Raadsvoorstel Decembercirculaire 2024

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Decembercirculaire 2024

Kern van het raadsvoorstel Op 12 december 2024 is de decembercirculaire 2024 van het gemeentefonds verschenen. De uitkomsten hebben invloed op ons begrotingssaldo en daarom vragen we hiervoor een raadsbesluit. Er verschijnen 3 circulaires per jaar: Meicirculaire, Septembercirculaire en Decembercirculaire. De meirculaire 2024 is verwerkt in de perspectiefnota 2025 en de septembercirculaire 2024 is verwerkt in onze begroting 2025. Met de uitkomsten van deze decembercirculaire actualiseren we het begrotingssaldo 2025-2028. De uitkeringsjaren tot en met 2024 verwerken we in de jaarrekening 2024. De mutaties in de jaren 2024, 2027 en 2028 zijn positief, 2025 en 2026 negatief. Het meerjarig begrotingssaldo blijft positief. Door ook een raadsbesluit op de decembercirculaire 2024 te vragen, houden we ons begrotings-saldo actueel en is de vergelijkbaarheid tussen de verschillende circulaires geborgd. Gerelateerde raadsstukken Programmabegroting 2025-2028 (1062650) Slotwijziging 2024 (1126109)

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Decembercirculaire 2024

Zaaknummer

: 1151530

Datum collegevergadering

: 14 januari 2025

Datum raadsbesluit

: 20 februari 2025

Datum raadsvergadering

: 20 februari 2025

Portefeuillehouder

: Wethouder de Graaff

Inlichtingen bij

: Bedrijfsvoeringseenheid Bommelerwaard, afdeling Financiën

Voorstel 1. Kennis te nemen van de decembercirculaire 2024 2. Kennis te nemen van de mutatie over de uitkeringsjaren tot en met 2024 en deze als volgt te verwerken: a. Het vrij besteedbaar saldo van € 234.467 te verwerken in de jaarrekening 2024 3. De gevolgen van de decembercirculaire 2024 voor de uitkeringsjaren vanaf 2025 als volgt te verwerken in de begroting 2025: a. Taakmutatie uitvoeringskosten Spreidingswet van € 35.774 in 2025 te muteren op bijbehorend budget. b. Taakmutatie Register Externe veiligheidsrisico’s van € 10.000 in 2025 te muteren op bijbehorend budget. c. Het vrij besteedbaar saldo te muteren op het begrotingssaldo voor de jaren: 2025: -/- € 85.300 2026: -/- € 59.374 2027: € 72.555 2028: € 159.387 Inleiding Gemeenten ontvangen op drie tijdstippen in het jaar de informatie over de gemeentefondsuitkeringen: In mei op basis van de Voorjaarsnota van het Rijk, in september op basis van de Miljoenennota en in december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota. Deze decembercirculaire (zie Bijlage 1) heeft een beperkte strekking. Deze decembercirculaire 2024 geeft de update voor het lopende en achterliggende jaren en herstelt een berekeningsfout van de volume-indexeringen voor de komende jaren. We vergelijken deze circulaire met de uitkomsten van de septembercirculaire 2024, die in onze programmabegroting 2025-2028 is opgenomen.

Door een raadsbesluit op de decembercirculaire te vragen, houden we ons begrotingssaldo actueel en is de vergelijkbaarheid tussen de verschillende circulaires geborgd. De gevolgen en toelichting op de afzonderlijke posten zijn opgenomen onder het kopje “Financiën (incl. BTW effect)”. Participatie Niet van toepassing. Dit is een vertaling van een mededeling vanuit de Rijksoverheid. Argumenten 1.1 in de circulaire geeft het Rijk aan wat de werking is van het gemeentefonds en licht het de financiële mutaties toe De circulaire geeft op landelijk niveau weer wat de mutaties zijn. Wij vertalen dit vervolgens naar de Zaltbommelse situatie.

2.1 We kunnen geen begrotingswijziging meer maken voor 2024 De mutaties hebben wel invloed op ons saldo. We krijgen meer geld van het Rijk, dan we bij de Septembercirculaire hebben berekend. Regelgeving geeft aan, dat een begrotingswijziging niet na afloop van een begrotingsjaar mag worden gedaan. We nemen het op in het werkelijke saldo. Daarmee ontstaat een afwijking ten opzichte van de begroting, die we bij in de jaarrekening opnemen. Een toelichting op de mutaties en de financiële effecten daarvan staat onder het kopje “Financiën”. 3.1 Het komt tegemoet aan het budgetrecht van de raad Om het budgetrecht goed uit te kunnen oefenen, is het belangrijk dat het begrotingssaldo zo actueel mogelijk is. Met dit voorstel actualiseren we begrotingssaldo en worden budgetten van taakmutaties toegewezen aan betreffende budgetten, zodat de organisatie uitvoering kan geven aan deze taken. Een toelichting op de mutaties en de financiële effecten daarvan staat onder het kopje “Financiën”. 3a.1 + 3b.1 Deze werkzaamheden worden in 2025 uitgevoerd en is per saldo neutraal We kregen dit geld voor uitkeringsjaar 2024, maar de werkzaamheden voeren wij pas in 2025 uit. Ook al omdat we in 2024 hiervoor geen budget beschikbaar hadden. Het realiseren van de opvangvoorziening is nog steeds bezig. We verwachten in 2025 de afrondende fase in te gaan voor wat betreft de voorbereidingen.

