Verslag formatie 2022

Aan de gemeenteraad van Zaltbommel Betreft: verslag formatie 2022

Geachte leden van de raad, Nu de formatie is afgerond doe ik hierbij verslag van het formatieproces. Op 6 april nl. hebben de twee informateurs, Bart Schreuders en Kees Zondag, u hun advies gepresenteerd met betrekking tot de vorming van een coalitie voor de periode 2022-2026. Dit advies is vervolgens gebruikt om tot de formatie over te gaan. Een van de adviezen was om een externe formateur te benoemen om het proces van de formatie te begeleiden. In overleg met de SGP en de VVD is mij verzocht die taak op me te nemen. Ik heb daar positief op gereageerd en direct duidelijk gemaakt dat ik ervan uitging dat ik alleen het proces zou gaan begeleiden en geen inhoudelijke bijdrage zou leveren. Ik ben gestart met aan de hand van het advies van de informateurs een globale planning op te stellen. Daarbij baseerde ik me op de volgende uitgangspunten: ● Hoewel de drie winnaars van de verkiezingen, ZVV, SGP en VVD bereid waren een coalitie aan te gaan die een ruime meerderheid in de raad hebben, 13 van de 21 zetels, moest onderzocht worden of nog een of twee andere partijen in een coalitie zouden kunnen deelnemen voor een nog breder draagvlak in de gemeenteraad. ● Er komt een bestuursakkoord op hoofdlijnen om discussie in de gemeenteraad te bevorderen door in een vroeg

stadium de raad een meer inhoudelijke bijdrage aan voorstellen te laten leveren. Dus als het goed is minder al op voorhand dichtgetimmerde voorstellen vanuit het college. ● Over vier tijdens de informatie naar voren gekomen belangrijke onderwerpen zou nog voor het opstellen van het bestuursakkoord een raadsbrede discussie moeten worden gevoerd. Deze onderwerpen waren: - Wonen/woningbouw - Energietransitie/duurzaamheid - Economie/leefbaarheid - Cultuur ● Wanneer er een concept-bestuursakkoord is wordt dat naar alle fracties gestuurd om voldoende tijd en gelegenheid te geven er op te reageren. Schriftelijk of mogelijk in een raadsbrede bijeenkomst. Met de hiervoor geformuleerde uitgangspunten eindigde de tijdsplanning met het aanbieden van een bestuursakkoord op 16 juni. Dat leek ver weg maar was naar mijn mening onvermijdelijk als het advies van de informateurs serieus genomen zou worden. De vier door de informateurs aangedragen hoofdthema’s werden onder leiding van de formateur op twee avonden, 20 en 21 april, besproken. Ik verstuurde diezelfde week een beknopte vragenlijst naar alle fracties, met uitzondering van de fracties van ZVV, SGP en VVD. Die vragenlijst was opgesteld door de drie beoogde coalitiepartijen met het oog op mogelijke gesprekken over coalitiedeelname door één of twee van de overige fracties.

De vragen waren gebaseerd op de verkiezingsprogramma’s en eerder door de informateurs gevoerde gesprekken.

Na bespreking van de reacties op de vragenlijst en de resultaten van de discussie over de vier hoofdthema’s besloten de coalitievormende partijen een gesprek aan te gaan met de fractie van de PvdA. De conclusie na dit gesprek was dat de drie partijen geen meerwaarde zagen in deelname van de PvdA aan een coalitie. Vervolgens werd aan de hand van de ontvangen gegevens van de andere partijen vastgesteld dat er geen gesprekken zouden volgen met die andere partijen. De conclusie was dat ZVV, SGP en VVD de coalitie zouden vormen. Achteraf was het misschien niet handig dat ik namens de drie partijen geen reactie op de vragenlijsten heb gestuurd. Daar is op dat moment echter niet aan gedacht. Besloten werd ook dat uitgegaan zou worden van vier wethouders. Van iedere partij één plus één wethouder van buiten namens de drie partijen. Er zijn hiervoor gesprekken gevoerd met drie kandidaten, die in principe alle drie benoembaar geacht werden. De keuze is zoals u weet uiteindelijk gevallen op mevrouw Karima Bouchtaoui. Over de portefeuilleverdeling van de wethouders worden formeel afspraken gemaakt tijdens de eerste collegevergadering na de installatie van die wethouders. Wel heeft over de portefeuilleverdeling tijdens de formatie al overleg plaatsgehad.

Vanaf het moment dat mevrouw Bouchtaoui heeft ingestemd met haar kandidaatstelling is zij betrokken geweest bij het vervolg van de gesprekken over het bestuursakkoord. Inmiddels was gestart met het opstellen van het conceptbestuursakkoord.

Dit concept is op 23 mei verstuurd naar alle raadsfracties met het verzoek hierop te reageren. Dat kon schriftelijk maar ik heb daarvoor ook een raadsbijeenkomst geïnitieerd op 31 mei. Naar aanleiding van het raadplegen van alle fracties in die bijeenkomst hebben de drie coalitievormende partijen een aantal wijzigingen en aanvullingen in het akkoord aangebracht en is het akkoord definitief gemaakt en vervolgens in productie genomen. Daarmee zat mijn taak als formateur er op. Tegelijk met deze opsomming van mijn activiteiten als formateur bieden ZVV, SGP en VVD u vandaag het definitieve bestuursakkoord aan. De titel van het akkoord is ‘Blijven bouwen’, een titel die volgens de drie partijen zowel letterlijk als figuurlijk gezien moet worden. Ik wil iedereen bedanken voor de plezierige samenwerking met speciale dank aan de gemeentesecretaris en zijn mensen en de griffie. Kees Metz, formateur 16 juni 2022