Verslag Klankbordgroep raadsleden RES Rivierenland d.d. 10-03-2021

Klankbordgroep raadsleden Regionale Energiestrategie Rivierenland CONCEPT VERSLAG Woensdag 10 maart 2021 19.30 - 21.30 uur

1

Opening & vaststellen agenda (19.30 – 19.35 uur) Voorzitter: Erik Rhebergen Aanwezig: Erik Rhebergen (vz, Tiel), Nanda van Dorenmalen (Buren), Hans Lammers (Buren), Diane de Zeeuw (West Betuwe), Frits van der Schans (Zaltbommel), Eliza Biesheuvel (Zaltbommel), Marco van Zandwijk (Culemborg), Jasper van Everdingen (Culemborg), Rudine Berends (Neder Betuwe), Ko Hooijmans (Maasdriel), Toine Nettenbreijers (Maasdriel), Cees Roffelsen (West Maas en Waal), Ronald Orlemans (West Maas en Waal), Annemieke Spit (procesmanager RES FruitDelta Rivierenland). Afwezig: Kees de Raad (wordt vanaf nu vervangen door Jasper van Everdingen) Gerwin Roseboom (Neder Betuwe), Rita Boer Rookhuiszen (West Betuwe), Unal Sözen (Tiel)

2

Te gast is: - Sandra van Dieten (participatieadviseur RES team FruitDelta Rivierenland) Verslag klankbordgroep 8 februari 2021 (19.35 – 19.45 uur) Verslag wordt ongewijzigd vastgesteld.

3

Financiële participatie (19.45 - 20.00 uur) Naar aanleiding van de vorige keer zijn diverse voorbeelden van financiële participatie gedeeld (zie linkjes in het verslag). Op 25 maart wordt hierover ook een webinar voor raadsleden in Rivierenland georganiseerd. Het programma voor het webinar is inmiddels verzonden, naast raadsleden is het webinar ook voor beleidsmedewerkers en bestuurders. Besproken wordt of de gedeelde informatie nog leidt tot aanvullende vragen die in het webinar aan de orde gesteld zouden kunnen worden. Dit leidt tot een enkele aanvulling maar vooral tot het onderling uitwisselen van lokale voorbeelden. Aanvullend voor het webinar - Niet iedereen heeft de financiële middelen om te participeren, toch zou iedereen mee moeten kunnen doen. Een lokaal energiebedrijf zou daar een rol in kunnen pakken. - Ook het ‘waarom' van een webinar over financiële participatie aan de orde stellen. Bijvoorbeeld stap vóór kunnen komen op buitenlandse ontwikkelaars. Daarna hoe dat zou kunnen. Onderling uitgewisseld: - In Zaltbommel wordt nagedacht over een lokaal energiebedrijf. Juist vanwege het mee willen laten doen van alle inwoners. - In West Maas en Waal wordt gedacht aan een leefbaarheidsfonds waar bedragen in gestort kunnen worden uit de opbrengsten van projecten voor duurzame energie.

- Maasdriel heeft een fonds voor inwoners van Maasdriel uit de opbrengsten van de windturbines, hierover is een overeenkomst gesloten met coöperatie Bommelerwaar. Los daarvan is er ook een vergoeding voor directe omwonenden. Stukken worden gedeeld. - Voor de windturbines bij knooppunt Deil in West Betuwe is een participatietraject doorlopen en een omgevingsfonds ingericht. Wellicht nog niet perfect maar wel leerzaam. Links naar documenten worden gedeeld.

→ Het webinar over financiële participatie van 25 maart 2021 is hier terug te kijken. Het methodenboek over lokaal eigendom en participatie in Groningen dat in het webinar aan de orde komt staat hier. 4

Swipocratie, eerste indruk resultaten (20.00 - 20.15 uur) De resultaten van de regionale enquête zijn bekend. Sandra van Dieten, participatieadviseur RES-team, licht op hoofdlijnen de uitkomsten toe. Welk beeld hebben inwoners van Rivierenland bij zon en wind? Wat zegt dat over draagvlak voor duurzame energie Rivierenland? En wat betekent dit voor raadsleden? De enquete is ingevuld door 2.350 inwoners en was bedoeld om, naast de 600 deelnemers van de ruimteateliers, een grotere groep inwoners op een laagdrempelige manier hun mening te laten geven over duurzame energie in Rivierenland. Via allerlei mediakanalen zijn inwoners opgeroepen om de enquete in te vullen. → De resultaten van swipocratie zijn hier te vinden, in een infographic en in een uitgebreider eindrapport.

