Raadsvoorstel begroting 2026 Werkzaak Rivierenland

Samenvatting raadsvoorstel

Onderwerp

: Begroting 2026 Werkzaak Rivierenland

Kern van het raadsvoorstel Werkzaak Rivierenland heeft de concept Begroting 2026 voor zienswijze aan de raad aangeboden. De raden van de deelnemende gemeenten hebben ieder de bevoegdheid een zienswijze in te dienen. Het college stelt de raad voor in te stemmen met de positieve zienswijze op de concept Begroting 2026.

Gerelateerde raadsstukken - Zaak 1152740: Raadsvoorstel Zaltbommel/ Kaderbrief 2026 Werkzaak Rivierenland

1

Raadsvoorstel

Onderwerp

: Begroting 2026 Werkzaak Rivierenland

Zaaknummer

: 1312071

Datum collegevergadering

: 20 mei 2025

Datum raadsbesluit

: 12 juni 2025

Datum raadsvergadering

: 12 juni 2025

Portefeuillehouder

: Wethouder de Graaff

Inlichtingen bij

: Gemeente Zaltbommel, afdeling Samenleving ZBM

Voorstel 1. In te stemmen met de positieve zienswijze op de concept Begroting 2026 Werkzaak Rivierenland en deze te versturen aan het Dagelijks Bestuur van Werkzaak Rivierenland. Inleiding Werkzaak is voor de gemeente Zaltbommel de uitvoerder van de Participatiewet en de Wet sociale werkvoorziening. De begroting maakt onderdeel uit van de jaarlijkse planning- en controlecyclus. De begroting is het vervolg op de kadernota. In de begroting worden de doelstellingen voor het jaar en de ambities, baten en lasten per programma in beeld gebracht. Op 4 april 2025 heeft de gemeente Zaltbommel de concept Begroting 2026 ontvangen. De raden van de deelnemende gemeenten hebben tot uiterlijk 25 juni 2025 de mogelijkheid een zienswijze in te dienen. Het Algemeen Bestuur zal na ontvangst van de zienswijzen van de deelnemende gemeenten de begroting 2026 vaststellen. Participatie Niet van toepassing Argumenten 1.1 Met de begroting voldoet Werkzaak aan het verzoek tot verlaging van de gemeentelijke bijdragen Een aantal gemeenten heeft, in reactie op de Kaderbrief 2026, aandacht gevraagd voor het komende ravijnjaar. Concreet is Werkzaak gevraagd om de gemeentelijke bijdragen te verlagen met 1,5% in 2026 en 2027, oplopend tot 3% vanaf 2028. Werkzaak heeft 4 scenario’s ontwikkeld, waarvan er 2 (zie ook argument 1.2) zijn verwerkt in de begroting voor de jaren 2026 t/m 2029.

Dit levert een besparing van € 400.000 op ten opzichte van het verwachte bedrijfsvoeringsresultaat (dit was € 21.078.900 en wordt € 20.678.900 voor 2026). Daarmee voldoet Werkzaak aan het verzoek van de gemeenten. De resterende verlaging wordt later uitgewerkt, als het algemeen bestuur heeft besloten welke scenario’s hiervoor worden gebruikt. 1.2 De voorgestelde maatregelen in de begroting hebben geen impact op de kwaliteit van de dienstverlening Zaltbommel heeft, in de zienswijze op de kaderbrief 2026, geen concreet bezuinigingsdoel geformuleerd, maar heeft gevraagd om een aantal 2

toekomstscenario’s te ontwikkelen die inzicht geven in de mogelijke besparingen, investeringen en de gevolgen voor de kwaliteit en dienstverlening van de taakuitvoering. Het scenario ‘Gebruikmaking van AI’ moet een structurele besparing van € 100.000 gaan opleveren. Het scenario ‘Verhoging van de tarieven’ levert, naar verwachting, structureel € 300.000 op. Deze maatregelen hebben in theorie geen impact op de kwaliteit van de dienstverlening. 1.3 De begroting sluit aan bij het ons lokale bestuursakkoord De uitgewerkte ambities in concept Begroting 2026 sluiten aan bij het bestuursakkoord 2022-2026 van Gemeente Zaltbommel en het meerjarenbeleidsplan 2024-2027 van Werkzaak Rivierenland. Zo wil Werkzaak samen met gemeenten vraagstukken in het brede sociale domein aanpakken, denk aan bestaanszekerheid, laaggeletterdheid en inburgering. Werkzaak laat hiermee zien aandacht te hebben voor de kwetsbare burger en te werken aan een inclusieve samenleving. Daarnaast zoekt zij actief de samenwerking op om zo beleid te verbeteren (cocreatie). Dit zijn zaken die wij als gemeente belangrijk vinden.

