Raadsvoorstel Voorbereidingskrediet Toekomst Pand9

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Aanpak motie Toekomst Pand9

Kern van het raadsvoorstel Het college vraagt de gemeenteraad om een voorbereidingskrediet van €300.000 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van de motie 2024-07-04 A Toekomst Pand 9. Dit bedrag is nodig om een zorgvuldig en transparant onderzoek uit te voeren naar mogelijke scenario’s voor de toekomst van Pand9, in overeenstemming met de motie die de raad op 4 juli 2024 unaniem heeft aangenomen. Beschikbaarstelling voorkomt vertraging in de besluitvorming voor een toekomstbestendige oplossing voor Pand9. Met deze middelen kan het college de motie uitvoeren door: 1. Diverse scenario’s (zoals vernieuwbouw, nieuwbouw of herhuisvesting) objectief te onderzoeken. 2. Maatschappelijke, financiële en ruimtelijke consequenties van elk scenario globaal in kaart te brengen. 3. Externe expertise in te schakelen voor onder andere bouwkundige, planeconomische en maatschappelijke analyse. 4. Betrokken partijen te consulteren en zorgvuldig mee te nemen in het proces. 5. Voldoende personele capaciteit vrij te maken binnen de ambtelijke organisatie om het onderzoek en de procesbegeleiding adequaat uit te voeren. Gerelateerde raadsstukken Motie 24-07-04 A Toekomst Pand9 Zaltbommel

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Aanpak motie Toekomst Pand9

Zaaknummer

: 1222936

Datum collegevergadering

: 25 maart 2025

Datum raadsbesluit

: 22 mei 2025

Datum raadsvergadering

: 22 mei 2025

Portefeuillehouder

: Wethouder de Graaff

Inlichtingen bij

: Gemeente Zaltbommel, afdeling Samenleving ZBM

Voorstel 1. Een voorbereidingskrediet van €300.000 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van de motie 'Toekomst Pand9'. Inleiding Pand9, een voormalige technische school in eigendom van de gemeente Zaltbommel, is in 2013 voor een periode van 15 jaar ter beschikking is gesteld aan Stichting LTS Salt Boemel om daarna gesloopt te worden t.b.v. woningbouw. Op basis van de in 2019 door de raad vastgestelde stedenbouwkundige visie staan voor het pand alleen de sloopkosten opgenomen binnen de grondexploitatie van de geplande gebiedsontwikkeling van Waluwe II en III. Op 4 juli 2024 heeft de gemeenteraad unaniem een motie aangenomen waarin het college wordt verzocht om uiterlijk in de zomer van 2025 een concreet plan te presenteren voor de toekomst van Pand9, inclusief mogelijke alternatieve locaties, en om in overleg te treden met alle betrokken maatschappelijke organisaties en huurders, zie bijlage 2024-07-04 A Toekomst Pand 9. Op 25 maart heeft het college ingestemd met de aanpak voor de uitvoering van de op 4 juli 2024 aangenomen motie ‘Toekomst Pand9’. De gemeenteraad wordt voorgesteld een voorbereidingskrediet van €300.000 beschikbaar te stellen voor het onderzoek naar de verschillende scenario’s voor de toekomst van Pand9, waaronder vernieuwbouw, nieuwbouw en eventuele herhuisvesting.

Daarnaast wordt de gemeenteraad geïnformeerd met een raadsinformatiebrief, waarin het plan van aanpak wordt uiteengezet. Voor de uitvoering is een bedrag van €300.000 geraamd, in de vorm van een voorbereidingskrediet. Dit krediet is bedoeld voor het uitvoeren van een uitgebreide scenarioverkenning, het inschakelen van externe expertise voor maatschappelijke, technische en financiële analyses, het faciliteren van een participatieproces met belanghebbenden, en het vrijmaken van voldoende personele capaciteit binnen de ambtelijke organisatie voor projectleiding en coördinatie. Met de raadsinformatiebrief Toekomst Pand9 d.d. 25 maart 2025 heeft het college de raad nader geïnformeerd over de aanpak en een voorlopige planning. Participatie Een van de pijlers van de aanpak is het betrekken van belanghebbenden. Hoewel de gemeente de regie behoudt en de eindverantwoordelijkheid blijft dragen, streeft het college naar een intensieve samenwerking met de betrokken maatschappelijke organisaties en gebruikers. Daarom stellen we in samenspraak met de kerngroep van het Huurderscollectief en het bestuur van LTS Salt Boemel, dat verantwoordelijk is voor 2

