Raadsvoorstel Regiovisie Jeugdhulp

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Regiovisie Jeugdhulp

Kern van het raadsvoorstel De acht gemeenten binnen regio Rivierenland hebben de ambitie om intensiever samen te werken op het terrein van jeugdhulp. Hiervoor hebben zij een Regiovisie Jeugdhulp opgesteld. Hierin wordt geanticipeerd op aanstaande veranderingen in de jeugdhulp. De regiovisie wordt voor vaststelling aan de gemeenteraad voorgelegd. Gerelateerde raadsstukken Presentatie raadsbijeenkomst 18 september 2023

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Regiovisie Jeugdhulp

Zaaknummer

: 785756

Datum collegevergadering

: 31 oktober 2023

Datum raadsbesluit

:

Datum raadsvergadering

:

Portefeuillehouder

: Wethouder Bouchtaoui

Inlichtingen bij

: Gemeente Zaltbommel, afdeling Samenleving ZBM, Marco de Bont

Voorstel 1. De Regiovisie jeugdhulp vast te stellen. Inleiding De acht gemeenten van regio Rivierenland hebben de ambitie uitgesproken om intensiever samen te werken op het terrein van de jeugdhulp. Zij doen dit om beter in te kunnen spelen op de omvangrijke veranderingen die er aan komen en om een stevige en goede gesprekpartner te zijn voor alle samenwerkingspartners, zoals zorgaanbieders, de (jeugd)gezondheidszorg en het onderwijs. Door samen te werken willen de gemeenten effectiever zijn in hun aanpak. Tegelijkertijd willen we als gemeente Zaltbommel onze lokale werkwijze en het opgebouwde netwerk behouden en daarmee de korte lijnen met onze partners. Ook willen gemeenten de inkoop van (hoog)specialistische jeugdhulp, verblijfsfuncties en jeugdbescherming en -reclassering zo efficiënt mogelijk uitvoeren. Deze Regiovisie Jeugdhulp legt de basis voor de samenwerking. Het hoofddoel is een bereikbare, goede en betaalbare jeugdhulp te organiseren voor de jeugdigen en hun ouders binnen regio Rivierenland. Tegelijkertijd ligt er een grote opgave. Veel gemeenten kampen met financiële tekorten op jeugdhulp. Ook zijn er bovenregionale (zoals de Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming1) en landelijke ontwikkelingen (zoals de Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO)2, de Hervormingsagenda Jeugd3), waar we op in moeten spelen.

Het vinden van een balans tussen goede én betaalbare zorg is een grote uitdaging. Een goed samenspel met onze (zorg)partners is daarbij cruciaal. Zorgaanbieders van specialistische zorg zijn veelal regionaal of bovenregionaal georganiseerd. En per gemeente is het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van complexe en specialistische zorg meestal te gering om dat zelf efficiënt te kunnen inkopen. De acht regiogemeenten beseffen dat samenwerking nodig is om de omvangrijke uitdagingen het hoofd te kunnen bieden. Door goed samen te werken, verminderen we de kwetsbaarheid van de afzonderlijke gemeenten en staan we strategisch sterker in het hele krachtenveld van de jeugdhulp. We hebben als Zaltbommel met onze lokale jeugdhulp aanpak een solide basis gelegd om ouders en kinderen te ondersteunen. Hier willen we de komende periode op voortborduren, naast dat we de samenwerking met de regio willen versterken. 1

Gelderse Verbeteragenda Jeugdbescherming Norm voor opdrachtgeverschap jeugd (VNG) 3 Hervormingsagenda jeugd 2

2

In opdracht van het Portefeuillehoudersoverleg Wmo en Jeugd (juli 2022) is een intensief traject gestart om informatie op te halen voor de Regiovisie. Daarbij zijn alle betrokkenen binnen de jeugdhulpketen (jeugdigen, ouders, zorgaanbieders, verwijzers, gemeenten) geraadpleegd. Vervolgens hebben we de ontwikkelingen omtrent de Hervormingsagenda afgewacht om dit adequaat te kunnen verwerken in de Regiovisie. De adviesraden van de acht gemeenten hebben advies uitgebracht aan hun colleges. Dit heeft geleid tot diverse aanscherpingen in de teksten. Waar gaat de visie over:  Inhoudelijke ambities (beschreven in 4 actielijnen) op het gebied van jeugdhulp: o Normaliseren o Een brede blik o Zo thuis mogelijk o Duurzaam en Betaalbaar  De manier waarop we de regionale samenwerking vormgeven (governance).  Strategie: hoe verhouden gemeenten zich tot (boven)regionale en landelijke ontwikkelingen. De Regiovisie Jeugdhulp wordt vastgesteld door de gemeenteraden van de acht gemeenten. Op 18 september jl. is er een informatieve regionale raadsbijeenkomst geweest. Burgerparticipatie Trede 2: Raadplegen; Bij de totstandkoming van de regiovisie zijn alle betrokkenen binnen de jeugdhulpketen zoals jongeren, ouders zorgaanbieders, verwijzers en gemeenten geraadpleegd. In verschillende werksessies zijn ervaringen en wensen opgehaald en verwerkt in de regiovisie.

