Reactietabel Adviesraad Zaltbommel

Reactietabel adviesraad Sociaal Domein Zaltbommel

1

2

3

4

Advies / Vraag / Opmerking Beleidsregels Bijzondere bijstand Wat opvalt als we de gemeentelijke website bezoeken voor de bijzondere bijstand, is dat we terecht komen op een pagina met het logo van de gemeente Maasdriel. Om de toegankelijkheid voor de inwoners van Zaltbommel te vergroten is ons advies is om hier ook het logo van de gemeente Zaltbommel op te nemen. Tevens is als contactadres alleen de gemeente Maasdriel vermeld. Ons advies is om een bezoekadres dichterbij in de gemeente Zaltbommel te organiseren en op te nemen op de website, met name vanwege de reisafstand voor kwetsbare doelgroepen zoals anderstaligen en senioren. Veel gemeenten gaan over tot het maken van een toegankelijke folder met uitleg over de bijzondere bijstand. Ons advies is om een praatplaat of iets dergelijks te maken met de belangrijkste punten van de bijzondere bijstand. Deze zou ook voor anderstaligen beschikbaar moeten zijn.

Ons advies bij Art. 3 is om toch de mogelijkheid te geven om een formulier te downloaden en een papieren versie in te leveren, waarmee de aanvraagdatum vaststaat. Dit als het mensen niet lukt om een aanvraag te doen via DigiD . Niet iedereen lukt het om door digitale aanvraag formulieren heen te komen. Hiermee is het aantal niet-gebruikers naar

Reactie college Het advies om het logo van de gemeente Zaltbommel op te nemen naast dat van de gemeente Maasdriel onderschrijven wij. Dit draagt bij aan de herkenbaarheid en toegankelijkheid voor inwoners van Zaltbommel en zorgt ervoor dat de informatie duidelijker wordt gepositioneerd als gemeentelijke dienstverlening voor beide gemeenten. Wij merken op dat veruit de meeste gebruikers hun aanvragen digitaal indienen en als er vragen zijn wordt het vaak telefonisch afgehandeld. Inwoners uit Zaltbommel kunnen daarnaast terecht bij het gemeentekantoor van Maasdriel voor hulp bij aanvragen, en bij de lokale formulierenbrigade voor ondersteuning. Op deze manier blijft de dienstverlening laagdrempelig en goed bereikbaar voor alle inwoners. Wij beschikken momenteel over een folder waarin alle relevante lokale en landelijke regelingen zijn opgenomen. Deze folder is zoveel mogelijk in begrijpelijke taal opgesteld. Uiteraard zal de folder na de herzieningen in het minimabeleid worden aangepast. Wij nemen uw oproep mee bij het maken van de nieuwe folder, en zullen aandacht besteden aan het verder verbeteren van de begrijpelijkheid en de toegankelijkheid. Wat betreft het vertalen van de folder naar andere talen, willen wij aangeven dat dit helaas niet haalbaar is.

Het is lastig te bepalen welke talen vertaald zouden moeten worden, en wij hanteren het uitgangspunt dat de voertaal van de gemeente Nederlands is. Zoals eerder aangegeven doen veruit de meeste inwoners hun aanvragen digitaal. Inwoners die hierbij ondersteuning nodig hebben, kunnen terecht tijdens de spreekuren op het gemeentekantoor in Kerkdriel of bij de Formulierenbrigade. Als inwoners niet weten waar ze hulp kunnen krijgen bij hun