het beheer van het pand, een intentieovereenkomst op, waarbij ieders inbreng en expertise wordt gewaardeerd en benut. Deze overeenkomst legt de basis van verdere samenwerking en gezamenlijke inspanningen bij het onderzoek naar de verschillende toekomstscenario’s voor Pand9. Om het proces in goede banen te leiden en de belangen van alle betrokken partijen zorgvuldig af te wegen, kan een onafhankelijke procesbegeleider worden aangesteld. Deze procesbegeleider heeft dan als taak om de samenwerking tussen gemeente, gebruikers en maatschappelijke partners te faciliteren en ervoor te zorgen dat het gesprek constructief en open blijft. De inzet van een neutrale professional kan bijdragen bij aan een evenwichtige belangenafweging die helpt te voorkomen dat partijen tegenover elkaar komen te staan of dat specifieke belangen overheersen in het verdere traject. Het op te stellen communicatie- en participatieplan bouwt voort op deze intentieovereenkomst en heeft tot doel alle relevante belanghebbenden op een passende manier te betrekken bij de voorbereiding en totstandkoming van het advies over de toekomst van Pand9.

Argumenten 1.1 Het beschikbaar stellen van een voorbereidingskrediet van €300.000 stelt het college in staat om de motie uit te voeren zoals door de raad gewenst Om de diverse toekomstscenario's voor Pand9 tijdig en zorgvuldig uit te voeren, zoals verzocht in de motie, zijn financiële middelen nodig voor onderzoek, participatie en projectleiding. Aangezien binnen de oorspronkelijke begroting van Waluwe II en III alleen is voorzien in sloopkosten voor Pand9 en de voorjaarsnota pas later in het jaar door de raad wordt behandeld, is het noodzakelijk om nu al middelen ter beschikking te hebben. Hoewel dit een extra stap in het proces betekent, is het een logische voortzetting van de unaniem aangenomen motie Toekomst Pand9 van juli 2024. 1.2 De projectbegroting biedt een solide financiële basis voor de uitvoering van de motie Toekomst Pand9 Deze begroting is zorgvuldig samengesteld door te verwijzen naar kostenstructuren en budgetverdelingen uit soortgelijke scenario-onderzoeken binnen gemeentelijke context. Door deze referenties te gebruiken, wordt verzekerd dat de financiële planning realistisch en passend is. Het voorbereidingskrediet stelt het college in staat om de benodigde onderzoeken en participatietrajecten uit te voeren, waarmee een goed onderbouwde afweging kan worden gemaakt tussen de verschillende scenario’s. Voor meer gedetailleerde uitleg zie de financiële paragraaf.

1.3 De besteding van het voorbereidingskrediet gebeurt in samenspraak met het Huurderscollectief en de Stichting LTS Salt Boemel vanuit een intentieovereenkomst Om ervoor te zorgen dat het proces transparant en breed gedragen is, wordt de aanpak ven de scenario-onderzoeken vormgegeven binnen een intentieovereenkomst tussen de gemeente, het Huurderscollectief en het bestuur van Stichting LTS Salt Boemel. Binnen deze overeenkomst worden afspraken vastgelegd over de betrokkenheid van partijen gedurende het proces, inclusief de gezamenlijke uitwerking van het plan van aanpak, het offertetraject en de opdrachtomschrijvingen voor externe experts. De middelen uit het voorbereidingskrediet worden in samenspraak besteed, zodat zowel de maatschappelijke waarde als andere relevante aspecten van Pand9 zorgvuldig worden meegewogen in het onderzoek. 1.4 Het voorbereidingskrediet maakt inschakelen van externe expertise en validatie mogelijk, wat bijdraagt aan een objectieve scenarioverkenning Om een zorgvuldig en realistisch onderzoek naar de toekomst van Pand9 uit te voeren, wordt een deel van het voorbereidingskrediet ingezet voor externe expertise en validatie. Dit omvat maatschappelijke impactonderzoeken, bouwtechnische analyses en financiële haalbaarheidsstudies. Door externe 3