5

Regionale opiniërende raad d.d. 14 april (20.15 - 21.15) Op 8 februari werd in deze klankbordgroep het voorstel gedaan om een regionale opiniërende raad te organiseren. Inmiddels is in overleg met de griffies 14 april als datum voor deze opiniërende raad geprikt. Inmiddels is al wat voorwerk gedaan door de drie voorzitters van de klankbordgroep, ondersteund door het programma Democratie in Actie. Uitgangspunt is om alle raadsleden op hetzelfde informatieniveau te krijgen en een aantal regionale vraagstukken te agenderen. Gedacht wordt aan een plenair deel waarin de belangrijkste informatie over de RES 1.0 wordt gedeeld, gevolgd door deelgroepen waarin raadsleden met ondersteuning met elkaar het gesprek aangaan over regionale vraagstukken. Dit met als doel om iedereen op hetzelfde informatieniveau over de RES te krijgen maar vooral ook om met elkaar het gesprek aan te kunnen gaan over regionale zaken zoals bijvoorbeeld financiële participatie, regionale solidariteit en de verdeling van lusten en lasten. Voor het plenaire deel worden door de klankbordgroep de volgende zaken meegegeven: Status van de RES 1.0 - De RES is een regionale strategische verkenning. - De stuurgroep RES begeleidt de totstandkoming van de RES. - Formele besluitvorming vindt plaats door raden, provinciale staten en AB Waterschap Rivierenland.

- Juridische status krijgen gebieden/projecten pas als de raden daar een besluit over nemen. - Waar gaat RES over: warmte en elektriciteit gebouwde omgeving (woningen, kantoren, ziekenhuizen e.d.), niet over het totale regionale energieverbruik (gebouwde omgeving plus mobiliteit, industrie en landbouw). Positie van de raden - Helder maken waar invloed zit op besluit van de raden. Vertel in notendop waar de knoppen zitten. - Raadsleden op hetzelfde kennisniveau krijgen: nut, noodzaak en opgave. Nog veel onduidelijkheid en discussie over. - Zou mooi zijn als we iedereen volledig geïnformeerd krijgen. Maar belangrijker is dat we elkaar weten te vinden en in gesprek raken en ook na 14 april vervolg krijgt. Het is een gelegenheid om elkaar te ontmoeten. Deelsessies - Welk gesprek hebben we nou echt nodig op regionaal niveau? Waar ligt onze regionale slagkracht? - Hoe kunnen we onze inwoners helpen met de energietransitie, hoe kunnen we daar als raden een

-

bijdrage aan leveren? Belang dienen van onze inwoners, hier en nu. Meer toekomstgericht dan alleen over RES 1.0, ook innovatie. Nu al nadenken over RES 2.0 en warmtetransitie. Warmte mogelijk nog grotere impact dan wind/zon. RES is rijdende trein, neem inwoners zo snel mogelijk mee in communicatie/participatie.

Overige opmerkingen: - Samenspel tussen ruimteateliers en wat lokaal speelt kan beter, het gesprek over zon voeren terwijl wind lokaal de gemoederen al bezighoudt leidt tot weerstand. - Als we raadsleden al niet meekrijgen, hoe dan de inwoners? Eerste bijeenkomsten RES waren de mooiste, nog fysiek bij waterschap. De RES trein die rijdt maar door, we zijn te veel ambassadeur. - Afgelopen jaar andere grote problemen hadden die ons bezig hielden. Over paar maanden komt de energie en aandacht voor dit vraagstuk wel weer terug. We zullen ook hier samen iets aan moeten doen. - Procentueel nog maar klein aantal inwoners betrokken op regionaal abstractieniveau. De RES 1.0 moet snel worden doorvertaald naar de inwoners. - Draagvlak vinden we allemaal belangrijk. Maar wat is dat, hoe meet je dat? Hoe kan je daar mee omgaan? Die vraag is inmiddels belangrijker dan de getallen. Hoe kunnen we dat goed doen, lessen met elkaar delen, dat helpt ons verder. Net als draagvlak is last ook subjectief en moeilijk te definiëren. - Deze manier van werken rondom de RES is nieuw en verkennend. Naast inhoud zijn we ook aan het leren over proces. Voorbereiding 14 april: - In eigen raad ook oproepen tot deelname, dan komt er meer interesse. Hoe beter je zelf geïnformeerd bent, hoe beter je kan beslissen.

- Vanuit klankbordgroep aan begin programma vanuit raadsleden aangeven waarom deze bijeenkomst er is en wat de verwachtingen zijn. - RES-team bereidt de avond verder voor, voorzitters klankbordgroep worden hierbij betrokken. 6

7

Inventariseren bespreekpunten volgende klankbordgroep (21.15 – 21.25 uur) Op 28 april staat de klankbordgroep in het teken van terugblikken op de regionale opiniërende raad van 14 april. Bespreken wat we hebben opgehaald en wat dat vraagt van het vervolgproces. Afsluiting en vervolgafspraken (21.25 – 21.30 uur)