Raadsvoorstel herzien lokale minimaregelingen: Verordening maatschappelijke participatie 2026 en Verordening individuele inkomenstoeslag 2026

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Herzien lokale minimaregelingen

Kern van het raadsvoorstel De gemeenten Maasdriel en Zaltbommel hebben hun lokale minimaregelingen herzien. Deze zijn gericht op het ondersteunen van inwoners met een laag inkomen en het voorkomen van sociale uitsluiting. De raad wordt gevraagd de verordening Maatschappelijke Participatie 2026 en de verordening Individuele Inkomenstoeslag 2026 vast te stellen. Gerelateerde raadsstukken Niet van toepassing

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Herzien lokale minimaregelingen

Zaaknummer

: 1486521

Datum collegevergadering

: 16 december 2025

Datum raadsbesluit

: 26 februari 2026

Datum raadsvergadering

: 26 februari 2026

Portefeuillehouder

: Wethouder de Graaff

Inlichtingen bij

: Gemeente Zaltbommel, afdeling Samenleving ZBM

Voorstel 1. De verordening Maatschappelijke Participatie 2026 vast te stellen. 2. De verordening Individuele Inkomenstoeslag 2026 vast te stellen. Inleiding De lokale minimaregelingen houden in: 1. Verordening Maatschappelijke Participatie Deze verordening bevordert deelname aan maatschappelijke activiteiten (cultureel, educatief, sociaal en sportief) door een financiële bijdrage in de kosten te bieden aan inwoners met een laag inkomen. 2. Beleidsregels Maatschappelijke Participatie De beleidsregels Maatschappelijke Participatie zijn bedoeld om duiding te geven aan de hoogte van de financiële bijdragen. 3. Beleidsregels bijzondere bijstand Bijzondere bijstand is bedoeld voor bijzondere noodzakelijke kosten die niet via een andere regeling vergoed worden. 4. Verordening individuele inkomenstoeslag De individuele inkomenstoeslag is een geldbedrag dat 1 keer per jaar beschikbaar wordt gesteld aan inwoners die 3 jaar of langer van een laag inkomen moeten leven. Daarnaast geldt als voorwaarde dat de inwoner, ondanks voldoende inspanning, geen uitzicht heeft op een beter inkomen. De Individuele Inkomenstoeslag is een wettelijke verplichting vanuit de Participatiewet. Het is een wettelijke taak om inwoners met een laag inkomen te ondersteunen.

Het doel van deze regelingen is om ervoor te zorgen dat iedereen kan blijven meedoen in de samenleving en dat sociale uitsluiting wordt voorkomen. Het doel van de herziening is een verschuiving van controle naar vertrouwen in de uitvoering van de minimaregelingen. Tijdens de herziening van de verordeningen en de beleidsregels kwamen we tot de conclusie dat ons bestaande minimabeleid op dit moment tekortschiet. De afgelopen jaren is de focus steeds sterker komen te liggen op bestaanszekerheid. Een breed begrip dat zowel financiële, sociale en maatschappelijke zekerheid omvat. Daarom starten we in 2026 met de uitwerking van een integraal plan armoede. Ter informatie: B&W hebben de beleidsregels Maatschappelijke Participatie en de beleidsregels bijzondere bijstand vastgesteld.

2

De uitvoering van de minimaregelingen is ondergebracht in de Centrumregeling Zorgproducten en wordt door gemeente Maasdriel voor beide gemeenten uitgevoerd. De verordeningen en beleidsregels zijn dan ook samen met gemeente Maasdriel aangepast en gelden voor beide gemeenten. De stukken worden op 26 februari 2025 behandeld in de raad van Maasdriel. Participatie De adviesraad Sociaal Domein Zaltbommel, de cliëntenraad Sociaal Domein Bommelerwaard en de participatieraad Maasdriel hebben een advies uitgebracht. De adviezen hebben geleid tot een aantal tekstuele aanpassingen in de verordening Maatschappelijk Participatie en beleidsregels bijzondere bijstand. Argumenten 1.1 Met de aanpassingen wordt de drempel voor maatschappelijke participatie verlaagd. Voorheen werd de financiële bijdrage op basis van declaratie uitgekeerd. Door nu de financiële bijdrage vooraf uit te keren, hoeven inwoners niet eerst kosten te maken die zij mogelijk niet kunnen opbrengen. Dit verlaagt de financiële stress waardoor ze gemakkelijker kunnen deelnemen aan activiteiten. Hiermee worden de inwoners doelmatig ondersteunt. 4.1 Een technische aanpassing verordening Individuele Inkomenstoeslag is noodzakelijk Er is een technische aanpassing nodig voor verduidelijking van het in aanmerken te nemen inkomen. Duidelijke regels over welk inkomen wel en niet meetelt leidt tot minder discussie.