experts in te schakelen en resultaten onafhankelijk te laten valideren, wordt geborgd dat de scenarioverkenning objectief en goed onderbouwd is. Dit voorkomt een eenzijdige benadering en draagt bij aan een breed gedragen en transparante besluitvorming. 1.5 Efficiënt gebruik van middelen wordt gewaarborgd Als na de voorbereidingsfase niet alle toegekende middelen zijn besteed, zal het overgebleven bedrag worden meegenomen en verrekend binnen de begroting voor de uitwerking van het gekozen scenario. Deze aanpak zorgt voor een doelmatige inzet van financiële middelen en voorkomt onnodige uitgaven. Kanttekeningen/risico’s 1.1 Het afboeken van het voorbereidingskrediet bij het staken van het project resulteert in directe lasten op de exploitatiebegroting Als de uitvoering van dit project niet doorgaat, moeten deze kosten in het jaar van constatering volledig worden afgeboekt ten laste van de exploitatie. 1.2 Er bestaat een risico dat de geraamde kosten voor de voorbereidingsfase worden overschreden Onvoorziene omstandigheden of complexiteit in deze onderzoeksfase kunnen leiden tot hogere uitgaven dan oorspronkelijk begroot, wat aanvullende financiering noodzakelijk kan maken. In dat geval zal de gemeenteraad tijdig op de hoogte gebracht. Inclusie Bij het in kaart brengen van de verschillende scenario's zal de maatschappelijke waarde van Pand9 een cruciale rol spelen.

Dit houdt in dat we niet alleen kijken naar de fysieke en functionele aspecten van de mogelijke toekomstplannen, maar ook naar de sociale impact ervan. We wegen mee hoe elk scenario bijdraagt aan het bevorderen van inclusie, participatie en toegankelijkheid voor alle inwoners. Programma duurzaamheid Naast de harde randvoorwaarden voor het scenario-onderzoek zal het college strategische uitgangspunten formuleert die richting geven aan dit onderzoek. Deze uitgangspunten kunnen ook betrekking hebben op het in februari 2019 door de raad vastgestelde 'Plan van aanpak programma Duurzaamheid'. Zodat de uiteindelijke keuzes niet alleen voldoen aan de technische, financiële en sociaalmaatschappelijke randvoorwaarden, maar ook bijdragen aan een duurzame toekomst voor de gebruikers van Pand9 en de gemeente als geheel, waarbij de maatschappelijke waarde wordt gemaximaliseerd. Financiën (incl. BTW-effect) De raad wordt gevraagd om een voorbereidingskrediet van €300.000 beschikbaar te stellen. Met deze middelen kan het college de motie uitvoeren aan de hand van de volgende vijf pijlers: Pijler Begroting (€) 1. Onderzoek naar scenario’s 75.000 2. Externe expertise (bouwkundig, financieel, maatschappelijk) 75.000 3. Participatie en stakeholderconsultatie 30.000 4. Personele capaciteit (projectleiding en coördinatie) 100.000 5.

