Raadsvoorstel Zienswijze conceptjaarrekening 2025 en Ontwerpbegroting 2027

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Zienswijze conceptjaarrekening 2025 en Ontwerpbegroting 2027 VRGZ

Kern van het raadsvoorstel De veiligheidsregio Gelderland-Zuid (hierna VRGZ) heeft de concept jaarrekening 2025 en concept ontwerpbegroting 2027 aangeboden. Deze stukken zijn getoetst door de adviesfunctie gemeenschappelijke regelingen (AGR). Het dagelijks bestuur verzoekt de gemeenteraden om een zienswijze te geven. Gerelateerde raadsstukken Zienswijze Kadernota 2027 VRGZ.

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Zienswijze Conceptjaarrekening 2025 en Ontwerpbegroting 2027 VRGZ

Zaaknummer

: 1573191

Datum collegevergadering

: 19 mei 2026

Datum raadsbesluit

: 11 juni 2026

Datum raadsvergadering

: 11 juni 2026

Portefeuillehouder

: Burgemeester Bakermans

Inlichtingen bij

: Gemeente Zaltbommel, afdeling Veiligheid ZBM

Voorstel 1. De zienswijzebrief op de conceptjaarrekening 2025 en de ontwerpbegroting 2027 van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid vast te stellen (bijlage 1). Inleiding De gemeente Zaltbommel is deelnemer van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ). Het is een organisatie voor brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en voorbereiding en coördinatie op het gebied van rampenbestrijding en crisisbeheersing. Dit regionale samenwerkingsverband heeft 14 deelnemende gemeenten. Op 19 maart 2026 heeft het Dagelijks Bestuur van de VRGZ de conceptjaarrekening 2025 en de ontwerpbegroting 2027 verstuurd. De zienswijzen op de Kaderbrief heeft de VRGZ meegenomen in uitwerking van de begroting. De raad krijgt de mogelijkheid om vóór 15 juni 2026 zijn zienswijze kenbaar te maken aan het Dagelijks Bestuur (DB) van de VRGZ. De zienswijze is één van de gemeentelijke sturingsinstrumenten richting de Gemeenschappelijke Regelingen (GR) en is gebaseerd op het adviesrapport van de Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen in de Regio Nijmegen. Zij beoordelen de jaarstukken en begroting en adviseren regiogemeenten hierover. Burgerparticipatie Niet van toepassing. Argumenten Conceptjaarrekening 2025 1.1. De resultaatbestemming sluit aan bij de financiële kaders.

De voorgestelde verwerking van het resultaat sluit aan bij de afgesproken systematiek en zorgt voor een correcte en ordelijke afronding van het boekjaar. Voor de programma’s Crisis- en Rampenbestrijding (C&R) en Regionale Ambulancevoorziening (RAV) wordt het volgende voorgesteld:  Het negatieve resultaat bij C&R (- € 158.000) te onttrekken aan de algemene reserve Crisis- en rampenbestrijding.  Het positieve resultaat van het programma RAV (+ € 340.000) toe te voegen aan de reserve aanvaardbare kosten. 1.2.

De algemene reserve staat onder druk en vraagt daarom om aandacht in de zienswijze om de financiële positie te versterken. Het programma C&R heeft een tekort. Om dit tekort te dekken worden middelen uit de algemene reserve gehaald. Hiermee worden incidentele tekorten opgevangen waardoor dit niet leidt tot een hogere gemeentelijke bijdrage. Tegelijkertijd is deze reserve nu onder de afgesproken bestuurlijke norm (5%). En worden vaste (structurele) kosten gedekt met eenmalige (incidentele) meevallers. Dit is geen toekomstbestendige oplossing.

Ontwerpbegroting 2027 1.3. De ontwerpbegroting 2027 sluit aan bij toenemende en complexe veiligheidsopgaven Ontwikkelingen zoals geopolitieke spanningen, digitalisering en klimaatverandering vragen om een goed toegeruste veiligheidsregio. De begroting biedt hiervoor het noodzakelijke kader. 1.4.

