Raadsvoorstel Begroting VRGZ 2026

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Begroting VRGZ 2026

Kern van het raadsvoorstel De veiligheidsregio Gelderland-Zuid (hierna VRGZ) heeft de concept begroting 2026 aangeboden. Deze stukken zijn getoetst door de adviesfunctie gemeenschappelijke regelingen (AGR). Het dagelijks bestuur verzoekt de gemeenteraden om een zienswijze te geven. Het college adviseert de gemeenteraad in te stemmen met de begroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029 en in te stemmen met het versturen van bijgaande zienswijze over de begroting. Gerelateerde raadsstukken - Kadernota 2026 VRGZ vastgesteld in de raad van 23 januari 2025

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Begroting VRGZ 2026

Zaaknummer

: 1326090

Datum collegevergadering

: 27 mei 2025

Datum raadsbesluit

: 12 juni 2025

Datum raadsvergadering

: 12 juni 2025

Portefeuillehouder

: Burgemeester Bakermans

Inlichtingen bij

: Gemeente Zaltbommel, afdeling Veiligheid ZBM

Voorstel 1. In te stemmen met de ontwerpbegroting 2026 2. In te stemmen met de incidentele bezuinigingen 3. Niet in te stemmen met de bezuinigingsvoorstellen VRGZ 4. Bij te stellen in plaats van te snijden in primaire dienstverlening om ambities en opdrachten die horen bij de door het Rijk geformuleerde beleidsdoelstellingen. 5. In te stemmen met het advies van de adviesraad om de risico’s die de VRGZ niet kan afdekken op te nemen in de risicoparagraaf. 6. In te stemmen met het versturen van bijgaande zienswijze naar het dagelijks bestuur van Veiligheidsregio Gelderland-Zuid

Inleiding De gemeente Zaltbommel is deelnemer van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ). Het is een organisatie voor brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening en voorbereiding en coördinatie op het gebied van rampenbestrijding en crisisbeheersing. Dit regionale samenwerkingsverband heeft 14 deelnemende gemeenten. Op 24 maart 2025 heeft het Dagelijks Bestuur van de VRGZ de ontwerpbegroting 2026 verstuurd. De zienswijzen op de Kaderbrief heeft de VRGZ meegenomen in uitwerking van de begroting. De VRGZ heeft ook een infographic opgesteld. De raad krijgt de mogelijkheid om voor 16 juni 2025 zijn zienswijze kenbaar te maken aan het Dagelijks Bestuur (DB) van de VRGZ. De zienswijze is één van de gemeentelijke sturingsinstrumenten richting de Gemeenschappelijke Regelingen (GR) en is gebaseerd op het adviesrapport van de Adviesfunctie Gemeenschappelijke Regelingen in de Regio Nijmegen. Zij beoordelen de jaarstukken en begroting en adviseren regiogemeenten hierover.

Participatie Niet van toepassing. Argumenten 1.1. Met de zienswijzebrief wordt een reactie gegeven op de bezuinigingsvoorstellen. De VRGZ heeft in de ontwerpbegroting een taakstelling opgenomen van €1.182.000,-. Dit bedrag bestaat uit: (1) taakstelling n.a.v. besluitvorming in het AB (€150.000,0) (2) de door het Rijk voorgenomen korting van 10% op de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR) (€1.032.000,-).

2.1

Incidentele bezuinigingen 2026. In de Voorjaarsnota 2025 van het Rijk is te zien dat de 10% korting op de BDuR helaas niet is teruggedraaid. Inmiddels is ook duidelijk geworden dat het Rijk de Veiligheidsregio’s hiervoor in 2026 niet compenseert. Om nu geen onomkeerbare maatregelen te nemen, moet voor 2026 € 1.032.000 incidenteel dekking gevonden worden. Deze wordt als volgt gevonden: 1. € 610.000 wordt betaald vanuit het resultaat 2024; 2. € 422.000 wordt onttrokken uit de algemene reserve.

3.1.

Bezuinigingsvoorstellen VRGZ De VRGZ heeft geen taakstellingen opgenomen die de gemeentelijke bijdrage laten afnemen. Wel biedt de VRGZ een lijst met bezuinigingsvoorstellen waaruit keuzes gemaakt kunnen worden om de taakstelling te realiseren. De bezuinigingsvoorstellen gaan over oefenavonden vrijwilligers (€100.000,-), Reanimatie: AED/BLS (€130.000,-), brandweerboot (€239.000,-), Veiligheidsinformatie Knooppunt/informatiegestuurde veiligheid (€200.000,-), ondersteuning gemeenten evenementenveiligheid (€60.000,-), netwerkmanagement (€160.000,-), Multidisciplinaire oefeningen (€160.000,-) en piketten Regionaal Operationeel Team (€290.000. Deze voorstellen zijn niet reëel en niet wenselijk, zoals bedreiging van de duurzaamheid van eerder opgebouwde structuren en resultaten. Dit nemen wij mee in de zienswijzebrief.