De regiovisie is voor advies voorgelegd aan de adviesraden sociaal domein. Het advies van de Adviesraad Sociaal Domein Zaltbommel, de Cliëntenraad Bommelerwaard en de ambtelijke reactie vindt u bijgevoegd. Argumenten 1.1 Een regiovisie draagt bij aan een bereikbare, goede en betaalbare jeugdhulp De actielijnen beschrijven de inhoudelijke koers voor de komende jaren. Hierbij zetten we in op de volgende effecten: Inzetten op het versterken van het dagelijkse leven (de pedagogische basis), in het gezin thuis, op school, bij de kinderopvang. En niet bij elke probleem professionele, specialistische hulp inschakelen; Zo min mogelijk kinderen uit huis plaatsen. Veel meer inzetten op hulp in thuissituatie en anders in kleinschalige gezinsgerichte woonvormen; Door de oorzaken achter de hulp beter te onderzoeken de kwaliteit van de hulp verhogen (first time right principe); Inzetten op data gedreven werken en op basis van data-analyse scherpe keuzes maken over de inzet van middelen; Sterke lokale teams en basisvoorzieningen; Vermindering administratieve lasten en eenvoudigere inkoopprocedures. 1.2 De Regiovisie draagt bij aan landelijke ontwikkelingen rondom organisatie van jeugdhulp De Regiovisie jeugdhulp is een kaderstellend beleidsdocument.

Met de vaststelling van de Regiovisie voldoen de acht regiogemeenten aan de Norm voor opdrachtgeverschap en ze beter voorbereid op de eisen over 3

samenwerking in de Hervormingsagenda jeugdhulp. Zij versterken hun strategische bovenregionale positie en hun positie richting regionale zorgaanbieders als aantrekkelijke samenwerkingspartner. Hiermee geven we vorm en inhoud aan de transformatie in de jeugdhulp. We streven naar een doeltreffende inzet van jeugdhulp; hulp die écht nodig is en die past bij specifieke gezinssituaties 1.3 De regiovisie houdt ruimte voor lokale kleur Binnen de regionale samenwerking behouden de afzonderlijke gemeenten ruimte en autonomie om te bouwen aan sterke lokale teams een andere benodigde voorzieningen. Daartoe zetten we in op samen leren en ontwikkelen. Mede afhankelijk van lokale behoeften kunnen gemeenten daarbij samenwerken in steeds wisselende, flexibele coalities. Kanttekeningen/risico’s 1.1. Het is niet zeker dat we met deze visie voldoen aan de ‘robuustheidseisen’ vanuit de Hervormingsagenda. De kaders voor de Hervormingsagenda zijn nog in ontwikkeling. Met de Regiovisie nemen we een voorschot op het ontwikkeling van een robuuste regio. 1.2. Er is onzekerheid over de toekomstige wijzigingen van de Jeugdwet; we kennen de inhoud van de wetswijziging nog niet exact. 1.3. Er zijn financiële risico’s als het gebruik van de jeugdzorg niet aanzienlijk verminderd. Met het realiseren van de doelen uit de Hervormingsagenda wordt ook een bezuiniging beoogd.

De eerste jaren (2023-2025) kent een ingroeimodel en ontvangen de gemeenten een investeringsbudget om de transitiedoelen vorm te geven. Vanaf 2026 is het voorstel om landelijk 1 miljard te bezuinigen op de jeugdzorg. Dit heeft als risico dat gemeenten minder te besteden hebben aan Jeugdhulp en daarmee de gestelde doelen niet kunnen realiseren. 1.4. Er zijn diverse uitvoeringsrisico’s, bijvoorbeeld krapte op de arbeidsmarkt, het tekort aan vrijwilligers in de informele zorg, te weinig grip hebben op het verwijsgedrag van verwijzers. Inclusie Een goede regionale samenwerking vanuit een eenduidige visie draagt bij aan een betere toegankelijke jeugdhulp. Programma duurzaamheid Niet van toepassing. Financiën (incl. BTW-effect) De vaststelling van de visie heeft geen directe financiële consequenties. De visie levert sturingsinstrumenten om de jeugdhulp ook in de toekomst betaalbaar te houden. Deze worden uitgewerkt in een Uitvoeringsagenda. In de Uitvoeringsagenda zal een financiële paragraaf worden opgenomen. Bedrijfsvoering De uitvoering van de Regiovisie vraagt ambtelijke capaciteit. Dit wordt meegenomen in de Samenwerkingsovereenkomst (SOK) die in ontwikkeling is bij de gemeenten in Rivierenland en in de vastgestelde Dienstverleningsovereenkomst Wmo/jeugd regio Rivierenland. Uitvoering 4

Planning  Vaststelling Regiovisie: najaar 2023, met een eventuele uitloop begin 2024.  Uitwerken Uitvoeringsprogramma: na vaststelling van de visie, vanaf begin 2024. De voorbereidingen hiervoor zijn al opgestart.  De verwachting is dat het Uitvoeringsprogramma in de tweede kwartaal van 2024 aan de colleges kan worden voorgelegd. Handhaving Niet van toepassing. Communicatie Niet van toepassing. Evaluatie / controle Monitoring van de regiovisie en de impact hiervan op het beleid vindt plaats binnen de overlegstructuur van regio Rivierenland.

Nota van wijzigingen

Bijlagen  Regiovisie Jeugdhulp, Regio Rivierenland  Advies Adviesraad Sociaal Domein Zaltbommel  Reactie op advies Adviesraad Sociaal Domein Zaltbommel  Advies Cliëntenraad Bommelerwaard  Reactie op advies Cliëntenraad Bommelerwaard

5