5

6

beneden te krijgen. Daarnaast dient bij inwoners duidelijk te zijn waar zij terecht kunnen voor ondersteuning bij het schriftelijk dan wel digitaal invullen van het formulier, te denken aan het Buurtteam, juridisch loket, digitale spreekuur in de bibliotheek of -indien betrokken- de bewindvoerder. Algemene Voorwaarden Art. 5 Ten aanzien van lid 2 vinden we de geografische afbakening op voorhand riskant/knellend. Er kunnen kosten zijn gemaakt bij een bedrijf in het buitenland, die ook voor vergoeding in aanmerking komen. Art. 35 Participatiewet biedt genoeg handvatten voor beoordeling aanvragen, en wordt landelijk uitgevoerd. Gemeentes onderling beschikken over een kennisbank. Hoogte van de bijzondere bijstand Ons advies is om de Nibud-prijzengids digitaal beschikbaar te stellen ofwel een overzicht van de prijzen-range van veelgevraagde producten, zoals wasmachines of tandartskosten waardoor aanvragers kunnen vergelijken. Voor vergoeding van kosten waarin de Nibud-prijzengids niet voorziet, wordt uitgegaan van de feitelijke kosten, met het uitgangspunt van de goedkoopste adequate voorziening. Hierbij kan het college richtprijzen en tweedehands prijzen hanteren. Ons advies is om de rekenbevoegdheid in dit artikel te beperken. T.a.v. lid 2 is er gelegenheid om met lagere prijzen te rekenen.

Richtprijzen en tweedehands-prijzen (via martkplaats.nl) kunnen 80 % lager liggen dan de voor een bijstandsbehoeftige bereikbare nieuwprijs/-product. Dit kan tot onredelijke situaties kan leiden. Ons advies is duurzaamheid leidend te laten zijn in de aankoop. Dit hoeft niet altijd de goedkoopste prijs te zijn.

aanvraag kunnen zij telefonisch contact opnemen met het KCC van de gemeente Zaltbommel of Maasdriel.

Hier geldt het territorialiteitsbeginsel (art. 11 Participatiewet). Op grond van dit beginsel bestaat geen recht op bijzondere bijstand voor:  personen die buiten Nederland verblijven of wonen;  Kosten die buiten Nederland zijn opgekomen;  Kosten die niet aan Nederland zijn verbonden. De in de lid 2 opgenomen afbakening vloeit voort de Participatiewet. Hierin hebben gemeenten geen beleidsvrijheid. Het is niet mogelijk om de Nibud-prijzengids digitaal beschikbaar te stellen, aangezien dit een betaalde dienst betreft. Het college begrijpt de aanbeveling van de Adviesraad met betrekking tot het vergelijken van vergoedingen niet. Het Nibud hanteert vaste prijzen voor producten, waardoor een vergelijking niet aan de orde is. Wij zijn het eens dat duurzaamheid een belangrijk uitgangspunt is. Daarom spreken wij van "goedkoopst adequaat" in plaats van "goedkoopst". Enkel duurzaamheid leidend laten zijn leidt ook tot onwenselijke situaties. Daarom moet bij het vaststellen van vergoedingen waarin het Nibud niet voorziet moet een balans worden gevonden tussen doelmatigheid, noodzakelijke kosten en duurzaamheid.

7

Inzet deskundigen advies Ons advies is toe te voegen dat -voor hoor en wederhoorde aanvrager (al dan niet mondeling/telefonisch) zijn zienswijze geeft over de inschakeling van de deskundige en zijn/haar conceptadvies.

8

Tandartskosten Art. 19 Ons advies is om het drempelbedrag van € 250,- te verhogen en stel daarbij een lijst op van behandelcodes die voor vergoeding in aanmerking komen. De gemiddelde tandartskosten kunnen hoog zijn bij niet-frequente tandartsbezoekers. Tandzorg draagt niet alleen bij aan een goede gezondheid van het gebit, maar zeker ook aan het beter hanteerbaar (dus betaalbaarder) houden van chronische ziekten op langere termijn, zoals hart- en vaatziekten en diabetes. Laat de eis van aanvullende verzekerd zijn voor tandartskosten vervallen. Een dergelijke -waarschijnlijk- zeer basic aanvullende verzekering is niet toereikend voor de categorie tandartskosten boven de €250,- terwijl de kans op groter onderhoud aan/herstel van het gebit groot is. Bekend is dat er sprake is van gebrekkige toegang tot tandheelkundige hulp vanwege armoede. Zelfstandig functioneren voor mensen met een beperking We vragen ons af of er niet méér niet verzekerbare kosten zijn voor mensen met een beperking? Uitvaartkosten Art. 22 Ons advies is om aan lid 2 een tenzij-clausule toe te voegen op erfgenamen die geheel afwezig blijken te zijn/of niet