4.1 Daarbij wordt opgeroepen ambities en opdrachten bij te stellen in het kader van de BDuR in plaats van te snijden in primaire dienstverlening. De BDuR-middelen worden door het Ministerie van Justitie en Veiligheid verstrekt aan veiligheidsregio’s met als doel om hen te ondersteunen bij hun taken op het gebied van rampenbestrijding en crisisbeheersing. Deze middelen zijn bedoeld om de slagkracht van veiligheidsregio's te vergroten en hen in staat te stellen effectief te reageren op complexe en langdurige crises. In 2023 heeft het Rijk deze middelen opgehoogd voor de versterking van crisisbeheersing, informatiepositie en informatie-uitwisseling. De raad verzoekt in zijn zienswijze om ambities en opdrachten die horen bij de door het Rijk geformuleerde beleidsdoelstellingen voor de BDuR-middelen bij te stellen, zodat de VRGZ in staat is om aan de voorgenomen korting van 10% van het Rijk op de BDuR-middelen te kunnen voldoen.

5.1

Hiermee vangt de raad dit financiële risico in de begroting op. De VRGZ beschrijft in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in haar conceptjaarrekening en ontwerpbegroting de omvang van de risico’s welke de VRGZ loopt. Niet alle risico’s kunnen door de VRGZ worden opgevangen, daarom adviseert de Adviesfunctie in haar rapportage dat gemeenten het overige risico opneemt in haar risicoparagraaf. De VRGZ komt met een herziene paragraaf of weerstandsvermogen. Afhankelijk daarvan kan bepaald worden wel specifieke bedrag de gemeente Zaltbommel opneemt. Dit is naar rato van de deelnemersbijdrage.

6.1

De gemeenteraad heeft de bevoegdheid om een zienswijze vast te stellen. De gemeenteraad kan in zijn zienswijze aangeven wat hij van de ontwerpbegroting 2026 vindt en deze reactie kan de VRGZ verwerken in haar plannen. De VRGZ benoemt in haar raadsbrief dat de gemeenteraden de mogelijkheid krijgen om een zienswijze in te dienen en in de Gemeenschappelijke Regeling staat beschreven dat de gemeenteraad deze bevoegdheid heeft.

Kanttekeningen/risico’s 2.1

Onttrekking algemene reserve Omdat de korting op de BDuR een incidenteel negatief resultaat betreft, kan € 422.000 vanuit de reserve betaald worden. De reserve bedraagt nu 5% en na onttrekking in 2026 3,87%

3.1

Korting BDuR 2027 Of de korting vanaf 2027 e.v. wordt teruggedraaid is nog onduidelijk. De mogelijkheid bestaat dat de bezuinigingen van VRGZ dan alsnog en opnieuw besproken moeten worden.

6.1 Een zienswijzebrief biedt geen garantie dat het bestuur van de VRGZ de input van de raad opvolgt in het vaststellen van de en ontwerpbegroting 2026. Met een zienswijzebrief geeft de raad een reactie op de ontwerpbegroting 2026. Het Dagelijks Bestuur geeft een reactie op de zienswijze, maar het Algemeen Bestuur is bevoegd om de ontwerpbegroting 2026 vast te stellen. Zij kunnen ervoor kiezen om de input uit de zienswijze niet mee te nemen. Als meerdere gemeenten hetzelfde standpunt innemen, de kans groter dat het Algemeen Bestuur de geuite zorgen en aanbevelingen in de zienswijze meeneemt in haar stukken.

Inclusie Niet van toepassing. Programma duurzaamheid Niet van toepassing. Financiën (incl. BTW-effect) De deelnemersbijdrage voor 2025 is in de voorliggende begroting van de VRGZ als volgt opgebouwd: Gemeentelijke bijdrage 2025 Bij: index 2026 (4,66%) Gewijzigde gemeentelijke bijdrage 2026

€ 51.543.587 € 2.401.931 € 51.843.587

€ 2.667.184 € 124.291 € 2.791.475

Ontwikkeling gemeentelijke bijdrage gemeente Zaltbommel: In de kadernota 2026 VRGZ werden al enkele ontwikkelingen weergegeven die van invloed zijn op de financiële begroting 2026 van de VRGZ en de doorvertaling daarvan in de vorm van de Gemeentelijke bijdrage 2026 voor de deelnemende Gemeenten. Vanaf de begroting 2025 is een (bestuurlijke) structurele taakstelling van € 150.000 per jaar opgenomen. Daarbij werd ook nog een voorgenomen korting van 10% op de BDuR genoemd. Dit betekent voor de begroting 2026 een totale bezuiniging van € 1.100.000. Voor 2026 staat de VRGZ voor diverse uitdagingen zoals; de effecten van klimaatverandering en duurzaamheid, innovatie brandweerzorg, duurzame inzetbaarheid van medewerkers en informatievoorziening. Al deze ontwikkelingen zullen in meer en mindere mate druk leggen op de financiën van de VRGZ. Gekoppeld aan de voorgestelde bezuinigingen zal dit ten koste gaan van de dienstverlening van de VRGZ. Indien de bezuinigingen gerealiseerd dienen te worden, zullen er moeilijke en lastige keuzes gemaakt moeten worden.

