Uitgangspuntennotitie evaluatie KP4. Bijlage 1

Aan: de gemeenteraad

Onderwerp

: Begeleiding bijstandsgerechtigden in klantprofiel 4

Datum

: 21 november 2023

Zaaknummer

: 851591

Geachte raadsleden, Werkzaak Rivierenland en de regiogemeenten hebben gezamenlijk een voorstel uitgewerkt voor de positionering van de begeleiding van bijstandsgerechtigden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. De aanleiding voor het voorstel was dat regiogemeenten de afgelopen jaren uiteenlopende besluiten namen over de vorm en positionering van de begeleiding. Het gezamenlijke voorstel is nu dat iedereen met arbeidsperspectief wordt begeleid door Werkzaak. Mensen zonder arbeidsperspectief (en focus op participatie en zorg) worden begeleid door gemeenten. Deze groep cliënten noemen we klantprofiel 4. Het gezamenlijke voorstel is op 26 oktober 2023 vastgesteld door het Algemeen Bestuur (AB) van Werkzaak. Het college is verheugd dat het gezamenlijke voorstel aansluit bij de huidige werkwijze in Zaltbommel en tevens voldoet aan de door u op 22 januari 2022 vastgestelde Uitgangspuntennotitie overdracht begeleiding klanten in klantprofiel 4, Het college heeft daarom ingestemd met het voorstel. Na instemming door de andere colleges zal het AB van Werkzaak het voorstel op 4 maart definitief vaststellen. In juni 2022 startte in het kader van een 2-jarige pilot een vanuit Werkzaak gedetacheerde participatiecoach met de KP4-begeleiding. In de eerste helft van 2024 wordt deze pilot geëvalueerd. Op basis daarvan wordt aan u een voorstel gedaan voor het vervolg.

Als de uitkomsten van de evaluatie positief zijn, behoort het dus tot de mogelijkheden om de huidige werkwijze te continueren. Belangrijke inzichten Uit de gesprekken tussen gemeenten en Werkzaak op beleids- en uitvoeringsgebied kwamen de volgende belangrijke zaken naar voren:  Kennis & expertises Het is soms best lastig om te bepalen wat het juiste is voor een inwoner. Er is een ‘grijs gebied’ tussen KP3 en KP4. Werkzaak heeft op sommige onderwerpen veel kennis en expertise. Denk aan zaken rondom inkomen en uiteraard richting werk. Gemeenten hebben juist kennis en expertise die helpend zijn in de begeleiding van mensen richting participatie. Hier kunnen de collega’s binnen Werkzaak ook van leren. De uitwisseling gaat twee kanten op. Bepalend voor een juiste dienstverlening is dat de expertise en het instrumentarium van zowel gemeenten als Werkzaak kan worden benut. Kenmerkend voor de groep KP4 is dat er veelal sprake is van hulpvragen op verschillende domeinen. Dat maakt samenwerken en ontschot werken noodzakelijk. Tegelijkertijd is er, afhankelijk van de persoon en fase waarin iemand zit, een leefgebied dat aandacht vraagt en het meest op de voorgrond staat. Als dat zorg en participatie is, ligt de regie bij gemeenten en als dat re-integratie is, ligt de regie bij Werkzaak.

 Lokaal Alle gemeenten willen graag dat de dienstverlening voor inwoners in KP4 lokaal, dichtbij en persoonlijk is. De participatiecoaches hebben gesprekken op locaties in de gemeenten. Zij gebruiken de lokale sociale infrastructuur. Ze maken afspraken met lokale sociale partners om inwoners op maat te begeleiden. Ook de werkcoaches en poortmedewerkers van Werkzaak voeren hun gesprekken al veelvuldig lokaal.  Instrumenten Werkzaak heeft veel instrumenten, denk bijvoorbeeld aan een belastbaarheidsonderzoek. De participatiecoaches (en beleidsadviseurs) zien dat er ook instrumenten zijn die inwoners in KP4 kunnen helpen. Zij willen hier ook graag gemakkelijk gebruik van maken.  Samenwerking binnen onze regio Er zijn tal van voorbeelden van succesvolle samenwerking tussen gemeenten en Werkzaak voor de inwoners in KP4. Tegelijkertijd zijn tijdens het onderzoek een aantal ideeën aangedragen door de professionals van onze gemeenten en Werkzaak en zijn best practices achterhaald uit andere regio’s die de dienstverlening aan de inwoners in KP4 een verdere impuls kunnen geven. Het voorstel De inzichten leiden tot de volgende voorstellen 1. Zet in op ontschotte dienstverlening als verdere optimalisatie en uitbreiding van de al aanwezige samenwerking tussen gemeenten en Werkzaak.

