Raadsvoorstel

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Bestuursrapportage Werkzaak 2022

Kern van het raadsvoorstel Werkzaak Rivierenland heeft de concept Bestuursrapportage 2022 voor zienswijze aan de raad aangeboden. De raden van de deelnemende gemeenten hebben ieder de bevoegdheid een zienswijze in te dienen. Het college stelt de raad voor om in te stemmen met de concept Bestuursrapportage 2022 inclusief begrotingswijziging en de concept zienswijze. Gerelateerde raadsstukken *

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Bestuursrapportage Werkzaak 2022

Zaaknummer

: 397637

Datum collegevergadering

: 13 september 2022

Datum raadsbesluit

: 20 oktober 2022

Datum raadsvergadering

: 20 oktober 2022

Portefeuillehouder

: Wethouder Bouchtaoui

Inlichtingen bij

: Gemeente Zaltbommel, afdeling Samenleving ZBM, Danielle van Alfen

Voorstel 1. Kennis te nemen van de Bestuursrapportage 2022 van Werkzaak Rivierenland; 2. In te stemmen met de begrotingswijziging behorende bij de concept Bestuursrapportage 2022 Werkzaak Rivierenland; 3. Het voordeel van € 808.525 te verwerken in de gemeentelijke begroting, toe te voegen aan de budgetten Sociaal Domein; 4. In te stemmen met bijgevoegde zienswijze op de concept Bestuursrapportage 2022 Werkzaak Rivierenland en deze te versturen aan het Dagelijks Bestuur van Werkzaak Rivierenland. Inleiding Werkzaak is voor de gemeente Zaltbommel de uitvoerder van de Participatiewet en de Wet sociale werkvoorziening. Op 12 juli 2022 heeft de gemeente Zaltbommel de concept Bestuursrapportage 2022 ontvangen. De bestuursrapportage maakt onderdeel uit van de jaarlijkse planning- en controlecyclus. In de rapportage laat Werkzaak zien op welke wijze uitvoering is gegeven aan de geformuleerde doelstellingen, de ontwikkeling van het cliëntenbestand en de gemeentelijke bijdrage per programma. Daarnaast worden ramingen geactualiseerd en een overzicht gegeven van lopende en nieuwe kredieten. Overwegingen/context Cliëntenbestand Werkzaak Rivierenland Het cliëntenbestand van Werkzaak Rivierenland bestaat uit de volgende onderdelen: 1. Inkomensondersteuning a. Reguliere bijstand (Participatiewet); b.

IOAW (Wet inkomensvoorziening voor oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers); c. IOAZ (Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen); d. Bijstand zelfstandigen (Besluit Bijstand Zelfstandigen); e. Bijstand zelfstandigen light. Vanaf 1 april 2022 geldt het reguliere Bbz weer (onderdeel d). 2. Dienstverbanden (bijvoorbeeld in het kader van Sociale Werkvoorziening, Participatiewet) 3. Loonkostensubsidies Ontwikkeling aantallen Vanwege de coronapandemie is in de begroting 2022 het uitkeringsbestand begroot op de procentuele ontwikkeling van de rijksvergoeding BUIG. De toename in het aantal werkzoekenden blijkt echter fors minder te zijn dan verwacht. Het uitkeringsbestand van Werkzaak is zelfs gedaald ten opzichte van 31 december 2021 met 43 uitkeringen. Voor de gemeente Zaltbommel betreft het een daling van 12 uitkeringen. 2

In deze bestuursrapportage gaat Werkzaak uit van het aantal werkzoekenden tot en met april 2022. Voor cijfers van het einde van het jaar wordt door Werkzaak geen uitspraak gedaan vanwege de onzekerheden omtrent de oorlog in Oekraïne en de hoge inflatiecijfers. Onderstaande tabellen tonen het verloop van het uitkeringsbestand. Tabel 1. Aantallen cliënten met inkomensondersteuning Werkzaak

Tabel 2. Aantallen cliënten met inkomensondersteuning gemeente Zaltbommel

Voortgang doelstellingen en prognose 2022 De voortgang van de doelstellingen zijn samengevat in onderstaande tabel. De resultaten hebben betrekking op het hele werkgebied van Werkzaak Rivierenland.

3

Doel

Activiteit

Doelstelling

Instroompercentage

Deze doelstelling vermeldt het percentage werkzoekenden dat zich meldt voor een bijstandsuitkering en hierop daadwerkelijk een beroep zal doen.

45,0%

Deze doelstelling geeft aan dat Werkzaak op 31 december 2022 minimaal 400 werkzoekenden uit de SW en Participatiewet willen hebben gedetacheerd. Deze doelstelling geeft aan dat op 31 december 2022 minimaal 380 werkzoekenden met een beperkte loonwaarde in dienst zijn van een externe werkgever.

400

393

390

380

382

390

Deze doelstelling geeft aan dat Werkzaak het aantal mensen dat vanuit de bijstand regulier aan het werk gaat als percentage van de totale uitstroom uit de bijstand minimaal op hetzelfde niveau willen hebben dan gemiddeld in Nederland.