Opstellen en voorleggen van besluitvorming aan de raad 20.000 Totale raming 300.000 Als na afronding van de voorbereidingsfase niet alle middelen zijn besteed, zal het resterende bedrag worden meegenomen in de begroting voor de verdere uitwerking van het voorkeursscenario. Op basis van de huidige uitgangspunten is de verdeling van middelen per pijler is als volgt: 4

1. Onderzoek naar scenario’s voor de toekomst van Pand9 (€75.000) Dit omvat een gedegen verkenning van de mogelijke scenario’s, zoals:  Vernieuwbouw op de huidige locatie (inclusief mogelijke optopping met woningen).  Nieuwbouw binnen het gebied Waluwe III, eventueel gecombineerd met sociale woningbouw of een cluster voor woonzorgappartementen.  Verhuizing naar een bestaand gebouw elders in Zaltbommel.  Nieuwbouw elders in de stad Zaltbommel. Voor elk scenario worden de maatschappelijke, ruimtelijke en financiële consequenties in kaart gebracht, waarbij aansluiting wordt gezocht bij gemeentelijk beleid op het gebied van wonen, welzijn en gebiedsontwikkeling. In vergelijkbare projecten wordt voor dergelijke haalbaarheidsstudies en scenario-analyses een budget tussen de €50.000 en €100.000 gereserveerd, afhankelijk van de complexiteit en omvang van het project. De geraamde €75.000 valt binnen deze bandbreedte en is daarmee verantwoord. 2. Externe expertise voor technische, maatschappelijke en financiële analyses (€75.000) Voor een objectieve beoordeling van de scenario’s is specialistische expertise nodig op de volgende gebieden:  Bouwkundige experts → beoordeling van de staat van het huidige pand en de haalbaarheid van vernieuwbouw of optopping.  Planeconomen → berekening van grondwaarde en exploitatiekosten per scenario.

 Sociaaleconomische onderzoekers en participatie-experts → inzicht in de maatschappelijke impact van Pand9 en de gevolgen van verplaatsing of herontwikkeling voor gebruikers en de gemeenschap.  Juridisch advies → borging van afspraken en eigendomsverhoudingen bij verschillende scenario’s. In soortgelijke projecten wordt voor het inschakelen van externe experts een budget van ongeveer €50.000 tot €150.000 voorzien, afhankelijk van de benodigde expertise en de duur van het project. De toewijzing van €75.000 is hiermee in lijn en biedt voldoende ruimte voor de benodigde analyses. 3. Betrekken van belanghebbenden en participatieproces (€30.000) Het is essentieel om gebruikers, maatschappelijke partners en andere betrokkenen goed te informeren en waar nodig te consulteren. Hierin worden de volgende activiteiten voorzien:  Doelgerichte consultaties met het Huurderscollectief, het bestuur van Stichting LTS Salt Boemel en andere gebruikers van Pand9.  Informatiebijeenkomsten voor de gemeenteraad en relevante stakeholders.  Vormgeving van een zorgvuldig participatieproces aan de hand van o.a. een stakeholdersanalyse, waarbij input wordt opgehaald en verwerkt in de scenario-analyse. Het succesvol betrekken van stakeholders vereist een goed opgezet participatietraject, inclusief consultaties, informatiebijeenkomsten en communicatie-uitingen.

Referentieprojecten tonen aan dat voor dergelijke participatietrajecten budgetten variërend van €20.000 tot €50.000 worden gehanteerd, afhankelijk van de omvang en intensiteit van de participatie. Het voorgestelde bedrag van €30.000 is daarmee passend en realistisch. 4. Inzet van personele capaciteit binnen de gemeente (projectleiding en coördinatie) (€100.000) 5