Om de veiligheid te kunnen blijven waarborgen, is het noodzakelijk om aandacht te vragen voor de hoeveelheid taken in relatie tot de beschikbare middelen. De veiligheidsregio staat voor grote opgaven, onder meer door klimaatverandering, geopolitieke spanningen en digitale dreiging. Tegelijkertijd is de financiële ruimte van gemeenten beperkt. Daarom spreekt de raad steun uit voor het in stand houden van de basistaken en vraagt de raad om een stevige landelijke lobby voor extra middelen. Daarmee bewaakt de raad zowel de veiligheid in de regio als de betaalbaarheid voor onze gemeente. 1.5.

De VRGZ-organisatie moet gezamenlijk richting bepalen en duurzame keuzes maken om toekomstbestendiger te worden. De raad vraagt in de zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 aan de VRGZ om scenario’s uit te werken, transparant te zijn over risico’s en effecten en om samen met de gemeenten keuzes te maken over prioriteiten en tempo. Zo kan het Algemeen Bestuur van de VRGZ een weloverwogen besluit nemen en kunnen gemeenten beter beoordelen wat dit voor hun gemeente betekent. Daarmee wordt gewerkt aan een toekomstbestendige organisatie. 1.6. De zienswijze biedt gelegenheid om relevante actualiteiten mee te geven. Binnenkort volgt een begrotingswijziging 2026 vanwege de splitsing van de gezamenlijke bedrijfsvoeringsorganisatie van de VRGZ en GGD. Op 17 maart 2026 heeft de raad hierover een raadsinformatiebrief ontvangen. Daarnaast is het programma maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht van de VRGZ gestart; lokaal is ook een programma opgestart en is landelijk verplicht voor gemeenten om de digitale weerbaarheid te versterken, terwijl de financiering vanuit het Rijk achterblijft. Verder is een nieuw Regionaal Beleidsplan in ontwikkeling voor 2028-2031. Daarvoor worden nu al kaders meegegeven over relevante ontwikkelingen, beschikbare mensen en middelen en de financiële positie van gemeenten.

Overige 1.7 De zienswijze sluit aan bij het advies van de Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen (AGR) en de regionale lijn De AGR heeft de conceptjaarrekening 2025 en de ontwerpbegroting 2027 beoordeeld en een regionaal advies uitgebracht. In dat advies wijzen zij onder meer op druk op de algemene reserve, structurele tekorten die nu nog met incidentele voordelen worden gedekt, en de uitvoerbaarheid van opgaven. De zienswijzebrief volgt deze lijn. Daarmee sluit de gemeente Zaltbommel aan bij de regionale benadering van de gemeenschappelijke regelingen, wat de slagkracht van het signaal richting de VRGZ vergroot. 1.8 De gemeenteraad heeft het recht om een zienswijze te geven. Het recht om een zienswijze te geven is geregeld in de Wet gemeenschappelijke regelingen. De raad heeft daarmee een formele rol om te reageren op de conceptjaarrekening 2025 en de ontwerpbegroting 2027 van de VRGZ.

Kanttekeningen/risico’s 1.1 Een zienswijzebrief biedt geen garantie dat het bestuur van de VRGZ de input van de raad opvolgt. Met een zienswijzebrief geeft de raad een reactie op de conceptjaarrekening 2025 en de ontwerpbegroting 2027. Het Dagelijks Bestuur geeft een reactie op de zienswijze, maar het Algemeen Bestuur is bevoegd om de stukken vast te stellen. Zij kunnen ervoor kiezen om de input uit de zienswijze niet (volledig) over te nemen. Als meerdere gemeenten hetzelfde standpunt innemen, is de kans groter dat het Algemeen Bestuur

de zorgen en aanbevelingen uit de zienswijzen meeneemt in de uiteindelijke besluitvorming. 1.2 De bevindingen van de accountant zijn nog niet getoetst. Er is nog geen controleverklaring van de accountant afgegeven over de conceptjaarrekening 2025. De VRGZ heeft aangegeven dat een goedkeurende accountantsverklaring medio mei wordt verwacht. De AGR heeft dit in haar beoordeling voor kennisgeving aangenomen.