Landelijke gemiddelde

Detacheringen

Loonkostenplaatsing

Duurzame uitstroom

Stand BURAP 42,6%

52

Prognose

Toelichting

43,0%

De prognose is lager, doordat Werkzaak inwoners die zich melden direct naar werk begeleiden en/of ze wijzen op het ten gelde maken van andere inkomensvoorzieningen waarop ze recht hebben. Denk hierbij aan een Wajong-, WIA- of WW-uitkering.

Landelijke gemiddelde

De ontwikkelingen omtrent de oorlog in Oekraïne kunnen echter wel gevolgen hebben voor de instroom. Werkzaak houdt deze ontwikkelingen nauwlettend in de gaten. Op deze doelstelling ziet Werkzaak veel mutaties op het gebied van in- en uitstroom bij werkgevers. Daarnaast is er natuurlijk verloop, vooral bij plaatsingen vanuit de Wet sociale werkvoorziening (Wsw).

Werkzaak verwacht dat de groei van de loonkostenplaatsingen doorzet. Een belangrijke wijziging bij deze doelstelling is dat met ingang van 2022 gemeenten niet meer via het objectief verdeelmodel voor loonkostensubsidie worden gefinancierd, maar op basis van de laatst bekende realisaties. Uitstroom met een externe loonkostenplaatsing leidt voor de gemeente tot een voordeel op de Rijksfinanciering BUIG. Werkzaak constateert dat de doelgroep Werkzoekenden die een beroep doen op ondersteuning vanuit Werkzaak voor een steeds groter deel bestaat uit inwoners met multiproblematiek, Er worden wel stappen gemaakt in werk, maar dit leidt nog niet tot uitstroom uit de uitkering (parttime baan). In algemene zin duurt het langer om deze doelgroep uit te laten stromen vanwege de tussenstappen die nodig zijn.

5

Participatie Niet van toepassing. Argumenten 1.1. De Bestuursrapportage 2022 schets de realisatie van de doelstellingen. Werkzaak verwacht de doelstelling Detacheringen niet te kunnen realiseren. Een Participatiewet detachering wordt vanuit Werkzaak ingezet als een ‘instrument’ om mensen de stap naar werk te laten maken. Een detachering is daarmee geen doel op zich. Werkzaak streeft ernaar werkzoekenden zo maximaal mogelijk en zelfstandig deel te laten nemen aan het arbeidsproces en zet waar mogelijk in op een loonkostensubsidieplaatsing, waarbij de medewerker in dienst is bij een reguliere werkgever en niet bij Werkzaak. Soms vindt een werkgever het werkgeversrisico te groot, omdat hij de medewerker nog niet goed kent en er sprake is van een verminderde loonwaarde. Door vanuit Werkzaak tijdelijk te detacheren wordt de werkgever dan gefaciliteerd om nader kennis te maken en te zien of er een goede match is. De insteek bij een detachering is dan ook dat de werkgever de kandidaat na een periode van detachering zelf in dienst neemt. 1.2. Herverdeling BUIG conform de bestuurlijke agenda In de bestuursrapportage zijn de inhoudelijke en financiële afspraken uit de bestuurlijke agenda verwerkt. Zo wordt in 2022 25% van het BUIG-resultaat afgerekend op basis van solidariteit (naar rato van het aantal werkzoekenden) en 75% op basis van afrekening per gemeente.

Vervolgens wordt in 2023 50% van het BUIG-resultaat op basis van solidariteit afgerekend, 2024 75% en zal dit vanaf 2025 volledig zijn. 2.1 De formele verwerking van de bestuursrapportage is de begrotingswijziging. De begrotingswijziging leidt tot een bijgestelde begroting van Zaltbommel. Hiermee wordt de begroting geactualiseerd en dit leidt tot een betere inschatting van de bijdrage aan Werkzaak Rivierenland richting jaareinde. 3.1 Het voordelig effect van € 808.525 wordt toegevoegd aan de budgetten Sociaal domein conform afspraken budgetten Sociaal domein. Tot en met jaarschijf 2022 is het conform afspraak dat een eventueel overschot op het Participatiebudget toegevoegd wordt aan Wmo en Jeugd budgetten. In dit geval een voordeel van € 808.525. Vanaf 2023 en volgende jaren is deze afspraak er niet meer omdat via de algemene uitkering ook niet meer inzichtelijk is welke middelen we ontvangen voor het Sociaal Domein. Het effect van de begroting 2023 van Werkzaak Rivierenland is ook op deze manier verwerkt. 4.1 De raad wordt gevraagd uiterlijk 5 oktober 2022 een zienswijze in te dienen. In de zienswijze staat dat u instemt met de voorliggende stukken. Vooruitlopend op het besluit hebben wij het Dagelijks Bestuur van de GR Werkzaak Rivierenland van onze voorlopige zienswijze in kennis gesteld. Kanttekeningen/risico’s 1.

Effecten ontwikkelingen van de energie- en brandstofprijzen, inflatie en de oorlog in Oekraïne. De ontwikkelingen van de energie- en brandstofprijzen, inflatie en de oorlog in Oekraïne hebben gevolgen voor de economie. Dit kan leiden tot een toename in de aanvragen voor algemene bijstand en tot (meer) geldzorgen bij inwoners.