Voor de uitvoering van het scenario-onderzoek en de begeleiding van het proces wordt een beroep gedaan op ambtelijke capaciteit binnen het team Samenleving, beleidsterrein Welzijn. Dit waarborgt dat de maatschappelijke waarde van Pand9 centraal blijft staan in de verkenning. De inzet betreft:  Projectleiding en procescoördinatie.  Afstemming met interne en externe partners.  Monitoring en rapportage aan college en gemeenteraad. De coördinatie en uitvoering van het project vereisen dedicated projectleiding en ondersteuning vanuit het gemeentelijke team Samenleving, specifiek binnen het beleidsterrein Welzijn. In vergelijkbare projecten wordt voor interne projectleiding en coördinatie een jaarlijkse inzet van 1 tot 1,5 FTE voorzien, wat neerkomt op ongeveer €90.000 tot €150.000, afhankelijk van salarisschalen en projectduur. De geraamde bandbreedte sluit aan bij deze praktijk en biedt flexibiliteit voor variaties in inzet. Afhankelijk van de complexiteit en de benodigde inzet kan de raming binnen deze bandbreedte (€90.000 - €150.000) blijven. 5. Opstellen en voorleggen van een onderbouwd voorstel aan de gemeenteraad (€20.000) Na afronding van de scenarioverkenning wordt een onderbouwd voorstel opgesteld met een voorkeursscenario en een plan van aanpak voor verdere uitwerking. Dit omvat:  Verwerking van alle onderzoeksresultaten in een helder en navolgbaar rapport.

 Behandeling en besluitvorming in het college en de gemeenteraad.  Juridische en financiële voorbereiding voor vervolgtraject. Het finaliseren van de scenarioverkenning en het opstellen van een gedetailleerd voorstel voor besluitvorming vergt aanvullende middelen voor rapportage, juridische toetsing en presentatie aan de raad. In soortgelijke trajecten wordt hiervoor een budget tussen de €15.000 en €30.000 gereserveerd. Het voorgestelde bedrag van €20.000 is daarom gerechtvaardigd en toereikend. Aangezien deze kosten niet zijn opgenomen in de huidige begroting, wordt de raad voorgesteld om deze middelen ter beschikking te stellen met een voorbereidingskrediet. Bedrijfsvoering Dit voorstel heeft geen structurele impact op de gemeentelijke bedrijfsvoering. De benodigde inzet van personeel en middelen is tijdelijk en wordt gedekt binnen het voorbereidingskrediet. Uitvoering Planning/ Mijlpalen vanuit het Plan van Aanpak Zie Raadsinformatiebrief Voortgang uitvoering motie Toekomst Pand9 van 25 maart 2025. Met de daarin opgenomen planning is gestreefd naar een haalbaar en zorgvuldig proces, waarin zowel de raad als maatschappelijke partners en andere stakeholders tijdig worden betrokken en waarin er voldoende tijd is om een goed onderbouwd besluit te nemen over de toekomst van Pand9.

Deze planning wordt nader uitgewerkt in samenspraak met betrokken partijen en kan in de realisatie op punten afwijken. Handhaving n.v.t. 6

Communicatie Een effectieve communicatie- en participatiestrategie is cruciaal voor het succes van dit project. Op korte termijn zal een uitgewerkte communicatiestrategie worden opgesteld, waarin wordt vastgelegd hoe en wanneer belanghebbenden, waaronder de gemeenteraad, het Huurderscollectief, het bestuur van st. LTS Salt Boemel en overige betrokken inwoners en maatschappelijke organisaties, worden geïnformeerd en betrokken, zodat verwachtingen helder zijn en het proces constructief kan verlopen. Evaluatie/ controle Om de gemeenteraad effectief te informeren over de voortgang van de motie Toekomst Pand9 sluiten we aan bij de bestaande informatiestructuren, zoals periodieke raadsinformatiebrieven en een raadsinformatieavond, waarin we de raad op de hoogte houden van de belangrijkste ontwikkelingen, mijlpalen en eventuele knelpunten in het proces. Daarnaast maken we, indien nodig, gebruik van de carrouselvergaderingen om mondelinge toelichting te geven of om specifieke vragen van raadsleden te beantwoorden. Op deze manier blijft de raad goed geïnformeerd en kan zij haar controlerende taak effectief uitvoeren, zonder dat er extra bijeenkomsten of evaluatiestructuren nodig zijn. Nota van wijzigingen

Bijlagen 1. Motie 2024-07-04 A Toekomst Pand 9 2. Raadsinformatiebrief Voortgang uitvoering motie ‘Toekomst Pand9’

7