9 10

Wij begrijpen het belang van hoor en wederhoor bij de inzet van deskundigen. In de huidige uitvoering krijgt de aanvrager de mogelijkheid om zijn of haar zienswijze naar voren te brengen, zowel schriftelijk als mondeling, bijvoorbeeld telefonisch. Wij benadrukken echter dat, ongeacht de zienswijze van de aanvrager, het college kan besluiten dat bij niet-medewerking de hoogte van de bijzondere bijstand niet kan worden vastgesteld. In dat geval kan geen bijzondere bijstand worden verleend. Dit uitgangspunt waarborgt de noodzakelijke medewerking van de aanvrager en een rechtmatige uitvoering van de regeling. Om deze redenen zien wij geen noodzaak om het advies aanvullend in de regeling op te nemen, aangezien het principe van hoor en wederhoor reeds in de praktijk wordt toegepast. In het vorige beleid werden tandartskosten niet vergoed. Met de verhoging naar €250 betekent dit een duidelijke verbetering voor de doelgroep. Verdere verhoging is op dit moment niet mogelijk, aangezien de beschikbare budgettaire kaders dit niet toelaten. Ons uitgangspunt is dat inwoners alleen in aanmerking komen voor deze bijzondere bijstand wanneer zij bewust hebben gekozen voor een aanvullende tandartsverzekering. Door deze eis los te laten, zouden juist inwoners die zich wél aanvullend verzekeren – en daarmee financiële verantwoordelijkheid nemen – worden benadeeld.

Daarom achten wij dit criterium belangrijk voor een rechtvaardige en consistente uitvoering. Er blijft maatwerk nodig in uitzonderlijke individuele gevallen.

De in de beleidsregels opgenomen lijst van niet-verzekerbare kosten is limitatief en uitputtend en geldt dus enkel in die gevallen. Wanneer de aanvrager de enige is die de nalatenschap heeft aanvaard en voldoet aan de voorwaarden voor bijzondere bijstand, bedraagt de bijzondere bijstand maximaal het door het Nibud

bereid zijn om enige hulp te bieden. Er wordt dan – in het nadeel van de aanvrager – rekening gehouden met broers en zussen die feitelijk niet bestaan.

11

12

1

Rechtsbijstand Art. 24 Ten aanzien van lid 2 willen we adviseren om ook de hoogte van de bijdrage van een rechtsbijstandsverzekering in aanmerking te laten komen voor vergoeding. Tot slot: als Adviesraad willen we benadrukken dat het van belang is om de gebruikers van de bijzonder bijstand te spreken voor de actualisatie van deze beleidsregels. Hoe kan de gemeente beter aan de vraag vanuit de burgers tegemoet komen? Navraag bij de gemeente leert dat de gebruikers voor deze actualisatie niet zijn gehoord. Ook ontbreekt in de toelichting of andere regelgeving documentatie wat de aanleiding en wat de stand van zaken is, waaronder cijfers over het aantal aanvragen. Verordening Individuele Inkomenstoeslag Artikel 2 Indienen verzoek Ons advies bij Artikel 2 is om toch de mogelijkheid te geven om een formulier te downloaden en een papieren versie in te leveren, waarmee de aanvraagdatum vaststaat. Dit als het mensen niet lukt om een aanvraag te doen via DigiD . Niet iedereen lukt het om door digitale aanvraag formulieren heen te komen. Hiermee is het aantal niet-gebruikers naar beneden te krijgen. Daarnaast dient bij inwoners duidelijk te zijn waar zij terecht kunnen voor ondersteuning bij het schriftelijk dan wel digitaal invullen van het formulier, te denken aan het Buurtteam, juridisch loket, digitale