Inclusie Werkzaak Rivierenland wil ervoor zorgen dat iedereen mee kan doen. Programma duurzaamheid Niet van toepassing. Financiën (incl. BTW-effect) De gemeente Zaltbommel stemt in met de bestuursrapportage 2022 van Werkzaak. De Bestuursrapportage 2022 en bijbehorende begrotingswijziging resulteren voor Zaltbommel in een lagere bijdrage van € 1.281.025 voor 2022. Daarnaast worden de rijksvergoedingen verlaagd met € 472.500. Per saldo zorgt de bestuursrapportage 2022 van Werkzaak voor een voordeel van € 808.525. Dit bedrag wordt toegevoegd aan de budgetten Sociaal Domein (Wmo en Jeugd). Begroting Zaltbommel

Berap 2022 Werkzaak

Verschil

5.302.000 18.468 3.375.397 341.800 1.741.100 10.778.765

4.948.740 900 2.628.000 372.800 1.547.300 9.497.740

353.260 17.568 747.397 -31.000 193.800 1.281.025

5.461.500 -40.200 5.421.300

4.959.400 -10.600 4.948.800

-502.100 29.600 -472.500

Bijdrage aan Werkzaak: BUIG BBZ SW Participatiebudget Bedrijfsvoering Effect bijdrage Rijksvergoeding: BUIG BBZ Effect rijksvergoedingen Effect gemeentelijke bijdrage

808.525

BUIG Het aantal bijstandsontvangers daalt voor Zaltbommel. Dit wijkt af van de verwachting dat door corona het aantal zou stijgen. Dit zorgt voor een lagere bijdrage aan Werkzaak voor het onderdeel BUIG van € 353.260. Hiertegenover staat dat het voorlopige macrobudget voor 2022 daalt. Deze bijstelling zorgt voor een lagere rijksvergoeding van € 502.100. Per saldo levert BUIG dus een nadeel op van ongeveer € 150.000. BBZ In 2022 is een stijging van de aflossingen en terugvorderingen te zien. Dit levert een voordeel op bij BBZ van € 17.568. Daarnaast is de afdracht aan het rijk € 29.600 lager. Per saldo dus een voordeel van ongeveer € 47.000. SW Voor het onderdeel SW is een daling van het aantal SW’ers te zien waardoor er een voordeel ontstaat op de bijdrage SW van € 747.397. Dit effect was vorig jaar bij de jaarrekening 2021 ook al te zien en dit is dus een gevolg uit 2021 wat zich voortzet in 2022. Deze bestuursrapportage is het eerste moment na de jaarrekening dat dit bijgesteld kan worden. Vandaar dit forse voordeel op het onderdeel SW. Vanaf 2023 is dit reeds verwerkt in de begroting 2023 van Werkzaak Rivierenland. Participatiebudget Het Participatiebudget levert een nadeel op van € 31.000. Dit komt voornamelijk door hogere inleenvergoedingen participatie en beschut werken.

7

Bedrijfsvoering Het effect op de bijdrage voor de bedrijfsvoeringskosten is voor Zaltbommel € 193.800 positief. Dit komt deels door een verschuiving van kosten naar het participatiebudget. Daarnaast heeft Zaltbommel baat bij de solidariteitsregeling in 2022. Samenvattend De financiële effecten voor Zaltbommel zijn in onderstaande tabel zichtbaar gemaakt. Hierin worden de effecten op de bijdragen aan Werkzaak en het effect op de ontvangen rijksvergoeding verrekend. Het incidenteel voordeel van € 808.525 wordt toegevoegd aan de budgetten Sociaal Domein (Wmo en Jeugd) en heeft dus geen effect op het begrotingssaldo 2022 van Zaltbommel.

Effect bijdrage aan Werkzaak

2022 1.281.025

Effect rijksvergoedingen

-472.500

Effect gemeentelijke bijdrage

808.525

Bedrijfsvoering Niet van toepassing. Uitvoering Planning Uiterlijk 5 oktober 2022 dienen deelnemende gemeenten hun zienswijze in te dienen op de concept Bestuursrapportage 2022. In het Algemeen Bestuur van Werkzaak Rivierenland van 17 november 2022 wordt de Bestuursrapportage 2022 vastgesteld. Handhaving Niet van toepassing. Communicatie De definitieve zienswijze van de gemeente Zaltbommel zal na behandeling in de raad van 20 oktober 2022 kenbaar worden gemaakt aan het Dagelijks Bestuur van Werkzaak Rivierenland. Evaluatie / controle Werkzaak Rivierenland houdt de deelnemende gemeenten middels de jaarstukken, begroting, bestuursrapportage en de kadernota op de hoogte van de werkzaamheden. Nota van wijzigingen

Bijlagen - Raadsbesluit; - Concept Zienswijze; - Brief concept Bestuursrapportage 2022 voor zienswijze aan gemeenten; - Werkzaak Rivierenland Bestuursrapportage 2022; - Brief griffier addendum Bestuursrapportage 2022 Werkzaak; - Addendum Bestuursrapportage 2022 Werkzaak.

8