1.4 Over het afgeven van zienswijzen zijn afspraken gemaakt in de GR Conform afspraken, die zijn vastgelegd in de Gemeenschappelijke Regeling Werkzaak Rivierenland, worden raden van de deelnemende gemeenten in de gelegenheid gesteld om hun zienswijze te geven op besluiten die aanzienlijk politiek of financieel belang hebben voor deelnemers van de GR. De zienswijze op de concept Begroting 2026 kan tot 25 juni worden ingediend. Kanttekeningen/risico’s 1.1 Multiproblematiek zorgt voor dalende uitstroom De doelgroep van Werkzaak wordt steeds complexer. De werkfitte kandidaten hebben kunnen profiteren van de krappe arbeidsmarkt en zijn inmiddels aan het werk. De mensen waarbij dit niet lukt zijn, hebben een beperking of zijn kwetsbaar (fysiek, verstandelijk, psychisch of sociaal). Denk aan migranten, ouderen, langdurig werklozen. Zij hebben intensieve en langdurige begeleiding nodig, waardoor de stap naar werk groter wordt. Het wordt ook steeds moeilijker om hen te matchen aan vacatures, omdat de eisen van werkgevers onder invloed van digitalisering en technologie veranderen en niet altijd realistisch zijn t.o.v. de doelgroep.

Dit risico is acceptabel, omdat we er geen invloed op hebben en omdat Werkzaak veel mogelijkheden in huis heeft om alle doelgroepen te helpen 1.2 Krapte op de arbeidsmarkt Werkzaak heeft last van krapte op de arbeidsmarkt Ook het afgelopen jaar was het lastig om (ambtelijke) vacatures in te vullen en personeel te behouden. Langer openstaand vacatures verhogen de werkdruk voor bestaande medewerkers, wat weer kan leiden tot meer ziekteverzuim en mogelijk meer inhuur en dus lasten. Dit risico moeten we in de huidige arbeidsmarkt aanvaarden. 1.3 Extra omzet door verhogen tarieven is nog onzeker In 2024 is het prijsbeleid geactualiseerd en zijn. Hiermee is een betere aansluiting gevonden naar eerlijke (hogere) prijzen die Werkzaak voor werkzaamheden wil vragen. Of dit extra omzet gaat generen is echter nog onzeker. Verhoging van de tarieven voor detachering kan het voor werkgevers minder interessant maken om te detacheren. Zij kiezen dan eerder voor loonkostenplaatsing. Dit zie je ook terug in de in 2024 gerealiseerde doelstellingen op detachering en loonkostensubsidie. 3

Minder detacheringen kán in de praktijk (bijv. groepsdetachering en schoonmaak) ook de kwaliteit van de dienstverlening onder druk zetten, doordat de gecontracteerde diensten niet geleverd kunnen worden. Dit risico is acceptabel, omdat op dit moment het vragen van een eerlijke prijs belangrijker is dan het mogelijk afhaken van werkgevers. 1.4 Het onderzoek naar de inzet van AI loopt nog In de uitwerking van het programma Bestuur & Beleid geeft Werkzaak aan dat op dit moment nog wordt onderzocht hoe AI kan bijdragen aan efficiëntere bedrijfsvoering. Wat de concrete mogelijkheden zijn voor inzet van AI en daarmee besparing wordt niet nader toegelicht. Het is daarom niet zeker dat er vanaf 2026 al een besparing kan worden gerealiseerd Inclusie Werkzaak Rivierenland begeleidt mensen bij het vinden en behouden van werk. Waar nodig, bieden ze inkomensondersteuning of werk in een aangepaste omgeving. Daarnaast versterken zij werkzoekenden, medewerkers en werkgevers bij het ontdekken, benutten en vergroten van hun talenten. Door in te stemmen met dit voorstel, steunen we Werkzaak Rivierenland en dragen we bij aan een samenleving waarin iedereen mee kan doen. Programma duurzaamheid Niet van toepassing Financiën (incl. Btw-effect) De Begroting 2026 van Werkzaak Rivierenland levert voor Zaltbommel een negatief resultaat op van € 212.000 in 2026.

