieuwe duurzame technieken die een rol gaan spelen? De scope van deze RES is breder dan die van de 1.0. Zo krijgen energieopslag, innovatie en de verbinding met andere thema’s zoals mobiliteit, woningbouw en biodiversiteit nadrukkelijker een plek. De RES 2.0 richt zich dus op uitvoering van regionale ambitie, maar heeft ook een bredere scope zoals innovatie, opslag en 2

verbinding met andere (ruimtelijke) opgaven. Daarnaast zijn bij de vaststelling van de RES 1.0 moties en een amendement aangenomen die betrokken worden bij proces en uitvoering richting RES 2.0. Dit vraagt op onderdelen om actualisatie van de uitgangspunten voor de RES die eind 2019 werd behandeld door raden, GS en DB van het Waterschap Rivierenland. Deze actualisatie is opgenomen in voorliggende ‘Actualisatie Notitie uitgangspunten RES’ en vormt de basis voor het proces richting RES 2.0 en verder. Een concept van deze notitie is op 6 oktober aan raadsleden voorgelegd tijdens een regionale opiniërende raadsbijeenkomst. Daarbij was er gelegenheid om input mee te geven voor de notitie die nu voorligt. U kunt de opname van deze bijeenkomst bekijken op de website www.resrivierenland.nl. Wij hebben de ontvangen input verwerkt in de definitieve notitie. Participatie Participatie is een structureel onderdeel van het RES-proces. Om deze reden worden ook afspraken gemaakt over de gekozen methodiek en werkwijze. In paragraaf 3.6 van de notitie wordt hier dieper op ingegaan. Als gemeente willen we begin 2022 een tweede raadpleging doen bij de inwoners. De eerste raadpleging/enquête was begin 2020. Toen lag de focus op zon- en windenergie. Nu komt de nadruk te liggen op de warmtetransitie naast algemenere vragen over duurzame energie.

Argumenten 1.1 Het kennisnemen van de inhoudelijke uitgangspunten voor de RES is van belang voor een tijdige voorbereiding op RES 2.0. Deze inhoudelijke uitgangspunten komen voort uit de RES 1.0, aangenomen moties bij de vaststelling van RES 1.0 over opslag, zon op dak en innovatie en landelijke uitgangspunten uit de handreiking RES 2.0 die op 1 november 2021 door NPRES wordt gepubliceerd. Deze handreiking dient om een gezamenlijke aanpak door en onderlinge vergelijkbaarheid van de 30 RES-regio’s te bevorderen. Op hoofdlijnen luiden deze inhoudelijke uitgangspunten als volgt:

Wij starten de voorbereiding richting RES 2.0 en trekken samen op met de andere RES-regio’s. Het bod van 1,2 TWh van de RES 1.0 blijft het bod en staat in de uitgangspuntennotitie niet ter discussie. De bijdrage van de gemeente Zaltbommel hierin, hebben we bepaald door te berekenen hoeveel lokaal duurzame elektriciteit nodig is om woningen en bedrijven (excl. glastuinbouw) te voorzien van elektriciteit

3

1.2

Instemming van de raad met de procesmatige uitgangspunten voor de RES voor besluitvorming, samenwerking en participatie is noodzakelijk om RES 2.0 voor te bereiden Gedurende het RES-proces is regelmatig aandacht gevraagd voor de positionering van raadsleden bij de RES. Dit betekent het tijdig in staat stellen om een weloverwogen besluit te kunnen nemen over de RES en inzicht bieden in het besluitvormingsproces. Ook zijn bij het vaststellen van de RES 1.0 moties aangenomen over samenwerking, positionering raden en communicatie/participatie. Deze uitgangspunten zijn opgenomen in hoofdstuk 3 (samenwerking) en 4 (besluitvorming). Wij vragen u in te stemmen met deze uitgangspunten. Met deze uitgangspunten borgen wij voldoende participatie van inwoners en ondernemers, een goede regionale samenwerking tussen overheden en aansluiting bij de landelijke planning rondom het proces RES. Op hoofdlijnen luiden deze uitgangspunten als volgt:

Kanttekeningen/risico’s Niet van toepassing. De notitie ziet toe op het maken van procesafspraken. Inclusie Met de Regionale Energiestrategie werken we samen aan een stabiele, duurzame en betaalbare energie- en warmtevoorziening voor alle inwoners van de regio Rivierenland. 4

Programma duurzaamheid Het samenwerken aan de Regionale Energiestrategie is één van de onderwerpen van het Programma Duurzaamheid. Met het Programma volgen we onze eigen route, en hebben we berekend hoeveel duurzaam lokale opwek nodig is om onze ‘eigen rommel’ op te ruimen. Daarmee hebben we het bod in de RES gedaan. Met de RES wordt de samenwerking met stakeholders versterkt en is er een breder aandachtsveld voor bijvoorbeeld innovaties en draagvlak. Financiën (incl. Btw-effect) Dit voorstel heeft geen financiële consequenties. De proceskosten van de totstandkoming van de RES worden gedekt door een bijdrage van het nationaal programma RES en bestaande duurzaamheidsformatie bij Regio Rivierenland. Daarnaast biedt provincie Gelderland ondersteuning via bijvoorbeeld een expertteam warmte. Met betrekking tot de uitvoerende taken van gemeenten in de energietransitie vertegenwoordigt de VNG de belangen van gemeenten ten aanzien van bijvoorbeeld het beschikbaar komen van aanvullende capaciteit en financiën. Bedrijfsvoering Onder regie van de Stuurgroep RES werken we met alle 8 gemeenten van regio Rivierenland, Waterschap Rivierenland, provincie Gelderland, en andere stakeholders zoals Liander en VNO NCW samen aan de Regionale Energiestrategie. Regio Rivierenland coördineert en ondersteunt het RESproces. Deze samenwerking vergt ambtelijke inzet van alle betrokken partijen.

De inzet wordt in Zaltbommel gedaan vanuit de beschikbare duurzaamheidsformatie. Uitvoering Planning De Notitie uitgangspunten RES wordt eind 2021/begin 2022 ter besluitvorming voorgelegd aan alle gemeenteraden in regio Rivierenland, Gedeputeerde Staten en het AB van Waterschap Rivierenland. De klankbordgroep van volksvertegenwoordigers trekt samen met de Stuurgroep RES op om zorg te dragen voor de positionering van volksvertegenwoordigers, participatie van inwoners en een warme overdracht van het RES-proces richting nieuwe raadsleden. Communicatie Er is een continue communicatielijn over de Regionale energiestrategie via de website en de nieuwsbrief Regionale Energiestrategie Rivierenland om volksvertegenwoordigers, inwoners en bedrijven op de hoogte van de algemene ontwikkelingen rondom de RES. Daarin krijgt de besluitvorming over deze notitie uitgangspunten ook een plek. Belangrijke uitgangspunten voor de communicatie in het RES-traject zijn: • Begrijpelijke communicatie • Praktisch, actueel en laagdrempelig. • Positief. • Samenhang • Samen Evaluatie / controle Niet van toepassing

Nota van wijzigingen Bijlagen 1. Raadsbesluit Actualisatie Notitie uitgangspunten RES FruitDelta Rivierenland 5

2. Actualisatie Notitie uitgangspunten Regionale Energiestrategie FruitDelta Rivierenland 3. Hoofdboodschappen notitie uitgangspunten RES (De Argumentenfabriek)

6