Geef hierbij ook ruimte aan pilots, zoals de ideeën die zijn aangedragen door professionals van beide organisaties. Praktische voorbeelden hiervan zijn: casuïstiek besprekingen, keuzehulp EVA en samen onze deskundigheid bevorderen. Daarnaast is het mogelijk samen in een pilot te onderzoeken wat intensiever contact bij de aanvraag van een uitkering voor inwoners in KP4 kan betekenen. 2. Leg regie bij de organisatie die als corebusiness haar expertise heeft op het meest prominente aandachtsgebied. Concreet komt dat neer op gemeenten in geval van zorg en participatie en Werkzaak in geval van re-integratie. 3. Om duidelijkheid te bieden aan de professionals is het belangrijk te bepalen dat Werkzaak regie voert op de dienstverlening voor mensen met arbeidsperspectief. Nu is dat voor mensen die binnen 2 jaar actief kunnen zijn op de arbeidsmarkt. Uit de gesprekken blijkt dat er op dit moment weinig mensen in KP4 arbeidsperspectief hebben. Het los laten van de periode van 2 jaar zal geen grote verschuiving veroorzaken. In Zaltbommel gaan circa 5 van de 126 KP4-cliënten over naar KP3 (de doelgroep KP3 is ongeveer even groot en groeit tot ruim 130 cliënten). Voor de huidige 5 cliënten geldt dat reeds gemaakte afspraken over hun traject gewoon blijven staan. De veranderende definitie, de periode van 2 jaar loslaten, geeft de uitvoering duidelijkheid.

Het is aanleiding om samen het gesprek aan te gaan over de inwoners in het ‘grijze gebied’. Hoe kunnen we hen samen de passende dienstverlening bieden. Ook geeft het de werkcoach van Werkzaak de mogelijkheid langer betrokken te zijn bij een inwoner wanneer er nog perspectief op arbeid is. Een specifieke groep voor wie dit helpend kan zijn is de groep statushouders. Zij hebben vaak meer tijd nodig om deel te kunnen nemen op de Nederlandse arbeidsmarkt. Financieel 1. Wanneer Werkzaak mensen met arbeidsperspectief langer dan 2 jaar gaat begeleiden zou dit kunnen leiden tot een grotere groep aan inwoners in KP3. Dit zou op termijn kunnen zorgen voor hogere reguliere kosten voor de gemeenten. Gelet op de input vanuit de praktijk (beelden van de participatiecoaches van de gemeenten en werkcoaches van Werkzaak) verwacht Werkzaak hier niet direct een grote verschuiving in. Op basis van de inzichten van de professionals gaan we 2

uit van maximaal 50 mensen extra in begeleiding bij Werkzaak (ca. 5 inwoners Zaltbommel). Dat leidt bij Werkzaak tot extra inzet van maximaal 1 fte. Het eerste jaar kan Werkzaak dit vanuit de eigen begroting opvangen omdat de toename van de te begeleiden klanten geleidelijk tot stand komt (dat verspreidt zich over het jaar). 2. Na een jaar worden gemeenten geïnformeerd over de voortgang en het daadwerkelijk aantal (extra) inwoners uit het profiel KP4 in begeleiding en de daaraan gekoppelde extra kosten. Als er extra kosten zijn, dan wordt dit meegenomen in de begrotingsvoorstellen. 3. Zaltbommel heeft voor de KP4-begeleiding geen structurele middelen gereserveerd. De huidige begeleiding vindt plaats in het kader van een 2-jarige pilot met incidentele middelen. De pilot wordt in de eerste helft van 2024 geëvalueerd. In het tweede kwartaal doet het college aan de raad een voorstel voor het vervolg op de pilot vanaf eind 2024, met daarbij waarschijnlijk ook het verzoek om hiervoor structureel middelen beschikbaar te stellen. Evaluatie Werkzaak evalueert op de volgende punten: 1. Hoe wordt de samenwerking tussen de participatiecoaches en Werkzaak ervaren. 2. Hoe wordt de samenwerking tussen de beleidsadviseurs en Werkzaak ervaren. 3. Weten we elkaar over en weer goed te vinden. 4. Cliëntenraad, (WZR en gemeenten) ziet die verbetering in dienstverlening 5.

Informatie ophalen bij de KP4 inwoners en de resultaten meenemen in een klanttevredenheidsonderzoek. 6. Hoeveel mensen zijn er overgedragen van Werkzaak naar de gemeente en andersom? Deze punten worden ook meegenomen in de evaluatie van de pilot die de gemeente Zaltbommel zelf uitvoert in de eerste helft van 2024. De uitkomsten van beide evaluaties worden met u gedeeld. Wij verwachten u in het tweede kwartaal van 2024 een voorstel te doen voor het vervolg op de pilot. Burgemeester en wethouders van Zaltbommel, de secretaris,

de burgemeester

W. (Wouter) Abee

P. C. (Pieter) van Maaren

3