Raadsvoorstel Verordening inwoners en overheidsparticipatie gemeente Zaltbommel 2025

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Verordening en beleidstoelichting inwoners en overheidsparticipatie gemeente Zaltbommel 2025

Kern van het raadsvoorstel Verordening en beleidstoelichting inwoners- en overheidsparticipatie gemeente Zalbommel 2025 Gerelateerde raadsstukken *

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Verordening en beleidstoelichting inwoners- en overheidsparticipatie gemeente Zaltbommel 2025

Zaaknummer

: 1226597

Datum collegevergadering

: 8 april 2025

Datum raadsbesluit

: 22 mei 2025

Datum raadsvergadering

: 22 mei 2025

Portefeuillehouder

: Wethouder de Graaff

Inlichtingen bij

: Gemeente Zaltbommel, afdeling Staf ZBM

Voorstel 1. De Verordening en de beleidstoelichting inwoners- en overheidsparticipatie 2025 vast te stellen. Samenvatting De raad van de gemeente Zaltbommel heeft de Verordening en daarbij behorende beleidstoelichting inwoners- en overheidsparticipatie gemeente Zaltbommel 2025 vastgesteld. Deze participatieverordening en de beleidstoelichting geven richting voor een meer gestructureerde aanpak van participatie. Ook geven de verordening en de daarbij horende beleidstoelichting invulling aan de verplichting vanuit de Omgevingswet om participatiebeleid op te stellen en voldoen we aan de Wet Versterking Participatie Inleiding Inwoners en maatschappelijke organisaties willen steeds vaker meedenken en meebeslissen over hun leefomgeving. De Omgevingswet en de Wet Versterking participatie decentraal bestuur benadrukken het belang van een goede invulling van participatie. Met deze Participatieverordening geven we inwoners een duidelijke positie in het besluitvormingsproces en bieden we initiatiefnemers en ambtenaren heldere spelregels. De beleidstoelichting geeft aan wat onze visie is rondom inwoners- en overheidsparticipatie en waarvoor de artikelen in de verordening zijn bedoeld. Daarnaast vraagt de invoering van participatie om een doordachte aanpak en is het belangrijk hiervoor capaciteit beschikbaar te hebben. Door capaciteit beschikbaar te stellen, kunnen we:    

Ambtenaren en bestuurders ondersteunen bij participatieprocessen. Inwoners en organisaties beter begeleiden bij initiatieven. Leren van eerdere participatietrajecten en verbeteringen doorvoeren. Een werkwijze ontwikkelen waarin participatie structureel wordt ingebed

Burgerparticipatie We hebben ervoor gekozen om bij het opstellen van deze verordening en het bijhorende beleidstoelichting gebruik te maken van de informatie die is opgehaald in 2022 onder de inwoners via een burgerpanel en bijeenkomsten met de wijk- en dorpsraden. Ook is het advies wat we toen ontvangen hebben van de advies- en cliëntenraad meegenomen in dit voorstel. Omdat de verordening en de beleidstoelichting vooral invulling geven aan de wettelijke verplichtingen, is ons voorstel om juist bij de implementatie en de uitwerking onze inwoners, ondernemers en andere initiatiefnemers te betrekken. Daarnaast adviseren we om continue te monitoren of de verordening blijft aansluiten bij de wensen en behoeften van onze inwoners. 2

Argumenten 1.1. Voldoen aan de wettelijke verplichting. De Omgevingswet en de Wet versterking participatie op decentraal niveau verplichten gemeenten om inwoners te betrekken bij beleidsvorming en besluitvorming. Deze participatieverordening biedt een juridisch kader om hier invulling aan te geven. 1.2 Invulling geven aan de ambities uit het Bestuursakkoord 2022-2026 op het gebied van participatie. Het gemeentebestuur wil samen met inwoners, bedrijven en andere partijen een optimale leefomgeving creëren. Het bestuur zet in op actieve participatie en het ondersteunen van initiatieven vanuit de samenleving. Deze verordening bevordert transparantie en efficiënte besluitvorming. Daarnaast is er aandacht voor gebiedsgericht werken zodat deze specifieke vorm van participatie ook is geborgd. 1.3 Met de participatieverordening wordt het gebiedsgericht werken verder versterkt. Door deze werkwijze te verankeren in een formeel kader, kunnen we de effectiviteit van het werken in de verschillende wijken en dorpen vergroten. Het beleidskader maakt het mogelijk om het proces van gebiedsgerichte veranderingen beter te coördineren en daadwerkelijk te implementeren binnen de organisatie 1.4 Borgen van transparantie en rechtszekerheid voor inwoners en initiatiefnemers.

Inwoners en initiatiefnemers krijgen via deze verordening duidelijke spelregels om mee te denken en mee te beslissen over hun leefomgeving. Dit bevordert de democratische legitimiteit en de relatie tussen gemeente en samenleving 1.5 Beleidstoelichting is essentieel om de doelen en noodzaak van de verordening helder uit te leggen. Het biedt context voor de verordening, zodat het gemakkelijker wordt om de inhoud van de verordening te begrijpen en toe te passen. Kanttekeningen/risico’s 1.1. Er bestaat het risico dat inwoners te hoge verwachtingen krijgen over hun invloed op besluiten. Duidelijke communicatie over de grenzen van participatie is noodzakelijk om teleurstelling te voorkomen. 1.2 Participatie mag de politieke besluitvorming niet vervangen. Uiteindelijk blijven de gemeenteraad of het college verantwoordelijk voor het nemen van besluiten. 1.3. Niet alle inwoners kunnen of willen meedoen. Er is een risico dat participatie vooral de stem van actieve groepen weerspiegelt, terwijl minder mondige of kwetsbare groepen ondervertegenwoordigd blijven. Daarom vragen we hier extra aandacht voor in de verordening om diverse groepen te bereiken en te betrekken, bijvoorbeeld jongeren, ouderen of niet-Nederlandstaligen. 1.4 De verordening moet uitvoerbaar zijn. Er moet aandacht zijn voor voldoende tijd, budget en capaciteiten om de participatie daadwerkelijk te organiseren.

Programma duurzaamheid Financiën (incl. BTW-effect) Voor de implementatie en verdere begeleiding is extra inzet nodig. Dit vraagt een investering in ambtelijke capaciteit en aanvullende middelen voor ondersteuning en communicatie. Deze ondersteuning pakken we op als pilot van 1,5 jaar zodat ontdekt wat kan worden wat exact nodig is. Hiervoor wordt een incidenteel bedrag van € 90.000 beschikbaar gesteld. De kosten worden gedekt uit de stelpost beleidsontwikkeling. 3

Bedrijfsvoering Voor een tijdelijke periode van 1,5 jaar wordt een aanjager voor implementatie en verdere begeleiding van dit traject aangesteld. Deze aanjager positioneren we binnen het team staf. Uitvoering Planning De Participatieverordening treedt per 1 juni 2025 in werking. Handhaving N.v.t. Communicatie Communicatie is betrokken bij de totstandkoming en zal zorgen voor publicatie op het gemeentelijke intranet. Ook wordt er een aparte groepspagina opgesteld voor participatie om ervaringen te delen. Na vaststelling van deze verordening wordt op de gemeentelijke website (www.zaltbommel.nl) een aparte webpagina gemaakt voor inwoners en ondernemers waar alles rondom participatie te vinden is in begrijpelijke taal. Evaluatie/controle Een 1e evaluatie vindt uiterlijk plaats op 1 maart 2026 en de eindevaluatie in november 2026.

4