Dus het zwaartepunt van de werkzaamheden moet nog gaan plaatsvinden. Voor het Register Externe veiligheid geldt hetzelfde. Pas in 2025 worden werkafspraken met ODR gemaakt en kan het geld worden ingezet. Een toelichting op de mutaties en de financiële effecten daarvan staat onder het kopje “Financiën”.

Kanttekeningen/risico’s 2.1 Het leidt tot een afwijking in de jaarrekening 2024 Om de begroting aan te kunnen passen, moet een raadsbesluit uiterlijk op 31 december van het betreffende jaar worden genomen. Gezien de verschijningsdatum van deze circulaire in relatie tot het besluitvormingsproces is dat niet mogelijk. Omdat we de begroting niet meer aan kunnen passen zal dit een afwijking zijn die we in de jaarrekening 2024 toelichten. Door de raad op deze manier wel tijdig te informeren, heeft dit geen negatieve invloed op de uiteindelijke rechtmatigheidsverantwoording op financiële afwijkingen. 2.2 We kunnen deze bedragen niet meer in 2024 uitgeven Doordat het Rijk zo laat komt met bepaalde mutaties is het lastig te anticiperen op deze gelden. Bij de bestuursrapportage en de slotwijziging hebben we vaak al rekening gehouden met het uitvoeren van werkzaamheden en extra geld gekregen. Een toelichting op de mutaties en de financiële effecten daarvan staat onder het kopje “Financiën”. 2.3 Niet alle maatstaven zijn definitief Pas als alle maatstaven definitief zijn, kan een uitkeringsjaar worden afgesloten door het Rijk. De maatstaven die al definitief zijn, nemen we uiteraard over. De maatstaven die nog niet definitief zijn, nemen we over, tenzij we andere informatie hebben of zelf een onderbouwde inschatting kunnen maken.

Dat kan betekenen, dat ze in volgende circulaires afwijken en dus tot andere bedragen leiden. We proberen met name de maatstaven met de meeste impact te monitoren. Niet op alle maatstaven hebben we zelf goed zicht. Dat leidt uiteraard tot onzekerheid voor de hoogte van de Algemene uitkering. De uitkeringsjaren tot en met 2020 zijn nu definitief.

3a.1 + 3a.2 Het Rijk stelde het geld over 2024 beschikbaar Per saldo is dit een ‘kasschuif”. Het Rijk stelt het geld in zo’n laat stadium beschikbaar, dat het in 2024 niet meer kan worden ingezet. Wel moeten we deze taken uitvoeren. Dat doen we in 2025. Door dit budget in 2025 te oormerken vanuit de decembercirculaire 2024 hoeft dit het jaarrekeningproces niet te belasten. Inclusie Niet van toepassing. Dit is een vertaling van een mededeling vanuit de Rijksoverheid. Programma duurzaamheid Niet van toepassing. Dit is een vertaling van een mededeling vanuit de Rijksoverheid. Financiën (incl. BTW-effect) De uitkeringen uit het gemeentefonds tot en met het uitkeringsjaar 2020 zijn definitief vastgesteld door het Rijk. Op de jaren daarna kunnen nog wijzigingen komen. De jaren tot en met 2024 worden in de jaarrekening 2024 opgenomen. Vanaf 2025 en verder verwerken we die in de begroting 2025-2028. De taakmutaties worden aan de diverse taakvelden toegewezen, zodat de organisatie uitvoering kan geven aan deze taken. Hieronder presenteren we de uitkomsten van de decembercirculaire en lichten we de mutaties toe. Bedragen x € 1.000 2024 2025 2026 2027 Decembercirculaire 60.478 62.027 59.138 59.794 Septembercirculaire 60.244 62.067 59.198 59.721 Mutatie gemeentefonds totaal 234 -40 -59 73 1. Bijdrage spreidingswet 0 -36 0 0 2.

Register externe veiligheid 0 -10 0 0 Totaal taakmutaties 0 -46 0 0 3. Achterliggende jaren 85 0 0 0 320 -85 -59 73 4. Vrij besteedbaar Saldo Toelichting op de afzonderlijke posten Mutatie gemeentefonds totaal Dit is het totaal dat we nu meer of minder verwachten te krijgen dan dat we bij de septembercirculaire 2024 berekenden. Bij de Meicirculaire 2025 actualiseren we de maatstaven. 2024 We krijgen in deze decembercirculaire diverse uitkeringen, die we niet konden voorzien en waar we niet op gerekend hadden. In onze slotwijziging hebben we de betreffende budgetten al op niveau gebracht, danwel de werkzaamheden binnen bestaande capaciteit uitgevoerd.