In de begroting 2026 is door de VRGZ een hogere gevraagde deelnemersbijdrage opgenomen. Dit heeft betrekking op de reguliere indexering (4,66%). Voor het jaar 2028 komt ook een uitzetting voor de herziening MJOP aan de orde. Daarnaast zullen uit hoofde van vastgoed (nieuwbouw, verbouw, verduurzaming) de kapitaallasten toenemen die vanaf 2027 voor een structurele verhoging zullen zorgen van de Gemeente bijdrage. Exacte bedragen zijn op dit moment nog moeilijk in te schatten. In de kaderbrief van 2027 zal hier meer duidelijkheid over zijn. Indexpercentage loon- en Prijsstijgingen Voor 2026 is een indexering van 4,66% vastgesteld. Dit volgens de door het bestuur vastgestelde rekenmethodiek. Dit betreft een gewogen percentage op basis van personele index (3,4%) en materiële index (2,6%) + de nacalculatie over 2024 (1,5%) Dit zijn autonome ontwikkelingen. Wij kunnen instemmen met indexering van 4,66%. Dit zijn percentages die voortkomen uit regionale afspraken. De begroting 2026 bevat geen nieuw beleid anders dan in de kadernota 2026 is opgenomen. Het advies is om in de definitieve programmabegroting 2026 de bestuurlijke structurele taakstelling van € 150.000 en de taakstelling van de budgetkorting op de BDuR uitgewerkt te hebben concrete bezuinigingsvoorstellen en deze ook apart op te nemen in de programmabegroting 2026.

Gemeentelijke bijdrage In onderstaande tabellen ziet u de ontwikkeling van de bijdrage aan VRGZ ten opzicht van de begroting van de Gemeente Zaltbommel. Begroting Zaltbommel 2026 227 2028 2029 VRGZ begroting 2025 (startpositie) Indexeringen 4,66% Herziening MJOP Herziening MJOP Totaal zienswijze Zaltbommel:

€ 2.667.184 € 124.291 €0 €0 € 2.791.475

In de begroting gemeente opgenomen: Bijdrage conform zienswijze:

€ 2.674.946 € 2.791.475

Effect voor de gemeente o.b.v. zienswijze: Maximaal effect bijdrage gemeente:

2026

€ €

116.529 € 116.529 €

€ 2.667.184 € 124.291 €0 €0 € 2.791.475

2027

€ 2.674.946 € 2.791.475 116.529 € 116.529 €

€ 2.667.184 € 124.291 € 27.943 €0 € 2.819.418

2028

€ 2.702.889 € 2.819.418 116.529 € 116.529 €

€ 2.667.184 € 124.291 € 27.943 € 4.088 € 2.823.506

2029

€ 2.702.889 € 2.823.506 120.617 120.617

Het effect voor de Gemeente Zaltbommel wordt verwerkt in de perspectiefnota 2026. De afwijking tussen bedrag ‘indexering’ en het bedrag ‘effect voor de gemeente’ zit in het feit dat in de definitief vastgestelde begroting 2025 door het AB VRGZ nog aanpassingen zijn gedaan t.o.v. de concept begroting 2025. Dit n.a.v. de zienswijze die door de gemeenten zijn aangeleverd. Voor beide gemeenten betekent dit een kleine maar positieve afwijking. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen is de mate waarin de benodigde capaciteit wordt gedekt door de beschikbare capaciteit (algemene reserve rampenbestrijding (C&R)). De verwachte beschikbare weerstandscapaciteit van het programma C&R is niet toereikend om de geïnventariseerde en gecalculeerde risico’s te dekken. Voor 2026 wordt een zelfde weerstandsvermogen ingeschat als voor 2025. Naarmate de gecalculeerde risico’s zich daadwerkelijk voordoen treft de VRGZ hiervoor bezuinigingsmaatregelen of wordt de bijdrage van gemeenten hoger.

Bedrijfsvoering

Niet van toepassing. Uitvoering Planning De zienswijze van de gemeente Zaltbommel zal na behandeling in de gemeenteraad van 12 juni kenbaar worden gemaakt aan het dagelijks bestuur van de veiligheidsregio GelderlandZuid, middels bijgevoegde conceptbrief. Deze zienswijzebrief zal door de VRGZ ter vaststelling worden voorgelegd in het AB van 3 juli 2025. Handhaving Niet van toepassing. Communicatie Zie uitvoering/planning.

Evaluatie / controle Niet van toepassing. Nota van wijzigingen

Bijlagen Bijlage 1: Bijlage 2: Bijlage 3: Bijlage 4: Bijlage 5: Bijlage 6: Bijlage 7: Bijlage 8:

Concept zienswijzebrief begroting 2026 VRGZ Raadsbrief concept jaarrekening 2024 en ontwerpbegroting 2026 Ontwerpbegroting 2026 Infographic VRGZ Reacties gemeenteraden kaderbrief 2026 Adviesrapport adviesfunctie Rijk van Nijmegen Bezuinigingsvoorstellen VRGZ Brief DB actualiteit korting BDuR 2026