vastgestelde bedrag. Bij meerdere aanvaarders van de nalatenschap worden de uitvaartkosten over alle aanvaarders verdeeld. Op deze manier wordt de belanghebbende niet benadeeld, omdat de overige aanvaarders meebetalen, maar profiteren de overige aanvaarders ook niet onevenredig van de door de gemeente verstrekte maximale bijzondere bijstand. Het college ziet daarom geen aanleiding om de door u voorgestelde tenzij-clausule op te nemen. Kosten voor een rechtsbijstandsverzekering zijn geen bijzondere kosten en komen derhalve niet in aanmerking voor bijzondere bijstand. Bij de huidige herziening van de beleidsregels is gekozen voor een procedure waarbij het college de aanpassingen heeft doorgevoerd op basis van vooraf geformuleerde uitgangspunten, zoals vertrouwen, menselijke maat, toegankelijkheid en ruimhartigheid. Daarnaast zijn de drie adviesraden in de Bommelerwaard, waaronder de cliëntenraad, betrokken bij de herziening van de inkomensregelingen. Bij de evaluatie van het nieuwe minimabeleid zullen we zeker de ervaringen van gebruikers meenemen, zoals we dat ook hebben gedaan bij de pilot Maatschappelijke Participatie die dit jaar loopt. Zoals eerder aangegeven doen veruit de meeste inwoners hun aanvragen digitaal. Inwoners die hierbij ondersteuning nodig hebben, kunnen terecht tijdens de spreekuren op het gemeentekantoor in Kerkdriel of bij de Formulierenbrigade.

Als inwoners niet weten waar ze hulp kunnen krijgen bij hun aanvraag kunnen zij telefonisch contact opnemen met het KCC van de gemeente Zaltbommel of Maasdriel.

2

3

1

spreekuur in de bibliotheek of -indien betrokken- de bewindvoerder. Artikel 3 Langdurig laag inkomen Ons advies is om hier 1 of 2 voorbeelden te benoemen (uiteraard met mits clausule dat voorbeelden geen rechten schept). De Belastingdienst hanteert bij veel fiscale regelingen ook voorbeelden. Artikel 4 Hoogte individuele inkomenstoeslag Ons advies is om aan dit artikel een hardheidsclausule toe te voegen die luidt dat "in bijzondere gevallen afgeweken kan worden van de bepalingen van deze verordening, indien toepassing daarvan zou leiden tot een onredelijke of onbillijke uitkomst.", zodat het College in schrijnende gevallen anders kan besluiten. Deze hardheidssclausule is nodig, omdat er in de samenleving sprake is van toenemende schuldenproblematiek (met name bij echtscheidingen), boetesopstapelingen en woningnood. Verordening/beleidsregels Maatschappelijke Participatie Artikel 1 De adviesraad is positief dat er is afgestapt van het werken met een declaratiesysteem. De uitkering van de bijdrage vindt nu meteen plaats na de toekenning.

2

Artikel 2 Doel van de regeling Ons advies is om hieraan toe te voegen 'maatschappelijke participatie', vanwege het feit dat in art. 4, lid 2 wordt gesproken van maatschappelijke participatie.

3

Artikel 3 Doelgroep Ons advies is om studenten vanaf een bepaalde leeftijd wél aan de doelgroep toe te voegen (zgn. carrière-wisselaars). Bij een fulltime

In de verordening is bepaald dat de referteperiode 36 maanden bedraagt. Gedurende deze periode spreken we van langdurig laag inkomen wanneer het inkomen, exclusief vakantiegeld, niet hoger is dan 110% van de toepasselijke bijstandsnorm. Het college ziet niet in hoe een voorbeeld de uitleg van dit criterium verder zou kunnen verduidelijken. De individuele inkomenstoeslag is bedoeld voor situaties waarin sprake is van (1) een langdurig laag inkomen en (2) geen zicht op inkomensverbetering. Bij de beoordeling wordt uitsluitend gekeken naar het inkomen van de belanghebbende, en niet naar de draagkracht. In gevallen van schuldenproblematiek is er vaak sprake van beperkte draagkracht, maar meestal wordt niet voldaan aan het criterium van geen zicht op inkomensverbetering. Het college neemt uw advies om een hardheidsclausule op te nemen daarom niet over.