2028 60.382 60.223 159 0 0 0 0 159

Mutatie Hoeveelheidsverschillen Taakmutaties: Jeugdzorg Begeleiding Landelijke beëindigingsregeling veehouderijbedrijven Register Externe veiligheidsrisico's Spreidingswet Meerkosten Oekraïne sociaal domein Uitkering restant reservering Vangnetconstructie energietoelage Overig Totaal verschil

Bedragen x € 1.000 22 60 25 10 36 50 31 1 234

Voor 2025 en verder Dit betreffen diverse hoeveelheidsverschillen (per saldo nadeel), plus het herstel van een fout in de accresberekening van de septembercirculaire in ons voordeel. Bedragen x € 1.000 Accres (algemene mutaties) Hoeveelheidsverschillen (o.b.v. maatstaven) Totaal

2025 134 -173

2026 126 -186

2027 210 -138

2028 291 -131

-40

-59

73

159

De hoeveelheidsverschillen die voor het grootste nadeel zorgen zijn - Ontwikkeling van de WOZ-waarde. Omdat de verwachte stijging van de waarde in Zaltbommel fors hoger is dan het verwachte landelijk gemiddelde is onze aftrek in het gemeentefonds hiervoor hoger. - De maatstaven voor de centrumfuncties is aflopend voor Zaltbommel. Deze is voor ons moeilijk te voorspellen en daarbij houden we de verwachting vanuit het Rijk aan. - Voordelig is de maatstaf lage inkomens met drempel. Deze is verwerkt op basis van voorlopige gegevens van het CBS. Toelichting op de taakmutaties Als het Rijk heeft besloten tot een mutatie met impact op het takenpakket van gemeenten, moet hij (wettelijk) ook zorgen voor voldoende financiering (op macroniveau). Als hij besluit om deze financiering via het gemeentefonds te laten lopen, dan noemen we dat een taakmutatie. Vanwege de globale verdeling van deze gelden is het zaak om zelf inzicht te krijgen in de te maken kosten. De bedragen die bij taakmutaties horen, wijzen we in principe toe aan die taak, tenzij we onderbouwd kiezen voor een andere verwerking, bijvoorbeeld als we zelf al een concrete raming hebben of al eerder geld voor deze taak beschikbaar hebben gesteld.

Alleen in 2025 is er sprake van door ons op te nemen taakmutaties: Taakmutatie Bedrag x € 1.000 Register Externe veiligheidsrisico's 10 Spreidingswet 36 Totaal verschil 46 In de decembercirculaire zijn deze bedragen door het Rijk opgenomen in het uitkeringsjaar 2024, maar wij kunnen deze werkzaamheden pas in 2025 uitvoeren. Daarom nemen we deze in onze eigen mutaties voor 2025 mee.

Register Externe veiligheidsrisico's Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) is met medeoverheden verantwoordelijk voor het beheer van het Register Externe Veiligheidsrisico’s (REV). Onderdeel hiervan is dat alle gemeenten de juiste data moeten aanleveren in het REV voor ontsluiting via het DSO. Spreidingswet Vanuit de Spreidingswet hebben gemeenten een nieuwe taak gekregen in het zoeken naar opvangplekken voor asielzoekers om zo tot een evenwichtigere spreiding van asielzoekers te komen over gemeenten en provincies. Het realiseren van de opvangvoorziening is nog steeds bezig. We verwachten in 2025 de afrondende fase in te gaan voor wat betreft de voorbereidingen. Dus het zwaartepunt van de werkzaamheden moet nog gaan plaatsvinden. Achterliggende jaren Dit betreffen afrekeningen van de jaren tot en met 2023 die betrekking hebben op definitief vastgestelde maatstaven en verdelingen van bestaande regelingen en de uitkering van nog niet toegewezen gelden in het gemeentefonds (uitkeringsfactor).

Actueel begrotingssaldo Na de verwerking van de decembercirculaire is het begrotingssaldo als volgt: 2025 2026 Primitieve Begroting 2025 (Raad 07-11-2025) 462.947 199.987 Krediet aanpassingen Stadhuis (Raad 19-9-2024) -32.500 -31.750 Decembercirculaire 2024 (Raad 20-2-2025) -85.300 -59.374 Actueel begrotingssaldo 345.147 108.863

2027 181.326 -31.000 72.555 222.881

Bedrijfsvoering Niet van toepassing. Dit is een vertaling van een mededeling vanuit de Rijksoverheid. Uitvoering Planning We verwerken de uitkomsten in de jaarrekening 2024 en wijzigen de begroting 2025. Bij de meicirculaire 2025 actualiseren we de berekening. Dit nemen we op in de bestuursrapportage 2025 en de perspectiefnota 2026. De toegewezen budgetten monitoren we binnen de reguliere P&C-cyclus.

Handhaving Niet van toepassing Communicatie Niet van toepassing Evaluatie / controle Bij de meicirculaire 2025 actualiseren we de berekening. Dit nemen we op in de bestuursrapportage 2025 en de Perspectiefnota 2026. De toegewezen budgetten monitoren we binnen de reguliere P&C-cyclus. Nota van wijzigingen

Bijlagen 1. Decembercirculaire 2024

2028 196.728 -30.250 159.387 325.865