Dit draagt bij aan een correcte uitvoering van deze regeling. Kanttekeningen/risico’s 1.1 Kostenstijging door verandering in het uitkeringsproces van de financiële bijdrage maatschappelijke participatie Voorheen werd de financiële bijdrage op basis van declaratie uitgekeerd. Wat inhield dat de financiële ruimte niet altijd volledig werd benut. Vanaf nu wordt de totale financiële bijdrage voor maatschappelijke participatie uitgekeerd als een vast bedrag. Deze aanpassing leidt tot een stijging van de uitgaven toegespitst op de post Maatschappelijke Participatie. 1.2 De financiële doorrekening is beperkt. Een financiële doorrekening van de nieuwe beleidsregels en verordeningen is momenteel niet mogelijk. Binnen de centrumregeling zijn specifieke afspraken gemaakt over de financiële procedures waarbij de afrekening van de kosten slechts eenmaal per jaar plaatsvindt. Dit betekent dat er geen actuele begroting beschikbaar is en tussentijds, alleen na opvragen, inzicht bestaat in de daadwerkelijk gemaakte uitgaven voor de minimaregelingen. Sinds dit jaar zijn de gesprekken tussen beide gemeenten hervat om de voortgang en kwaliteit van het dienstverleningshandvest te bespreken. Hierbij is financiën een agendapunt.

Het komende jaar zullen we overgaan op een gestructureerde werkwijze met een begroting en intensievere monitoring, wat leidt tot een helder en volledig financieel overzicht met betrekking tot minimaregelingen. Inclusie Het doel van de lokale minimaregelingen is om ervoor te zorgen dat inwoners met een laag inkomen mee kunnen blijven doen in de samenleving. Programma duurzaamheid Niet van toepassing. 3

Financiën (incl. BTW-effect) Door de toegenomen benutting van maatschappelijke participatie is er dit jaar een stijging van de uitgaven, die binnen de centrumregeling wordt verantwoord. Jaar Uitgaven Maatschappelijke Participatie Zaltbommel 2023 € 57.964 2024 € 52.500 2025 € 70.000 Bedrijfsvoering De gemeente Maasdriel en gemeente Zaltbommel hebben een samenwerking op het gebied van lokale minimaregelingen waarbij de uitvoering hiervan is belegd bij gemeente Maasdriel. Het aanpassen van de verordeningen en beleidsregels leidt niet tot een hogere of lagere benodigde bezetting voor de uitvoering van de minimaregelingen. Uitvoering Planning De verordening Maatschappelijke Participatie 2026 en de verordening Individuele Inkomenstoeslag 2026 worden vastgesteld in de raadsvergadering van 26 februari 2026. Handhaving Niet van toepassing Communicatie Bij vaststelling van de verordeningen en beleidsregels zal gecommuniceerd worden over de herziene minimaregelingen. Evaluatie / controle Het jaarverslag Centrumregeling Bommelerwaard waarin inzichtelijk wordt gemaakt welke resultaten per regeling van de zorgproducten zijn behaald.

Nota van wijzigingen Bijlagen - Verordening Maatschappelijke Participatie - Was/wordt lijst verordening Maatschappelijke Participatie - Beleidsregels Maatschappelijke Participatie - Beleidsregels bijzondere bijstand - Was/wordt lijst beleidsregels bijzondere bijstand - Verordening Individuele Inkomenstoeslag - Was/wordt lijst verordening Individuele Inkomenstoeslag - Reactietabel adviesraad Zaltbommel met beantwoordingsbrief - Reactietabel advies cliëntenraad Sociaal Domein Bommelerwaard met beantwoordingsbrief - Reactietabel advies participatieraad Maasdriel

4