Het college waardeert het positieve oordeel van de adviesraad over het afstappen van het declaratiesysteem. Door de bijdrage direct na toekenning uit te keren, wordt de uitvoering inderdaad eenvoudiger en wordt de regeling laagdrempeliger en gebruiksvriendelijker voor de inwoners. Goede suggestie. We passen de tekst van artikel 2 als volgt aan: ‘’ Deze verordening beoogt de maatschappelijke participatie van inwoners met een minimuminkomen te bevorderen door een financiële bijdrage te verstrekken voor activiteiten die bijdragen aan sociale, culturele, sportieve en educatieve participatie.’’ Studenten komen niet in aanmerking omdat studiefinanciering wordt gezien als een voorliggende voorziening. Als studenten niet meer in aanmerking komen voor studiefinanciering en ook geen andere voorliggende voorzieningen

studeertraject wordt er op bijstandsniveau geleefd. 4

5

Artikel 4 Voorzieningen en activiteiten Wij maken op uit deze wijziging, dat de sportuitrusting en materiaalkosten niet meer worden vergoed. Ons advies is om dit nog steeds wel te vergoeden, althans het expliciet te benoemen. Wij willen aanraden om laptops en fietsen als opsomming in het menu toe te voegen. Dit zijn veel voorkomende producten die benodigd zijn. Voor de werkbaarheid is het raadzaam om veel voorkomende producten expliciet in de regelgeving te benoemen. Lid 2: Ons advies is om de term 'maatschappelijke participatie' te omschrijven. Artikel 6 Aanvraag Ons advies is om aan te geven waar dit formulier vindbaar is.

6

Artikel 8 Hoogte van de bijdrage Als lid 4 toe te voegen dat er tweejaarlijks een beleidsupdate wordt gemaakt inclusief beleidsregels. De Adviesraad ontvangt daarover graag een adviesaanvraag.

7

Tot slot: als Adviesraad willen we benadrukken dat het van belang is om de gebruikers van deze hulpvoorzieningen te spreken voorafgaand aan de actualisatie van de beleidsregels. Hoe kan de gemeente beter aan de vraag vanuit de burgers tegemoet komen? Navraag bij de gemeente leert dat de gebruikers voor deze actualisatie niet zijn gehoord.

van toepassing zijn komen zij in aanmerking voor de MAPA-regeling. Mits zij voldoen aan de criteria. In de vorige MAPA-regeling werden materiaalkosten slechts zeer beperkt vergoed. Met het afstappen van het declaratiesysteem willen we meer op basis van vertrouwen werken. Inwoners kunnen nu zelf bepalen welk deel van het MAPA-budget wordt besteed aan bijvoorbeeld de contributie van een sportvereniging en welk deel aan benodigde sportuitrusting. Op deze manier ontstaat meer flexibiliteit en maatwerk, passend bij de persoonlijke situatie van de inwoner. We benadrukken dat de MAPA-regeling gericht is op ondersteuning sociale, culturele, educatieve of recreatieve activiteiten. De huidige opsomming in artikel 4 zijn veel voorkomende activiteiten en geen goederen. Het college is van mening dat een verordening niet de juiste plaats is om dergelijke praktische informatie te verstrekken. De verordening beschrijft de kaders en uitgangspunten van de regeling; uitvoeringsgerichte toelichtingen en voorbeelden worden op andere manieren aan inwoners gecommuniceerd, bijvoorbeeld via de website of onze informatieve folder of via klantcontact. Het college heeft uw advies gevraagd over de beleidsregels die in artikel 8 van de MAPA-verordening zijn opgenomen. In deze beleidsregels zijn de bedragen van de MAPA-bijdrage en de jaarlijkse indexering opgenomen.

Een tweejaarlijkse beleidsupdate is daarom niet nodig. Bij een volgende herziening van een van de inkomensregelingen zal het college uiteraard opnieuw uw advies vragen. Bij de huidige herziening van de inkomensregelingen is gekozen voor een procedure waarbij het college de aanpassingen heeft doorgevoerd op basis van vooraf geformuleerde uitgangspunten, zoals vertrouwen, menselijke maat, toegankelijkheid en ruimhartigheid. Daarnaast zijn de drie adviesraden in de Bommelerwaard, waaronder de cliëntenraad, betrokken bij de herziening van de inkomensregelingen. Bij de evaluatie van het nieuwe minimabeleid zullen we zeker de

ervaringen van gebruikers meenemen, zoals we dat ook hebben gedaan bij de pilot Maatschappelijke Participatie die dit jaar loopt.