Inclusie Niet van toepassing. Programma duurzaamheid Niet van toepassing. Financiën (incl. BTW-effect) Jaarrekening 2025 De jaarrekening 2025 van de VRGZ laat een positief saldo zien van € 182.000 en bestaat uit: - Programma C&R € 158.000 negatief: Het resultaat van het programma is onder andere ontstaan door een lagere doorbelasting van kosten aan de GGD dan eerder werd begroot wat zorgt voor een nadeel op de batenkant. Hier tegenover staat een voordeel op de lastenkant voor diverse personeelskosten en lagere kapitaallasten. Dat komt vooral door doorschuiven van diverse investeringen naar 2026. Het nadeel voor de overige bedrijfskosten is vooral ontstaan door hogere kosten voor noodzakelijke veiligheidsmaatregelen voor huisvesting, kosten voor ITinfrastructuur en onderhoudskosten van het wagenpark. Verder heeft de VRGZ uit voorzorg extra middelen gestort in de bestemmingsreserve versterking crisisbeheersing voor de toekomst, wat zorgt voor een extra last. -

Programma RAV € 340.000 positief: Het resultaat van het programma komt grotendeels voort uit het voordeel op de personeelskosten, mede vanwege de lagere indexering van 5,18%, ten opzichte van de begrote stijging van 10%. De VRGZ blijft net als vorig jaar last houden van krapte op de arbeidsmarkt. Tegenover het financiële voordeel staat aan de andere kant dat extern personeel ingehuurd wordt. Binnen dit programma zijn de kosten voor IT-infrastructuur en onderhoudskosten van het wagenpark ook een extra nadeel op de lastenkant. Per saldo zorgt dit wél voor een voordeel.

Resultaatbestemming De resultaatbestemming 2025 wordt als volgt door de VRGZ voorgesteld: Voorstel bestemming resultaat 2025 Programma C&R Programma RAV Gerealiseerd resultaat -/- € 158.000 +/+ € 340.000 Onttrekking aan reserve Crisis- en +/+ € 158.000 Rampenbestrijding Toevoeging aan reserve aanvaardbare kosten -/- € 340.000 RAV Totaal €0 €0 Als gevolg van de resultaatbestemming worden geen gelden uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten Bijdrage 2025 VRGZ

De bijdrage vanuit de Gemeente Zaltbommel aan de VRGZ is als volgt begroot en gerealiseerd: Bijdrage Gemeente Zaltbommel Bijdrage Zaltbommel cf. begroting 2025 € 2.667.184 Bijdrage Zaltbommel cf. jaarrekening 2025 € 2.667.184 Verschil €0 Effect zienswijze Verschil

€0 €0

Financiële bijstelling Er is geen financiële bijstelling benodigd voor de bijdrage aan de VRGZ over het jaar 2025.

Begroting 2027 Binnen de Programmabegroting 2027 en de meerjarenraming 2028-2030 wordt rekening gehouden met indexaties. Bij de VRGZ is er sprake van één indexpercentage voor de gemeentelijke bijdrage op basis van de verdeling 70% loon en 30% materieel. De percentages zijn als volgt: Indexatie 2027 Percentage Loonindex 5.70 % Prijsindex 2,50 % Gecombineerd 4,74 % Indexaties zijn conform de indexatie van het Rijk van Nijmegen voor 2027. Dit wordt vastgelegd in Begrotingsrichtlijn regio Nijmegen (BRN) die elk jaar wordt vastgesteld. Sluitende begroting De begroting van de VRGZ is voor 2027 sluitend. Ook is de meerjarenraming 20282030 sluitend. Echter is dit niet zonder (grote) financiële gevolgen voor de VRGZ en de deelnemende gemeenten. De financiële effecten voor de gemeente Zaltbommel Buiten de reguliere indexatie is er vanaf 2026 ook sprake van een nieuwe verdeelsystematiek. Deze systematiek wordt via een ingroeimodel verwerkt in de bijdrage vanaf 2027. Het financiële effect voor de gemeente Zaltbommel is als volgt:

Bijdrage gemeente Zaltbommel Opgenomen Programmabegroting 2026 Zaltbommel Begroting 2027 VRGZ Effect op de begroting Zaltbommel

2027 € 2.799.237

2028 € 2.827.180

2029 € 2.831.268

2030 € 2.831.268

€ 3.177.938 - € 378.701

€ 3.401.160 - € 573.980

€ 3.477.595 - € 646.327

€ 3.541.246 - € 709.978

Effect zienswijze Effect op bijdrage aan VRGZ

€0 - € 378.701

€0 - € 573.980

€0 - € 646.327

€0 - € 709.978

De grote stijging van de bijdrage aan de VRGZ in de komende jaren komt, buiten reguliere indexatie, op hoofdlijnen door: 1. IV Strategie: Door verplichtingen vanuit wetgeving (o.a. informatiebeveiliging) en landelijke programma’s moet VRGZ investeren in personeel, software en infrastructuur. Dit leidt tot een structurele kostenstijging van € 2,6 miljoen oplopend tot € 4,1

miljoen in 2030. Deze investeringen zijn noodzakelijk om te voldoen aan externe eisen en om de digitale veiligheid op orde te brengen. 2. Kapitaallasten en vervanging vastgoed Voor het in stand houden en vernieuwen van vastgoed is een oplopende jaarlijkse bijdrage nodig (van € 410.000 naar € 2,46 miljoen in 2032). Daarnaast stijgen de kosten voor voertuigen en materieel fors (tot 120%), wat leidt tot extra kapitaallasten (oplopend tot € 1,9 miljoen). Deze middelen zijn noodzakelijk om verouderd materieel tijdig te vervangen en het minimale kwaliteits- en veiligheidsniveau te behouden. 3. Grote prijsstijgingen Sinds 2021 zijn materiële kosten met 17% gestegen, tot 120% , terwijl deze onvoldoende worden meegenomen in de indexering. Hierdoor heeft VRGZ al ruim € 2 miljoen intern moeten opvangen en ontstaat nu een structureel tekort van circa € 467.000. Structurele bijstelling is nodig om deze nietgecompenseerde kostenstijgingen op te vangen. Zaltbommel heeft een aandeel van circa 5,39 % in de totale bijdrage van alle deelnemende gemeenten aan de VRGZ. Financiële bijstelling in de begroting van Zaltbommel Als gevolg van de Programmabegroting 2027 van de VRGZ wijzigt de bijdrage voor de gemeente Zaltbommel. De gewijzigde bijdrage wordt verwerkt in de Bestuursrapportage 2026.

Bedrijfsvoering Niet van toepassing. Uitvoering Planning De zienswijze van de gemeente Zaltbommel zal na behandeling in de gemeenteraad van 11 juni kenbaar worden gemaakt aan het dagelijks bestuur van de veiligheidsregio Gelderland Zuid, middels bijgevoegde conceptbrief. Deze zienswijzebrief zal door de VRGZ ter vaststelling worden voorgelegd in het AB van 2 juli 2026. Handhaving Niet van toepassing. Communicatie Zie planning. Evaluatie / controle Het Dagelijks Bestuur geeft een schriftelijke reactie op de ingediende zienswijzebrief. Aan de hand daarvan kan worden bepaald of het beoogde doel is behaald.

Nota van wijzigingen Niet van toepassing. Bijlagen Bijlage 1: Concept zienswijzebrief conceptjaarrekening 2025 en ontwerpbegroting 2027 Bijlage 2: Raadsbrief conceptjaarrekening 2025 en ontwerpbegroting 2027 Bijlage 3: Jaarstukken 2025 VRGZ Bijlage 4: Programmabegroting 2027 VRGZ Bijlage 5: Infographic VRGZ Bijlage 6: Overzicht reacties gemeenten op kaderbrief 2027 Bijlage 7: Adviesrapport VRGZ