Dit komt voornamelijk door een nadeel op de bijdrage voor de onderdelen BUIG en SW. Bedragen (*€ 1.000)

2026

2027

2028

2029

Bijdrage aan Werkzaak BUIG BBZ SW Participatie

210 N 36 V 221 N 63 N

160 N 36 V 207 N 73 N

23 N 36 V 194 N 76 N

23 N 36 V 47 N 109 N

Bedrijfsvoering

12 V

25 N

28 N

70 N

445 N

429 N

284 N

212 N

239 V

100 V

18 N

18 N

6N

6N

6N

6N

Effect rijksvergoedingen

233 V

94 V

24 N

24 N

Effect gemeentelijke bijdrage

212 N

335 N

308 N

237 N

Effect bijdrage aan Werkzaak Rijksvergoedingen BUIG BBZ

V = voordeel

N= nadeel

BUIG Voor BUIG is solidariteit in de regio afgesproken. Dit betekent dat de rijksvergoeding de we ontvangen doorbetaald wordt aan Werkzaak Rivierenland. Voor de komende jaren wordt door Werkzaak een voordeel verwacht op BUIG. Dit zie je terug in de begroting als stelpost BUIG. Er is voor gekozen om dit verwacht voordeel alvast deels te verwerken in de begroting van Zaltbommel. Namelijk voor 75% in 2026 voor 50% in 2027 en volgende jaren. Deze afbouw is gekozen omdat de onzekerheid richting de toekomst groter wordt. We lopen hier wel een risico dat we dit bedrag alsnog moeten betalen aan Werkzaak. Maar 4

gezien de afgelopen jaren lijkt dit risico klein. In 2024 moesten we wel meer betalen voor BUIG dan vooraf ingeschat maar dan stond ook een extra rijksvergoeding tegenover waardoor het per saldo weinig effect heeft. BBZ De Besluit Bijstandsverlening Zelfstandigen (BBZ) heeft de komende jaren een minimaal effect. SW Werkzaak laat zien dat ze jaarlijks rekening houden met een daling van SW’ers van 6%, terwijl landelijk 5% het uitgangspunt is. Daarnaast stijgen de lasten per SW’er vanwege hogere gemiddelde salarislasten en een stijging van het wettelijk minimumloon. Per saldo voor Zaltbommel een nadeel van ruim € 200.000. Participatie Het Participatiebudget laat de komende jaren een kleine stijging zien. Dit komt voornamelijk door indexatie van loonkosten en een stijging van het wettelijk minimumloon. Bedrijfsvoering De bedrijfsvoeringskosten blijven de komende jaren stabiel. Dit komt ook omdat er in de regio een besparingsopdracht is neergelegd bij de gemeenschappelijke regelingen. Daarnaast ontvangen wij specifieke rijksvergoedingen. De rijksvergoeding stijgt ten opzichte van de begroting 2025. Dit komt voornamelijk door een stijging in de rijksvergoeding BUIG. Bedragen (*€ 1.000) Effect bijdrage aan Werkzaak

2026 445 N

2027 429 N

2028 284 N

2029 212 N

Effect rijksvergoedingen

233 V

94 V

24 N

24 N

Effect gemeentelijke bijdrage

212 N

335 N

308 N

237 N

V = voordeel

N= nadeel

Per saldo heeft de begroting 2026 van Werkzaak Rivierenland een nadelig effect van € 212.000 op de huidige begroting van Zaltbommel. Dit nadelig effect wordt verwerkt in de Perspectiefnota 2026 van Zaltbommel. Bedrijfsvoering Niet van toepassing Uitvoering Planning  De deelnemende gemeenten kunnen tot 25 juni 2025 hun zienswijze indienen op de concept Begroting 2026.  In het Algemeen Bestuur van Werkzaak Rivierenland van 10 juli 2025 wordt de concept Begroting 2026 vastgesteld. Handhaving Niet van toepassing Communicatie De definitieve zienswijze van de gemeente Zaltbommel zal na behandeling in de raad van 12 juni kenbaar worden gemaakt aan het Dagelijks Bestuur van Werkzaak Rivierenland. 5

Evaluatie/ controle Werkzaak Rivierenland houdt de deelnemende gemeenten met de jaarstukken, begroting, bestuursrapportage en kadernota op de hoogte van de werkzaamheden. Nota van wijzigingen

Bijlagen -

Aanbiedingsbrief conceptbegroting 2026 Werkzaak Conceptbegroting 2026 Werkzaak Rivierenland Raadsbesluit m.b.t. begroting 2026 Werkzaak Rivierenland

6